Phân tích 4 truyện hiện đại lớp 9

Chào các bạn, sau đây là bộ tài liệu phân tích truyện ngắn hiện đại lớp 9. Bao gồm Làng Lặng Lẽ Sa Pa Chiếc Lược Ngà Những Ngôi Sao Xa Xôi. Bộ tài liệu được phân tích rất chi tiết, đặc biệt có phân tích cảm nhận theo các đoạn trích khác nhau. Chúc các bạn học tốt

Hướngdẫn

KimLđn(1920-2007)quíởTừSơn,BắcNinh,lănhăvăncósởtrườngviếttruyệnngắn.Vốngắnbóamhiểuvớicuộcsốngởnôngthôn,hầuhếtcâctâcphẩmcủaôngviếtvềsinhhoạtlăngquívăcảnhngộcủangười nông dđn Truyện ngắn “ Lăng” tiíu biểu cho đề tăi ấy Đđylă tâcphẩm thănh công của văn học ViệtNam thời kì đầu cuộc khâng chiến chống thực dđn Phâp xđm lược Tình yíu lăng quí, lòng yíu nước, tinhthầnkhângchiếncủangườinôngdđnphảirờilăngđitảncưđêđượcthểhiệnchđnthựcsđusắcvăcảmđộngthiếttha

ởnhđnvậtôngHai

Lăngquíluônlămộthìnhảnhđẹpkhắcghitronglòngmỗingườimădùđiđđuvềđđutaluônnhớvềnơiấy.Nĩttìnhcảmđẹpấytừnglănguồncảmhứngsângtâcchobiếtbaonhiíunhăvănnhăthơ.TâcgiảKimLđnkhi viết về đề tăi năy đê lựa chọn một tình huống rất đặc biệt: ông

rờilăngđitảncưdoyíucầucủakhângchiến,đểnhđnvậttựbộclộtínhcâchphẩmchấtcủamìnhthôngquangòibútkhắchọanhđnvậtđặcsắc

Trước hết tình yíu lăng của ông Hai được thểhiện qua nỗi nhớ da diết về lăng chợ Dầu của mìnhtrongnhữngngăyđầuởnơitảncư.YíulăngôngHairấthaykhoevềlăngmìnhvớimọingườirằng:phongcảnhlăngch

bấttậntrongônglăkhôngkhícâchmạnglăngchợDầusôinổi:năotậpquđnsự,năogiaothônghăohố,năoụ,năocâccụphụlêotập

một, hai ông sung sướng bởi lăng mình rất tinh thần rất ý chí, niềm sung sướng đó xuất phât từ trâi timyíu quí hương tha thiết mênh liệt.Yíu lăng, nín vì hoăn cảnh gia đình phải đi tản cư , ông day dứt khổ tđmnhớlăng,nhớanhemđồngchí.”Chaoôi!

Ônglêonhớlăng,nhớcâilăngquâ”.N g ô n ngữcủatâcgiảcũnglăngônngữcủanhđnvậtđêtrựctiếpbộclộnỗinhớlăng.Nhấtlănhớnhữngngăytựnguyệnhănghâicùnganhem chiến đấu bảo vệ lăng: đăo đường, đắp ụ, xẻ hăo, khuđn đâ ” Ông lo lắng “ không biết câi chòi gâcđăulăngđêdựngxongchưa?

Nhữngđườnghầmbímậtchắclăcònkhướtlắm”.C ô n g việcbộnbềnặngnhọcvấtvảlăthế“nhưngmăvẫnvui”,“ôngthấymìnhnhưtrẻra”,“cũnghâthỏngbôngphỉng”.Chínhtìnhyíulăng,đượcchiếnđấubảovệlăngđemtớichoôngtrạngthâihưngphấnkhỏekhoắn,trẻtrungnhưthế.TốinăoôngcũngsangnhăbâcThứnóichuyệnlăngmìnhsaysưahểhảchođỡnhớ.Suốtnhữngngăyởnơitảncư,cólúcnăoôngkhôngnghĩtớimảnhđấtcắtrốnchônrau?Tìnhcảmcủaôngvớilăngchợdầugắnbóthathiếtbởinơiấy cóphần mộ tổ tiín ông bă, nơi ấy mấy đời ông cha dựng nghiệp Đđy cũng chính lă tình cảm đẹp đẽ đângquý củabiếtbaongườidđnquívớimảnhđấtnơimìnhsinhravălớnlín

TìnhyíulăngchợDầucủaôngHaigắnbóvớitìnhyíuTổquốc.Vìyíulăng,yíunướcnínởnơitản

cưôngluônnghengóngtheodõitintứcvềlăngvềkhângchiến.Khibiếtnhữngngườitảncưvừaởdướixuôilínônghỏithămngay“

Lúamâdướitathếnăo”.Rồingăynăocũngvậyôngluônvăophòngthôngtinđểnắmbắt tin tức khâng chiến Ông khđm phục những con người dũngcảm anh hùng trong khâng chiến “ Khiếp thật!Tinhnhữngngườităigiỏicả”.Ôngvôcùngphấnkhởivuisướngtrướcthắnglợicủaquđndđnta:“ruộtganônglêocứmúacảlín,vuiquâ”.Tấmlòngôngluônhướngvềcuộckhângchiếnvớiniềmtinvăsưkhâtkhaochiếnthắng.Nghetinthắngtrậnôngvôcùnghảhítrướcnhữngthấtbạicủagiặcvăcăngtintưởngvăothắnglợicủakhângchiến.ChỗnăygiếtđượcnămPhâpvớihaiViệtgian,chỗkiaphâđổmộtxetăngvămộtxedíp.Cứthếchỗnăygiếtmộttí,chỗkiagiếtmộttí,cảsúngốngcũngvậy,hômnaydămkhẩu,ngăymaidămkhẩu,tíchtiểuthănhđạilămgìmăthằngTđykhôngbướcsớm.Bằngngônngữquầnchúngvăngônngữđộcthoại,lờivănchđnthựcmộcmạc,tathấyôngHailuônhưỡngvềcuộckhângchiếncủadđntộc

Vì yíu lăng, yíu nước nín ông Hai vô cùng đau đớn, thất vọng, tủi hổ khi nghe tin lăng theo Việtgian Đầu tiín lă cảm giâcbăng hoăng sững sờ không tin văo tai mình nữa khi nghe tin dữ:“Cổ ông

lêonghẹắnghẳnlạidamặttírđnrđn.Ônglêolặngđitưởngnhưđếnkhôngthởđượctrướccâitinbấtngờ.Mộtlúclđuôngmớir

ặnỉỉnhưnuốtmộtcâigìvướngởcổ”.Songôngvẫnnửatinnửangờ.S a u đólătđmtrạnghổthẹnnhụcnhê.Ônglảngchuyện:

Hănắnggớmvềnăo…

Trínđườngvềôngcứcúigằmmặtxuống.Chđnbướcđinhưngvẫnngherõnhữnglờinóicủangườiđănbătảncư.Ôngđêphảirờiquântrongsựbẽbăngxấuhổtủinhụctrongsựtrốntrânh.Nhữngcđuchửimỉamaicămghĩtcủamấyngườitảncưlămôngíchềnhư

họđangmắngchửichínhmình.Nỗiđ a u khổchânchườngkhiếnôngnhưngườimấthếtsinhlực:“ V ề đếnnhă,ông nằm vật ra giường” Nhìn lũ con tủi thđn, nước mắt ông lêo cứ giăn ra.Ông vô cùng căm uất bọn Việtgian phản động theo Tđy Ông lêo rít

lín: “ Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì văo mồm mă đi lăm

câigiốngViệtgianbânnướcđểnhụcnhêthếnăy”.Suốtngăyôngsốngtrongtđmtrạngnơmnớplosợ:“Mộtđâm đông túm lại,

ông cũng để ý dăm bảy tiếng cười nói xa xa ông cũng chột dạ Cứ thoângnghe những tiếngTđy,Việtgian,camnhông lẵnglạilủiragócnhănínthít.Thôilạichuyệnấyrồi”!NỗitủihổlălăngtheoViệt gian khiến ông không dâm ló mặt ra ngoăi , ngay cả đến bín bâc

Thứ ông cũng không dâm sang Căngnghĩônglêocăngcảmthấybếtắctuyệtvọng:“Biếtđemnhauđiđđubđygiờ? Biếtđđungườitachứabốconông mă đi bđy giờ? Thật lă tuyệt đường sinh sống”.Trong lòng ông diễn ra một cuộc đấu tranh nội tđm quyếtliệt.Ông thoâng có ý nghĩ “ hay lă quay về lăng?” Vừa chớm nghĩ như vậy lập tức ông lêo phản đối

ngay : “Lăngthìyíuthậtnhưnglăngtheotđy mấtrồithìphảithù”Nỗiđautronglòngônglănốiđaucủamộtconngười

,yêulàngôngkhoelàngthì giờđâytìnhcảmấyđược dùnglĩlẽđểsuyxét.Lòngyêulàngyêunướcthựcsựhòaquyệnvàotâmhồnônglão.Ôngquyếtđịnhdứtkhoáttrongđaukhổ :phảithùcáilàngtheogiặcấymặcdùtrướcđây,dùcảcuộcđờiôngđãgắnbómáuthịtvớinó,vôcùngyêuthươngvàtựhàovềnó.Thếlàmâuthuẫn

nộitâmtrongôngHai,tạmthờitựôngtìmra hướnggiải quyết trongtình thếthúc bách.Nhưngtronglòng ông đau đớn biết bao Khiông quyết định thù cái làng của mình thì chứng tỏ tình yêu đất nước, yêukhángchiếnrộnglớnhơnbaotrùmlêntìnhcảmlàngquê.Đâychínhlàchuyểnbiếnrấtmớitrongtìnhcảmcủaônghainóiriêngv

àngườinôngdânnóichungtrongkhángchiếnchốngPháp.Trongtâmtrạngdồnnénvàhoàntoànbếtắcấy,ôngHaicàngbộc lộtấmlòngyêunước,thủychungsonsắtvớikhángchiếnvớicụHồ.Đaukhổbuồnbãđếntộtđỉnh,khôngbiếtchiasẻcùngaiô

ngchỉcònbiếttrútnỗilòngvànhữnglờithủthỉtâmsựvớiđứaconnhỏngâythơ:“Thếconcó thíchvềlàngchợDầu không?Thếconủnghộai”.Khithằngconútcủa ông nói một cách rành rọt “ Ủng hộ cụ Hồ Chí Minh muôn năm” thì nước mắt ông lão giàn ra chảyròngrònghaibênmá Ôngnóinhưlàđể minhoanchomình,đểvơi đinỗibuồn.Ngônngữđộcthoạinộitâmđãthểhiệnđượctấmlòngyêunướctrongsángsâusắc,khôngbaogiờthayđổicủamìnhvớikhángchiếnvớicụHồ.Tất cả những biểu hiện đó cho ta biết tình yêu làng của ông không chỉ là yêu cái gốc tre, giếng nước sânđình yêu con đường lát toàn đá xanh mà tình yêu làng lúc này đã gắn

Nếuchỉyêulàngthôiôngsẽthanhthảnbiếtbaokhilựachọn,vànếuchỉyêunướcôngđãkhôngxúcđộngômxiếtđứaconbébỏngvàolòngkhinghenónói:“nhàtaởlàngchợDầu”.T h ậ m chítìnhyêuđấtnướcrộnglớnhơnchiphốimọitìnhcảmkháctrongông.Đólàmộttìnhcảmsâunặngthiêngliêngvàbềnvững

YêulàngyêunướcnêntừđauđớntủinhụcôngHaivôcùngsungsướngkhinghetinlàngchợDầuthựcsựkhôngtheogiặc Mặtmũitươivuirạngrỡhẳnlên:“Cáimặtbuồnthỉumọi ngàybỗngtươivuihẳnlên mồm bỏm bẻm nhai trầu , cặp mắt hung hung đỏ hấp háy.

Ông mua quà, chia bánh cho các con Ông cứ múatay lên mà khoe: “ Tây nó đốt nhà tôi rồi bác ạ Đốt nhẵn Ông chủ tịchlàng tôi vừa mới lên trên này cảichính CảichínhcáitinlàngchợdầuchúngtôiđiViệtgianấymà.Láo!Láohết!Toànlàsaisựmụcđíchcả!

ôngsungsướngkhoenhàmìnhbịTâyđốtbởinólàbằngchứnghùnghồnnhấtbảovệdanhdựcholàngôngvàcho bản thân ông Ông

đi đầu thôn cuối xóm, rời nhà này sang nhà kia , say sưa nói về mất mát hệt như khi khoegiàu khoe đẹp làng mình Với người nông dân ngôi nhà

là một tài sản lớn có thể chắt chiu suốt cả một đờingườimớigâydựngđược.Vâynhưngôngkhôngbuồnkhôngtiếclạicònvuimừngnữa.Mộtniềmvuithậtkìlạthểhiệnmộtcáchđauxótvàcảmđộngtinhthầnyêunướcyêucáchmạngcủangườinôngdântrongkhángchiến.Đối với người nông dân danh dự của làng quê,danh dự của người yêu nước còn cao hơn cả mọi của cải trênđờidẫurằngcủacảiđólàmồhôinướcmắtcảmộtđờingườimớigâydựngđược.Tìnhyêunướclàtìnhcảmlớnlao cao nhất trong lòngngười nông dân Những lời cải chính của ông chủ tịch như có phép lạ hồi sinh khiếnôngHaitrởlạichínhmình,vẫnyêulàngchợDầuvớimộttìnhyêusâusắcvànồngthắmhơn

Nhân vật ông Hai trong câu chuyện được thể hiện nhờ những yếu tố nghệ thuật đặc sắc Đó là nghệthuật xây dựng tình huống truyện độc đáo hấp dẫn Tác giả đặt nhân vật vào thử thách để bộcl ộ

chiều sâutâmtrạngnhânvật.ĐólàtìnhhuốngnghetinlàngchợDầutheogiặcđểnhânvậtcócơhộibộclộtìnhyêulàngyêu nướcmãnh liệt nếu không có tình huống này chắc chắn truyện sẽ giảm đi giá trị và sẽ rơi vào quên

lãngnhưbaocâuchuyệnkhác.Nghệthuậtmiêutảnhânvậtđặcbiệttâmlýhaykhoelàng.Nhàvănamhiểuvàsửdụng nhuần nhị lời

ăn tiếng nói của người nông dân:rất tự nhiên , dân dã giàu tính khẩu ngữ nhưng

khôngthuakémphầnđộcđáo.Cáchsửdụngngônngữấylàmchongườiđọccócảmgiácgầngũivớicuộcsốngcủangười thônquê Giá trị của truyện ngắn Làng đã góp phần đáng kể trong việc thể hiện rõ chủ đề của

truyện :CangợitìnhyêulàngyêunướccủangườinôngdântrongkhángchiếnchốngPháp.

Truyện ngắn Làng với tình huống truyện độc đáo, diễn biến tâm lý sâu sắc, ngôn ngữ bình dị,độcđáo đã xây dựng thành công nhân vật ông Hai, người nông dân Việt Nam gắn bó bền chặt với làng quêbaonhiêu thì càng yêu đất nước yêu kháng chiến sâu sắc mãnh liệt bấy nhiêu Kim Lân viết không nhiềunhưngvẫn được nhiều người biết đến, tên tuổi của nhà văn sẽ sáng mãi trong sự nghiệp văn học Việt Nam Với truyện ngắnLàngnóichungvànhânvậtôngHainóiriêngtácgiảđãgópphầnthểhiệnnétmớitrongtưtưởngnhậnthứcvàhànhđộngcủangườinôngdântừsauCáchmạngThángtám.Tìnhyêucủahọđãcósựpháttriểnmởrộngnânglênthànhtìnhyêuđấtnướckhácvớiquanniệmchậthẹptrướcđó:

Tavềtatắmaota Dùtrongdùđụcaonhàvẫnhơn.

CụHồtrínđầutríncổxĩtsoichobốconông.

Câilòngbốconônglănhưthếđấy,cóbaogiờdâmđơnsai.Chếtthìchếtcóbaogiờdâmđơnsai:Mỗilầnnóirađượcđôicđunhưv ậynỗikhổtronglòngôngcũngvơiđiđượcđôiphần.

(TríchLăng-KimLđn,Ngữvănlớp9,tập1,NXBGiâodụcViệtNam,2011,tr.169-170)

Thamkhảo

Kim Lđn Kim Lđn (1920-2007) quí ở Từ Sơn, Bắc Ninh lă một nhă văn gắn bó mâu thịt vớinhữngngười nông dđn nghỉo, những kiếp người chịu nhiều khốn khổ bần cùng Ông cũng lă một văn nhđn có trâitimyíu nước son sắt, một tấm lòng thiết tha với dđn tộc Bởi vậy mă những sâng tâc của ông thường viết vềnhữngngười nông dđn có lòng yíu nước, yíu câch mạng sđu sắc Nói đến câc sâng tâc của Kim Lđn takhông thểkhôngkểđếntruyệnngắn“Lăng”.TâcphẩmđêkhắchoạsinhđộngchđndungnhđnvậtôngHai-

m ộ t ngườinôngdđnchđnchínhvớitìnhyíulăng,yíuquíhươngthathiếtvăsựgắnbómâuthịtvớibộđộicụHồ.ĐiềuđóđượcthểhiệnmộtcâchrõnĩtnhấtquađoạntríchkểcuộctròchuyệngiữaôngHaivớiđứaconút

Truyện ngắn “lăng” của nhă văn Kim Lđn được viết năm 1948,thời kì đầu của cuộc khâng chiếnchốngPhâp.Truyện thănh công không chỉ bởi tăi năng viết truyệncủa Kim Lđn mă còn do sự am hiểu ngườinông dđncùngthờikì lịchsửlúcbấygiờ.Nhăvănđêcólầntđm sự:" câikhôngkhíngăyđầukhângchiếnởnôngthôn,tôiđêvăolăng.LúcấyTđycònđóngởcầuĐuống,tôivềlăngchơimấylầnchứngkiếntậnmắtthếnăolălăngchiếnđấu".Truyệnhấpdẫnbạnđọcởnghệthuậtmiíutảtđmlínhđnvậttrongnhữngtìnhhuốngđặcbiệtcùngvớicâchviếtđơngiảnngônngữmộcmạcdđndê

Ởphầnđầucủatâcphẩm,ngườiđọcđêđượcchứngkiếnmộtôngHairấtyíuvătựhăovềlăngcủamình.Đi đđu ông cũng khoe

về lăng thế nín khi nghe tin lăng theo giặc ông vô cùng băng hoăng sửng sốt Khôngkhông tin đó lă sự thật nhưng khi buộc phải tin ông đê

vô cùng đau khổ, tủi nhục đến mức phải đi đến quyếtđịnhthù lăng.Vă để củng cố thím niềm tin cho quyết định

chuyện.SẽcókhôngítngườiđọcthắcmắcrằngtạisaoôngHailạichọntròchuyệnvớiđứaconút–

mộtđứatrẻchưahiểuchuyệngì,chưabiếtgìvềkhângchiến,vềcâchmạng.Tròchuyệnvớiđứaconcònbĩlăcâicâchđểôngtrảilòngmình,đểtựminhoanchomìnhvăcũnglăđểôngcóthímniềmtinvăonhữngđiềumẵngđê

chọnlựa.XđydựngchitiếtnăychothấyKimLđnthựcsựrấtamhiểutđmlícủaconngười,nhấtlăngườinôngdđntrongkhângchiến

Trongcuộctròchuyệnôngvẫnhướngconvềlăng,vềquíhươngnguồncội.Mặcdùcâilăngmẵng rất mực tin yíu đê theo giặc,

dù cho lăng đê phản bội ông đến mức ông phải thù lăng thế nhưng khi nóichuyện với con ông vẫn hỏi::"Thế nhă con ở đđu?Thế con có

Nhưng hơn cả ở ông Hai là tình yêu đất nước và niềm tin dành cho kháng chiến.Ô n g H a i y ê u

l à n g ai cũng phải thừa nhận nhưng hơn cả ở nhân vật này là tình yêu đất nước và niềm tin dành cho kháng

chiến.Điềuđócũngđượcbộclộmộtcáchrõnéttrongcuộctròchuyệncủaôngvớicon.Ônghỏicontiếp:“Thếconủng hộ ai?" Câu trả lời của đứa con:" Ủng hộ Hồ Chí Minh Muôn năm"dường như đã hoàn toàn trùng khít vớisuy nghĩ và tình cảm

của ông.Ông hãnh diện vì điều đó,ông tự hào về điều đó,ông hạnh phúc vô cùng.Ngheconnóivậy,nướcmắtônglãogiànra,chảyròngròngtrênhaimá.Ôngnóithủthỉ“Ừđúngrồi,ủnghộcụHồconnhỉ”.Ôngkhócvìhạnhphúc,khócvìconồncònrấtnhỏnhưngđãcótinhthầnkhángchiến,đãcóniềmtinbất diệt vào cách mạng, vào cụ Hồ Ông lặp lại câu nói của

tinkhángchiến,tincáchmạng,ôngsẵnsanghisinhtìnhcảmriêngcủamìnhvìtìnhcảmcaođẹpđó.Đếnđâytakhôngchỉtrântrọngtìnhcảmcủaôngđốivớilàngquêđốivớiđấtnướcmàtacònvuisướngtựhàovềtruyềnthống yêu nước của dân tộc Việt nam,tự hào về dòngmáu yêu nước luôn chảy trong trái tim mỗi con người ViệtNam,trongdòngmáucủaôngvàtrongdòngmáuđứaconông.Mấyhômnayrurúởxónhà,nhữnglúcbuồnkhổ quá chẳng biết nói cùng ai, ông lại thủ thỉ với con nhưvậy Ông nói như để ngỏ lòng mình, như để mình lạiminh oan cho mình nữa “Anh em đồng chí biết cho bố con ông Cụ Hồ trên

ông.Cáilòngbốconônglànhưthếđấy,cóbaogiờdámđơnsai.Chếtthìchếtcóbaogiờdámđơnsai”Mỗilầnnóirađượcđôicâunhưvậynỗikhổtronglòngôngcũngvơiđiđượcđôiphần.Tìnhyêulàng,yêunước,yêucáchmạngnơiôngthậtsâusắc,mãnhliệt!

NhàvănKimLânđãtạodựngmộttìnhhuốngthửtháchtâmlínhânvậtrấtđặcsắc,quađó,tínhcách,phẩmchấtcủanhânvậtnổilênthậtrõràng.Lốikểchuyệngiảndịtựn h i ê n , gầngũi.,ngòibútphântíchtâmlísắc sảo, sự kết hợp hài hòa giữa ngôn ngữ đối thoại và

tượngchânthựcvàđẹpđẽvềngườinôngdânViệtNam.Ôngchínhlàhìnhảnhđạidiệncủanhữngngườinôngdânyêu nước tronghai cuộc kháng chiến trường kì – những con người đã đóng góp một phần không nhỏ vàosựthắnglợicủahaicuộckhángchiến.Quađoạntrích,ngườiđọcthấyđượctấmlòngyêumến,trântrọngcủatácgiảKimLândànhchonhữngngườinôngdânđônhậu,chânchấtmộcmạc.N h à vănI-li-

họcvềtìnhyêuquêhương,vềniềmtin,vềlòngyêunước.Vàcólẽchínhvìthếmàsaubaothăngtrầmcủalịchsửtruyệnngắn“Làng

”củanhà vănKimLân vẫncònmãitronglòngbạnđọc

Cổônglãonghẹnắnghằnlại,damặttêrânrân.Ônglãolặngđi,tưởngnhưđếnkhôngthởđược.Mộtlúclâuôngmớirặnèè,nuốtmộ tcáigìvướngởcó,ôngcấttiếnghỏi,giọnglạchẳnđi:

- Liệucóthậtkhônghởbác?Haylàchỉlại…

[ ]Ônglãovờvờđứnglảngrachỗkhác,rồiđithẳng[ ]

ÔngHaicủigằmmặtxuốngmàđi.Ôngthoángnghĩđếnvụchủnhà.

Vềđếnnhà,ôngHainằmvậtragiường,mấyđứatrẻthấybốhômnaycóvẻkhác,lenlétđưanhaurađầunhàchơisặmc hơisụivớinhau.

Nhìnlũcon,tủithân,nướcmắtônglãocứgiànra.ChúngnócũnglàtrẻconlàngViệtgianđấyư?

Chúngnócũngbịngườitarẻrúnghắthủiđấyư?Khốnnạn,bằngấytuổiđầu Ônglãonămchặthaitaylạimàrítlên:

- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống Việt gian bán nước để nhục nhã thế này.Ônglãobỗngngừnglại,ngờngợnhưlờimìnhkhôngđượcđúngcholắm.Chảnhẽcáibọnởlànglạiđốnđếnthếđược.Ôngki ểmđiểmtừngngườitrongóc.Khôngmà,họtoànlànhữngngườicótinhthầncảmà.Họđãởlạilàng,quyếttâmmộtsốngmộtchếtv ớigiặc,cóđờinàolạicamtâmlàmđiềunhụcnhãấy!

Nhưngsaolạinảyracáitinnhưvậyđược?MàthằngchánhBệuthìđíchlàngườilàngkhôngsairồi.Khôngcólửa

làmsaocókhói?Aingườita hơiđâubịatạc ranhữngchuyệnấylàm gì.Chaoôi! Cựcnhụcchưa,cảlàngViệtgian! Rồiđâybiếtlàmăn,buônbánrasao?Aingườitachưa.Aingườitabuônbánmấy.Suốtcảcáinước Việt Nam này người ta ghê tởm, người ta thù hằn cái giống Việt gian bán nước … Lại con bao nhiêu ngườilàngtantácmỗingườimộtphươngnữa,khôngbiếthọđãrõcáicơsựnàychưa?….”

Bàilàm

Kim Lân Kim Lân (1920-2007) quê ở Từ Sơn, Bắc Ninh là một nhà văn gắn bó máu thịt vớinhữngngười nông dân nghèo, những kiếp người chịu nhiều khốn khổ bần cùng Ông cũng là một văn nhân có tráitimyêu nước son sắt, một tấm lòng thiết tha với dân tộc Bởi vậy mà những sáng tác của ông thường viết vềnhữngngười nông dân có lòng yêu nước, yêu cách mạng sâu sắc Nói đến các sáng tác của Kim Lân takhông thểkhôngkểđếntruyệnngắn“Làng”.TácphẩmđãkhắchoạsinhđộngchândungnhânvậtôngHai-

m ộ t ngườinôngdânchânchínhvớitìnhyêulàng,yêuquêhươngthathiếtvàsựgắnbómáuthịtvớibộđộicụHồ.ĐiềuđóđượcthểhiệnmộtcáchrõnétnhấtquađoạntríchkểlạidiễnbiếntâmtrạngnhânvậtôngHaikhiôngvừangheđượctinlàngmìnhtheogiặc

Truyện ngắn “Làng” của nhà văn Kim Lân được viết năm 1948,thời kì đầu của cuộc kháng chiếnchốngPháp.Truyện thành công không chỉ bởi tài năng viết truyệncủa Kim Lân mà còn do sự am hiểu ngườinông dâncùngthờikì lịchsửlúcbấygiờ.Nhàvănđãcólầntâm sự:" cáikhôngkhíngàyđầukhángchiếnởnôngthôn,tôiđãvàolàng.LúcấyTâycònđóngởcầuĐuống,tôivềlàngchơimấylầnchứngkiếntậnmắtthếnàolàlàngchiếnđấu".Truyệnhấpdẫnbạnđọcởnghệthuậtmiêutảtâmlínhânvậttrongnhữngtìnhhuốngđặcbiệtcùngvớicáchviếtđơngiảnngônngữmộcmạcdândã

Ởphầnđầucủatácphẩm,ngườiđọcđãđượcchứngkiếnmộtôngHairấtyêuvàtựhàovềlàngcủamình.Đi đâu ông cũngkhoe về làng Ở nơi tản cư ông nhớ làng và chỉ muốn quay về làng cùng anh em thamgiakhángchiến.Khôngvềlàngđược,ônghayđếnphòngthôngtinđểnghetinkhángchiến,tinvềlàngmình.Thếnhưngđangtrongtâmtrạngvôcùngvuisướngkhingheđượcnhiềutinvuivềcáchmạngthìôngbấtngờngheđược

mộttinsétđánh:TinlàngchợDầutheogiặc

Trướchếtlàtâmtrạngbànghoàng,sửngsốtđaukhổkhibấtngờcủaôngHaikhingheđượctinlàngtheogiặc.NhàvănKi

mLânđãthựcsựrấttàitìnhkhixâydựngtìnhhuốngtruyện.ÔngđểchoôngHaivui sướng đến tột độ khi nghe được nhiều tin kháng chiến rồi bấtngờ cho ôngnghe được tin làng theo Tây.Cuộc gặpgỡ vớiđoàntảncưtrênđườngtrởvề từphòngthôngtindiễnrathậtbấtngờ.Gặpđượcđoàntảncưvới ông là một cơ hội để ông hỏi về cái làng quê yêu dấu của mình và háo hức được nghe tin làng chiếnđấuchống giặc ngoan cường.Nhưng cái điều ông chờ đợi không đến Lời kể của người đàn bà cho con bú đãdập

tắttấtcả:"cảlàngchúngnóviệtgiantheotâycòngiếtgìnữa".Lờinóiđỏngđảnhđầychếgiễucủangườiđànbàchoconbúgiốngnhưmộtnhátdaocứavàotráitimông,nghenhưmộttiếngsétbêntailàmônghoảngloạnvàsụp đổ:" Cổ nghẹn ắng hẳn lại,da mặt tê rân rân.Ông lãolặng đi tưởng đến không thở được" Đó là cái cảm giácsững sờ choáng váng ,co thắt từng khúc ruột của ông; là trạng thái phản ác

ngườiquáyêulàng.NếukhôngyêuthìcáitinlàngChợDầutheogiặckhôngthểgâychấnđộngmạnhtựanhưmộtcúsốctinhthầnnhưthếvớiôngHai.Sởdĩôngchoángváng,sữngsờvìtrongthâmtâmcủaôngcáilàngchợDầuquêôngvốnrấtkiêncường,ấyvậymàgiờđâyniềmtinấyđãhoàntoàn

sụpđổ.NỗiđaukhổcựcđộấycàngchứngminhônglàngườiyêulàngchợDầuthathiếtlắm.càngyêubaonhiêucàngđaukhổbấynhiêu.Nhưthếlàphùhợpvớiquyluậtcủacảmxúc

Tuynhiênôngvẫnchưatinvàonhữngđiềumàmìnhvừanghe.Ôngvẫnnghinghi hoặchoặc:"Liệu

cóthậtkhônghởbá?c".Câuhỏithểhiệnsựbántín,bánnghi.Ôngmongmỏitinấykhôngđúng,chỉlàmộtsựnhầmlẫn…

ÔnglàmsaocóthểtinđượcrằnglàngchợDầutheoTây,ngườidânlàngônglàViệtgian.Niềm

yêuthươngmãnhliệt,sâunặngcủaônglàmsaochóthểchấpnhậnđượcđiềuấy.« Haylàchỉlại….”Lờiôngnóiđượckếtthúcbằngdấuchấmlửng.Ôngkhôngnóihếtcâu,cóthểbởinhữngtintứcmàngườiphụnữtảncư nói rất chính xác, cụ thể Nhưng cũng có thể dấu chấm lửng

ấy còn cho ta thấy nỗi lo sợ đến tột cùng củaông Hai Phải chăng ông Hai ngừng lời vì sau câu hỏi của ông là sự xác nhận làm ông đau xót, tin tức ấysẽđượcxácnhận1lầnnữa,ôngkhôngmuốnnghe,khôngmuốnthấy…

Cái tin làng theo Tây khiến ông xấu hổ đành đánh trông lảng ra về.Ông thể nghe thêm điều gì nữa,ôngHaiđánhtrốnglảngravề.Dườngnhưcáitindữấytrởthànhmộtnỗiámảnhcứbámdiếtlấyông,nólàmchobướcc

hânôngkhitrởvệtrởnênrấtnặngnề.Nềukhiđếnphongthôngtintuyêntruyềnôngđinghênhngang giữa đường vắng thì bây giờ:" Cúi gằm

mặt xuống mà đi" Ôngkhông giám ngẩng mặt lên vì xấuhổ,xấu hổivới mọi người và xấu hổ với chính mình bởi

chỉkhoelàngđẹpmàcònkhoenhữngngàykhởinghĩadồndậpởlàng,khoecáccụgìrâutócbạcphơcũngvácgậyđitậpmộthai.BâygiờthìmọingườiđềubiếtlàngôngtheoTây,ôngsẽgiảithíchthếnào

Ông trở về nhà mang theo tâm trạng vừa xấu hổ vừa nhục nhã.Về đến nhà,sự mệt nhọc như

đãchiếmhếttâmtríông,vàthứôngsuynghĩduynhấtđólàđứaconcủamình.ônghainằmvậtragiường.nhìnlũcontủithânnướcm

ắt ônglãocứgiànra.Chúngnó cũnglàtrẻconlàngViệtgianđấyư?Chúngnócũngbịngườitarẻrúnghắthủiđấyư? Khốnnạn,bằngấytuổiđầu.Cáinỗiđauđớncămgiậnđếntộtcùngcủaôngđãnhấnchìmôngxuốngchiếcgiường.Ô n g khócvìôn

gthươnglũnhỏvìmớimấytuổiđầuđãmangtiếnglàconngườiviệtgianbánnước.Ônglochotươnglaicủanhữngđứanhỏkhôngbiếtđiđâuvềđâu.Càngthươngconbao nhiêu thì nỗi căm tức của ông lại càng lớn bấy nhiêu Ông căm thù bọn theo Tây phản bội làng ông

nắmchặthaibànayvàrítlên:“ChúngbayănmiếngcơmhaymiếnggìvàomồmmàđilàmcáigiốngViệtgianbánnước để nhục nhã thế này”.Ông cảm thấy như chính ông mang nỗi nhục của một tên bán nước theo giặc, cảcác con ông cũng sẽ mang nỗi nhục

ấy Niềm tin nỗi nhớ cứ giằng xé trong ông Tủi thân ông hai thươngcon,thương dân làng chợ Dầu,thương thân mình mang tiếng là

ôngHaiđãdiễnramộtsựgiằngxégiữatinvàkhôngtin.Mộtmặt,ôngHaikiểmđiểmlạitừngngườitrongóc"họtoànlànhữngngư ờicótinhthầncảmà".Ôngtinnhữngngườiởlạilàngkhôngaicantâmlàmđiềunhụcnhãấy.Nhưngrồiônglạiphânvân:"Thằn gChảnhBệuthìđíchlàngườilàngkhôngsairồi.Khôngcólửalàmsaocókhói?

Aingườitahơiđâubiatạoranhữngchuyệnấylàmgì".

- Nhà văn Kim Lân đã rất tinh tế khi phát hiện ra nét tâm lý nửa tin nửa ngờ ở nhân vật Vì quá yêu

làngnênôngHaicốtìmmộtchúthyvọngđểbấuvíu.Nhưngrồitrướcnhữngchứngcứhiển'nhiên,ôngđànhcayđắngchấpnh

ậnsựthật.Từlúcấy,nỗinhụcnhãlạisôiréotronglòngông:“Chaoôi!Cựcnhụcchưa,cảlàngViệt gian!" .Ông Hai lại càng

hoang mang, lo sợ,sẽ tuyệt đường sinh sống khi nghĩ đến việc người ta sẽ khôngchứa, không buôn bán gì

người làng Việt gian “Rồi đây biết làm ăn, buôn bán ra sao? Ai người ta chưa Aingườitabuônbánmấy.SuốtcảcáinướcViệtNamnàyngườitaghêtởm,ngườitathùhằncáigiốngViệtgianbánnước…

Lạiconbaonhiêungườilàngtantácmỗingườimộtphươngnữa,khôngbiếthọ đãrõcáicơsựnày chưa? ”

nộitâmđộcđáonhất,thànhcôngnhấtcủanhàvăn.Tácgiảđãđểchonhânvậttrảiquatừngcungbậctâmlí,đẩylêncaotrà

orồibậtngượcnhưvỡòaởphầnsau.Ngẫmkĩ,tathấyđốivớingườinôngdânchấtphác,taylấmchânbùnthìcáitinlàngtheogiặcquảthậtlàcúsốctolớn,làđiềuđauđớnvà nặngnềmàhọphảichịuđựng

NhàvănKimLânđãtạodựngmộttìnhhuốngthửtháchtâmlínhânvậtrấtđặcsắc,quađó,tínhcách,phẩmchấtcủanhânvậtnổilênthậtrõràng.Lốikểchuyệngiảndịtựn h i ê n , gầngũi.,ngòibútphântíchtâmlísắc sảo, sự kết hợp hài hòa giữa ngôn ngữ đối thoại và độc thoại nội

tượngchânthựcvàđẹpđẽvềngườinôngdânViệtNam.Ôngchínhlàhìnhảnhđạidiệncủanhữngngườinôngdânyêu nước trong haicuộc kháng chiến trường kì – những con người đã đóng góp một phần không nhỏ vàosựthắnglợicủahaicuộckhángchiến.Quađoạntrích,ngườiđọcthấyđượctấmlòngyêumến,trântrọngcủatácgiảKimLândànhchonhữngngườinôngdânđônhậu,chânchấtmộcmạc.N h à vănI-li-

ađãtừngnói:“Lòngyêunhà,yêulàngxóm,yêumiềnquêtrởnênlòngyêuTổquốc.”Ngàynay,cuộcsốngcủangườinôngdânđãcónhiều thay đổi, chiến tranh đã không còn nhưng họ vẫn giữ một vai trò, nhiệm vụ quan trọng đối vớisựnghiệpxâydựngvàbảovệtổquốc.Hơnaihếthọvẫnxứngđángđểđượctrântrọngvàngợica

ĐoạntríchđãchotathấysựpháttriểntrongnhậnthứccủangườinôngdânViệtNam:tìnhyêulànglàcơ sở của tình yêu nước,yêu cách mạng song tình yêu nước vẫn bao trùm lên tất cả và là định hướng hànhđộngchohọ.TácphẩmvàđặcbiệtlàđoạntríchkểlạicuộctròchuyệngiữaôngHaivớiconđãkhơigợitronglòngngười đọc không ítnhững tình cảm đẹp Nó khiến ta càng thêm cảm phục trước tài năng kể chuyện của nhà vănKim Lân, càng thêm trân trọng và yêu mếnnhững người nông dân Việt Nam trong kháng chiến Từ cuộc tròchuyện của ông Hai với con, tác phẩm đã đem đến cho người đọc

họcvềtìnhyêuquêhương,vềniềmtin,vềlòngyêunước.Vàcólẽchínhvìthếmàsaubaothăngtrầmcủalịchsửtruyệnngắn“Làng

”củanhàvănKimLân vẫncònmãitronglòngbạnđọc

“ Lặng lẽ Sa Pa” là tác phẩm tiêu biểu được sáng tác sau chuyến đi thực tế ở Lào Cai ( 1970) Lúcđómiền Bắc đang diễn ra phong trào “ Ba sẵn sàng” của thanh niên rất sôi nổi Truyện như một ghi chép dọcđườngtrênmộtchuyếnđidàitừHàNộiđếnLàoCai,vàxoayquanhcuộcgặpgỡtròchuyệngiữaônghọasĩ,côkĩsưvà anh thanh niên trên

Sa Pa Anh thanh niên xuất hiện trong một thời gian ngắn nhưng đã gây ấn tượng sâu sắcchongười đọc

Trướchếtanhthanhniênlàngườicóhoàncảnhsốngrấtđặcbiệt.Ngaytừđầucâuchuyệnnhưlờinhậnxétđầyấntượngcủa

nhấtthếgian”.Đólàmộtanhthanhniên27tuổi,cáituổisôinổiyêuđờivàhamhoạtđộng,quêanhởLàoCaisaukhitốt nghiệp Đại học

đã tình nguyện nhận công tác một mình trên đỉnh yên Sơn cao 2600m, quanh năm suốtthánggiữacỏcâyvàmâynúiSaPa.Côngviệclàlàmkhítượngthủyvănkiêmvậtlíđịacầu,tưởngchừngnhưđơngiản chỉ cần đo gió, đomưa, tính mây tính nắng, cho chính xác nhưng anh phải vượt qua bao khó khănthửthách.Anhtâmsựvớiônghọasĩgià:“Giankhổnhấtlàlầnghivàbáovềlúcmộtgiờsáng.Rét,bácạ.ởđâycócảmưatuyếtđấy”.Nhưngcáigiankhổnhấtlàphảivượtquasựcôđơnvắngvẻquanhnămsuốtthángmộtmìnhtrênđỉnhnúicaokhôngmộtbóngngười-mộthoàncảnhđặcbiệt.Bởivìsựcôđơnkhiếnchoconngườita rất dễ trở nên bi quan chán nản sống trầm cảm Nếu như người nào thiếu bản lĩnh nghịlực sống thì rất dễbuông xuôi Nhất là với anh thanh niên thì lại càng là thử thách lớn vì tuổi trẻ thường ưa thíchcuộc sống sôiđộngnáonhiệt

Mặcdùsốngtronghoàncảnhnhưvậynhưngởngườithanhniênnàylạitỏasángnhữngphẩmchấtvàtính cách vô cùng cao

đẹp đáng quý Anh say mê, âm thầm cống hiến tuổi trẻ của mình cho đất nước Trongcông việc anhlà người yêu công việc, say mê nghiên cứu

tưởng.Anhsẵnsàngchấpnhậnkhókhăngiankhổvớibảnlĩnhnghịlựccao.Trongkhinhiềuthanhniênratrườngchỉthíchnhậnc

nguyệncôngtácởnơikhókhăngiankhổ,buồntẻđếnnhưvậy.Anhđãvượtquatấtcảvìsựgắnbóvớicôngviệcmộtcách

saymê.Cáchnghĩvềcôngviệccủaanhcũngrấtmơmộng.Anhquanniệm“khitalàmviệc,tavớicôngviệclàđôisaogọilàmột mìnhđược”,và tâm sự :“ Công việc của cháu gian khổ thế đấy, chứ cất nó đi cháu buồn đến chết mất” Vì vậy anhlaođộngtựgiácmàkhôngcầnai kiểmtrađôn đốc.Anh đi“ốp”một ngàybốn lầnnhưngkhông bỏ một lầnnào,giankhổnhấtlàvàomộtgiờsáng“nửađêmnằmtrongchăn,nghechuôngđồnghồ,chỉmuốnđưataytắtđi.Chuirakh ỏichăn,ngọnđènbãovặntođếncỡnàovẫnthấylàkhôngđủsáng.Xáchđènravườn,giótuyếtvàlặngimởbênngoàichỉchựcđợi mìnhralààoàoxôtới”.Anhthànhthạocôngviệc đếnmức“ Banđêmkhông cần nhìn máy, chỉ cần nhìn gió lay lá, hay nhìn trời sao là có thể dự

cuộcsốngcủanhữngconngườiđãhếtmìnhcốnghiếnchokhoahọcvàlấyđólàmgương.Anhthấyđượccôngviệcthầmlặngcủamìnhcóích hco mọingười.Khiđượcbiếtmộtlầndopháthiệnkịpthờimộtđám mâykhômàanh đã góp phần vào chiến thắng củakhông quân ta bắn rơi nhiều máy bay Mĩ trên bầu trời Hàm Rồng anh thấymình thật hạnh phúc Không chỉ miệt mài làm việc mà anh còn

thểhiệnqualờitâmsựcủaanhvớicôkĩsưvềnhữngcuốnsách:“Lúcnàotôicũngcóngườitròchuyện.Nghĩalàcósáchấymà”.AnhlàtiêubiểucủathếhệtrẻViệtnamcótinhthầntráchnhiệmsaymêcôngviệcvàsốngcólítưởng

Sốngtrongđiềukiệnthiếuthốncảvềvậtchấtvàtinhthần,anhthanhniênkhôngchỉhammêcôngviệcsaysưanghiêncứukhoahọ

cmàcònyêuquýmọingườivớitìnhcảmchânthànhnhất.Vìlàmviệc

ởtrênđỉnhnúicaogiữamênhmôngđấttrờivàsươngtuyết,anhthanhniên“côđộcnhấtthếgian”luôncótâmtrạng“thèmngười

”,khátkhaođượcgặpgỡtiếpxúcvớimọingười.Đãcólầnanhphảixuốngnúichặtcâyđểchặnôtôvìthèmngườiquá.Đólàmộtcửchỉhồnnhiênđếnđángyêu.Anhquýtừnggiâytừngphútđượcgặpgỡđượctròchuyệnvớimọingười.Giọngnóicủaanhđầytiếcrẻ:“Trờiơichỉcòncónămphút”.Khôngchỉcóvậy,anhcòngắnbóvớimọingườibằngtìnhcảmchânthành.Kháchđếnchơianhtiếpđónnhiệttìnhchuđáo:ríurítmờihọasĩuốngtrà,cắthoasẵnđểtặngchocôgái,khinóichuyệnthìcởimởchântình.Dâuchỉchuđáovớikhách,anhthanhniênchuđáovớitấtcảmọingười:biếu vợbácláixegóitamthất ,tặngđoànkháchgiỏ

Sốngmộtmìnhmàkhôngcằncỗichaisạn,khôngbuôngthả,ngườithanhniênấyvẫnsốngmộtcuộcsốngngă nnắp,khoahọcvàgiàuvănhóa

tựmangđếnchomìnhnhữngvẻđẹpcủacuộcsốngđầythơmộng.Anhlàchủnhâncủamộtvườnhoađủmàusắc:hoad

vớibaonhiêulàtrứngănkhôngxuể,nhữngcongàchoanhniềmvuisinhsôi,nảynở,đồngthờithểhiệnmộtnếpsốngrấtchủđộng.Cănnhàanhởvàlàmviệcđượcanhbàytrí,sắpxếpchomình gọn gàng với bàn ghế, sổ sách, biểu đồ, bộ đàm Cuộc đời anh thu gọn một góc tráigian với một chiếcgiườngcon,môtgiásách.Nhưvậyngoàicôngviệcchínhcủamình,anhthanhniênđãchủđộng,tìmmọicáchcải thiệnchăm lo cho cuộc sống của bản thân: trồng hoa, nuôi gà, trồng cây thuốc, tự học, tự xoay sở để cósáchđọc.Cuốcsốngrấtnềnếp,khoahọcvàphongphúcủaanhthanhniênkhiếnônghọasĩvàcôkĩsưngạcnhiên,cảmphụcvàrấtthíchthú.Đólànếpsốngđẹpkhôngphảichỉhcomọingườinhìnthấymà

sốngđẹptâmhồnđẹpđẽcủangườithanhniênlàmtatrântrọngkhâmphụcvàbuộctaphảisuynghĩlạicáchsốngcủabảnthân

Truyện xây dựng thành công bức chân dung anh thanh niên nhờ những yếu tố nghệ thuật đặc sắc.Cốt truyện đơn giản, tình huống truyện tự nhiên, tình cờ, bất ngờ mà hợp lí Đặc biệt là nghệ thuật miêu tả nhânvật anh thanh niên Anh được xuất hiện qua lời giới thiệu, qua cảm xúc và suy nghĩ của các nhân vật khác.

Điềuấykhiếnnhânvậttrungtâmđượcsoirọitừnhiềuchiều,đượcđánhgiámộtcáchkháchquan.Cácnhânvậtđềulà vôdanh “ anh thanh niên”, “ bác lái xe”, “ông kĩ sư vườn rau”, “đồn chí nghiên cứu sét” đó là một hàm ýnghệ thuật của tác giả Bởi không chỉ có mộthai người hữu danh mà còn có muôn vàn con người khácđanglặnglẽ,âmthầmcốnghiếnchođấtnướcmộtcáchnhiệtthànhkhiêmtốn.Anhthanhniêncònđượcxâydựngquangônngữđốithoạiđặcsắc,ngôikểthứbanhưngđặtnhânvậtởnhiềuđiểmnhìnđặcbiệtlàđiểmnhìntừnhânvậtônghọasĩ

Đoạn trích đã khắc họa thành công nhân vật anh thanh niên - đại diện tiêu biểu cho thanh niên ViệtNam,hăngsaylàmviệc,hếtmìnhcốnghiếnchodântộc,chođất nước:

“Nếulàconchim,chiếclá Thìchimphảihót,chiếcláphảixanhLẽnàov

aymàkhôngcótrả Sốnglàchođâuchỉnhậnriêngmình”

Đó cũng là chân dung của con người lao động mới xã hội chủ nghĩa trong thời kì mới AnhcũngchínhlàtiêubiểuchothếhệtrẻViệtNamnhữngnăm70củathếkỉXX-mộtthếhệcólítưởngsốngđẹp,giàuước mơ và hoài bão đẹp,biết ý thức sâu sắc về trách nhiệm của mình trước đất nước Đoan trích trên đãlàmsángtỏcôngviệcvàtinhthầntráchnhiêmkhilàmviệccủaanhthanhniên.Hìnhảnhanhđãtruyềncảmhứngchobaothếhệbạnđọc.Qua câuchuyện vềanhthanhniên,về nhữngmảnhđờilặnglẽtưởngnhưthầmlặng,NguyễnThànhLongmuốnnhắn

nhủvới chúngta rằng:Hãysốngmộtcuộc đờicó ýnghĩa khôngchỉvìbảnthân mà cònvìxãhội, đấtnước:«ĐừnghỏiTổ quốcđãlàmgìchota/MàhãyhỏitađãlàmgìchoTổquốchômnay ».

“Thôi,chấmdứttiếtmụcháihoa–Ngườicontraibấtchợtquyếtđịnh–Bácláixechỉchobamươiphútthôi Hết năm phút rồi Cháu nói qua công việc của cháu, năm phút Còn hai mươi phút, mời bác và cô vào nhàuốngchè,chocháunghechuyện.Cháuthèmnghechuyệndướixuôilắm.Côngviệccủacháucũngquanhquẩnở mấychiếcmáyngoàivườnnàythôi.Nhữngcáimáyvườntrạmkhítượngnàocũngcó.Dãynúinàycómộtảnhhưởngquyết địnhtớigiómùađôngbắcđốivớimiềnBắcnướcta.Cháuởđâycónhiệmvụđogió,đomưa,đonắng,tínhmây,đochấnđộngmặt đất,dựvàoviệcbáotrướcthờitiếthằngngày,phụcvụsảnxuất,phụcvụchiến đấu Đây là máy móc của cháu Cái thùng đo mưa này, ở đâu bác cũng

racốcliphânmàđo.Cáinàylàmáynhậtquangkí,ánhnắngmặttrờixuyênquacáikínhnày,đốtcácmảnhgiấynày,cứtheomứcđộ, hìnhdángvếtcháymàđịnhnắng.ĐâylàmáyVin,nhìnkhoảngcáchgiữacácrăngcưamàđoángió.Banđêm,khôngnhìnmây, cháunhìngiólayláhaynhìntrời,thấysaonàokhuất,saonàosáng,có thể nói được mây, tính được gió Cái máy nằm dưới sâu kia là máy đo chấn động vỏ quả đất Cháu lấy nhữngcon số, mỗi ngày báo về “nhà” bằng máy bộ đàm bốn giờ, mười một giờ, bảy giờ tối, lại

báoấytrongngànhgọilà“ốp”.Côngviệcnóichungdễ,chỉcầnchínhxác.Giankhổnhấtlàlầnghivàbáovềlúcmột giờ sáng Rét, bác ạ.

Ở đây có mưa tuyết đấy Nửa đêm đang nằm trong chăn, nghe chuông đồng hồ chỉmuốnđưataytắtđi.Chuirakhỏichăn,ngọnđènbãovặntođếncỡnàovẫnthấylàkhôngđủsáng.Xáchđènravườn,giótuyếtvà lặngimởbênngoàinhưchỉchựcđợimìnhralààoàoxôtới.Cáilặngimlúcđómớithậtdễ sợ: nó như bị gió chặt ra từng khúc, mà gió thì giống

trong mùa hè năm 1970, sau này được in trong tậpGiữa trong xanh (1972).Đâylàtruyệnngắntiêubiểuởđềtàiviếtvềcuộcsốngmớihòabình,xâydựngchủnghĩaxãhộiởMiềnBắc.Truyện kể về

cuộc gặp gỡ bất ngờ giữa nhân vật anh thanh niên với cô kĩ sư và bác họa sĩ để từ đó ca ngợinhữngconngườinhữngcôngviệcthầmlặng

Trước hết anh thanh niên là người có hoàn cảnh sống rất đặc biệt.Đoạn văn là lời của nhân vậtthanh

niên, nhân vật chính trong truyện Lặng lẽ Sa Pa Nhân vật thanh niên đó sống một mình trên núicao,quanhnămsuốtthánglàmviệcvớicâyvàmâynúiởSaPa.Côngviệccủaanhlàlàmkhítượngkiêmvậtlýđịacầu.Nhiệmvụcủaanhlàđogió,đomưa,đogió,đochấnđộngmặtđấtvàdựbáothờitiếthằngngàyphụcvụchocôngviệcchiếnđấuvàsản

xuất.Côngviệccủaanh làmâmthầm, lặnglẽmộtmình,báovề“ốp”đềuđặnnhữngcon sốđể phụcvụsảnxuất,chíênđấu.Côngviệcấyđòihỏiphảitỉmỉ,chínhxác,cótínhtráchnhiệmcao.Hoàncảnhsốngkhắcnghiệt,côngviệcgiankhổ,vấtvả.Đólàthửtháchrấtlớnnhưnganhthiênniênđãvượtqua hoàncảnhấybằngýchí,nghịlựcvànhữngsuynghĩrấtđẹp

Trong công việc anh là người yêu công việc, có tinh thần tự giác rất cao, có thái độ nghiêm túctrongcôngviệc,saymênghiêncứukhoahọc,nhiệttìnhdânghiếnvàsốngcólítưởng.Mặcdùsốngtronghoàncảnhnh

ưvậynhưngởngườithanhniênnàylạitỏasángnhữngphẩmchấtvàtínhcáchvôcùngcaođẹpđáng quý Anh say mê, âm thầm cốnghiến tuổi trẻ của mình cho đất nước.Anh giới thiệu chi tiết từng

loạimáy,từngdụngcụcủamìnhchoônghọasĩvàcôkĩsư.Cháuởđâycónhiệmvụđogió,đomưa,đonắng,tínhmây, đo chấn động mặt đất, dự vào việc báo trước thời tiết hằng ngày, phục vụ sản xuất, phục vụ chiến đấu.Đây là máy móc của cháu Cái thùng đo mưa này, ở đâu bác cũng trông thấy, mưa xong đổ nước ra cốc li phânmà đo Cái này là máy nhật quang kí, ánh nắng mặt trời xuyên qua cái kính này, đốt các

MộtmìnhsốngtrênđỉnhYênSơn,khôngcóaiđônđốc,kiểmtran h ư n g anhvẫnvượtquahoàncảnh

làm việc một cách nghiêm túc Dù thời tiết khắc nghiệt mùa đông giá rét mà anh đều thức dậy thắp đèn đi

“ốp”đúng giờ Ngày nào cũng vậy anh làm việc một cách đều đặn, chính xác 4 lần trong ngày, âm thầm, bền bỉ

trongnhiềunămtrời.Khónhấtlàlúcđovàbáovềcơquanvàolúc1giờsáng.Theolờianhkể:Rét,bácạ.Ởđâycómưatuyếtđấy.N ửađêmđangnằmtrongchăn,nghechuôngđồnghồchỉmuốnđưataytắtđi.Chuirakhỏi

chăn, ngọn đèn bão vặn to đến cỡ nào vẫn thấy là không đủ sáng Xách đèn ra vườn, gió tuyết và lặng im ở bênngoàinhưchỉchựcđợimìnhralààoàoxôtới.Cáilặngimlúcđómớithậtdễsợ:nónhưbịgióchặtratừngkhúc,màgióthìgi ốngnhữngnhátchổilớn,muốnquétđitấtcả,némvứtlungtung…

Nhữnglúcimlặnglạnhcóngmàlạihừnghựcnhưcháy.Xongviệc,trởvào,khôngthểnàongủlạiđược”.Giữachonvonnơiđỉnhnúi,

lại vào lúc một giờ sáng, khi nhà nhà, người người đang chìm trong giấc ngủ thì anh thanh niên lại phải bậtdậy,xáchđènbãoravườnthựchiệncôngviệccủamình.Anhcóthếkhôngdậy,cóthểlấyconsốcũhoặcmộtcọnsố bất kì nào đó để báo

về cơ quan Nhưng không, anh đã không làm như vậy bởi anh nhận thức được rất rõ tầmquan trọng của công việc mà anh đang đảm nhận

ấychínhlàxuấtpháttừtinhthầntựgiáccaocủaanh.Mộtngườitrẻtuổinhưanhthậtđángtrânquýbiếtbao

Anh thanh niên còn là một người có nếp sống rất đẹp - cởi mở, chân tình, khiêm tốn Anh

tròchuyệnvớikháchmàchẳnghềgiấudiếm,ngượngngùngbấtcứchuyệngì.Anhvôtưkểchoônghọasĩvàcôkĩ sư nghe về côngviệc, suy nghĩ của anh Lúc trò chuyện anh còn khiêm tốn chỉ xin nói về mình năm phútthôi.Sốngmộtmìnhmàanhđâucóbuôngthảbảnthân,anhtựđềrakếhoạch,khungthờigianbiểuchocôngviệcvàcuộcsống,rồithựchiệnrấtnghiêmtúc.Nêpsốngvănhóađẹpđẽđangtrântrọngbiếtbao

Đoạn truyện xây dựng thành công bức chân dung anh thanh niên nhờ những yếu tố nghệ thuậtđặcsắc.Cốttruyệnđơngiản,tìnhhuốngtruyệntựnhiên,tìnhcờ,bấtngờmàhợplí.Cáchkểchuyệntựnhiên,chân thực, sự đan

xen giữa tự sự và miêu tả,anh thanh niên còn được xây dựng qua ngôn ngữ đối thoại đặcsắc,ngôikểthứbanhưngđặtnhânvậtởnhiềuđiểmnhìnđặcbiệtlàđiểmnhìntừnhânvậtônghọasĩ.Đoạntríchđã giúp người đọccảm nhận được trọn vẹn những vẻ đẹp trong tâm hồn nhân vật anh thanh niên- mộtchàngyêunghềvàcótinhthầntráchnhiệm,tinhthầntựgiácđángtrọng.AnhthanhniênchínhlàhìnhảnhđạidiệncủathếhệtrẻVNthờikìchốngMĩcứunước.Xâydựngnhânvậtnày,NguyễnThànhLongmuốngửivàođólờingợicađếnnhữngconngườiđangngàyđêmthầmlặngcốnghiếnchodântộc

Có thể nói rằng truyện ngắng“Lặng lẽ Sa Pa” của nhà văn Nguyễn Thành Long là một tác phẩm vô cùngđặcsắc Tác phẩm và đặc biệt là đoạn trích trênđã khơi gợi trong lòng người đọc không ít những tình cảm

NguyễnThanhLong,càngthêmtrântrọngvàyêumếnnhữngconngườiđanglaođộngcốnghiếnhếtmìnhvìđấtnước.Từcuộctròchuyệncủaanhthanhniênvớicôkĩsưvàbáchọasĩ,tácphẩmđãđemđếnchongườiđọcnhữngbàihọcvôcùngsâusắc.Đólà bài học về

lí tưởng sống, vềtrách nhiệm và về tinh thần vượt khó vươn lên Và có lẽ chính vì thế màsaubaothăngtrầmcủalịchsửtruyệnngắn“LặnglẽSaPa”vẫncònmãitronglòngbạnđọc

Đềbài:TrongtruyệnngắnLặnglẽ SaPa,nhàvănNguyễnThànhLongđãviết vềnhânvậtanhthanhniênnhưsau:

Anhhạgiọng,nửatâmsự,nửađọclạimộtđiềurõràngđãngẫmnghĩnhiều:

- Hồi chưa vào nghề, những đêm bầu trời đen kịt, nhìn kĩ mới thấy một ngôi sao xa, cháu cũng nghĩ ngay ngôisaokialẻ loimộtmình Bâygiờlàmnghềnàycháukhôngnghĩnhưvậy nữa.Vả,khitalàmviệc,tavớicôngviệc là đôi, sao gọi là một mình được? Huống chi việc của cháu gắm liền với việc của bao anh em, đồng chídưới kia Công việc của cháu gian khổ thế đấy, chứ cất nó đi, cháu buồn đến chết mất Còn người thì ai mà chả“thèm”hởbác?Mìnhsinhralàgì,mìnhđẻởđâu,mìnhvìaimàlàmviệc? Đấy,cháutựnóivớicháuthếđấy.Bácláixeđi,vềLaiChâucứđếnđâydừnglạimộtlát.Khôngvào“ốp”làcháuchạyxuốngc hơi,lâuthànhlệ.Cháu bỗng dưng tự hỏi: Cái nhớ xe, nhớ người ấy thật ra là cái gì vậy? Nếu là nỗi nhớ phồn hoa đô hội thìxoàng Cháu ở liền trong trạm hàng tháng Bác lái xe bao lần dừng, bóp còi toe toe, mặc, cháu gan lì nhất định không xuống Ấy thế

là một hôm, bác lái phải thân hành lên trạm cháu Cháu nói: “Đấy, bác cũng chẳng “thèm”ngườilàgì?”.

Anhxoaysangngườicongáiđangmộtmắtđọccuốnsách,mộtmắtlắngnghe,châncôđungđưakhekhẽ,nói:

- Vàcôcũngthấyđấy,lúcnàotôicũngcóngườitròchuyện.Nghĩalàcósáchấymà.Mỗingườiviếtmộtvẻ.Cảmnhậncủaemvề

nhânvậtanhthanhniêntrongđoạntríchtrên.Từđó,hãyliênhệvớihìnhảnhcủathếhệtrẻtrongmộttácphẩmvănhọckháchoặctrongthựctếđờisốngđểthấyđượcvẻđẹpcủasứctrẻViệtNam

Bàilàm

Mỗitácphẩmvănhọccógiátrịrađờiđềuc ó mộtsứcsốnglâubềntronglòngbạnđọc,cómộtsứchútkì lạ."Lặng lẽ Sa Pa"của Nguyễn Thành Long là một truyện ngắn đặc sắc, để lại trong lòng mỗi người đọcchúng ta nhiều rung

cảm đẹp đẽ Trong đó anh thanh niên làm công tác khí tượng kiêm vật lý địa cầukhiếnchúngtasuyngẫmvềlýtưởng,lẽsốngởđời.Đoạntríchđượcdẫnởđềbàimanglạichongườiđọcnhiềuấntượngkhóphaimờvềnhân vậtanhthanhniên

Nguyễn Thành Long (1925-1991), quê ở huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam Truyện ngắn“Lặng lẽ SaPa”là kết quả của chuyến đi Lào Cai trong mùa hè 1970 của tác giả Truyện rút từ tập “Giữa rừng xanh”innăm 1972 Truyện

ca ngợi những con người sống đẹp Trước hết đây là câu chuyện về anh thanh niên sống

mộtmìnhtrênđỉnhnúicao“bốnbềchỉcócâycỏvàmâymùlạnhlẽo”,anhvẫnchủđộnggắnmìnhvớicuộcsốngchung.Câuchuyện

đượcbắtđầuvớihìnhảnhmộthọasĩgiàtrướckhinghỉhưuđãcómộtchuyếnđithựctếởvùngnúicaoTâyBắc.TrênchuyếnxeôngngồicùnghàngghếvớicôkĩsưtrẻlênnhậncôngtácởLaiChâu.ĐếnSaPa,bácláixechoxedừnglạilấynướcnhântiệngiớithiệuvớinhàhọasĩanhthanhniênlàmcôngtáckhítượngtrênđỉnhnúiYênSơncao2600m.Cuộcgặpgỡgiữanhàhọasĩ,côkĩsưvàanhthanhniêndiễnrarấtvuivẻ,cảmđộng.Anhthanhniênhàohứnggiớithiệuvớikháchvềcuộcsốngvàcôngviệchàngngàycủamình Họa sĩ già phát hiện ra phẩm chất đẹp đẽ cao quý của anh nên đã phác họa một bức chân dung về anh.Qua lời kể của anh, các vị khách còn biết thêm rất nhiều gương

tìnhphụcvụsựnghiệpxâydựngvàchiếnđấubảovệtổquốc.Saubamươiphúttròchuyện,họchiatay.Anht ặ n g mộtlàntrứnggàtươiđểkháchănđường.Lúcbấygiờ,nắngdãmạbạccảconđèo

Trước hết anh thanh niên là người có hoàn cảnh sống rất đặc biệt.Đoạn văn là lời của nhân vậtthanh

niên, nhân vật chính trong truyện Lặng lẽ Sa Pa Nhân vật thanh niên đó sống một mình trên núicao,quanhnămsuốtthánglàmviệcvớicâyvàmâynúiởSaPa.Côngviệccủaanhlàlàmkhítượngkiêmvậtlýđịacầu.Nhiệmvụcủaanhlàđogió,đomưa,đogió,đochấnđộngmặtđấtvàdựbáothờitiếthằngngàyphụcvụchocôngviệcchiếnđấuvàsản

xuất.Côngviệccủaanh làmâmthầm,lặnglẽmộtmình,báovề“ốp”đềuđặnnhữngcon sốđể phụcvụsảnxuất,chíênđấu.Côngviệcấyđòihỏiphảitỉmỉ,chínhxác,cótínhtráchnhiệmcao.Hoàncảnhsốngkhắcnghiệt,côngviệcgiankhổ,vấtvả.Đólàthửtháchrấtlớnnhưnganhthiênniênđãvượtquahoàncảnhấybằngýchí,nghịlựcvà

nhữngsuynghĩrấtđẹp

Đọc đoạn trích, người đọc cảm nhận sâu sắc hình ảnh anh thanh niên trẻ say mê lao động, có tinhthầntráchnhiệmcaovớicôngviệckhiếnmỗichúngtatrântrọngvàcảmphục.Từgiãcuộcsốngđôthị,nơi xahoa,lộnglẫy,anhthanh niêntrẻtình nguyệnlênmảnhđấtSaPa,lênđỉnh YênSơnlạnhgiálàmviệc.Anhlàmcôngtáckhítượngthuỷvănkiêmvậtlýđịacầu,quanhnămvắngbóngâmthanhcủaconngười

- Chỉnóivềmìnhvẻnvẹncónămphút,mộtcáchrấtkhiêmtốn,anhđãchochúngtahiểuhếtsựgiankhổcủacông việc anh làm Anh tâm sự với bác họa sĩ“Hồi chưa vào nghề, những đêm bầu trời đen kịt, nhìn kĩ mớithấy một ngôi sao xa, cháu cũng nghĩ ngay ngôi sao kia lẻ loi một mình Bây giờ làm nghề này, cháu khôngnghĩnhưvậynữa”.Phảichăngtronglờinóiấychứađựngbaonhiêutìnhyêu,niềmsaymêvớicôngviệc.Khibácláixenóia nhlàngười“côđộcnhấtthếgian”nhưnganhlạinói“khitalàmviệc,tavớicôngviệclàđôi,sao gọi là một mình được? Huống chi việc của cháu gắn liền với bao anh em đồng chí khác Công việc củacháugiankhổthếđấy chứcấtnóđicháubuồnchết mất”.

-Qua lời tâm sự của anh thanh niên, người đọc nhận thấy hình ảnh một người trẻ tuổi yêu nghề và sẵn

sàngcống hiến Dường như anh nhận ra rằng công việc của mình đang làm vô cùng quan trọng và có tínhtập thể caobởigắnliềnvớirấtnhiềuđồngchí

- Ngoài yêu nghề ra anh còn rấtyêu người Sống đơn độc nên anh rất khao khát được gặp gỡ và trò chuyện

vớimọingười.Vì“thèmngười”nênanhđãnghĩraviệclấycâychặnđườngxechạyđểđượcnóichuyệnmộtlátvới mọi người Anh nói với bác họa sĩ:“Cháu thèm nghe chuyện dưới xuôi lắm”hay“con người thì ai mà chả“thèm”hởbác”.

Không những yêu nghề, yêu người anh còn là người sống có lý tưởng, có trách nhiệm.Anh ý thức

mộtcáchrấtrõràng“Mìnhsinhralàgì,mìnhđẻởđâu,mìnhvìaimàlàmviệc?”.Nhậnthứcđóchothấyanhtrẻnhưngkhôngh

ờihợt

- Anhsốngmộtmìnhnhưngkhôngcôđơnvìlúcnàotrongtưtưởngcủaanhmụcđíchsống,lẽsốngvẫnluônluôn tồn tại và nhắc nhở.Làm một công việc đơn độc, phải dậy vào lúc nửa đêm, phải ra ngoài trời lúcmưabão,lạnhlẽo,anhcóthểnằmởtrongnhà,lấysốliệucũmàgọibộđàmvềđểbáocáo.Nhưnganhkhônglàmđiềuđó

- Vìanhcótráchnhiệmvàanhhiểurõviệcanhlàmởđâycóliênquan,cóảnhhưởngđếncuộcsốnglaođộngvà chiến đấu của rất nhiềungười lúc bấy giờ Việc phái đoàn không quân – phòng không đến thăm và khen ngợianhđãchothấyrõđiềuđó

Một ngườisống cởi mở chân thành , quí trọng tình cảm.Chỉ gặp họa sĩ và cô kĩ sư một cách tình cờ,

trongthời gian rất ngắn ngủi- 30 phút, thế nhưng anh đã tâm tìnhcởi mở biết bao điều về công việc của

mình vớihọ Anh thủ thỉ tâm tình trò chuyện như đã quen thân tự bao giờ Anh khẳng định nỗi khao khát của mình:Cònngười thì ai mà chả“thèm

”hở bác? Chính bởi sống cởi mở quí trọng tình cảm mà “Không vào giờ “ốp” làcháu xuống chơi, lâu thành lệ” Sự chân thành ,cởi mở quí trọng tình cảm của anh khiến ta xúc động và trântrọngvôcùng.

Khôngchỉdừnglạiởnhữngphẩmchấttốtđẹpđómàquađoạntríchtacònthấyanh-mộtngườihamhọchỏi,rấtquantâmđếnđờisốngnộitâm.Sốngmộtmìnhtrênđỉnhnúi,anhkhôngcảmthấycôđơnvìlúcnà

obêncạnhanhcũngcósách.Ngoàigiờlàmviệc,ngoàilúcphảichămsócvườnhoa,đàngà,anhdànhthờigianđểđọcsách.Khicôkĩsư,ônghọasĩ…

đếnphòngởcủaanhvàquyểnsáchanhđangđọcdởvẫncònđểmởtrênbàn.Chínhanhcũngđãkhẳngđịnhvớicôkĩsư:“Vàcôc ũngthấyđấy,lúcnàotôicũngcóngườitrò chuyện Nghĩa là có sách ấy mà Mỗi người viết một vẻ”.Anh xem sách là bạn, lấy nó làm

nguồn vui vàcũnglàđểtăngthêmsựhiểubiết.Cáicáchđọcsáchcủaanhtinhtế,nghiêmtúcvàđúngđắnbiếtbao

Qua phân tích ta thấy, nhân vật anh thanh niên được xây dựng bằng một nghệ thuật đặc sắc.

Anhđượcmiêutảvàthểhiệnquatìnhhuốnglàcuộcgặpgỡđặcbiệtvớiônghọasĩgiàvàcôkĩsưtrẻ;đượcbộclộqualờiđốithoạicủanhânvật;nhânvậtkhôngcótênriêng,khôngcóngoạihìnhcụthểmàchỉcótêngọitheokiểuchung,phiếmchỉ.Vàvìthế,hìnhảnhanhthanhniênthểhiệnvẻđẹpcủangườithanhniênViệtNamnóichungtronggiaiđoạnchốngMĩ:giảndị,chânthànhvàgiàulýtưởng;gópphầnthể

hiệntưtưởngchủđềcủatácphẩm,thểhiệnchủnghĩaanhhùngcáchmạngViệtNamtrongchiếnđấu;thểhiệncảmhứngcủaNgu

yễnThànhLongkhisángtác:“SaPakhôngchỉlàmộtsựyêntĩnh.Bêndướisựyêntĩnhấy,ngườitalàmviệc”,hysinh,yêuthươngvàmơ

ước.HìnhảnhnàygợichongườiđọcđếnhìnhảnhcủathếhệtrẻViệtNamtronggiaiđoạnchốngMĩnóiriêngvà

theodòngchảythờigian nóichung

Tác phẩm gợi chúng ta nhớ đến hình ảnh những người như cô Phương Định, Nho, Thao trong

tácphẩmNhững ngôi sao xa xôicủa Lê Minh Khuê Họ là những cô thanh niên xung phong làm công tác trinh sátmặt đường trên đường mòn Trường Sơn trong giai đoạn kháng chiến chống Mĩ gian khổ, ác liệt và đầy

nguyhiểm.Nhưng trên hết họ là những người rất lạc quan, thích đùa tếu, mỗi người một vẻ góp phần làm nênvẻđẹpcủanhữngnữthanhniênxungphonglúcbấygiờ.TrongđótiêubiểunhấtlànhânvậtPhươngĐịnh.ĐólàmộtcôgáiHàNộixinhđẹp,cótâmhồnnhạycảm,laođộngvàchiếnđấugangóc,dũngcảmvàcũnglàngườicóýthức,cótìnhcảmđẹpvề

tìnhđồngđộicủa mình.Họlànhữngngười:

“Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nướcMàlòngphơiphớidậytươnglai”.

Quatìmhiểutathấyhọlànhữngnhânvậtkhácnhautrongnhữngtácphẩmvănhọckhácnhau.Họkhácnhauvềgiớitính,vềmôitrườngsống,vềcôngviệccụthể.Nhưnghọlànhữngngườithanhniêncủacùngmộtthờikìchiếntranh,cùngthểhiệnvẻđẹpcủathếhệtrẻViệtNamtrongmộtthờikìlịchsửđầykhốcliệtcủaTổquốcvàcùngđểlạinhữngấntượngsâuđậmđốivớingườiđọcởcácgiaiđoạnsau

Đâylàmộtđoạnvănngắnnhưngbiểuhiệnđượcnhữngnéttiêubiểucủanhânvậtanhthanhniên.Tácgiả Nguyễn Thành Long đãthành công trong việc khắc họa nét đẹp của tuổi trẻ Việt Nam trong chiếntranhcũngnhưtronggiaiđoạnhiệnnay.Vớitruyệnngắnnày,phảichăngnhàvănmuốnkhẳngđịnhcuộcsốngcủachúngtađượclàmnêntừbaophấnđấu,hysinhlớnlaovàthầmlặng?

Nhữngconngườicầnmẫn,nhiệtthànhnhưanhthanhniênấykhiếncuộcsốngnàythậtđángtrântrọng,thậtđángtinyêu

Mỗimộttácphẩmvănhọcrađờiđềumangmộtsốphậnriêng.Cótácphẩmvừacấttiếngchàođờiđãchết yểu đáng thương Cótác phẩm gây dư luận xôn xao một thời rồi bị độc giả quên lãng với thời gian.Nhưngcũngcảnhữngbàithơ,quyểntruyệncómộtsứcsốnglâubềntronglòngbạnđọc,cómộtsứchútlạkì.Truyệnngắn“LặnglẽSaPa”củaNguyễnThànhLonglàmộttácphẩmđặcsắc,đểlạitronglòngmỗichúngtanhiềurungcảmđẹpđẽ.Tácphẩmđãgiúpngườiđọccảmnhậnđượcvẻđẹptâmhồncủanhânvậtanhthanhniên–

CâuchuyệnđượcbắtđầuvớihìnhảnhmộthọasĩgiàtrướckhinghỉhưuđãcómộtchuyếnđithựctếởvùngnúicaoTâyBắc.TrênchuyếnxeôngngồicùnghàngghếvớicôkĩsưtrẻlênnhậncôngtácởLaiChâu.ĐếnSaPa,bácláixechoxedừnglạilấynướcnhântiệngiớithiệuvớinhàhọasĩanhthanhniênlàmcôngtáckhítượngtrênđỉnhnúiYênSơncao2600m.Cuộcgặpgỡgiữanhàhọasĩ,côkĩsưvàanhthanhniêndiễnrarấtvuivẻ,cảmđộng.Anhthanhniênhàohứnggiớithiệuvớikháchvềcuộcsốngvàcôngviệchàngngàycủamình Họa sĩ già phát hiện ra phẩm chất đẹp đẽ cao quý của anh nên đã phác họa một bức chân dung về anh.Qua lời kể của anh, các vị kháchcòn biết thêm rất nhiều gương sáng trong lao động sản xuất, đem hết nhiệttìnhphụcvụsựnghiệpxâydựngvàchiếnđấubảovệtổquốc.Saubamươiphúttròchuyện,họchiatay.Anht ặ n g mộtlàntrứnggàtươiđểkháchănđường.Lúcbấygiờ,nắngdãmạbạccảconđèo

Anhthanhniênphảitrảiquahoàncảnhsốngrấtkhókhănvàkhắcnghiệt.Đoạntríchđưatađếnvùngđất Sapa để gặp một chàng

thanh niên27 tuổi làm công tác khí tượng khí tượng kiêm vật lí địa cầu Qua lờikểcủabácláixecũngnhưquacuộctròchuyệnngắnngủitrênđỉnhYênSơngiữaanhthanhniênvớicôkĩsưvàbáchọasĩ,taphầnnàohiểuđượchoàncảnhsống,côngviệcvàconngườianh.Anhsống1mìnhtrênđỉnhYênSơncao2600m.quanhnămlàmbạnvớithiênnhiênc â y cỏmâymùlạnhlẽohoàntoànvắngbóngconngười.Khó khăn lớn nhất không phải là thiên nhiên khắc nghiệt mà chính là nỗi cô đơn

mộtthửtháchđốivớituổitrẻvốnsungsứckhaokhátkhaohànhđộng.Tuynhiêncũngchínhhoàncảnhsốngđóđãlàmchochonhữngvẻđẹpcủaanhtỏasánglunglinhhơn

Đọc đoạn trích này trước hết ta nhận ra anh thanh niên là một người rất biết quý trọng thời gian.Đượcbácláixechobamươiphútđểtròchuyệnvớimọingười,anhđãsắpxếptừngviệccho30phútđầyquýgiáấy.Nămphút

cho“tiếtmụcháihoa”,nămphútđểanhkểvớibáchọasĩvàcôkĩsưvềcôngviệccủamìnhcònh a i mươiphútanhdànhđểmờihọuốngtràvànghehọkểchuyện.Cáicáchanhbốtríthờigianchotừngviệcthậtđángđểtangưỡngmộ.Takhôngthểngờđượcrằngmộtconngườitrẻtuổinhưanhlạicónhữngsuynghĩvàviệclàmnhưthế.Cólẽd o anhnhậnthứcđượcýnghĩacủathờigian,anhkhôngmuốnmộtgiâymộtphúttrôiquatrongvôích.ỞnơitrênđỉnhYênSơnquanhnămmâymùbaophủvàanhđãtậndụngthờigianrảnhcủamìnhđểlàmrấtnhiềuviệc.Anhnuôigà,đọcsách,trồnghoa.B ở i thếmàdùởmộtmìnhnhưnganhvẫnkhônghềcảmthấybuồnchánvà đơnđộc

Kochỉquýtrọngthờigian,ởđoạntríchnàytacònthấyanhthanhniênrấtyêunghềvàcóniềmđammêvớikhoahọc.

Anhnhậnthứcrấtrõýnghĩatrongcôngviệccủamình.Anhtâmsự:Cháuởđâycónhiệmvụđogió,đomưa,đonắng,tínhmây, đochấnđộngmặtđất,dựvàoviệcbáotrướcthờitiếthàngngày,phục

vụsảnxuất,phụcvụchiếnđấu.Vìnhậnthứcđượcýnghĩacủacôngviệcmìnhđangđảmnhậnl à phụcvụchoviệcs ả n xuấtcủanh

ìnhmộtcáchrànhrọtnhưvậyhẳnlàanhđãphảidànhrấtnhiềuthờigianđểtìmhiểuvềnóthậmchícoinónhưngườibạncủamình.N

h ữ n g lờigiớithiệurànhrọt,chitiết,tỉmỉấycho thấy anh rất gắn bó với cái nghề khí tượng của anh Và chính tình yêu cũng như sự gắn bó với công việc

đãkhiến anh có nhiều kinh nghiệm trong công việc của mình:Ban đêm, không nhìn mây, cháu nhìn gió lay lá haynhìn trời, thấy sao nào khuất, sao nào sáng, có thể nói được mây, tính được gió Những kinh nghiệm ấy

thậtđángquý.Đólànhữngđiềua n h đãtíchlũyđượctrongquátrìnhlàmviệc,trongsuốtbốnn ă m anhgắnbóvớicôngtáckhítượngkiêmvậtlíđịacầu

Yêunghềnênanhđãvượtmọikhókhăn,cótinhthầntráchnhiệmcaođểhoànthànhcôngviệc.Nhưnđã nói ở trên, công việc

của anh vô cùng gian khổ, có khi làm việc trong đêm mưa tuyết, mỗi ngày anh

lại vào lúc một giờ sáng, khi nhà nhà, người người đang chìm tronggiấcngủthìanhthanhniênlạiphảibậtdậy,xáchđènbãoravườnthựchiệncôngviệccủamình.Anhcóthếkhôngdậy, có thể lấy con số

cũ hoặc một cọn số bất kì nào đó để báo về cơ quan Nhưng không, anh đã không làmnhư vậy bởi anh nhận thức được rất rõ tầm quan trọng của công việc mà anh đangđảm nhận Và hơn cả tinhthần vượt khó để hoàn thành công việc ấy chính là xuất phát từ tinh thần tự giác cao của anh Một người trẻtuổinhưanhthậtđángtrânquý,đángngưỡngmộ!

Và cũng trong đoạn trích này, người đọc còn nhận ra ở anh thanh niên là sự cởi mở, chân thành, lònghiếukháchvàtấmlòngquýtrọngtìnhcảm.Chỉgặphọasĩvàcôkĩsưmộtcáchtìnhcờ,trongthờigianrấtngắn ngủi- ba mươi

phút, thế nhưng anh đã tâm tình cởi mở biết bao điều về công việc của mình vớihọ.Anhthủthỉtâmtìnhtròchuyệnnhưđãquenthânhọtựbaogiờ.Nỗi“thèmngười”tronganhhômnayđượcgiảitỏa.Anhháitặngcôgáimộtbóhoathậtto,mờihọuốngtràrồicùngtròchuyệnvớihọ.Sựchânthành,cởimởquítrọngtìnhcảmcủaanhkhiến

taxúcđộngvà trântrọngvôcùng

Như vậy, bằng cách kể chuyện tự nhiên, chân thực, bằng sự đan xen giữa tự sự và miêu tả, đoạn tríchđãgiúpngườiđọccảmnhậnđượctrọnvẹnnhữngvẻđẹptrongtâmhồnnhânvậtanhthanhniên-mộtchàngtraiyêu nghề, yêu người,biết quý trọng thời gian và luôn có tinh thần trách nhiệm cao với công việc AnhthanhniênchínhlàhìnhảnhđạidiệncủathếhệtrẻVNthờikìchốngMĩcứunước.Xâydựngnhânvậtnày,NguyễnThành Long muốn gửivào đó lời ngợi ca đến những con người đang ngày đêm thầm lặng cống hiến chodântộc.Ngàynay,khicuộcsốnghiệnđại,chiếntranhkhôngcòn,chúngta vẫnbắt gặp nhữngconngườitrẻtuổiđang cống hiếnhết mình vì đất nước Đó là những y bác sĩ trẻ tuổi, những sinh viên ngành y luôn sẵn sàngxôngphavàonơituyếnđầuchốngdịch,lànhữngngườichiếnsĩnơibiêncươnghảiđảokhôngquảnvấtvảkhókhănđãvàđangtheođuổilítưởngbảovệtổquốc.Khôngaikhác,chínhhọđãtiếpnốitruyềnthốngcủachaanh.Họlànhững“anh

thanhniên”củathờiđạimới

Tóm lại,đây là một đoạn văn ngắn nhưng biểu hiện được những nét tiêu biểu của nhân vật anh

thanhniên.TácgiảNguyễnThànhLongđãthànhcôngtrongviệckhắchọanétđẹpcủatuổitrẻViệtNam,củalớptríthức trẻ trong những nămtháng chống Mĩ cứu nước Với truyện ngắn này, phải chăng nhà văn muốn khẳng địnhcuộc sống của chúng ta được làm nên từ bao phấnđấu, hy sinh lớn lao và thầm lặng? Những con người cầnmẫn, nhiệt thành như anh thanh niên ấy khiến cuộcsống này thật đáng trân trọng, thật đáng tin yêu Từ cuộc tròchuyện của anh thanh niên với cô kĩ sư và báchọa sĩ, tác phẩm đã đem đến cho người đọc những bài học vôcùng sâu sắc Đó là bài học về lí tưởng sống, vềtrách nhiệm và vềtinh thần vượt khó vươn lên Đó chính lànhữnggiátrịđíchthựcmàtác phẩmmangđếnchobạnđọc

Đềbài:TrìnhbàysuynghĩcủaemvềnhânvậtbéThuvàsựhisinhmấtmátcủađồngbàichiếnsĩmiềnNamtrongtruyệnngắ n“Chiếclượcngà”củaNguyễnQuangSáng

NguyễnQuangSáng(1932–2014)quêởhuyệnChợMới,tỉnhAnGiang,lànhàvănamhiểuvềmiềnđất Nam Bộ Tác giảhầu như chỉ viết về cuộc sống và con người quê hương cả trong chiến tranh và sauhòabình.TruyệncủaNguyễnQuangSángthườnghấpdẫngiàukịchtính,xoayquanhnhữngtìnhhuốngbấtngờnhưngtựnhiên,xúcđộng.Tiêubiểuphảikểđếntruyện“Chiếclượcngà”đãthểhiệnthậtcảmđộngtìnhchacon sâu nặng và cao đẹp trong cảnh ngộ éo le

chiếmđượcnhiềutìnhcảmcủabạnđọc,đólàmộtembéyêuchamộtcáchhồnnhiênngâythơvàcũnghếtsứcmãnhliệt sâusắc

Trong chiến tranh, vượt lên trên mọi mất mát đau thương, con người Việt Nam luôn giữ trọn nétđẹptâm hồn tình cảm gia đình, tình đồng chí đồng đội gắn bó thiêng liêng cao đẹp Là nhà văn đượctận mắt chứngkiến những nỗi đau sự chia licách trở của đồng bào đồng chí mình, Nguyễn Quang Sáng đã viết nêntrangtruyệnngắn“Chiếclượcngà”thấmđẫmtrữtình.Sinhravàlớnlêntronghoàncảnhđấtnướccóchiếntranh,béThuphảichịubaonhiêuthiệtthòi.Chiếntranhácliệt,giađìnhlitán,emkhôngđượcbachămsóc,lớnlênThuchỉđượcnhìnthấybaq u a tấmhìnhchụpchungvớimátrongngàycưới.Lêntámtuổiemmớigặpchalầnđầutiênnhưngemnhấtquyếtkhônggọi“ba”vìtrênkhuônmặtbacóvếtthẹodài.Đếnlúcthétgọinhậnbathìcũnglàlúcbaphảilênđườngtrởlạicăncứ

Ở trong cuộc gặp gỡ sau tám năm xa cách ấy, người đọc vô cùng xúc động và cảm thương trước

tìnhcảmcủabéThudànhchocha.Đặcbiệttrong bangày đầu bé Thu không thừanhận ba một cáchhồn nhiên ngây thơ Thu là

một bé gái có cá tính mạnh mẽ và có tình cảm chân thực tha thiết với người cha trong tấm ảnh của em Suốt bảy,

tám năm trời trong tâm trí em luôn nuôi dưỡng hình ảnh người cha qua tấm ảnh đã phaimàu.CóaibiếtđượcđãbaolầnThukhátkhaođượcbàntayngườichavỗvềâuyếm.Cóaibiếtđượcđãbaolầnemkhóc thầm vì khao khát

được gặp cha.Ấy vậy mà khi người cha bằng xương bằng thịt xuất hiện , em lại rất ngỡ

ngàng và khôngthừanhận VìkhôngđượcbáotrướcnêntấtcảđốivớibéThuthậtbấtngờ.ThấyôngSáugọimìnhlàcon,nó sợ h ãi

kêu thét lêngọi má rồi bỏ chạy MặcchomọingườivuisướngchàođónôngSáu,Thuvẫntỏrangờ vựclảng tránh , lạnh lùng Ôn

gSáucàngtìmcáchgầngũi,nócàngxalánh.NgaycảtronghoàncảnhbuộcphảigiaotiếpbéThuvẫnk h ô n g gọimộttiếng“ba”ch

ỉnóitrốngkhông“Vôăncơm”,“Cơmchínrồi”.Thutỏvẻkhôngcógìlàlễphép,ngoanngoãnnhưbảntínhthườngngàycủaem.C ànglúcemcàngbất hợp tác và bướng bỉnh trước “ người đàn ông lạ” Thậm chí khi bị dồn vào đường cùng một mình bé

nhỏ khôngthểxoaysởvớinồicơmtotướng,béThuvẫnkhôngchịuđầuhàngnhấtquyếtkhôngchịugọi“ba”.Điềukiệnxem ra rất dễdàng, một tiếng gọi “ba” đổi lại nồi cơm được giải quyết nhanh chóng, ấy vậy mà vẫn chỉ “ngườita”.Conbéđáođểvàthôngminh,mộtmìnhtựchắtdầnnướccơm.Cáitínhcốchấpcóphầnhơikhắckhổcủabé Thu khiến ta xót xa.Không những thế con bé cònchối bỏ quyết liệt và dữ dội Trong những năm chiến tranhgian khổ, đối với một đứa trẻ còn gìsung sướng hơn khi được bố mẹ gắp cho thức ăn ngon lành Nếu người gắptrứng cá không phải là ông Sáu chắc

nó đã vui vẻ Nhưng nó đã bất ngờ hất tung cái trứng cá vàng ngậy ôngSáu vừa gặp hòng biểu lộ công khai thái độ không chấp

giâyphútxốcnổitrẻthơấy,nócàngtỏralầmlì,sẵnsàngchịuđựngvàbỏđibấtcần.TấtcảnhữnghànhđộngnàychữngtỏbéThulàmộtembécócátínhmạnhmẽcótìnhyêuchamìnhsâusắcvàquyếtliệt TháiđộấycủaThuhoàntoànkhôngđángtráchvìtronghoàncảnhxacách,chiếntranhnghiệtngã,tráitimthơbécủaemlàmsao có thể hình dung hết những tình huống oái oăm của đời sống Em còn quá nhỏ để có thể hiểunhững

đauthươngmấtmátcủachiếntranh.MàngườilớncũngchưakịpchuẩnbịtâmlíchoemđónnhậnôngSáu.Hơnnữatrongsựcứngđầucứngcổấycònẩnchứacảsựkiêuhãnhtrẻthơdànhchongườichatrongtấmảnh.Emyêuchabằngtìnhyêubềnvữngtuyệtđốikhônggìcóthểlàmlaychuyển.ThậmchíThucóthểcảmnhậnôngSáuchỉlàngườiđànôngxalạvàxảoquyệtđangtìmmọicáchcámdỗnó,đánhlừanó.MọicửchỉhànhđộngcủabéThutronghaingàyđầudầnhémởmộttâmhồntrẻthơnonnớtvớinhữngnétngâythơtrongsáng,vớicátínhươngngạnhbướngbỉnhrấtđángyêuvàẩnchứatiềmtàngmộttìnhyêuthươngchasâusắcmãnhliệt,mộtđờisốngnộitâmrấtphongphúkhiếnngườiđọcngỡngàngấntượng

Trongbuổisángcuốicùng,trướcgiờphútchiatay ông Sáulênđường, tình cảm yêu cha củabéThu

thật mãnh liệt Khi lời kể của ngoại tacóthểhìnhdungcôbéđãânhậnvàkhổtâmtrongđêmhômtrướcnhưthếnàokhiđượcgiảitỏav

ềvếtthẹotrênkhuônmặtchanó.Nghebàkểnónằmim lăn lộnvà thỉnh thoảng thở dài như ngườilớn ThậtđaulòngchoThu,chobaoemnhỏphảisinhratrongchiếntranh,chịuchia

cắttìnhchaconruộtthịtgiờlạiphảihốihậnvìnỗihiểulầmkhôngchịunhậncha.Thái độ tìnhcảm củaThuthay đổi đột ngộtvàcảmđộng.NguyễnQuangSángmiêutảrấttinhtếvềsựthayđổiđó.Đầutiênlàvẻ mặt hơi khác, không bướng bỉnh sầmlạibuồn rầu nghĩ ngợi sâu xa .Thukhôngcònlolắngsợhãimàchuẩnbịchomộtđiềugìkháclắmsắpxảyra.Tìnhyêuchacònđượcthểhiệnbằngánhmắt:“ĐôimắtmênhmôngcủabéThubỗngthấyxônxao”.Đằngsauđôi mắt mênh mông ấyđang xao động biết bao tình cả myêu thương với cha màphảikìmnén lại.Đặcbiệttình yêucha của em bỗng bùng cháy trong tiếnggọi Trướcgiờphúttừbiệttráivớidự

đoáncủamọingườivàánhnhínthấtvọngcủaôngSáu,Thubấtngờkêuthétlênmấytiếng:“Ba Ba !”.Đólà tiếng kêu nó cốđè né

n trong lòng bao nhiêu nămnay, tiếng “ba” nhưvỡtungtừđáy lòng nó Tiếngkêu đứt ruột của con bé nhưxésựim lặng và “xé cả gan r uột

mọi người” Vừakêunóvừachạy xô tới ôm chặtlấy cổ ba nóitrongtiếngkhóc“Khôngchobađinữa”.Rồinóhôn tóc, hôn cổ, hô

n vai và hôn cả vết thẹo trên mặt ba nó nữa .Nhữngcửchỉmạnhmẽhốihảcuốngquýtấylàbiểuhiệncủamộttìnhyêuruộtthịt.đauđớnnồngnàn.LờilẽcủabéThu“Khôngchobađinữa.Baởnhàvớicon”trànđầytìnhyêuthương,quyếnluyếnvàhốihận.ÔngSáuômcon,launhữnggiọtnướcmắtyêuthươngvàhứavớinósẽtrởvề.Conbéhétlên“Không”.Thậtđángthương,emngâythơtưởngrằngdùnghaitây,câuchặtbabằngcảhaichânnữalàcóthểgiữđượcbanóởnhà.Đólàcuộcchiataycảmđộng,thiêngliêng

đầyđauxótcủatìnhphụtửkhiến

lòngngườiđaunhói.Đãđếnlúcngườichaphảiđiconbéômchầmlấybalầnnữavàmếumáodặnba: “ Ba về,ba mua cho con một cây lư

ợc nghe ba” Đó là một mong muốn nhỏ nhoi giản dị nhưngchứa đựng niềm khao khát của một đứa conmuốn cha trở về , muốnđượccha chăm sóc yêu thương và che chở .Qualờithoạivàmộtloạtchitiếtmiêutảdángvẻ,hànhđộngbênngoàitácgiảđãdiễntảchânthựctìnhyêuthươngnỗinhớnhung,niềmxótxaânhậntiếcnuốiđangtràodângàoạttronglòngbéThuvàogiờkhắccuốicùngchiataycha.Chứngkiếnnhữngbiểuhiệntìnhcảm ấy có người không cầm được nước mắt còn bác Ba thì thấy “ như có bàn tay nắm lấytrái tim” Tóm lại vớitìnhtiếtbấtngờnhữngbiểuhiệntâmlívàtháiđộtìnhcảm,hànhđộngcủabéThu,lờivănbìnhluậnsâusắc,giàucảmxúctathấyThulàmộtcôbécócátính mạnhmẽ,cứngcỏiđếnươngnghạnhnhưngvẫn cónéthồnnhiênngâythơcủacontrẻ.Tronghoàncảnhchiếntranhéole,ácliệtcuốicùngvẫnyêuthươngchavớitấtcảtìnhyêuchânthànhvàmãnhliệt

Nhận vật béThuđượckhắchọa thànhcôngbằng nhữngnétnghệthuậtđặcsắc.Tácgiảđãxây

dựngtìnhhuốngtruyệnđộcđáo.ĐólàtìnhhuốngbéThukhôngnhậnchakhiôngsáuvềthămnhà,tìnhcảmvới cha thật mãnh liệt trướclúc chia tay Tình huống đó đã góp phần bộc lộ sâu sắc tình yêu cha của bé Thu.Tác giả muốn khẳng định tình cha con là thiêng liêng không bị dập tắt bởi bất kì hoàn cảnh nào.Nghệ

thuậtmiêutảnhânvậtđặcsắc:đôimắtxônxao,tócsauótdựngđứnglên.Đặcbiệtlànghệthuậtmiêutảtâmlínhânvật.Mộtyếutốkhácgópphầntạonênthànhcôngcủatruyệnngắnnàylàviệclựachọnnhânvậtkểthíchhợp.CâuchuyệnđượckểtheongôithứnhấtlàngườibạncủaôngSáu,khôngchỉlàngườichứngkiếnkháchquanmà cònbàytỏsựthôngcảm chiasẻvớicác nhânvật

Trongnhữngnămthángchiếntranh,đồngbàochiếnsĩ miềnNamphảichịunhiềuthươngđauhisinhthiệt thòi, đặc biệt làphụ nữ và trẻ thơ Chị Sáu xa chồng, gánh nặng đặt trên vai, một mình chăm nuôi conkhônlớn.BéThulầnđầugặpchanhưngkhôngngờđócũnglàlầncuốicùng.Ngườichiếnsĩcũngphảichịunhiềuthiệt thòi, chịunhiều thương đau, hy sinh xương máu, tình cảm Họ đã biết đặt lợi ích tổ quốc lên trên lợi ích cánhân Chính vì yêu mến khâm phục tự hào vềnhững con người ấy, cô bé Thu năm xưa đã trở thành cô giaoliêndũngcảmthôngminh.Đólàhìnhảnhthếhệtrẻtiếpbướccha ông

“Chiếc lược ngà” là câu chuyện cảm động về tình phụ tử thiêng liêng giữa hai cha con ông Sáu vàbéThu.Nhânvật béThuhiệnlên tronghoàn cảnhéolecủachiếntranh nhưngđã bộclộnhữngtìnhcảmthiêngliêng sâu nặng Tácgiả đã góp vào đề tài chiến tranh một câu chuyện có ý nghĩatố cáo chiến tranh và phảnánhnỗiđaumấtmátlớnlaovềtinhthầncủanhândânmiềnNam.Chiếntranhđãlùixavàodĩvãng,nỗiđaucủanóvẫncònđó.NhữngtrangviếtcủaNguyễnQuangSángnhưnhắcnhởmỗingườihãybiếtđồngcảmtrântrọngnhữngmấtmáthisinhcủanhữngngườiđãtừngđi quachiếntranh