TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH SEMINAR LẦN 2 – NHÓM 1 Thành viên nhóm 1 Trịnh Mai Phương – MSV 2722246921 2 Phùng Thị Hồng Ngọc – MSV 2722212117 3 Nguyễn Thu Trang – MSV 2722240619 4 Hà Thị Cẩm Yên – MSV 272222[.]
Trang 1TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH SEMINAR LẦN 2 – NHÓM 1.
Thành viên nhóm:
1.Trịnh Mai Phương – MSV: 2722246921.
2 Phùng Thị Hồng Ngọc – MSV: 2722212117.
3 Nguyễn Thu Trang – MSV: 2722240619.
4 Hà Thị Cẩm Yên – MSV: 2722220614.
5 Nguyễn Xuân Ngọc Quỳnh – MSV: 2722212584.
6 Lê Quang Thắng – MSV: 2722240969.
Chủ đề 3: TTHCM về đức tính Liêm, Chính (dựa vào văn bản Cần kiệm liêm chính)
1 Hãy trình bày quan niệm của HCM về đức tính Liêm và đức tính Chính (khái niệm? Phạm vi? Đối tượng? Vai trò? Phương pháp thực hiện?)
2 Hồ Chí Minh quan niệm: “Liêm là không tham địa vị, không tham tiền tài, không tham sung
sướng, không ham người tâng bốc mình Chỉ có một thứ ham là ham học, ham làm, ham tiến
bộ” Hãy phân biệt tham và ham trong câu nói trên của HCM?
3 Có phải HCM đánh giá thấp vai trò của địa vị, tiền tài, sự sung sướng và danh vọng không?
Là một sinh viên, theo nhóm bạn nên bổ sung thêm những chữ ham nào nữa? Vì sao?
4 Hãy nêu một số ví dụ cụ thể chứng minh hiện nay nước ta vận dụng các biện pháp thực hiện chữ Liêm của HCM chưa hiệu quả?
5 Hãy rút ra những giá trị sống sau khi học tập và vận dụng tính Liêm của Hồ Chí Minh
Trang 2Bài làm.
1 Hãy trình bày quan niệm của HCM về đức tính Liêm và đức tính Chính (khái niệm? Phạm vi? Đối tượng? Vai trò? Phương pháp thực hiện?)
- Đức tính Liêm:
+ Kn: Liêm là trong sạch, không tham lam,là liêm khiết, là luôn tôn trọng giữ gìn của công và của dân
+ Phạm vi: Liêm trong học tập, thi cử, công việc, biệt trọng dụng nhân tài không thì quan hệ cá nhân mà nâng đỡ
+ Đối tượng: mọi người đều phải Liêm, từ cá nhân đến cộng đồng
+ Vai trò: Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng, “Liêm” là thước đo đạo đức và cũng là thước đo bản lĩnh con người, nhất là khi được giao chức vụ, quyền hạn lãnh đạo, quản lý
Có “Liêm”, sẽ không làm điều gì mờ ám, khuất tất, giấu giếm; biết phân biệt đúng sai, xấu tốt, biết tự răn mình tránh điều xấu xa; tạo ra uy tín và sự kính trọng đối với mọi người Đức “Liêm” của cán bộ, đảng viên sẽ tạo lòng tin đối với Nhân dân, nếu không có hoặc thiếu “Liêm” “mà muốn được lòng dân, thì cũng như bắc dây leo trời”(7)
+ Phương pháp thực hiện:
Cụ Mạnh Tử nói: “ Ai cũng tham lợi, thì nước sẽ nguy” Để thực hiện chữ Liêm, cần có tuyên truyền và kiểm soát, giáo dục và pháp luật, từ trên xuống, từ dưới lên
Để thực hiện “Liêm”, cán bộ, đảng viên, đặc biệt là người đứng đầu phải gương mẫu Người cho rằng: “Nếu chính mình tham ô bảo người ta liêm khiết có được không? Không được Mình trước hết phải siêng năng, trong sạch thì mới bảo người ta trong sạch, siêng năng được” Vì vậy, cán bộ, đảng viên phải thực hành chữ “Liêm” trước, để làm kiểu mẫu cho Nhân dân Người khẳng định: “Mỗi người phải nhận rằng, tham lam là một điều rất xấu hổ, kẻ tham lam là có tội với nước, với dân” Mỗi cán bộ, đảng viên phải nỗ lực học tập để nâng cao trình độ về mọi mặt và năng lực công tác: “Học để làm việc, làm người, làm cán bộ Học để phụng sự Đoàn thể, giai cấp và nhân dân, Tổ quốc và nhân
Trang 3loại Muốn đạt mục đích thì phải cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư” Do đó, mỗi cán
bộ, đảng viên phải thi đua thực hành liêm khiết để làm tấm gương cho quần chúng noi theo Cùng đó, Chủ tịch Chí Minh cho rằng, phải không ngừng nâng cao dân trí: “Nếu dân hiểu biết, không chịu đút lót, thì “quan” dù không liêm, cũng phải hóa ra liêm” Tức
là khi nhân dân không có đút lót thì quan cũng chẳng thể nhận được , và từ đó tránh tham
ô , tham nhũng , đút lót xảy ra Vì vậy, Đảng và Nhà nước cần có những giải pháp phù hợp, pháp luật phải trừng trị những kẻ bất liêm, bất kì kẻ ấy ở địa vị nào,làm nghề nghiệp
gì và tạo điều kiện nâng cao dân trí để người dân biết quyền hạn của mình, biết kiểm soát cán bộ, để “giúp” cán bộ thực hiện chữ “Liêm”.Mỗi người phải nhận rằng tham lam là một điều rất xấu hổ, kẻ tham lam là tội với nước, với dân
- Đức tính Chính:
+ Khái niệm: Chính nghĩa là không tà, nghĩa là thẳng thắn, đúng đắn Điều gì không đúng đắn, thẳng thắn, tức là tà Cần, Kiệm, Liêm, là gốc rễ của Chính
+ Phạm vi: Chính với bản thân, học tập, thi cử, công việc, với mọi người xung quanh + Đối tượng: Mọi cá nhân và tập thể trong xã hội
+ Vai trò: Đức tính Chính là nền tảng để xây dựng lòng tin, công bằng và sự ổn định trong xã hội Nó đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển đạo đức cá nhân và xây dựng một xã hội công bằng và phát triển
+ Phương pháp thực hiện:
Đối với mình:
Chớ tự kiêu, tự đại Tự kiêu, tự đại là khờ dại Vì mình hay, còn nhiều người hay hơn mình Mình giỏi, còn nhiều người giỏi hơn mình Tự kiêu, tự đại là thái bộ
Luôn luôn cầu tiến bộ Không tiến bộ thì là ngừng lại Trong khi mình ngừng lại thì người ta cứ tiến bộ Kết quả là mình thoái bộ lạc hậu Tiến bộ không giới hạn Mình cố gắng tiến bộ, thì chắc tiến bộ mãi
Trang 4 Luôn luôn tự kiểm điểm, tự phê bình, những lời mình đã nói, những việc mình đã làm, để phát triển điều hay của mình, sửa đổi khuyết điểm của mình Đồng thời phải hoan nghênh người khác phê bình mình
Tự mình phải chính trước, mới giúp được người khác chính Mình không chính,
mà muốn nói người khác chính là vô lý
Đối với người
Trừ bọn Việt gian bán nước, trù bọn phát xít thực dân, là những ác quỷ mà ta phải quyết đánh đổ, đối với tất cả những người khác thì ta phải yêu quý, kính trọng, giúp đỡ
Phải thực hành chữ Bác- ái
Đối với việc
Phải để công việc nước lên trên, trước việc tư, việc nhà
Đã phị trách việc gì, thì quyết làm cho kỳ được, cho đến nơi đến chốn, không sợ khó nhọc, không sợ nguy hiểm
Bất kỳ việc to, việc nhỏ, phải có sáng kiến, phải có kế hoạch, phải cẩn thận, phải quyết tâm làm cho thành công
Việc thiện thì dù nhỏ mấy cũng làm Việc ác thì dù nhỏ mấy cũng tránh
Việc gì dù lợi cho mình, phải xem xét nó có lợi cho nước không? Nếu không có lợi, mà có hại cho nước thì quyết không làm
Trang 52 Hồ Chí Minh quan niệm: “Liêm là không tham địa vị, không tham tiền tài, không tham sung
sướng, không ham người tâng bốc mình Chỉ có một thứ ham là ham học, ham làm, ham tiến
bộ” Hãy phân biệt tham và ham trong câu nói trên của HCM.
- Ham: Được mô tả là ham học, ham làm và ham tiến bộ Từ “ham” ở đây mang nghĩa tích cực, đề cập đến khao khát học hỏi, làm việc chăm chỉ và đạt được tiến bộ trong cuộc sống và công việc Ham là một sự khao khát và động lực để phát triển bản thân, đóng góp vào xã hội
và thúc đẩy sự tiến bộ của tập thể
- Còn tham: Được miêu tả là tham địa vị, tham tiền tài, tham sung sướng Từ “tham” ở đây
ám chỉ sự tham lam, lòng tham muốn không đủ đáng và không bền vững Là có tính chiếm hữu, là vơ vét về cho mình, là lòng ham muốn quá lớn, nhiều lúc vượt quá khả năng, khó có thể thực hiện được.Tham lam dẫn đến việc trộm cắp những cái thuộc về người khác, làm cho con người sẽ bị tha hóa trầm trọng về nhân cách đạo đức
- Qua câu nói của chủ tịch Hồ Chí Minh ta có thể hiểu :Ham học , ham làm , ham tiến bộ có nghĩa là thèm học , muốn học , yêu thích và cố gắng nỗ lực để phát triển thêm về kiến thức -> Đó là điều thật sự cần thiết để giúp phát triển bản thân và cũng như là để phát triển đất nước
- Tham địa vị , tham tiền tài , tham sung sướng là những tham vọng , ham muốn để phục vụ lợi ích riêng cho bản thân , là sự ích kỷ Người tham muốn về danh vọng thì suốt đời mãi
đi tìm kiếm quyền cao, chức trọng
-> Phê phán những hành vi tham lam , dục vọng của bản thân
3 Có phải HCM đánh giá thấp vai trò của địa vị, tiền tài, sự sung sướng và danh vọng không?
Là một sinh viên, theo nhóm bạn nên bổ sung thêm những chữ ham nào nữa? Vì sao?
Để trả lời câu hỏi này, ta cần hiểu rõ các khái niệm này:
- Địa vị là vị trí trong công việc hoặc xã hội mà một người đứng đầu có được Đó có thể là
vị trí của một người trong xã hội, thường được xác định bởi địa vị gia đình, tài sản, công việc và trình độ giáo dục Địa vị có thể ảnh hưởng đến quyền lợi, quyền hạn và địa vị xã hội của một người
Trang 6- Tiền tài: Đây là tài sản, tiền bạc hoặc các tài sản khác mà một người sở hữu Tiền tài có thể giúp một người có thể đáp ứng được nhu cầu của mình và gia đình, đảm bảo cuộc sống ổn định và đưa ra những quyết định đúng đắn trong cuộc sống
- Sự sung sướng: Đây là điều mà mỗi người tìm kiếm trong cuộc sống, đó là đạt được niềm vui và hạnh phúc của bản thân Sự sung sướng là kết quả của nỗ lực và thành công trong cuộc sống
- Danh vọng: Đây là sự nổi tiếng hoặc danh tiếng mà một người có được trong xã hội Danh tiếng cũng có thể ảnh hưởng đến quyền lợi và quyền hạn của một người
Với những khái niệm trên, HCM không đánh giá thấp vai trò của chúng, bởi Bác luôn đặt lợi ích của dân tộc của đất nước lên hàng đầu thay vì lợi ích của cá nhân, Bác không màng đến danh vọng mà chỉ luôn hướng đến lợi ích của nhân dân để họ được ấm no, hạnh phúc Bởi vậy mà mỗi cá nhân cần ham học, ham làm và ham tiến bộ để từ đó mà cả đất nước phát triển về mọi mặt từ tri thức, nhân cách
Là một sinh viên, nhóm tôi có bổ sung thêm những chữ “ham” khác như:
- Ham khám phá: Có khát vọng tìm hiểu, khám phá những kiến thức mới, mở rộng tầm hiểu biết và phát triển năng lực cá nhân
- Ham đóng góp: Khao khát tham gia và đóng góp vào cộng đồng, xã hội và mang lại lơi ích cho mọi người xung quanh
- Ham sáng tạo: Khao khát tạo ra những ý tưởng mới, tìm kiếm giải pháp sáng tạo cho các vấn đè và thách thức trong cuộc sống và công việc
- Ham xây dựng mối quan hệ: Có mong muốn xây dựng và duy trì mối quan hệ xã hội tích cực, hộ trợ và hợp tác với những người xung quanh để đạt được mục tiêu chung
- Ham phát triển bản thân : Luôn muốn nâng cao khả nằng, kỹ năng và tiến bộ trong lĩnh vực mình quan tâm và mong muốn phát triển sự nghiệp và thành công cá nhân
Bổ sung những chữ “ham” này giúp thể hiện lòng khao khát học hỏi, sự sáng tạo và đóng góp tích cực cũng như khao khát phát triển cá nhân và xã hội Đồng thời, điều quan trọng là
Trang 7cân nhắc và đảm bảo rằng những khao khát này không mâu thuẫn với gí trị đạo đức và lợi ích chung của xã hội
4 Hãy nêu một số ví dụ cụ thể chứng minh hiện nay nước ta vận dụng các biện pháp thực hiện chữ Liêm của HCM chưa hiệu quả?
Dưới đây là một số ví dụ cụ thể để chứng minh rằng việc vận dụng chữ Liêm theo quan niệm của Hồ Chí Minh chưa hiệu quả:
- Tham nhũng: Hiện nay Đảng và nhà nước ta đã khoán triệt chỉ đạo về tư tưởng nhưng xong tham nhũng vẫn là một vấn đề lớn và đang tồn tại trong xã hội Việt Nam Các trường hợp tham nhũng được phát triển và báo cáo Việc này cho thấy việc thực hiện chữ Liêm trong việc đối phó với tham nhũng chưa đạt hiệu quả như mong đợi
Sau gần một năm khởi tố vụ án, cơ quan điều tra các cấp đã khởi tố 102 người liên quan
vụ Công ty Cổ phần công nghệ Việt Á nâng khống giá kit xét nghiệm Covid-19, trong
đó có 8 quan chức thuộc Bộ Y tế, Bộ Khoa học và Công nghệ và hàng chục lãnh đạo, cán bộ CDC, sở y tế các tỉnh, thành phố Theo thông tin từ Bộ Công an, Công ty Việt Á
đã cung ứng kit xét nghiệm cho trung tâm kiểm soát bệnh tật và các cơ sở y tế khác của
62 tỉnh, thành phố cả nước với doanh thu gần 4.000 tỷ đồng
- Bất công xã hội: Vẫn còn sự tồn tại của sự bất công trong xã hội, ví dụ như sự chênh lệch giàu nghèo, sự thiên vị và không công bằng trong cơ hội và quyền lực
Hệ số chênh lệch giữa nhóm giàu và nhóm nghèo qua các năm ở nước ta như sau: năm
1990 là 4,1 lần, năm 1991 là 4,2 lần, năm 1993 là 6,2 lần, năm 1994 là 6,5 lần, năm 1995
là 7,0 lần, năm 1996 là 7,3 lần, năm 1999 là 7,6 lần, năm 2002 là 8,1 lần và băn 2004 là 8,4 lần Hệ số chênh lệch ở khu vực thành thị cao hơn ở nông thôn (năm 2004 là 8,1 lần
so với 6,4 lần)
- Vi phạm pháp luật: Vẫn còn sự vi phạm pháp luật xảy ra trong xã hội, bao gồm việc vi phạm giao thông, vi phạm môi trường và vi phạm quy định về đạo đức nghề nghiệp Theo Tổng cục Thống kê, năm 2021, trên địa bàn cả nước xảy ra 11.454 vụ tai nạn giao thông, bao gồm 7.370 vụ tai nạn giao thông từ ít nghiêm trọng trở lên và 4.084 vụ va
Trang 8chạm giao thông, làm 5.739 người thiệt mạng, 3.889 người bị thương và 4.109 người bị thương nhẹ
Tại Ninh Thuận, Tổng cục Môi trường đã ban hành 2 quyết định xử phạt hành chính đối với 2 doanh nghiệp do trì hoãn, trốn tránh không thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường đối với Công ty TNHH Bia Sài Gòn - Ninh Thuận với số tiền 130 triệu đồng và Công ty TNHH Thông Thuận (chi nhánh Công ty tại tỉnh Ninh Thuận) với số tiền 1,1 tỷ đồng Công ty TNHH Thông Thuận thực hiện không đúng một trong các nội dung giấy xác nhận hoàn thành công trình bảo vệ môi trường phục vụ giai đoạn vận hành theo quy định; xả nước thải vượt quy chuẩn kỹ thuật về chất thải từ 10 lần trở lên trong trường hợp thải lượng nước thải nhỏ hơn 5m³/ngày; xả nước thải vượt quy chuẩn kỹ thuật về chất thải từ 5 lần đến dưới 10 lần trong trường hợp thải lượng nước thải từ 600m³/ngày đến dưới 800m³/ngày…
- Lạm dụng quyền lực: Vẫn còn trường hợp lạm dụng quyền lực, quyền hành trong xã hội, đặc biệt trong các vị trí lãnh đạo và quản lý
Trường hợp pháp luật trao cho cấp tỉnh được ban hành tiêu chí để tuyển chọn cán bộ Bí thư Tỉnh ủy có con, cháu cũng tham gia ứng tuyển nhưng chỉ có bằng tại chức, trong khi quy định phải có bằng chính quy
- Tình trạng xâm hại trẻ em vẫn là một vấn đề đáng lo ngại Theo báo cáo của Liên minh phụ nữ Việt Nam, mỗi năm có trên 2000 trường hợp trẻ em bị xâm hại tình dục được phát hiện Tuy nhiên, số liệu này chỉ phản ánh một phần nho nhỏ của thực tế, vì rất nhiều trường hợp bị xâm hại vẫn bị giấu kín và không được báo cáo Điều này cho thấy biện pháp Liêm chưa đủ đáp ứng để bảo vệ trẻ em khỏi tình trạng xâm hại
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng việc áp dụng chữ Liêm không chỉ là trách nhiệm của chính phủ
mà còn của toàn bộ xã hội Để đạt được hiệu quả, cần sự đồng lòng và tham gia của tất cả các tầng lớp và cá nhân trong xã hội
5 Hãy rút ra những giá trị sống sau khi học tập và vận dụng tính Liêm của Hồ Chí Minh?
Học tập và vận dụng tính Liêm của Hồ Chí Minh có thể giúp ta rút ra những giá trị sống quan trọng sau:
- Không tham lam: Bởi tham lam có tính chiếm hữu, là vơ vét về cho mình, là lòng ham muốn quá lớn, nhiều lúc vượt quá khả năng, khó có thể thực hiện được Tham lam dẫn
Trang 9đến việc trộm cắp những cái thuộc về người khác, làm cho con người sẽ bị tha hóa trầm trọng về nhân cách đạo đức
- Trung thực: Tính Liêm khuyến khích chúng ta trung thực và không vụ lợi cá nhân Điều này giúp chúng ta xây dựng lòng tin và đọc đức đáng tin cậy trong mối quan hệ và hành động
- Kiên nhẫn và sự tỉnh thức: Tính Liêm yêu cầu chúng ta kiên nhẫn và sự thức tỉnh Nó dạy chúng ta không ham rời bỏ con đường đúng đắn và không chấp nhận sự buông lỏng trong giá trị và nguyên tắc
- Sự cống hiến và sự phục vụ: Nó tạo động lực để chúng ta đóng góp cho xã hội, hỗ trợ và giúp đỡ những người xung quna và xây dựng một cộng đồng đoàn kết và phát triển
- Đoàn kết và tình đồng lòng: Nó tạo ra một tinh thần hỗ trợ, tương trợ và cùng nhau
hướng tới mục tiêu chung, tạo nên một xã hội công bằng và hạnh phúc
- Sự tôn trọng và lòng biết ơn: Giúp ta đánh giá cao những đức tính và phẩm chất của người khác và biết ơn sự giúp đỡ của họ
Tổng quát, việc học tập và vận dụng tính Liêm của Hồ Chí Minh giúp chúng ta xây dựng một cuộc sống đáng tin cậy, có ý nghĩa và tạo ra một xã hội đoàn kết, công bằng và phát triển