Bộ đề thi tn 2023

THI THỬ ĐỀ SỐ 01 Môn thi NGỮ VĂN (Đề bài gồm 01 trang) Thời gian làm bài 120 phút, không kể thời gian phát đề I ĐỌC HIỂU (3 0 điểm) Đọc đoạn trích Jonathan, một người có bộ óc thông minh, nhanh nhạy t[.]

Trang 1

THI THỬ

Trang 2

ĐỀ MINH HỌA CHUẨN 2023 ĐỀ THPT QUỐC GIA NĂM 2023

ĐỀ SỐ 01 Môn thi: NGỮ VĂN

(Đề bài gồm 01 trang) Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian phát đề

I ĐỌC HIỂU (3.0 điểm)

Đọc đoạn trích:

Jonathan, một người có bộ óc thông minh, nhanh nhạy trong những phân tích về tình hình kinh tế, ông sống và làm việc hết sức chăm chỉ Hiện Jonathan đang là một tỉ phú Và Authur cũng là một người có trí óc thông minh không kém, chỉ cần 30 phút để giải ô chữ của

tờ NewYork, phân tích tình hình kinh tế Mĩ Latinh trong vòng nửa giờ và tính nhẩm nhanh hơn hầu hết mọi người dù họ có dùng máy tính Nhưng hiện giờ Authur đang là tài xế của Jonathan Điều đó giúp Jonathan đường hoàng ngồi ở băng ghế sau của xe limousine còn Authur thì ở phía trước cầm lái? Điều gì phân chia mức độ thành đạt của họ? Điều gì giải thích sự khác biệt giữa thành công và thất bại ?

Câu trả lời nằm trong khuôn khổ một cuộc nghiên cứu của trường đại học Standford Những nhà nghiên cứu tập hợp thật đông những trẻ em từ 4 đến 6 tuổi, sau đó đưa chúng vào một căn phòng và mỗi em được phát một viên kẹo Chúng được giao ước: Có thể ăn kẹo ngay lập tức hoặc chờ thêm mười lăm phút nữa sẽ được thưởng thêm một viên kẹo cho sự chờ đợi Một vài em ăn kẹo ngay lúc đó Những em khác thì cố chờ đợi để có phần kẹo nhiều hơn Nhưng ý nghĩa thực sự của cuộc nghiên cứu chỉ đến mười năm sau đó, qua điều tra và theo dõi sự trưởng thành của các em Các nhà nghiên cứu nhận thấy rằng những đứa trẻ kiên trì chờ đợi phần thưởng đã trưởng thành và thành đạt hơn so với những đứa trẻ vội ăn ngay viên kẹo

Điều đó giải thích ra sao? Điểm khác biệt mấu chốt giữa thành công và thất bại không chỉ đơn thuần là việc chăm chỉ hay sở hữu bộ óc của thiên tài mà đó chính là khả năng trì hoãn những mong muốn tức thời Những người kiềm chế được sự cám dỗ của “ Những viên kẹo ngọt” trên đường đời thường vươn tới đỉnh cao thành công Ngược lại, những ai vội ăn hết phần kẹo mình đang có thì sớm hay muộn cũng rơi vào cảnh thiếu thốn, cùng kiệt.(…) Có thể nói, cuộc đời như một viên kẹo thơm ngọt, nhưng khi nào thưởng thức và thưởng thức nó như thế nào thì đó là điều chúng ta phải tìm hiểu

(Trích Không theo lối mòn - Joachim de Posada & Ellen Singer, NXB Tổng hợp Thành

phố Hồ Chí Minh, 2016, tr 03) Thực hiện các yêu cầu: Câu 1 Xác định phương thức biểu

đạt chính được sử dụng trong đoạn trích Câu 2 Theo tác giả, sự khác biệt cơ bản giữa thành

công và thất bại là gì?

Câu 3 Anh/chị hiểu như thế nào về ý kiến “những đứa trẻ kiên trì chờ đợi phần thưởng đã trưởng thành và thành đạt hơn so với những đứa trẻ vội ăn ngay viên kẹo”? Câu 4 Thông

điệp nào của đoạn trích có ý nghĩa nhất với anh/ chị?

II LÀM VĂN (7,0 điểm)

Trang 3

ĐỀ MINH HỌA CHUẨN 2023 ĐỀ THI THỬ THPT QUỐC GIA NĂM 2023

(Trích Sóng - Xuân Quỳnh, Ngữ văn 12, tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2016,

tr.155) Cảm nhận của anh/chị về đoạn thơ trên Qua đoạn thơ, hãy liên hệ với tình yêu củatuổi trẻ hiện nay

I ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)

Trong thế giới thay đổi nhanh chóng này, mọi người đều cần có kỹ năng học tập suốt đời Tuy nhiên, kỹ năng này yêu cầu tính tự giác kỷ luật và kiên trì vì mỗi người phải chịu trách nhiệm cho việc học của mình

Cũng như tập thể dục giúp cho cơ bắp phát triển mạnh mẽ, việc học liên tục làm cho trí não trở nên tích cực, năng động hơn Với họ, học tập suốt đời là quá trình trưởng thành, thay đổi và thích nghi; thậm chí khi đã lớn tuổi, trí não của họ vẫn còn tỉnh táo Trái lại, có những người tin rằng việc học dừng lại sau khi họ rời khỏi ghế nhà trường Họ không thích thay đổi, chỉ ưa thích làm theo thói quen, làm cùng một điều mà không suy nghĩ nhiều Đến tuổi trung niên, họ đã có triệu chứng lãng quên hay dấu hiệu sớm của bệnh Alzheimer

Có những người có tính tò mò với ham muốn tìm ra mọi thứ Họ không chấp nhận điều họ được nói cho biết, mà tự nghiên cứu cho đến khi họ hiểu đầy đủ Họ tin rằng học từ người khác là hời hợt, còn tự tìm hiểu thì tốt hơn Họ tích cực làm theo cách riêng của mình để học được nhiều hơn, cho đến khi họ hiểu mọi thứ Họ đặt ra các câu hỏi giúp họ đưa tri thức mới vào bối cảnh rộng lớn hơn Họ muốn phát triển các quy tắc và công thức trong tâm trí họ về cách mọi thứ khớp nối với nhau Với họ, học tập suốt đời là quá trình thám hiểm để thỏa mãn nhu cầu hiểu biết của họ

(Trích Bước ra thế giới, Giáo sư John Vu, NXB Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh, 2019, tr 97)

Thực hiện các yêu cầu: Câu 1 Xác định phương thức biểu

đạt chính trong đoạn trích

Câu 2 Theo tác giả, việc học liên tục tác động như thế nào đến trí não của con người? Câu 3.

Nêu tác dụng của biện pháp tu từ so sánh được sử dụng trong câu Với họ, học tập suốt đời là

quá trình thám hiểm để thỏa mãn nhu cầu hiểu biết của họ Câu 4 Những bài học về lẽ sống

anh/chị rút ra sau khi đọc đoạn trích?

Câu 1 (2,0 điểm)

Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bàysuy nghĩ của anh/chị về vai trò của việc học tập suốt đời

Câu 2 (5,0 điểm)

Trong bài thơ Đất Nước, nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm viết:

Đất là nơi anh đến trường

Nước là nơi em tắm

Đất Nước là nơi ta hò hẹn

Đất Nước là nơi em đánh rơi chiếc khăn trong nỗi nhớ thầm.

Đất là nơi con chim phượng hoàng bay về hòn núi bạc

Nước là nơi con cá ngư ông móng nước biển khơi

Thời gian đằng đẵng

3

Trang 4

ĐỀ MINH HỌA CHUẨN 2023 ĐỀ THPT QUỐC GIA NĂM 2023

Không gian mênh mông Đất Nước

là nơi dân mình đoàn tụ

(Ngữ văn 12, Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2020, tr 118, 119)

Cảm nhận của anh/chị về đoạn thơ trên Từ đó, nhận xét vẻ đẹp chất liệu văn hóa dân giantrong thơ Nguyễn Khoa Điềm

-HẾT -

4

Trang 5

ĐỀ SỐ Môn thi: NGỮ VĂN

(Đề bài gồ Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian phát đề

đó nói rằng cách tốt nhất để hóa giải khó khăn là đi xuyên qua nó Đi xuyên qua mây mù bằng giấc mơ phi công giữ gìn từ thơ bé Đi xuyên qua gian khó bằng lòng lạc quan Đi xuyên qua u mê bằng khao khát hướng đến trí tuệ, thông sáng Đi xuyên qua thất bại bằng sự điềm đạm trưởng thành

Vì triệu năm đã là như thế, cuộc đời có hôm nắng đẹp, có ngày mưa dầm, có tuần mây đen như đè nặng, có khoảnh khắc u ám tối dạ, rỗng đầu, nhưng mặt trời vẫn mọc mỗi sớm mai Không phải ai cũng trở thành phi công lái Airbus hay Boeing đúng y như giấc mơ tuổi nhỏ Nhưng ai cũng có thể học cách giữ cho mình giấc mơ bay xuyên qua những tầng mây, đón nắng rọi sáng tâm hồn khiến nụ cười luôn nở trên môi

(Dẫn theo Hà Nhân, Bay xuyên những tầng mây, NXB Văn học 2016, tr 98)

Thực hiện các yêu cầu sau:

Câu 1: Xác định phương thức biểu đạt chính trong đoạn trích

Câu 2: Theo tác giả, làm thế nào để hóa giải những khó khăn trong cuộc sống?

Câu 3: Nêu hiệu quả nghệ thuật của biện pháp liệt kê trong câu: “Vì triệu năm đã là như thế,

cuộc đời có hôm nắng đẹp, có ngày mưa dầm, có tuần mây đen như đè nặng, có khoảnh khắc

u ám tối dạ, rỗng đầu, nhưng mặt trời vẫn mọc mỗi sớm mai”

Câu 4: Anh/ chị có đồng ý với ý kiến: “Ai cũng có thể học cách giữ cho mình giấc mơ bay

xuyên qua những tầng mây, đón nắng rọi sáng tâm hồn khiến nụ cười luôn nở trên môi”

Câu 1 (2,0 điểm)

Từ nội dung văn bản ở phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ)

trình bày suy nghĩ về sức mạnh của giấc mơ trong đời sống hiện thực của con người Câu 2

(5,0 điểm)

“Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc Quân xanh màu lá dữ oai hùm Mắt trừng gửi mộng qua biên giới Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thêm Rải rác biên cương, mồ viễn xứ Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

Áo bào thay chiếu anh về đất Sông Mã gầm lên khúc độc hành”

(Trích “Tây Tiến” – Quang Dũng, Ngữ văn 12, tập1, NXB Giáo dục, 2008, tr.89)

5

Trang 6

Cảm nhận của anh/chị về đoạn thơ trên Từ đó, rút ra nhận xét âm hưởng bi tráng về hìnhtượng người lính trong thơ Quang Dũng

(Tian- Dayton, Ph, D, Quên hôm qua sống cho ngày mai, NXB Tổng hợp TPHCM, Tr 129)

Thực hiện các yêu cầu sau: Câu 1: Xác định phương thức biểu đạt chính được

sử dụng trong đoạn trích trên Câu 2: Theo tác giả để hạnh phúc luôn mỉm cười

ta phải làm gì?

Câu 3: Nêu hiệu quả của phép liệt kê được sử dụng trong đoạn trích

Câu 4: Em có đồng tình với quan điểm: Sự trưởng thành của mỗi con người phụ thuộc

vào sự dũng cảm đối mặt với thử thách?

Câu 1 (2,0 điểm)

Từ nội dung văn bản ở phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200

chữ) trình bày suy nghĩ về sức mạnh của tình yêu thương.

Câu 2 (5,0 điểm)

Trong bài thơ Việt Bắc, Tố Hữu có viết:

Nhớ gì như nhớ người yêu

Trăng lên đầu núi, nắng chiều lưng

nương Nhớ từng bản khói cùng sương

Sớm khuya bếp lửa người thương đi

Nhớ người mẹ nắng cháy lưng Địu con lên rẫy, bẻ từng bắp ngô.

Trang 7

(Việt Bắc – Tố Hữu, Ngữ văn 12, tập 1, NXB GD, 2008, trang110,111)

Cảm nhận của anh/chị về nỗi nhớ thiên nhiên và con người Việt Bắc trong đoạn thơtrên Từ đó, nhận xét về tính dân tộc trong phong cách thơ Tố Hữu

Kìa cái bông hoa làm con ngã

Kìa tiếng chim sẻ cười làm con nín khóc

Kìa cái nắng dắt con dạo chơi Cha mẹ đi

làm, con một mình tha thẩn Ngã, đứng

dậy, khóc, cười một mình

Bốn mươi tuổi rồi, lắm khi

Cha cũng ngã, đứng dậy, khóc cười một mình

Cuộc đời cha dễ đâu toàn vẹn

Xa con Cha đau đáu nhớ thương Cha gọi thầm:

Nỗi chịu đựng của cha ơi Niềm mong đợi xót xa của cha ơi

Con hãy nắm chắc thế giới này trong hai tay Ngay tự buổi

đầu:

Những chim, Những hoa,

Những nắng

(“Buổi đầu” Thơ Nguyễn Khoa Điềm, tuyển tập 40 năm do tác giả chọn, NXB Văn học, 2012)

Câu 1: Xác định thể thơ của văn bản

Câu 2: Xác định 02 biện pháp tu từ được sử dụng trong văn bản?

Câu 3: Anh chị hiểu như thế nào về hình ảnh: “ngã, đứng dậy, khóc cười một mình” trong

những câu thơ sau:

“Cha mẹ đi làm, con một mình tha thẩn Ngã, đứng dậy, khóc, cười một mình

Bốn mươi tuổi rồi, lắm khi

Cha cũng ngã, đứng dậy, khóc cười một mình”

Câu 4: Anh chị có suy nghĩ gì về niềm mong đợi của cha trong những câu thơ:

Con hãy nắm chắc thế giới này trong hai tay Ngay tự buổi đầu:

Những hoa, Những nắng

Câu 1 (2,0 điểm)

Anh/Chị hãy viết một đoạn văn (Khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của bản thân về cách đối diện

với những nỗi buồn trong cuộc sống

Câu 2 (5,0 điểm)

Trang 8

Cảm nhận của anh/chị về hình tượng Sông Đà trong trích đoạn sau Từ đó nhận xét về tình cảm của Nguyễn Tuân dành cho Sông Đà

“Cũng không ai nghĩ rằng đó là con sông của câu đồng dao thần thoại Sơn Tinh Thủy Tinh “Núi cao sông hãy còn dài – Năm năm báo oán đời đời đánh ghen” Hình như khi mà ta đã quen đọc bản

đồ sông núi, thì mỗi lúc mà ngồi tàu bay trên chiều cao mà nhìn xuống đất nước Tổ quốc bao la, càng thấy quen thuộc với từng nét sông tãi ra trên đại dương đá lờ lờ bóng mây dưới chân mình Con Sông

Đà tuôn dài tuôn dài như một áng tóc trữ tình, đầu tóc chân tóc ẩn hiện trong mây trời Tây Bắc bung

nở hoa ban hoa gạo tháng hai và cuồn cuộn mù khói núi Mèo đốt nương xuân Tôi đã nhìn say sưa làn mây mùa xuân bay trên Sông Đà, tôi đã xuyên qua đám mây mùa thu mà nhìn xuống dòng nước Sông

Đà Mùa xuân dòng xanh ngọc bích, chứ nước Sông Đà không xanh màu xanh canh hến của Sông Gâm, Sông Lô Mùa thu nước Sông Đà lừ lừ chín đỏ như da mặt một người bầm đi vì rượu bữa, lừ lừ cái màu đỏ giận dữ ở một người bất mãn bực bội gì mỗi độ thu về Chưa hề bao giờ tôi thấy dòng sông Đà là đen như thực dân Pháp đã đè ngửa con sông ta ra đổ mực Tây vào mà gọi bằng một cái tên Tây láo lếu, rồi cứ thế mà phiết vào bản đồ lai chữ”

(Trích Người lái đò Sông Đà - Nguyễn Tuân, tr.190-191, Ngữ văn 12, Tập một, NXB Giáo dục

Việt Nam)

6

Trang 9

ĐỀ MINH HỌA CHUẨN 2023 ĐỀ THI THỬ C GIA NĂM 2023

Có lúc bỗng phong ba dữ dội Mưa đổ ào như thác dồn trăm lối Giấc mơ xưa có chớp giật, sấm gầm Trang sử nhỏ nhà trường bỗng hóa mưa giông Nghe như tiếng của cha ông dựng nước Truyền con cháu phải ngẩng cao mà bước Nghe như lời cây cỏ, gió mưa

Đang hát tiếp bài ca bất khuất ngàn xưa”

(Nhớ mưa quê hương – Lê Anh Xuân)

Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích trên

Câu 2 Chỉ ra biện pháp tu từ trong câu: “Những đêm ta nằm nghe mưa hát, mưa ơi” Câu

3 Anh/chị hiểu như thế nào về những câu thơ sau:

“Trang sử nhỏ nhà trường bỗng hòa mưa giông

Nghe như tiếng của cha ông dựng nước” Câu

4 Thông điệp mà anh/chị tâm đắc nhất qua đoạn trích trên là gì?

II LÀM VĂN (7,0 điểm) Câu

1 (2,0 điểm)

Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, anh/ chị hãy viết một đoạn văn khoảng 200 chữ trình bày suy

nghĩ của mình về trách nhiệm của tuổi trẻ với quê hương đất nước?

Câu 2 (5,0 điểm)

Hùng vĩ của sông Đà không phải chỉ có thác đá Mà nó còn là những cảnh đá

bờ sông, dựng vách thành, mặt sông chỗ ấy lúc chỉ đúng ngọ mới có mặt trời Có vách

đá thành chẹt lòng Sông Đà như một cái yết hầu Đứng bên này bờ nhẹ tay ném hòn

đá qua bên kia vách Có quãng con nai con hỗ đã có lần vọt từ bờ này sang bờ kia Ngồi trong khoang đò qua quãng ấy, đang mùa hè mà cũng thấy lạnh, cảm thấy mình như đứng ở hè một cái ngõ mà ngóng vọng lên một khung cửa nào trên cái tầng nhà thứ mấy nào vửa tắt phụt đèn điện

Lại như quãng mặt ghềnh Hát Loóng, dài hàng cây số nước xô đá, đá xô sóng, sóng xô gió, cuồn cuộn luồng gió gùn ghè suốt năm như lúc nào cũng đòi nợ suýt bất

Trang 10

cứ người lái đò Sông Đà nào tóm được qua đấy Quãng này mà khinh suất tay lái thì cũng dễ lật ngửa bụng thuyền ra

Lại như quãng Tà Mường Vát phía dưới Sơn La Trên sông bỗng có những cái hút nước giống như cái giếng bê tông thả xuống sông để chuẩn bị làm móng cầu Nước ở đây thở và kêu như cửa sống cái bị sặc Trên mặt cái hút xoáy tít đáy, cũng đang quay

7

lừ lừ những cánh quạ đàn Không thuyền nào dám men gần những cái hút nước ấy, thuyền nào qua cũng chèo nhanh để lướt quãng sông, y như ô tô sang số ấn ga cho nhanh để vút qua một quãng đường mượn cạp ra ngoài bờ vực Chèo nhanh và tay lái cho vững mà phòng qua cái giếng sâu, những cái giếng sâu nước ặc ặc lên như rót dầu sôi vào Những bè gỗ rừng đi nghênh ngang vô ý là những cái giếng hút ấy nó lôi tụt xuống Có những thuyền đã bị cái hút nó hút xuống, thuyền trồng ngay cây chuối ngược rồi vụt biến đi, bị dìm và đi ngầm dưới lòng sông đến mươi phút sau mới thấy tan xác ở khuỷnh sông dưới Tôi sợ hãi mà nghĩ đến một anh bạn quay phim táo tợn nào muốn truyền cảm giác lạ cho khán giả, đã dũng cảm ngồi vào một cái thuyền thúng tròn vành rồi cho cả thuyền cả mình cả máy quay xuống đáy hút Sông Đà-từ đây cái hút nhìn ngược lên vách thành hút mặt sông chênh nhautới một cột nước cao đến vài sải Thế rồi thu ảnh Cái thuyền xoay tít, những thước phim màu cũng quay tít, cái máy lia ngược contre-plonggée lên một cái mặt giếng mà thành giếng xây toàn bằng nước sông xanh ve một áng thuỷ tinh khối đúc dày, khối pha lê xanh như sắp vỡ tan ụp vào cả máy cả người quay phim cả người đang xem Cái phim ảnh thu được trong lòng giếng xoát tít đáy, truyền cảm lại cho người xem phim kí sự thấy mình đang lấy gân ngồi giữ chặt ghế như ghì lấy mép một chiếc lá rừng bị vứt vào một cốc pha lê

nước khổng lồ vừa rút lên cái gậy đánh phèn (Người lái đò sông Đà, Nguyễn Tuân,

SGK Ngữ văn 12, tập 1, NXB GD, H.2012)

Cảm nhận của anh/ chị vẻ đẹp hình tượng sông Đà ở đoạn trích trên Từ đó, nhậnxét cách nhìn mang tính phát hiện về dòng sông Đà của nhà văn Nguyễn Tuân

Hết

Trang 11

8

I ĐỌC HIỂU (3,0 ĐIỂM)

“Con đường dưới chân tôi rạn nứt

[…] Và cây lúa nuôi tôi từ trứng nước

Biết bao năm đội đất nảy mầm

Giờ úa vàng không kịp trổ bông

Dứa dại bao đời chắn bão dông

Cho cuộc sống đảo này yên ổn

Giờ bàng gai nhìn tôi trách móc

Rặng phi lao chẳng còn reo hát

(Hàng cây mà anh đi dạo cùng em)

Cây giận rồi gió cũng lặng im

Biết chạy đâu chạy đâu cho yên

Giữa mảnh đất của mình sinh đẻ

Tôi chợt nghĩ đến bàn tay và xấu hổ

Đã lâu rồi tôi quên có bàn tay!

Chúng tôi đào, đào suốt đêm ngày Moi đất đá để tìm ra nước Đào bằng nỗi đau của con đường rạn nứt Bằng sự trả ơn cây lúa nuôi mình Bằng màu xanh đời được hồi sinh Bằng lời trách cây dứa gai thiếu nước Bằng nỗi giận hàng phi lao không hát Chúng tôi đào bằng nỗi khát lòng tin Nước đây rồi, ơi bạn bè anh em!

Chúng tôi vục trăm gầu nước mát Trận mưa này mưa từ lòng đất Trận mưa này, mưa của chúng tôi”

(Trích “Cơn mưa không phải của mình”, Xuân Quỳnh - thơ

và đời, Vân Long, NXB Văn hoá thông tin, 2004, tr 38)

Câu 1 (0.75 điểm): Hãy xác định thể thơ của đoạn trích trên

Câu 2 (0.75 điểm): Sự khô cằn và thiếu nước của vùng đất nơi tác giả sống được gợi ra qua những hình ảnh nào? Câu 3 (1.0 điểm): Nêu hiệu quả của phép nhân hoá được sử dụng trong đoạn trích sau:

“Đào bằng nỗi đau của con đường rạn nứt Bằng sự trả ơn cây lúa nuôi mình

Bằng màu xanh đời được hồi sinh Bằng lời trách cây dứa gai thiếu nước Bằng nỗi giận hàng phi lao không hát Chúng tôi đào bằng nỗi khát lòng tin”

Câu 4 (0.5 điểm): Anh chị rút ra bài học gì cho bản thân từ nội dung hai câu thơ sau?

Trận mưa này mưa từ lòng đất Trận mưa này, mưa của chúng tôi

Câu 1 (2,0 điểm)

Từ nội dung văn bản ở phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy

nghĩ về ý nghĩa của việc vượt lên nghịch cảnh trong cuộc sống Câu 2 (5,0 điểm)

Con Sông Đà tuôn dài tuôn dài như một áng tóc trữ tình, đầu tóc chân tóc ẩn hiện trong mây trời Tây Bắc bung nở hoa ban hoa gạo tháng hai và cuồn cuộn mù khói núi Mèo đốt nương xuân Tôi đã nhìn say sưa làn

mây mùa xuân bay trên Sông Đà, tôi đã xuyên qua đám mây mùa thu mà nhìn xuống dòng nước Sông Đà Mùa

xuân dòng xanh ngọc bích, chứ nước Sông Đà không xanh màu xanh canh hến của Sông Gâm Sông Lô Mùa thu nước Sông Đà lừ lừ chín đỏ như da mặt một người bầm đi vì rượu bữa, lừ lừ cái màu đỏ giận dữ ở một người

bất mãn bực bội gì mỗi độ thu về Chưa hề bao giờ tôi thấy dòng Sông Đà là đen như thực dân Pháp đã đè ngửa

con sông ta ra đổ mực Tây vào mà gọi bằng một cái tên Tây láo lếu, rồi cứ thế mà phiết vào bản đồ lai chữ

Con Sông Đà gợi cảm Đối với mỗi người, Sông Đà lại gợi một cách Đã có lần tôi nhìn Sông Đà như

một cố nhân Chuyến ấy ở rừng đi núi cũng đã hơi lâu đã thấy thèm chỗ thoáng Mải bám gót anh liên lạc, quên

đi mất là mình sắp đổ ra Sông Đà Xuống một cái dốc núi, trước mắt thấy loang loáng như trẻ con nghịch chiếu

gương vào mắt mình rồi bỏ chạy Tôi nhìn cái miếng sáng lóe lên một màu nắng tháng ba Đường thi “Yên hoa tam nguyệt há Dương Châu” Bờ sông Đà, bãi Sông Đà, chuồn chuồn bươm bướm trên Sông Đà Chao ôi, trông

11

Trang 12

con sông, vui như thấy nắng giòn tan sau kì mưa dầm, vui như nối lại chiêm bao đứt quãng Đi rừng dài ngày rồi lại bắt ra Sông Đà, đúng thế, nó đằm đằm ấm ấm như gặp lại cố nhân, mặc dầu người cố nhân ấy mình biết

là lắm bệnh mà chứng, chốc dịu dàng đấy, rồi lại bản tính và gắt gỏng thác lũ ngay đấy

(Nguyễn Tuân, Người lái đò Sông Đà (trích), Ngữ văn 12, tập một, NXB GDVN, 2019, tr 186 - 187)

Cảm nhận về vẻ đẹp của con sông Đà trong đoạn trích trên Từ đó, nhận xét về chất thơ trong đoạn trích.

-HẾT -

I Đọc hiểu (3,0 điểm)

Người ta thường nói: “Trời không tạo ra người đứng trên người và cũng không tạo ra người đứng dưới người” Kể từ khi tạo hóa làm ra con nqười thì tất cả sinh ra đều bình đẳng, mọi người đều có tư cách, có địa vị như nhau, không phân biệt đẳng cấp trên dưới, giàu nghèo

Loài người – chúa tể của muôn loài – bằng hoạt động trí óc và hoạt động chân tay mà biến mọi thứ có trên thế gian thành vật có ích cho bản thân mình Nhờ thế mà thỏa mãn được nhu cầu ăn, mặc, ở, sống tự do theo ý muốn và không làm phiền, làm cản trở cuộc sống của đồng loại (…) Vậy mà nhìn rộng ra khắp xã hội, cuộc sống con người luôn có những khoảng cách một trời một vực Đó là khoảng cách giữa người thông minh và kẻ đần độn; giữa người giàu và người nghèo; giữa tầng lớp quý tộc và tầng lớp hạ đẳng

Như thế là tại làm sao? Nguyên nhân thực ra rất rõ ràng Cuốn sách dạy tu thân “Thực ngữ giáo” có câu: “Kẻ vô học là người không có tri thức, kẻ vô tri thức là người ngu dốt” Câu nói trên cũng có thể hiểu: sự khác nhau giữa người thông minh

và kẻ đần độn là ở chỗ có học hay vô học mà thôi

…Như tôi đã đề cập: ở con người vốn dĩ không có chênh lệch sang hèn, giàu nghèo Vì thế có thể nói rằng: người chịu khó học, hiểu biết nhiều sẽ trở thành người quan trọng, sống sung túc; người vô học sẽ trở thành con người thấp hèn, nghèo khổ

(Khuyến học, Fukuzawa Yukichi - Phạm Hữu Lợi dịch, NXB Thế giới, 2017, tr.24) Thực hiện yêu cầu sau:

Câu 1 Chỉ ra những khoảng cách được tác giả nói đến trong đoạn trích

Câu 2 Theo tác giả, nguyên nhân nào đã tạo ra những khoảng cách đó?

Câu 3 Anh/ chị hiểu như thế nào về câu nói Trời không tạo ra người đứng trên người

và cũng không tạo ra người đứng dưới người ?

Câu 4 Theo anh/chị, học vấn có phải là yếu tố duy nhất quyết định đẳng cấp sang hèn, giàu nghèo trong xã hội hiện nay không?

PHẦN II: LÀM VĂN (7.0 điểm)

Câu 1 (2.0 điểm)

Từ đoạn trích ở phần Đọc hiểu, anh/ chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ)

trả lời câu hỏi cần làm gì để nâng cao ý thức tự học cho bản thân

Câu 2 (5.0 điểm)

Trong đoạn trích Đất Nước, Nguyễn Khoa Điềm viết:

Trang 13

Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi

Đất Nước có trong những cái “ngày xửa ngày xưa…”

mẹ thường hay kể

Đất Nước bắt đầu với miếng trầu bây giờ bà ăn

Đất Nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà đánh giặc

Tóc mẹ thì bới sau đầu

Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn

10

Cái kèo, cái cột thành tên Hạt gạo phải một nắng hai

sương xay, giã, giần, sàng

Đất Nước có từ ngày đó…

(Ngữ văn 12, tập 1, NXB Giáo dục Việt Nam, 2006, tr.118)

Cảm nhận đoạn thơ trên Từ đó, nhận xét về việc vận dụng chất liệu văn học dân giantrong thơ Nguyễn Khoa Điềm

13

Trang 14

ĐỀ THI TN THPT NĂM 2020 ĐỀ THI THỬ THPT QUỐC GIA NĂM 2023

I ĐỌC HIỂU (3,0 điểm) Đọc đoạn trích:

Không cần ngôn ngữ, mọi sự sống nhỏ nhoi trong tự nhiên đều dạy cho loài người chúng ta biết tầm quan trọng của việc "sống hết mình ở thời khắc này” Chẳng hạn tại vùng Tsunoda thuộc Bắc cực, giữa mùa hè ngắn ngủi, các loài thực vật đua nhau nảy mầm, nở thật nhiều hoa, kết hạt, chen chúc vươn mình trong khoảng không với mảnh đời thật ngắn ngủi Có lẽ chúng chuẩn bị sẵn sàng để đối phó với mùa đông dài khắc nghiệt sắp tới và phó thác sinh mạng mình cho tự nhiên Rõ ràng là chúng thực sự sống hết mình cho hiện tại, không ảo tưởng, không phân tâm

Ngay cả ở vùng sa mạc khô cằn Sahara, nơi mà mỗi năm chỉ có một hai cơn mưa, nhưng mỗi khi

có những giọt nước mưa hiểm hoi trút xuống thì các loài thực vật lại vội vã nảy mầm và nở hoa Và trong khoảng thời gian từ một đến hai tuần ngắn ngủi, chúng ra hạt, oằn mình chịu đựng trong cát, trong cái nóng như thiêu như đốt, tiếp tục sống chờ đến trận mưa sau để nòi giống của chúng sẽ lại trỗi dậy Quả thật là muôn loài trong tự nhiên đều sống hết mình, sống nghiêm túc trong từng khoảnh khắc, trong suốt khoảng thời gian sống được hạn định

Sống hết mình cho hiện tại sẽ đưa sự sống, dù nhỏ bé, vươn đến ngày mai Vậy thì loài người chúng ta lại càng phải biết trân trọng cuộc sống mỗi ngày để không thua kém cỏ cây muông thú

(Trích Cách sống: từ bình thường trở nên phi thường, Inamori Kazuô,

NXB Lao động 2020, tr 103-104)

Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chỉnh được sử dụng trong đoạn trích

Câu 2 Theo đoạn trích, các loài thực vật ở vùng Tsunoda thuộc Bắc cực sinh trưởng như thế nào giữa

mùa hè ngắn ngủi?

Câu 3 Chỉ ra những điểm tương đồng về sự sống của các loài thực vật ở vùng Tsunoda thuộc Bắc cực

và ở vùng sa mạc Sahara trong đoạn trích

Câu 4 Anh/Chị có đồng tình với nhận định của tác giả “Sống hết mình cho hiện tại sẽ đưa sự sống, dù

nhỏ bé, vươn đến ngày mai”? Vì sao?

Câu 1 (2,0 điểm)

Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình

bày suy nghĩ của bản thân về sự cần thiết phải trân trọng cuộc sống mỗi ngày

Câu 2 (5,0 điểm) : Phân tích tư tưởng Đất Nước của Nhân dân được nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm thể

hiện trong đoạn trích sau:

Em ơi em Họ đã sống và chết

Hãy nhìn rất xa Giản dị và bình tâm

Vào bốn nghìn năm Đất Nước Không ai nhớ mặt đặt tên

Năm tháng nào cũng người người lớp lớp Nhưng họ đã làm ra Đất Nước

Con gái, con trai bằng tuổi chúng ta Họ giữ và truyền cho ta hạt lúa ta trồng

Cần cù làm lụng Họ chuyển lửa qua mỗi nhà, từ hòn than qua con cái Khi có giặc người con trai ra trận Họ truyền giọng điệu mình cho con tập nói

Người con gái trở về nuôi cái cùng con Họ gánh theo tên xã, tên làng trong mỗi chuyến đi dân Ngày giặc đến nhà thì đàn bà cũng đánh Họ đắp đập be bờ cho người sau trồng cây hải trải Nhiều người đã trở thành anh hùng Có ngoại xâm thì chống ngoại xâm

Nhiều anh hùng cả anh và em đều nhớ Có nội thà thì vùng lên đánh bại

Nhưng em biết không Để Đất Nước này là Đất Nước Nhân dân

14

Trang 15

Có biết bao người con gái, con trai Đất Nước của Nhân dân, Đất Nước của ca dao thần thoại Trong bốn nghìn lớp người giống ta lửa tuổi

I ĐỌC HIỂU (3,0 ĐIỂM)

Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:

Đôi khi ta buộc mình vào những giấc mơ nghe có vẻ to lớn nhưng thực chất thì trống rỗng Có thể do ta quá bận rộn đến nỗi không tin được là ta có khả năng sống với những ước muốn sâu sắc nhất

và thật nhất của ta Sự thực là ngay tại đây, trong đời sống hằng ngày, mỗi hơi thở, mỗi bước chân là những điều cụ thể để biến giấc mơ thành hiện thực Nhưng thay vào đó, nếu ta đeo đuổi những giấc

mơ được làm sẵn mà người ta lừa bịp, quảng cáo, và thuyết phục mình rằng đây là “chiếc nhẫn” tốt nhất, đẹp nhất, thì ta sẽ hy sinh thời gian quý báu của ta, thời gian mà ta được hiến tặng để sống và thương yêu, để đổi lấy những tham vọng trống rỗng không mang một ý nghĩa đích thực nào

(…) Có thể giấc mơ của ta không trở thành hiện thực và ta nghĩ rằng ta cần phải làm thêm, suy nghĩ thêm hoặc tìm thêm phương pháp mới Nhưng thực tế, cái ta cần không phải là thêm mà là bớt lại, bớt những tiếng ồn trong đầu và những tiếng ồn từ bên ngoài, để ta có không gian cho ước mơ đích thực nhất của trái tim ta được nảy mầm và phát triển

(Trích Không gian thực hiện giấc mơ, Thích Nhất Hạnh, Tĩnh Lặng, NXB Thế giới, 2018, tr 63 - 65)

Câu 1: Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích.

Câu 2: Chỉ ra hai sai lầm của con người trên hành trình thực hiện giấc mơ (theo tác giả)

Câu 3: Anh/Chị hiểu như thế nào về những giấc mơ được làm sẵn nói đến trong văn bản?

Câu 4: Thông điệp mà anh/chị cảm thấy có ý nghĩa nhất được rút ra từ đoạn trích trên là gì?

Tiếng ai tha thiết bên cồn Bâng khuâng trong dạ, bồn chồn bước đi

Áo chàm đưa buổi phân li

15

Trang 16

Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay "

(Trích Việt Bắc, Tố Hữu, Ngữ Văn 12, tập 1, tr 109, )

Cảm nhận của anh/chị về tình cảm đẹp đẽ giữa bộ đội miền xuôi và người dân Việt Bắc qua đoạn thơ trên Từ đó, nhận xét ngắn gọn về tính dân tộc được thể hiện qua đoạn thơ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KỲ THI TỐT NGHIỆP TRUNG HỌC PHỔ THÔNG NĂM 2020-ĐỢT 2

Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian phát đề

Chỉ những ai dám tin mình có thể làm được những việc tưởng chừng bất khả thì mới thực sự cáng đáng được công việc! Trái lại, những người thiếu niềm tin thì chẳng bao giờ đạt được gì cả Niềm tin cho ta sức mạnh để thực hiện mọi điều du khó khăn nhất

Trong cuộc sống hiện đại ngày nay, niềm tin có thể giúp ta làm được nhiều việc lớn hơn

cả dịch chuyển một ngọn núi Chẳng hạn như trong thám hiểm vũ trụ, yếu tố quan trọng nhất, cũng là yếu tố cần thiết nhất, chính là niềm tin vào khả năng nhân loại có thể làm chủ được khoảng không bao la ấy Nếu không có niềm tin vững chắc vào khả năng con người du hành trong không gian, các nhà khoa học đã không thể có đủ lòng dũng cảm, niềm đam mê và sự nhiệt tình để biến điều đó thành sự thật Trong việc đối diện với ung thư cũng vậy, niềm tin vào khả năng chữa khỏi căn bệnh nan y này đã tạo động lực lớn lao giúp con người tìm ra nhiều phác đồ điều trị Hoặc vào trước năm 1994, người ta bàn luận xôn xao chung quanh việc xây dựng đường hầm xuyên biển Manche nối liền nước Anh với lục địa châu Âu, dài trên

50 km, với e ngại đó là một đại dự án viển vông Quả thực, dự án xuyên biển Manche được khởi đầu với không ít sai lầm, nhưng cuối cùng đã thành công vào năm 1994, trở thành đường hầm dưới biển dài nhất thế giới Chính niềm tin kiên trì là động lực quan trọng dẫn đến sự ra đời của đường hầm biển Manche, mà Hiệp hội Kỹ sư Dân dụng Mỹ gọi đó là một trong bảy kỳ quan thế giới hiện đại (Trích Dám nghĩ lớn, David J.Schwartz, Ph.D) NXB Tổng hợp Thành

phố Hồ Chí Minh,

2019, tr.19-20)

Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích

Câu 2 Theo đoạn trích, người ta e ngại điều gì khi xây dựng đường hầm xuyên biển Manche? Câu 3 Chỉ ra điểm tương đồng về cơ sở làm nên thành công trong thám hiểm vũ trụ và xây

dựng đường hầm xuyên biển Manche được nêu trong đoạn trích

Câu 4 Anh Chị có đồng tình với ý kiến: “Niềm tin cho ta sức mạnh để thực hiện mọi điều dù

khó khăn nhất”? Vì sao?

I LÀM VĂN (7,0 điểm)

Câu 1 (2,0 điểm): Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn

(khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của bản thân về sự cần thiết phải có niềm tin vào

cuộc sống

Câu 2 (5,0 điểm) Phân tích khung cảnh hùng tráng của Việt Bắc trong kháng chiến được nhà

thơ Tố Hữu thể hiện qua đoạn trích sau:

Nhớ khi giặc đến giặc lùng

Rừng cây núi đá ta cùng đánh Tây

Núi giăng thành lũy sắt dày

Những đường Việt Bắc của ta Đêm đêm rầm rập như là đất rung Quân đi điệp điệp trùng trùng

16

Trang 17

Rừng che bộ đội, rừng vây quân thù

Mênh mông bốn mặt sương mù

Đất trời ta cả chiến khu một lòng

Ai về ai có nhớ không?

Ta về ta nhớ Phủ Thông, đèo Giàng

Nhớ sông Lô, nhớ phố Ràng

Anh sao đấu súng bạn cùng mũ nan

Dân công đỏ đuốc từng đoàn Bước chân nát đá, muốn tàn lửa bay

Nghìn đêm thăm thẳm sương dày Đèn pha bật sáng như ngày mai lên

Tin vui chiến thắng trăm miền Hòa Bình, Tây Bắc, Điện Biên vui về

Bài học về việc đón nhận thành công luôn thật dễ hiểu và dễ thực hiện Nhưng đối mặt với thất bại, nhất là thất bại đầu đời, lại là điều không hề dễ dàng Với tất cả mọi người, thất bại - nhất là thất bại trong các mối quan hệ - thường vẫn tạo ra những tổn thương sâu sắc Điều này càng trở nên nặng nề đối với các bạn trẻ Nhưng bạn có biết rằng tất cả chúng ta đều có quyền được khóc? Vậy nên nếu bạn cảm thấy cô đơn, tuyệt vọng thì hãy cho phép mình được khóc Hãy để những giọt nước mắt ấm nồng xoa dịu trái tim đang thổn thức của bạn Và hãy tin rằng ở đâu đó, có một người nào

đó vẫn đang sẵn lòng kề vai cho bạn tựa, muốn được ôm bạn vào lòng và lau khô nhưng giọt nước mắt của bạn Muốn nhìn thấy cầu vồng, ta phải đi qua cơn mưa Vì thế, hãy tin ngày mai nắng lên, và cuộc đời lại sẽ ươm hồng những ước mơ của bạn, một khi bạn còn giữ trong lòng ánh sáng của niềm tin

(Theo Hạt giống tâm hồn dành cho tuổi teen, tập

2, Nhiều tác giả, NXB Tổng hợp TP Hồ Chí Minh, 2012, tr 02)

Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích

Câu 2 Theo tác giả, điều gì thường tạo ra những tổn thương sâu sắc cho tất cả mọi

người?

Câu 3 Nêu tác dụng của biện pháp tu từ ẩn dụ được sử dụng trong câu văn: “Muốn nhìn

thấy cầu vồng, ta phải đi qua cơn mưa ”

Câu 4 Anh/Chị có tin rằng “ cuộc đời lại sẽ ươm hồng những ước mơ của bạn, một khi

bạn còn giữ trong lòng ánh sáng của niềm tin”?

Câu 1 (2,0 điểm)

17

Trang 18

Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ)chia sẻ về cách ứng xử của bản thân khi gặp thất bại trong cuộc sống

Câu 2 (5.0 điểm)

Trong bài thơ Tây Tiến, Quang Dũng viết:

Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm Heo hút cồn mây súng ngửi trời Ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi

Anh bạn dãi dầu không bước nữa Gục lên súng mũ bỏ quên đời

(Ngữ văn 12, Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2020, tr.88)

Anh/Chị hãy phân tích đoạn thơ trên Từ đó, nhận xét về bức tranh thiên nhiên TâyBắc được miêu tả trong đoạn thơ

Warren Buffet từng nói: “Không bao giờ có ai giống bạn” Một ý tưởng rất thâm thúy Một con người khôn ngoan Không bao giờ có ai giống như tôi Và không bao giờ có ai giống như bạn Sẽ có người cố gắng bắt chước cách bạn suy tư, nói năng, hành động Nhưng dù cố gắng hết sức họ cũng chỉ đứng hàng thứ hai mà thôi Vì bạn là duy nhật Một bản thể duy nhất tồn tại hôm nay Giữa hàng tỉ người khác Hãy dừng lại và suy nghĩ về điều này Bạn chợt nhận ra rằng mình đặc biệt Và không thể có ai tranh giành được

Thế thì hôm nay, bạn làm gì khi bước vào thế giới cần những con người thể hiện vượt trội trong cuộc sống từ trước đến giờ? Bạn đã bộc lộ hết mọi khả năng tiềm ẩn chưa? Bạn có là chính mình? Hãy tự hỏi Bởi vì không còn lúc nào thể hiện chính mình tốt hơn lúc này Và nếu không phải bây giờ thi khi nào? Tôi nhớ đến lời của triết gia Herodotus: “Thà chấp nhận rủi ro phải gánh chịu một nửa những chuyện xấu mà ta từng dự đoán trước, còn hơn giữ mãi sự vô danh hèn nhát vì sợ những điều có thể xảy ra” Một lời nói tuyệt đẹp

(Trích “Hãy là chính mình” - Robin Sharma)

Câu 2 Anh/chị hiểu câu nói: “Không bao giờ có ai giống bạn” thế nào?

Câu 3 Nêu hiệu quả nghệ thuật của các câu hỏi tu từ trong câu sau: Thế thì hôm nay, bạn làm

gì khi bước vào thế giới cần những con người thể hiện vượt trội trong cuộc sống từ trước đến giờ?

Câu 4 Câu nói: “Thà chấp nhận rủi ro phải gánh chịu một nửa những chuyện xấu mà ta từng

dự đoán trước, còn hơn giữ mãi sự vô danh hèn nhát vì sợ những điều có thể xảy ra” gợi cho

anh chị suy nghĩ gì? II LÀM VĂN (7,0 điểm) Câu 1 (2,0 điểm)

Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, anh/ chị hãy viết một đoạn văn khoảng 200 chữ

về việc ý thức là chính mình của giới trẻ hiện nay

18

Trang 19

Câu 2 (5.0 điểm)

Cảm nhận về vẻ đẹp của hình tượng người lính Tây Tiến trong hai đoạn thơ sau:

Doanh trại bừng lên hội đuốc hoa Kìa em xiêm áo tự bao giờ

Khèn lên man điệu nàng e ấp Nhạc về Viên Chăn xây hồn thơ và:

Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc Quân xanh màu lá dữ oai hùm Mắt trừng gửi mộng qua biên giới Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm

(Trích Tây Tiến, Quang Dũng, Ngữ văn 12, Tập

1, NXB Giáo dục, 2010, tr.88-89)

Từ đó, bình luận về những sáng tạo tài hoa của nhà thơ Quang Dũng trong việc khắc họa

vẻ đẹp hình tượng người lính Tây Tiến

-HẾT -

I ĐỌC HIỂU (3.0 điểm) Đọc

đoạn trích:

…Hạt tìm đất, bén rễ, qua bao gian nan khó nhọc Nhờ gió thổi Nhờ nước cuốn trôi Nhờ thú rừng chim muông chuyển hạt Nhờ gió thổi hạt phải nhẹ và có cánh, như hạt thông vàng Nhờ nước cuốn, quả phải rỗng như quả dừa Nhờ chim muông, quả phải mỏng vỏ, có màu sắc mời gọi Tôi nghĩ đến các em học trò Việt du học xứ người Cũng tìm đủ mọi cách đáp ứng Cũng lênh đênh Cũng côi cút Cũng trải mình qua những mùa nắng hạ mưa đông

Tiếng Việt mình sâu sắc Nhân là con người Nhân cũng là hạt Nhân cũng là lòng yêu thương người khác Nhìn những anh chị bại liệt cũng trở thành hiệp sĩ công nghệ thông tin giúp đời Biết những người khiếm thị cũng làm được nghề sửa chữa điện tử, để có ích và giúp người Lòng tự hứa không thể là hạt lép Chẳng có lý do gì để không là hạt giống tốt cho mùa sau

Từ đó ta có bài học về nết tốt của hạt: Kiên trì, nhẫn nại, và lòng dũng cảm Cũng như ta học

về hạnh sống hết mình của hạt thóc: Sớm cho mùa vàng, dám chịu xay giã giần sàng Gạo nuôi người, cám bã nuôi heo, rơm tặng người bạn trâu Và đến cọng rơm thừa cũng bện thành con cúi giữ lửa suốt đêm trường Và sưởi ấm cánh đồng mùa đông gió bấc

Mỗi khi ta cằn cỗi, hãy nhớ ta là hạt Ta lại nghĩ về khoảng xanh ngoài ban công, cũng như bạn thấy những mầm cây đội lên từ khối bê tông đường nhựa Để không cho những khiếm khuyết tự bào mòn hay những nỗi buồn tự hủy (Đoàn Công Lê Huy, Gửi em mây trắng, NXB Kim Đồng, 2016)

Câu 2 Theo tác giả “hạt tìm đất, bén rễ” trải qua những gian nan khó nhọc nào? Câu 3 Phân tích

hiệu quả của một biện pháp tu từ lặp cú pháp được sử dụng trong các câu văn sau: “Cũng tìm đủ mọi cách đáp ứng Cũng lênh đênh Cũng côi cút Cũng trải mình qua những mùa nắng hạ mưa đông.”

Câu 4 Anh/Chị hãy nhận xét về quan niệm sống tác giả gửi gắm:“Lòng tự hứa không thể là hạt lép

Chẳng có lí do gì để không là hạt giống tốt cho mùa sau.”

II LÀM VĂN (7.0 điểm)

Câu 1 (2.0 điểm)

19

Trang 20

Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày

suy nghĩ của anh/chị về ý nghĩa của việc mạnh dạn chấp nhận những thử thách của cuộc sống Câu 2 (5.0 điểm)

Con sóng dưới lòng sâu Con sóng trên mặt nước

Ôi con sóng nhớ bờ Ngày đêm không ngủ được Lòng em nhớ đến anh

Cả trong mơ còn thức Dẫu xuôi về phương bắc Dẫu ngược về phương nam Nơi nào em cũng nghĩ Hướng về anh – một phương

Ở ngoài kia đại dương Trăm ngàn con sóng đó Con nào chẳng tới bờ

Dù muôn vời cách trở

(Trích Sóng – Xuân Quỳnh, Ngữ Văn 12, Tập 1, NXB Giáo dục, 2018, tr 155 – 156)

Cảm nhận của anh/chị về đoạn thơ trên Từ đó, nhận xét về vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ trong tình yêu

ĐỀ THI TN NĂM 2021 ĐỀ THI THỬ THPT QUỐC GIA NĂM 2023 ĐỀ SỐ

14 Môn thi: NGỮ VĂN

I ĐỌC HIỂU (3,0 điểm) Đọc

đoạn trích:

Từ những kẽ hở trên mặt đất, nước trào lên, mát lạnh và trong lành Từ một dòng nước nhỏ, nước hoa vào với nước tươi mát vời từ trên trời và nước thấm vào đất để tạo nên một dòng suối nhỏ cứ chảy mải xuống cho tới khi, một dòng sông ra đời

Sông hình thành lực đẩy và cuốn trôi dân các lớp đất và nên khi dòng chảy từ từ mở rộng và sâu thêm, giống như một đứa trẻ với đôi mắt sáng ngời vươn mình lớn dậy Dòng sông trở nên đủ mạnh

mẽ để xuyên qua núi hay thậm chí tạo thành một hẻm núi

Khi nước gặp con người, nó còn được chứng kiến nhiều chuyện nhiều hơn Một ông lão băng qua cây cầu, một cô gái trẻ trên chiếc xe đạp, một đôi tình nhân ngôi ngắm sông trôi Cứ mãi chầm chậm

và cứ mãi xanh, dòng sông chứng kiến lũ trẻ chơi đùa trong công viên hai bên bờ và người cha cùng cậu con nhỏ đang chơi bắt bóng

Dòng sông, giờ đã ở tuổi xế chiều, lại càng trở nên dịu dàng khi nó tiến dân ra phía biên Rồi cũng đến lúc nó ra tới biển và dòng chảy của nước cuối cùng cũng đi tới hồi kết

Tất cả những trầm tích được nước mang theo lúc đó lắng lại ở cửa sông Kết quả là một vùng châu thổ được hình thành Sông Hằng, sông Mississippi và sông Amazon đều đã hình thành những châu thổ tựa như hình chiếc lược tại nơi chúng gặp gỡ biển cả Đều có khởi nguồn như một bờ cát nhỏ cuối cùng đã phát triển thành một vùng đất rộng lớn, tạo nên một đường bờ biển mới và rộng rãi Những vùng châu thổ màu mỡ này hình thành nên những vùng nông nghiệp vĩ đại nhất trên thế giới - món quà cuối cùng mà nước dành tặng cho loài người, trước khi nó hiên mình cho đại dương vào lúc cuối đời (Trích Bí mật của nước, Masaru Emoto, NXB Lao động, 2019, tr 90-93)

Câu 1 Theo đoạn trích, sự ra đời của một dòng sông diễn ra như thế nào?

20

Trang 21

Câu 2 Trong đoạn trích, món quà cuối cùng nước dành tặng cho loài người trước khi hòa vào biển cả

là gì? Câu 3 Những câu văn sau giúp anh/chị hiểu gì về dòng chảy của nước và cuộc sống của con

người?

Một ông lão băng qua cây cầu, một cô gái trẻ trên chiếc xe đạp, một đôi tình nhân ngồi ngắm sông trôi, Cứ mãi chầm chậm và cứ mãi xanh, dòng sông chứng kiến lũ trẻ chơi đùa trong công viên hai bên bờ và người cha cùng cậu con nhỏ đang chơi bắt bóng

Câu 4 Qua hành trình từ sông ra biển của nước trong đoạn trích, anh/chị rút ra những bài học gì về lẽ

Em cũng không biết nữa Khi nào ta yêu nhau

Con sóng dưới lòng sâu Con sóng trên mặt nước

Ôi con sóng nhớ bờ Ngày đêm không ngủ được Lòng em nhớ đến anh

Cả trong mơ còn thức

(Ngữ văn 12, Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2020, tr 15) Cảm nhận của anh/chị về đoạn thơ trên Từ đó, nhận xét vẻ đẹp nữ tính trong thơ Xuân Quỳnh

21

Trang 22

I Đọc hiểu (3,0 điểm) Đọc

đoạn trích sau:

Tường nhà tôi thường treo nhiều bức tranh Đẹp nhất vẫn là bức tranh màu xanh Cửa sổ

Khói trắng dăng dăng ngang tầm thành phố Dãy núi lam sơn, cánh đồng biếc mạ

Và rung rinh vài nhánh cây, chùm quả Cùng với những gì gọi là cuộc đời Tất cả dẵm trên nền vĩnh cửu: bầu trời Bức tranh màu xanh tôi thường say ngắm nhất Mỗi tia sáng làm đổi thay màu sắc

Mỗi hạt mưa, làn sương, cánh chim

Đã khảm vào tôi từ thuở biết nhìn Và phác trong tôi bao đường nét bình yên Rồi một sáng tôi nghe lời bức tranh đằm thắm:

“- Anh không thể chỉ đắm say đứng ngắm Anh phải là một nét vẽ dẫu đơn sơ”

(Nguyễn Duy, trích từ tập thơ “Cát trắng”, NXB Quân đội Nhân dân, 1973)

Thực hiện các yêu cầu:

Câu 1: Xác định thể thơ được sử dụng trong đoạn trích

Câu 2: Chỉ ra ít nhất 02 từ ngữ nói lên cảm giác bình yên được thể hiện trong đoạn thơ:

22

Trang 23

Tường nhà tôi thường treo nhiều bức tranh Đẹp nhất vẫn là bức tranh màu xanh

Cửa sổ Khói trắng dăng dăng ngang tầm thành phố Dãy núi lam sơn, cánh đồng biếc mạ

Câu 3 Nêu tác dụng của phép tu từ lặp được sử dụng trong những câu thơ:

Mỗi tia sáng làm đổi thay màu sắc Mỗi hạt mưa, làn sương, cánh chim

Đã khảm vào tôi từ thuở biết nhìn

Và phác trong tôi bao đường nét bình yên Câu

4: Câu thơ sau gợi cho anh/chị suy nghĩ gì?

“Anh không thể chỉ đắm say đứng

ngắm Anh phải là một nét vẽ dẫu đơn sơ”? II LÀM VĂN (7,0 điểm)

Câu 1 (2,0 điểm)

Từ nội dung văn bản ở phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày

suy nghĩ về sự cần thiết của việc đóng góp giá trị bản thân cho cuộc đời

(Trích “Ai đã đặt tên cho dòng sông?”, Hoàng Phủ Ngọc Tường, Ngữ văn 12, tập 1, NXB Giáo

Trang 24

I ĐỌC HIỂU (3 điểm) Đọc

đoạn trích:

Tôi yêu bao con phố quen

Yêu cánh đồng

Yêu hạt lúa thơm

Yêu thương mưa rơi trước hiên

Yêu nắng dài trên tà áo em bay

Hằng ngày cà phê trước thềm

Bạn bè hàn huyên suốt ngày

Tôi yêu Nha Trang, Vũng Tàu

Bao mái chùa

Yêu dòng nước trong xanh

Tôi yêu phiêu du khắp trời

Bên những người thân của tôi

Ruộng đồng màu xanh ngút ngàn Một bầy trẻ thơ nói cười

Tôi yêu người Việt Nam này

Cả trong câu hát ca dao Tôi yêu người Việt Nam này Cười vui để quên đớn đau Tôi yêu người Việt Nam này

Mẹ ơi con mãi không quên Ngàn nụ hôn trong tim Dành tặng quê hương Việt Nam (Trích lời ca khúc Tôi yêu, Phương Uyên,http://www.lyrics.vn/lyrics/10941-

24

Trang 25

toiyeu.html)

Trả lời các câu hỏi sau: Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính được

sử dụng trong đoạn trích

Câu 2 Chỉ ra 02 hình ảnh về quê hương mà tác giả yêu mến được nhắc đến trong đoạn thơ sau

Tôi yêu Nha Trang, Vũng Tàu

Bao mái chùa Yêu dòng nước trong xanh Tôi yêu phiêu du khắp trời Bên những người thân của tôi

Câu 3 Nêu hiệu quả của phép điệp trong đoạn thơ

Tôi yêu bao con phố quen Yêu cánh đồng Yêu hạt lúa thơm Yêu thương mưa rơi trước hiên Yêu nắng dài trên tà áo em bay Hằng ngày cà phê trước thềm Bạn bè hàn huyên suốt ngày

Câu 4 Đoạn thơ sau gợi cho anh/chị suy nghĩ gì ?

“Tôi yêu người Việt Nam này

Mẹ ơi con mãi không quên Ngàn nụ hôn trong tim

Dành tặng quê hương Việt Nam”

PHẦN II LÀM VĂN (7,0 điểm)

mà không một thành phố hiện đại nào còn nhìn thấy được Những chi lưu ấy, cùng với hai hòn đảo nhỏ trên sông đã làm giảm hẳn lưu tốc của dòng nước, khiến cho sông Hương khi đi qua thành phố đã trôi

đi chậm, thực chậm, cơ hồ chỉ còn là một mặt hồ yên tĩnh Tôi đã đến Lê-nin-grát, có lúc đứng nhìn sông Nê-va cuốn trôi những đám băng lô xô, nhấp nháy trăm màu dưới ánh sáng của mặt trời mùa xuân; mỗi phiến băng chở một con hải âu nghịch ngợm đứng co lên một chân, thích thú với chiếc thuyền xinh đẹp của chúng; và đoàn tàu tốc hành lạ lùng ấy với những hành khách tí hon của nó băng băng lướt qua trước cung điện Pê-téc-bua cũ để ra bể Ban-tích Tôi vừa từ trong khói lửa miền Nam đến đây, lâu năm xa Huế, và chính Lê-nin-grát đã đánh thức trong tâm hồn tôi giấc mơ lộng lẫy của tuổi dại; ôi, tôi muốn hoá làm một con chim nhỏ đứng co một chân trên con tàu thuỷ tinh để đi ra biển Tôi cuống quýt vỗ tay, nhưng sông Nê-va đã chảy nhanh quá, không kịp cho lũ hải âu nói một điều gì với người bạn của chúng đang ngẩn ngơ trông theo Hai nghìn năm trước, có một người Hi Lạp tên là Hê-ra-clít, đã khóc suốt đời vì những dòng sông trôi đi quá nhanh, thế vậy! Lúc ấy, tôi nhớ lại con sông

25

Trang 26

Hương của tôi; chợt thấy quý điệu chảy lặng lờ của nó khi ngang qua thành phố Ðấy là điệu slow tình cảm dành riêng cho Huế, có thể cảm nhận được bằng thị giác qua trăm nghìn ánh hoa đăng bồng bềnh vào những đêm hội rằm tháng bảy từ điện Hòn Chén trôi về, qua Huế bỗng ngập ngừng như muốn đi

muốn ở, chao nhẹ trên mặt nước như những vấn vương của một nỗi lòng

(Trích Ai đã đặt tên cho dòng sông? - Hoàng Phủ Ngọc Tường, Ngữ văn 12, tập một,

NXB Giáo dục Việt Nam, 2008, tr.199 - 200) Cảm nhận của anh/chị về vẻ đẹp của hình tượng sông Hương trong đoạn trích trên Từ đó, nhận xét về nét đặc sắc trong nghệ thuật viết bút kí của nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KỲ THI TN THPT QUỐC GIA NĂM 2021

ĐỀ THI THAM KHẢO Môn thi: NGỮ VĂN

Đến câu hát cũng hai lần sàng lại

Sao lọt tai rồi vẫn day dứt quanh năm

26

Trang 27

Miền Trung

Bao giờ em về thăm

Mảnh đất nghèo mồng tơi không kịp rớt

Lúa con gái mà gầy còm túa đỏ

Chỉ gió bão là tốt tươi như có

Không ai gieo mọc trắng mặt người.

Miền Trung

Eo đất này thắt đáy lưng

ong Cho tình người đọng

mật Em gắng về

Đừng để mę già mong…

(Trích Miền Trung, Hoàng Trần Cương, Thơ hay Việt Nam thế kỉ XX, NXB Văn hóa Thông tin, 2006,

tr 81-82)

Thực hiện các yêu cầu sau: Câu 1 Đoạn trích

trên được viết theo thể thơ nào?

Câu 2 Chỉ ra hai hình ảnh trong đoạn trích diễn tả sự khắc nghiệt của thiên nhiên miền Trung

Câu 3 Những dòng thơ sau giúp anh/chị hiểu gì về mảnh đất và con người miền Trung? Miền

ý thức để đi tới nơi gặp thành phố tương lai của nó Từ ngã ba Tuần, sông Hương theo hướng nam bắc qua điện Hòn Chén; vấp Ngọc Trản, nó chuyển hướng sang tây bắc, vòng qua thềm đất bãi Nguyệt Biều, Lương Quán rồi đột ngột vẽ một hình cung thật tròn về phía đông bắc, ôm lấy chân đồi Thiên Mụ, xuôi dần về Huế Từ Tuần về đây, sông Hương vẫn đi trong dư vang của Trường Sơn, vượt qua một lòng vực sâu dưới chân núi Ngọc Trản để sắc nước trở nên xanh thẳm, và từ đó nó trôi đi giữa hai dãy đồi sừng sững như thành quách, với những điểm cao đột ngột như Vọng Cảnh, Tam Thai, Lựu Bảo mà từ đó, người ta luôn luôn nhìn thấy dòng sông mềm như tấm lụa, với những chiếc thuyền xuôi ngược chỉ bé vừa bằng con thoi Những ngọn đồi này tạo nên những mảng phản quang nhiều màu sắc trên nền trời tây nam thành phố, “sớm xanh, trưa vàng, chiểu tím” như người Huế thường miêu tả Giữa đám quần sơn lô xô ấy, là giấc ngủ nghìn năm của những vua chúa được phong kín trong lòng những rừng thông u tịch và niềm kiêu hãnh âm u của những lăng tẩm đồ sộ tỏa lan khắp cả một vùng thượng lưu

“Bốn bề núi phủ mây phong – Mảnh trăng thiên cổ bóng tùng Vạn Niên” Đó là vẻ đẹp trầm mặc nhất của sông Hương, như triết lí, như cổ thi, kéo dài mãi đến lúc mặt nước phẳng lặng của nó gặp tiếng chuông chùa Thiên Mụ ngân nga tận bờ bên kia, giữa những xóm làng trung du bát ngát tiếng gà…

(Trích Ai đã đặt tên cho dòng sông?, Hoàng Phủ Ngọc Tường, Ngữ văn 12, Tập một, NXB Giáo dục Việt

Trang 28

[…]

Đất Nước

Bốn ngàn năm không nghỉ

Những đạo quân song song cùng lịch sử

Đi suốt thời gian, đi suốt không gian

Sừng sững dưới trời anh dũng hiên ngang

Trên mỗi con đường mỗi thôn xóm ta qua

Từ non ngàn cho tới biển xa

[…]

Đất Nước

Của những người con gái con trai

Đẹp như hoa hồng cứng như sắt thép

Xa nhau không hề rơi nước mắt

Nước mắt để dành cho ngày gặp mặt

[…]

Ôi tuổi thanh xuân

Mang bốn ngàn năm lịch sử trong tim

Ta sung sướng được làm người con Đất Nước Ta băng tới trước quân thù như triều như thác

Ta làm bão, làm dông

Ta lay trời chuyển đất

Ta trút hờn căm để làm nên những vinh quang bất diệt Giáng xuống quân thù như sấm sét không nguôi

Sức mạnh bốn ngàn năm đã biến thành bão lửa ngút trời

Đất Nước

Ta hát mãi bài ca Đất Nước Cho tuổi thanh xuân sáng bừng lên như ngọc

Cho mắt ta nhìn tận cùng trời

Và cho chân ta đi tới cuối đất Ôi! Tổ quốc mà ta yêu quý nhất Chúng con chiến đấu cho Người sống mãi Việt Nam ơi!

(Chúng con chiến đấu cho người sống mãi Việt Nam ơi, Nam Hà, rút từ tập thơ

Trường Sơn, đường khát vọng, Nxb Chính trị Quốc gia, 2009)

Câu 1 Xác định thể thơ của đoạn trích

Câu 2 Chỉ ra những động từ diễn tả hành động của ta trong đoạn thơ:

Ôi tuổi thanh xuân

Mang bốn ngàn năm lịch sử trong tim

Ta sung sướng được làm người con Đất Nước

Ta băng tới trước quân thù như triều như thác

Ta làm bão, làm dông

Ta lay trời chuyển đất

Ta trút hờn căm để làm nên

những vinh quang bất diệt

Giáng xuống quân thù như sấm sét không nguôi

Sức mạnh bốn ngàn năm đã biến thành

bão lửa ngút trời

Câu 3 Nêu nội dung của hai dòng thơ:

Ôi! Tổ quốc mà ta yêu quý nhất

Chúng con chiến đấu cho Người sống mãi Việt Nam ơi!

Câu 4 Nhận xét về hình ảnh Đất Nước được thể hiện trong đoạn trích.

28

Trang 29

Câu 1 (2,0 điểm)

Từ nội dung đoạn trích ở phần đọc hiểu, hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trìnhbày suy nghĩ của anh/ chị về ý nghĩa của sự cho đi trong cuộc sống

Câu 2 (5,0 điểm)

Trong Việt Bắc, nhà thơ Tố Hữu viết:

Những đường Việt Bắc của ta Ðêm đêm rầm rập như là đất rung Quân đi điệp điệp trùng trùng Ánh sao đầu súng bạn cùng mũ nan Dân công đỏ đuốc từng đoàn Bước chân nát đá, muôn tàn lửa bay

Nghìn đêm thăm thẳm sương dày Ðèn pha bật sáng như ngày mai lên

Tin vui chiến thắng trăm miềm Hoà Bình, Tây Bắc, Ðiện Biên vui về Vui từ Ðồng Tháp, An Khê

Vui lên Việt Bắc, đèo De, núi Hồng

(Ngữ Văn 12, Tập 1, NXB Giáo dục Việt Nam, 2020, tr.112-113)

Anh/ chị hãy phân tích đoạn trích trên; từ đó, nhận xét về tinh thần đoàn kết được thể

hiện trong đoạn trích

………HẾT………

Thí sinh không được sử dụng tài liệu Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm

29

Trang 30

ĐỀ THI THỬ TỐT NGHIỆP THPT NĂM 2023

Bài thi: Ngữ văn

Thời gian làm bài: 120 phút (không kể thời gian phát đề)

u hát buồn Đọc bài thơ : Tôi chẳng muốn kỷ niệm về tôi là mộtđi Tôi chệ ọn bài ca của mùa hạ

nắng Bao bài ca xáo trộn trong tôi

Có ti ếng khóc của con chim gãy cánh Tôi chọn bài ca của người gieo hạt

Tiếng đau rên của ngôi nhà đổ sập Hôm nay là mầm, mai sẽ thành cây

Tiếng con thuy ền không về được bờ quen Khổ đau dẫu nhiều, tôi chọn niềm vui

Tiếng mưa rơi trên ngọn cỏ yếu mềm Là suối mát lòng tôi gửi bạn

Nhưng đêm h ội này, chỉ một lần tôi được hát Một cuộc đời – một bài ca duy nhất

Chỉ song song một cuộc đời giữa vô cùng năm tháng Tôi chẳng muốn điệu hát buồn là kỷ niệm về tôi Chỉ m ột lần gặp bạn, bạn yêu thương (Trích “Gió và tình yêu thổi trên đất nước tôi”, Chẳng mu ốn kỷ niệm về tôi là một điệu hát buồn Lưu Quang Vũ, NXB Hội Nhà văn, 2010, trang 185)

Thực hiện các yêu cầu:

Câu 1: Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào?

Câu 2: Chỉ ra những chi tiết diễn tả nỗi buồn của nhà thơ trong đoạn thơ:

Bao bài ca xáo trộn trong tôi

Có tiếng khóc của con chim gãy cánh

Tiếng đau rên của ngôi nhà đổ sập

Tiếng con thuyền không về được bờ

quen

Tiếng mưa rơi trên ngọn cỏ yếu mềm

Câu 3: Anh, chị hiểu gì về nhan đề bài thơ: Tôi chẳng muốn kỷ niệm về tôi là một điệu hát buồn?

Câu 4: Nội dung câu thơ: Một cuộc đời – một bài ca duy nhất có ý nghĩa như thế nào với anh/chị?

Câu 1 (2 điểm)

Từ nội dung văn bản ở phần Đọc hiểu, hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/chị về sự cần thiết của lối sống chủ động, tích cực với mỗi người Câu 2 (5 điểm):

Những đêm mùa đông trên núi cao dài và buồn, nếu không có bếp lửa sưởi kia thì Mị cũng đến

chết héo Mỗi đêm, Mị dậy ra thổi lửa hơ tay, hơ lưng, không biết bao nhiêu lần

Thường khi đến gà gáy sáng Mị ngồi dậy ra bếp sưởi một lúc thật lâu thì các chị em trong nhà mới bắt đầu ra dóm lò bung ngô, nấu cháo lợn Mỗi đêm, khi nghe tiếng phù phù thổi bếp, A Phủ lại

mở mắt Ngọn lửa sưởi bùng lên, cùng lúc ấy thì Mị cũng nhìn sang, thấy mắt A Phủ trừng trừng, mới biết A Phủ còn sống Mấy đêm nay như thế Nhưng Mị vẫn thản nhiên thổi lửa, hơ tay Nếu A Phủ là cái xác chết đứng đấy, cũng thế thôi Mị vẫn trở dậy, vẫn sưởi, chỉ biết chỉ còn ở với ngọn lửa Có đêm A Sử chợt về, thấy Mị ngồi đấy, A Sử đánh Mị ngã ngay xuống cửa bếp Nhưng đêm sau Mị vẫn

ra sưởi như đêm trước

Lúc ấy đã khuya Trong nhà đã ngủ yên, thì Mị trở dậy thổi lửa Ngọn lửa bập bùng sáng lên,

Mị lé mắt trông sang, thấy hai mắt A Phủ cũng vừa mở, một dòng nước mắt lấp lánh bò xuống hai hóm má đã xám đen lại Nhìn thấy tình cảnh như thế, Mị chợt nhớ đêm năm trước A Sử trói Mị , Mị cũng phải trói đứng thế kia Nhiều lần khóc, nước mắt chảy xuống miệng, xuống cổ, không biết lau đi được Trời ơi, nó bắt trói đứng người ta đến chết, nó bắt mình chết cũng thôi, nó bắt trói đến chết người đàn bà ngày trước cũng ở cái nhà này Chúng nó thật độc ác Cơ chừng này chỉ đêm mai là người kia chết, chết đau, chết đói, chết rét, phải chết Ta là thân đàn bà, nó đã bắt ta về trình ma nhà

nó rồi thì chỉ còn đợi ngày rũ xương ở đây thôi Người kia việc gì mà phải chết A Phủ Mị phảng

30

Trang 31

phất nghĩ như vậy Phân tích hình tượng nhân vật Mị trong đoạn trích trên Từ đó, nhận xét về

tình cảm của nhà văn Tô Hoài dành cho người lao động vùng cao Tây Bắc

-Hết -

Bài thi: Ngữ văn

Thời gian làm bài: 120 phút (không kể thời gian phát đề)

I ĐỌC HIỂU (3,0 điểm) Đọc

đoạn trích:

Lòng tự trọng chiếm một trong những vị trí thiêng liêng nhất trong khu vườn nhân cách của mỗi cá nhân, và là người gác cổng cho tòa lâu đài lương tâm của chúng ta Nó giúp ta chọn lọc cách thức giao tiếp để sống một cuộc đời ý nghĩa

Lòng tự trọng nằm ngay trong bản thân mỗi người Nó là người thầy, người bạn, người hộ vệ thân thiết và chân thành nhất của chúng ta Lòng tự trọng giúp ta biết cách hành xử đúng mực cũng như luôn dũng cảm trong việc đấu tranh chống lại cái xấu, cái ác

Mọi sự khôn ngoan đều bắt đầu từ lòng tự trọng Với lòng tự trọng, bạn sẽ trở nên năng động và can đảm, sẵn sàng tiến về phía trước để mở lối cho những người đi sau Lòng tự trọng bắt nguồn từ việc bạn yêu thương và tôn trọng chính bản thân mình Quả thật, nếu không tôn trọng chính mình, làm sao bạn có thể học được cách yêu thương và tôn trọng người khác?

Để được người khác tôn trọng, bạn phải luôn cẩn thận trong cách ứng đối cũng như hành động mỗi ngày Hãy để lòng tự trọng nâng cánh cho những ước mơ của bạn Hãy nỗ lực hết mình để đạt được những điều mà bạn khao khát Nhưng hãy nhớ rằng: Thiếu lòng tự trọng, mọi chiến thắng đều trở nên

vô nghĩa

(Trích Không gì là không thể, George Matthew Adams, Thu Hằng dịch, NXB Tổng hợp TP Hồ

Chí Minh, 2019, trang 27)

Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích

Câu 2 Theo tác giả, lòng tự trọng giúp con người có được những điều gì?

Câu 3 Anh/Chị hiểu như thế nào về câu: Lòng tự trọng là“người gác cổng cho tòa lâu đài lương tâm

của chúng ta”?

Câu 4 Lời khuyên“Hãy nhớ rằng: Thiếu lòng tự trọng, mọi chiến thắng đều trở nên vô nghĩa" trong

đoạn trích có ý nghĩa gì với anh, chị?

Câu 1(2,0 điểm)

Anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của bản thân về vấn đề: Làm thế

nào để được sống là chính mình Câu 2 (5,0 điểm)

Mỗi đêm, khi nghe tiếng phù phù thổi bếp, A Phủ lại mở mắt Ngọn lửa sưởi bùng lên, cùng lúc ấy thì

Mị cũng nhìn sang, thấy mắt A Phủ trừng trừng, mới biết A Phủ còn sống Mấy đêm nay như thế Nhưng Mị vẫn thản nhiên thổi lửa, hơ tay Nếu A Phủ là cái xác chết đứng đấy, cũng thế thôi Mị vẫn trở dậy, vẫn sưởi, chỉ biết chỉ còn ở với ngọn lửa Có đêm A Sử chợt về, thấy Mị ngồi đấy, A Sử đánh

Mị ngã ngay xuống cửa bếp Nhưng đêm sau Mị vẫn ra sưởi như đêm trước

Lúc ấy đã khuya Trong nhà đã ngủ yên, thì Mị trở dậy thổi lửa Ngọn lửa bập bùng sáng lên, Mị lé mắt trông sang, thấy hai mắt A Phủ cũng vừa mở, một dòng nước mắt lấp lánh bò xuống hai hõm má

đã xám đen lại Nhìn thấy tình cảnh như thế, Mị chợt nhớ lại đêm năm trước A Sử trói Mị, Mị cũng phải trói đứng thế kia Nhiều lần khóc, nước mắt chảy xuống miệng, xuống cổ, không biết lau đi được Trời ơi, nó bắt trói đứng người ta đến chết, nó bắt mình chết cũng thôi, nó bắt trói đến chết người đàn

bà ngày trước cũng ở cái nhà này Chúng nó thật độc ác Cơ chừng này chỉ đêm mai là người kia chết, chết đau, chết đói, chết rét, phải chết Ta là thân đàn bà, nó đã bắt ta về trình ma nhà nó rồi thì chỉ còn biết đợi ngày rũ xương ở đây thôi Người kia việc gì mà phải chết thế A Phủ Mị phảng phất nghĩ như vậy Đám than đã vạc hẳn lửa Mị không thổi, cũng không đứng lên Mị nhớ lại đời mình, Mị lại tưởng tượng như có thể một lúc nào, biết đâu A Phủ chẳng đã trốn được rồi, lúc ấy bố con Pá Tra sẽ bảo là Mị đã cởi trói cho nó, Mị liền phải trói thay vào đấy, Mị phải chết trên cái cọc

ấy Nghĩ thế, trong tình cảnh này, làm sao Mị cũng không thấy sợ

31

Trang 32

Lúc ấy, trong nhà đã tối bưng, Mị rón rén bước lại, A Phủ vẫn nhắm mắt, nhưng Mị tưởng như A Phủ đương biết có người bước lại Mị rút con dao nhỏ cắt lúa, cắt nút dây mây A Phủ cứ thở phè từng hơi, không biết mê hay tỉnh Lần lần, đến lúc gỡ được hết dây trói ở người A Phủ thì Mị cũng hốt hoảng, Mị chỉ thì thào được một tiếng "Đi ngay " rồi Mị nghẹn lại

(Trích “Vợ chồng A Phủ”, Tô Hoài, Ngữ văn 12, Tập hai, NXB Giáo dục, 2008, tr.13,14)

Phân tích tâm trạng và hành động của Mị trong đoạn trích Từ đó làm nổi bật tấm lòng của nhà văn

Tô Hoài đối với người dân lao động nghèo Tây Bắc

Môn thi: Ngữ Văn

Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian phát đề

I Đọc hiểu (3,0 điểm)

Ai đang nhớ vùng quê mình ngoài đó

Những ngọn đồi đá ong nuôi giấc mơ bạch đàn

Mẹ quét lá thấy dấu con trên đất

ngày con đi chân cứng đá mềm

Con đã trải đá mền rồi mẹ ạ

Và đá cũng cứng hơn con tưởng rất nhiều Nhưng

cây bạch đàn trên đồi kia đứng được

Nó không tìm một chỗ sống khác hơn

Cuối một đêm con qua khoảng rừng cháy trụi

Cây như ngàn cánh tay khô khẳng níu bầu trời

Bên hố bom B.52 khét lẹt

Sao Mai xanh như giếng nước tình cờ

Phút cái đẹp bùng lên trước trăm lần đe doạ Đây là thời thách thức của bình yên

Ôi mẹ bạch đàn dòng sông kiên nhẫn Những cánh rừng rồi sẽ tái sinh Cho nghiêng xuống đời ta những vòm trời xanh mát mẻ

Lòng trẻ thơ mơ trái chín trên cành Trong gió bấc mắt mẹ nhìn đăm đắm Miếng trầu cay bền bỉ suốt mùa đông Con sẽ về chạy rát bỏng bàn chân Vầng trán mẹ giờ này lặng sóng Sau mưa bão mía ngọt dần lên ngọn Vẫn chỗ ướt mẹ nằm đất nước mình ơi!

(Trích “Những người đi tới biển” –Thanh Thảo -

https://www.thivien.net/Thanh - Th%E1%BA%A3o/Kh%C3%BAc - n%C4%83m/

poem 6UulZPmV9YCDQ9t7X2vqag )

Câu 1 (0.75 điểm): Bức tranh về “vùng quê mình ngoài đó” trong nỗi nhớ của người con – người chiến sĩ

- được khắc họa với những hình ảnh nào?

Câu 2 (0.75 điểm): Chỉ ra 01 phép tu từ được sử dụng trong khổ thơ thứ ba

Câu 3 (1.0 điểm): Anh/chị hiểu như thế nào về hai câu thơ “Nhưng cây bạch đàn trên đồi kia đứng được/

Nó không tìm một chỗ sống khác tốt hơn”?

Câu 4 (0.5 điểm): Hình ảnh người mẹ trong đoạn thơ gợi cho anh/chị suy nghĩ gì?

II LÀM VĂN (7,0 điểm) Câu

1 (2,0 điểm)

Từ nội dung văn bản ở phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy

nghĩ về những tác động tích cực khi mỗi con người biết “nuôi dưỡng ước mơ”

Câu 2 (5,0 điểm)

Ai ở xa về, có việc vào nhà thống lý Pá Tra thường trông thấy có một cô gái ngồi quay sợi gai bên tảng đá trước cửa, cạnh tàu ngựa Lúc nào cũng vậy, dù quay sợi, thái cỏ ngựa, dệt vải, chẻ củi hay đi cõng nước dưới khe suối lên, cô ấy cũng cúi mặt, mặt buồn rười rượi Người ta thường nói: nhà Pá Tra làm thống lí, ăn của dân nhiều, đồn Tây lại cho muối về bán, giàu lắm, nhà có nhiều nương, nhiều bạc, nhiều thuốc phiện nhất làng Thế thì con gái nó còn bao giờ phải xem cái khổ mà biết khổ, mà buồn Nhưng rồi hỏi ra mới rõ cô ấy không phải con gái thống lí: cô ấy là vợ A Sử, con trai thống lí

Pá Tra Cô Mị về làm dâu nhà Pá Tra đã mấy năm Từ năm nào, cô không nhớ, cũng không ai nhớ Nhưng người nghèo ở Hồng Ngài thì vẫn còn kể lại câu chuyện Mị về làm người nhà quan thống lí Ngày xưa bố Mị lấy mẹ Mị không có đủ tiền cưới, phải đến vay nhà thống lí, bố của thống lí Pá Tra bây giờ Mỗi năm đem nộp lãi cho chủ nợ một nương ngô Đến tận khi hai vợ chồng về già rồi mà cũng chưa trả được nợ Người vợ chết, cũng chưa trả hết nợ

32

Trang 33

Cho tới năm ấy Mị đã lớn, Mị là con gái đầu lòng Thống lí đến bảo bố Mị:

- Cho tao đứa con gái này về làm dâu thì tao xoá hết nợ tho

Ông lão nghĩ năm nào cũng phải trả một nương ngô cho người ta, thì tiếc ngô, nhưng cũng lại thương con quá Ông chưa biết nói thế nào thì Mị bảo bố rằng:

- Con nay đã biết cuốc nương làm ngô, con phải làm nương ngô trả nợ thay cho bố Bố đừng bán con cho nhà giàu

(Tô Hoài – Vợ chồng A Phủ - SGK Ngữ văn 12, tập Hai, tr 4,5)

Cảm nhận về số phận của nhân vật Mị trong đoạn trích trên Từ đó, nhận xét về nghệ thuật trần thuật của nhà văn Tô Hoài thể hiện qua đoạn trích

-HẾT -

33

Trang 34

Môn thi: Ngữ Văn

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:

Khoảng trời, hố bom

Chuyện kể rằng: em, cô gái mở đường

Ðể cứu con đường đêm ấy khỏi bị thương

Cho đoàn xe kịp giờ ra trận

Em đã lấy tình yêu Tổ quốc của mình thắp lên

ngọn lửa

Ðánh lạc hướng thù, hứng lấy luồng bom

Ðơn vị tôi hành quân qua con đường mòn

Gặp hố bom nhắc chuyện người con gái

Một nấm mồ, nắng ngời bao sắc đá,

Tình yêu thương bồi đắp cao lên

Tôi nhìn xuống hố bom đã giết em

Mưa đọng lại một khoảng trời nho nhỏ

Ðất nước mình nhân hậu

Có nước trời xoa dịu vết thương đau

Em nằm dưới đất sâu Như khoảng trời đã nằm yên trong đất Ðêm đêm, tâm hồn em tỏa sáng Những vì sao ngời chói, lung linh Có phải thịt da em mềm mại, trắng trong

Ðã hoá thành những làn mây trắng?

Và ban ngày khoảng trời ngập nắng

Ði qua khoảng trời em

- Vầng dương thao thức Hỡi mặt trời, hay chính trái tim em trong ngực Soi cho tôi Ngày hôm nay bước tiếp quãng đường dài?

Tên con đường là tên em gửi lại Cái chết em xanh khoảng-trời-con-gái Tôi soi lòng mình trong cuộc sống của em Gương mặt em, bạn bè tôi không biết Nên mỗi người có gương mặt em riêng!

Trường Sơn, 10-1972, Lâm Thị Mỹ Dạ

Câu 1: Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào?

Câu 2: Những dòng thơ nào gợi lên sự hi sinh anh dũng của nhân vật “em” trong bài thơ trên? Câu 3: Anh (chị) hiểu gì về 2 dòng thơ sau:

Gương mặt em bạn bè tôi không biết

Nên mỗi người có gương mặt em riêng

Câu 4: Anh (chị) hãy nhận xét về tình cảm của tác giả với người nữ thanh niên xung phong

được thể hiện trong bài thơ? II LÀM VĂN (7,0 điểm) Câu 1 (2,0 điểm):

Từ nội dung bài thơ, hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/chị

về ý nghĩa của thái độ sống biết trân trọng quá khứ đối với mỗi con người Câu 2 (5,0 điểm):

“… Sáng hôm sau, mặt trời lên bằng con sào, Tràng mới trở dậy Trong người êm ái lửng lơ như người vừa ở trong giấc mơ đi ra Việc hắn có vợ đến hôm nay hắn vẫn còn ngỡ ngàng như không phải Hắn chắp hai tay sau lưng, lững thững bước ra sân Ánh nắng buổi sáng mùa hè sáng lóa xói vào hai con mắt còn cay sè của hắn Hắn chớp chớp liên hồi mấy cái, và bỗng vừa chợt nhận ra, xung quanh mình có cái gì vừa thay đổi mới mẻ, khác lạ Nhà cửa, sân vườn, hôm nay đều được quét tước, thu dọn sạch sẽ gọn gàng Mấy chiếc quần áo rách như tổ đỉa vẫn vắt khươm mươi niên ở một góc nhà đã thấy đem ra sân hong Hai cái ang nước vẫn để khô cong ở dưới gốc ổi đã kín nước đầy ăm

ắp Đống rác mùn tung bành ngay lối đi đã hót sạch

Ngoài vườn người mẹ đang lúi húi giẫy những búi cỏ mọc nham nhở Vợ hắn quét lại cái sân, tiếng chổi từng nhát kêu sàn sạt trên mặt đất Cảnh tượng thật đơn giản, bình thường nhưng đối với hắn lại rất thấm thía cảm động Bỗng nhiên hắn thấy hắn thương yêu gắn bó với cái nhà của hắn lạ lùng Hắn

đã có một gia đình Hắn sẽ cùng vợ sinh con đẻ cái ở đấy Cái nhà như cái tổ ấm che mưa che nắng Một nguồn vui sướng, phấn chấn đột ngột tràn ngập trong lòng Bây giờ hắn mới thấy hắn nên người, hắn thấy hắn có bổn phận phải lo lắng cho vợ con sau này Hắn xăm xăm chạy ra giữa sân, hắn cũng muốn làm một việc gì để dự phần tu sửa lại căn nhà ”

34

Trang 35

(Trích “Vợ nhặt” – Kim Lân, Ngữ văn 12, tập hai NXB Giáo dục, 2008, tr.30)

Cảm nhận của anh/chị về tâm trạng của nhân vật Tràng trong đoạn trích trên Từ đó bình luận ngắn gọn

về tư tưởng nhân đạo của nhà văn Kim Lân thể hiện qua đoạn trích

ĐỀ THI THỬ TỐT NGHIỆP THPT NĂM 2023 Môn thi: Ngữ Văn

I ĐỌC HIỂU (3.0 điểm) Đọc

đoạn trích:

Trong mỗi người chúng ta có chứa đựng hai phần đối lập - bóng tối và ánh sáng Để hạnh phúc luôn mỉm cười, ta cần phát huy mặt tốt và không phủ nhận mặt xấu trong con người mình Khi không dám đối diện với nỗi sợ hãi và cơn ác mộng dày vò tâm trí, ta sẽ gián tiếp khước từ những cảm xúc tốt đẹp đang hiện hữu trong trái tim mình Và cứ thế bóng tối dần xâm chiếm và bao phủ lên những điều tuyệt vời ta đang có Ngược lại, nếu ta can đảm đương đầu và chiếu rọi ánh sáng vào những vùng tối tăm, bóng tối sẽ lùi lại và tan biến

Thật vậy, sự trưởng thành của mỗi người phụ thuộc vào sự dũng cảm đối mặt với thử thách những thử thách không chỉ ở thế giới bên ngoài mà còn ở thế giới nội tâm Bóng tối sẽ không thể tồn tại nếu ta phơi bày nó trước ánh sáng của sự thiện tâm, lòng nhân hậu và sự khoan dung, bởi chẳng có bóng tối nào trên thế gian này có sức mạnh và quyền năng to lớn bằng tình yêu

(Tian- Dayton, Ph, D, Quên hôm qua sống cho ngày mai, NXB Tổng hợp TPHCM, Tr 129)

Câu 1 Chỉ ra phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích

Câu 2 Theo tác giả “Sự trưởng thành của mỗi người” phụ thuộc vào điều gì? “Những thử

thách” thường đến từ đâu?

Câu 3 Theo anh/chị, vì sao: “Ta cần không phủ nhận mặt xấu trong con người mình”? Câu

4 Lời khuyên “Nếu ta can đảm đương đầu và chiếu rọi ánh sáng vào những vùng tối tăm,

bóng tối sẽ lùi lại và tan biến” trong đoạn trích có ý nghĩa gì với anh/chị?

II LÀM VĂN (7.0 điểm)

“…Bà lão cúi đầu nín lặng Bà lão hiểu rồi Lòng người mẹ nghèo khổ ấy còn hiểu ra biết bao nhiêu cơ sự, vừa

ai oán vừa xót thương cho số kiếp đứa con mình Chao ôi, người ta dựng vợ gả chồng cho con là lúc trong nhà

ăn nên làm nổi, những mong sinh con đẻ cái mở mặt sau này Còn mình thì Trong kẽ mắt kèm nhèm của bà rủ xuống hai dòng nước mắt Biết rằng chúng nó có nuôi nổi nhau sống qua được cơn đói khát này không

Bà lão khẽ thở dài ngửng lên, đăm đăm nhìn người đàn bà Thị cúi mặt xuống, tay vân vê tà áo đã rách bợt Bà lão nhìn thị và bà nghĩ: Người ta có gặp bước khó khăn, đói khổ này, người ta mới lấy đến con mình Mà con mình mới có vợ được Thôi thì bổn phận bà là mẹ, bà đã chẳng lo lắng được cho con May ra mà qua khỏi được cái tao đoạn này thì thằng con bà cũng có vợ, nó yên bề nó, chẳng may ra ông giời bắt chết cũng phải chịu chứ biết thế nào mà lo cho hết được?

Bà lão khẽ dặng hắng một tiếng, nhẹ nhàng nói với "nàng dâu mới":

- Ừ, thôi thì các con đã phải duyên phải kiếp với nhau, u cũng mừng lòng

Tràng thở đánh phào một cái, ngực nhẹ hẳn đi Hắn ho khẽ một tiếng, bước từng bước dài ra sân Bà cụ Tứ vẫn

từ tốn tiếp lời:

- Nhà ta thì nghèo con ạ Vợ chồng chúng mày liệu mà bảo nhau làm ăn Rồi ra may mà ông giời cho khá Biết thế nào hở con, ai giàu ba họ, ai khó ba đời? Có ra thì rồi con cái chúng mày về sau

35

Trang 36

Bà lão đăm đăm nhìn ra ngoài Bóng tối trùm lấy hai con mắt Ngoài xa dòng sông sáng trắng uốn khúc trong cánh đồng tối Mùi đốt đống rấm ở những nhà có người chết theo gió thoảng vào khét lẹt Bà lão thở nhẹ ra một hơi dài Bà lão nghĩ đến ông lão, nghĩ đến đứa con gái út Bà lão nghĩ đến cuộc đời cực khổ dài dằng dặc của mình Vợ chồng chúng nó lấy nhau, cuộc đời chúng nó liệu có hơn bố mẹ trước kia không? ” (Trích

Vợ nhặt, Kim Lân, Ngữ văn 12, tập hai, NXB Giáo dục, 2008, tr 28-29)

Hết

Môn thi: Ngữ Văn Thời gian làm bài: 120 phút, không

(2) Mỗi người đều có một “la bàn” cho chính mình, đó không phải là tài năng, không phải là ước mơ, nó không chỉ cho bạn cái đích cần đến, nhưng nó giữ cho bạn đi đúng hướng và không bị lạc đường, không bị sa ngã Chiếc la bàn ấy là thứ tối quan trọng để bạn có thể “lãnh đạo chính mình”, nó được cất trong tim mỗi người, luôn sẵn sàng cho bạn, chỉ tùy thuộc vào bạn có đủ dũng khí sử dụng nó hay không thôi Chiếc la bàn ấy

có tên là Trung thực

(Nhóm tác giả Nguyễn Thành Thân, Nguyễn Hoàng Sơn, Lương Dũng Nhân – Thắp ngọn đuốc xanh – NXB Trẻ,

2018, Tr 96,97)

Câu 1: Xác định phong cách ngôn ngữ được sử dụng trong đoạn trích

Câu 2: Theo đoạn trích, mỗi khi định làm gì đó thiếu trung thực, cần nhớ kỹ điều gì? Câu

3: Xác định và nêu hiệu quả của phép tu từ nổi bật được sử dụng trong đoạn (1) Câu 4:

Thông điệp nào trong đoạn trích có ý nghĩa nhất đối với anh/chị? Vì sao?

PHẦN II: LÀM VĂN (7,0 điểm)

Câu 1 (2,0 điểm)

Từ nội dung văn bản ở phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ

về ý nghĩa của việc sống trung thực

Ngoài vườn người mẹ đang lúi húi giẫy những búi cỏ mọc nham nhở Vợ hắn quét lại cái sân, tiếng chổi từng nhát kêu sàn sạt trên mặt đất Cảnh tượng thật đơn giản, bình thường nhưng đối với hắn lại rất thấm thía cảm động Bỗng nhiên hắn thấy hắn thương yêu gắn bó với cái nhà của hắn lạ lùng Hắn đã có một gia đình Hắn sẽ cùng vợ sinh con đẻ cái ở đấy Cái nhà như cái tổ ấm che mưa che nắng Một nguồn vui sướng, phấn

36

Trang 37

chấn đột ngột tràn ngập trong lòng Bây giờ hắn mới thấy hắn nên người, hắn thấy hắn có bổn phận phải lo lắng cho vợ con sau này Hắn xăm xăm chạy ra giữa sân, hắn cũng muốn làm một việc gì để dự phần tu sửa lại căn nhà”

(Trích Vợ nhặt – Kim Lân, Ngữ văn 12, tập hai NXB Giáo dục, 2008, tr.30)

Phân tích tâm trạng nhân vật Tràng trong đoạn trích trên; từ đó, nhận xét cách nhìn về người nông dân của nhà văn Kim Lân được thể hiện trong đoạn trích

Hết

ĐỀ THI THỬ CHUẨN CẤU TRÚC KỲ THI TỐT NGHIỆP TRUNG HỌC PHỔ THÔNG NĂM 2023

(Đề thi có 02 trang) Thời gian làm bài: 120 phút không kể thời gian phát đề

Tay ôm tay níu tre gần nhau thêm Thương nhau tre không ở riêng Lũy thành từ đó mà nên hỡi người Chẳng may thân gãy cành rơi Vẫn nguyên cái gốc truyền đời cho măng Nòi tre đâu chịu mọc cong

Chưa lên đã nhọn như chông lạ thường Lưng trần phơi nắng phơi sương

Có manh áo cộc tre nhường cho con ”

(Tre Việt Nam, Nguyễn Duy)

Câu 1 Xác định thể thơ và phương thức biểu đạt của văn bản?

Câu 2 Đoạn thơ trên đã nói đến loài cây gì?

Câu 3 Chỉ ra và cho biết tác dụng của biện pháp tu từ trong hai cau thơ sau

Bão bùng thân bọc lấy thân Tay ôm tay níu tre gần nhau thêm Câu 4 Qua hình ảnh cây tre, anh chị

thấy những phẩm chất cao quý nào của con người Việt Nam? Phần I Làm văn (7,0 điểm) Câu

Lão đàn ông lập tức trở lên hùng hổ, mặt đỏ gay, lão rút trong người ra một chiếc thắt lưng của lính ngụy ngày xưa, có vẻ như những điều phải nói với nhau họ đã nói hết, chẳng nói chẳng rằng lão trút cơn giận như lửa cháy bằng cách dùng chiếc thắt lưng quật tới tấp vào lưng người đàn bà, lão vừa đánh vừa thở hồng

37

Trang 38

hộc, hai hàm răng nghiến ken két, cứ mỗi nhát quất xuống lão lại nguyền rủa bằng cái giọng rên rỉ đau đớn:

“Mày chết đi cho ông nhờ Chúng mày chết hết đi cho ông nhờ!”

Người đàn bà với một vẻ cam chịu đầy nhẫn nhục không hề kêu một tiếng, không chống trả, cũng không tìm cách trốn chạy

Tất cả mọi việc xẩy đến khiến tôi kinh ngạc đến mức, trong mấy phút đầu, tôi cứ đứng há mồm ra mà nhìn Thế rồi chẳng biết từ bao giờ, tôi đã vứt chiếc máy ảnh xuống đất chạy nhào tới

Bóng một đứa con nít lao qua trước mặt tôi Tôi vừa kịp nhận ra thằng Phác – thằng bé trên rừng xuống vừa nằm ngủ với tôi từ lúc nửa đêm Thằng bé cứ chạy một mạch, sự giận dữ căng thẳng làm nó khi chạy qua không nhìn thấy tôi Như một viên đạn trên đường lao tới đích đã nhắm, mặc cho tôi gọi nó vẫn không hề ngoảnh lại, nó chạy tiếp một quãng ngắn giữa những chiếc xe tăng rồi lập tức nhảy xổ vào cái lão đàn ông

Cũng y hệt người đàn bà, thằng bé của tôi cũng như một người câm, và đến lúc này tôi biết là nó khỏe đến thế!

Khi tôi chạy đến nơi thì chiếc thắt lưng da đã nằm trong tay thằng bé, không biết làm thế nào nó đã giằng được chiếc thắt lưng, liền dướn thẳng người vung chiếc khóa sắt quật vào giữa khuôn ngực trần vạm vỡ cháy nắng có những đám lông đen như hắc ín, loăn xoăn từ rốn mọc ngược lên Lão đàn ông định giằng lại chiếc thắt lưng nhưng chẳng được nữa, liền dang thẳng cánh cho thằng bé hai cái tát khiến thằng nhỏ lảo đảo

ngã dúi xuống cát (Chiếc thuyền ngoài xa, Nguyễn Minh Châu, SGK Ngữ văn 12, NXBGD 2008, tr 72-73)

Phân tích phát hiện của nghệ sĩ Phùng được thể hiện ở đoạn trích trên Từ đó, nhận xét tình huống nhận

thức trong tác phẩm Chiếc thuyền ngoài xa của Nguyễn Minh Châu

38

Trang 39

I Đọc hiểu (3 điểm)

Sự trưởng thành của con người luôn song hành cùng những vấp ngã và sai lầm Vì thế, hãy chấp nhận điều đó như một lẽ tự nhiên Khi trẻ học nói, học đi hay bất cứ điều gì, chúng đều phải nếm trải những va vấp Chúng ta cũng vậy, có thể đằng sau những tư tưởng vừa lĩnh hội, hoặc sau sự chín chắn rèn giũa được là một thất bại, hay một bước lùi nào đó Tuy nhiên, đừng đánh đồng những sai lầm ấy với việc ta không thể trưởng thành Hãy hiểu rằng, như một lẽ tự nhiên, sau một bước tiến xa luôn tồn tại một bước lùi gần và hãy tin tưởng rằng mọi trải nghiệm đều đem lại cho ta những bài học quý giá nếu ta biết trân trọng nó

Chính vì vậy, đừng giữ thái độ cầu toàn trong mọi sự Dĩ nhiên, để đạt được điều mình mong muốn, ta phải không ngừng nỗ lực Nhưng đừng yêu cầu cuộc đời phải viên mãn thì ta mới hài lòng và cũng đừng đòi hỏi mọi mối quan hệ phải hoàn hảo thì ta mới nâng niu trân trọng Hoàn hảo là một điều không tưởng Trên đời, chẳng có gì là hoàn thiện, hoàn mĩ cả […]

Khi kiếm tìm sự hoàn hảo, người ta dễ trở nên hà khắc, hay phán xét bản thân và mọi người Bởi vậy, trên con đường trưởng thành của mình, mỗi người cần phải học cách chấp nhận người khác và chấp nhận bản thân như vốn có

(Theo Quên hôm qua sống cho ngày mai - Tian Dayton, Ph D, biên dịch: Thu Trang – Minh Tươi, NXB Tổng hợp TP Hồ Chí Minh, 2014, tr.68 - 69)

Câu 1 (NB) Chỉ ra phương thức biểu đạt chính của văn bản

Câu 2 (NB) Theo tác giả, vì sao đừng giữ thái độ cầu toàn trong mọi sự?

39

Trang 40

Câu 3 (TH) Anh/Chị hiểu như thế nào về ý kiến: như một lẽ tự nhiên, sau một bước tiến xa luôn tồn tại

một bước lùi gần?

Câu 4 (VD) Anh/Chị có đồng tình với quan niệm: trên con đường trưởng thành của mình, mỗi người cần

phải học cách chấp nhận người khác và chấp nhận bản thân như vốn có? Vì sao?

Câu 1 (2,0 điểm)

Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, anh/ chị hãy viết một đoạn văn khoảng 200 chữ về ý nghĩa

sự trải nghiệm trong cuộc sống

Câu 2 (5,0 điểm)

Làng ở trong tầm đại bác của đồn giặc Chúng nó bắn, đã thành lệ, mỗi ngày hai lần, hoặc buổi sáng sớm và xế chiều, hoặc đứng bóng và sẩm tối, hoặc nửa đêm và trở gà gáy Hầu hết đạn đại bác đều rơi vào ngọn đồi xà nu cạnh con nước lớn Cả rừng xà nu hàng vạn cây không cócây nào không bị thương Có những cây bị chặt đứt ngang nửa thân mình, đổ ào ào như một trận bão Ở chỗ vết thương, nhựa ứa ra, tràn trề, thơm ngào ngạt, long lanh nắng hè gay gắt, rồi dần dần bầm lại, đen và đặc quyện thành từng cục máu lớn

Trong rừng ít có loại cây sinh sôi nảy nở khoẻ như vậy Cạnh một cây xà nu mới ngã gục, đã có bốn năm cây con mọc lên, ngọn xanh rờn, hình nhọn mũi tên lao thẳng lên bầu trời Cũng có ít loại cây ham ánh sáng mặt trời đến thế Nó phóng lên rất nhanh để tiếp lấy ánh nắng, thứ ánh nắng trong rừng rọi từ trên cao xuống từng luồng lớn thắng tắp, lóng lánh vô số hạt bụi vàng từ nhựa cây bay ra, thơm mỡ màng Có những cây con vừa lớn ngang tầm ngực người lại bị đại bác chặt đứt làm đôi Ở những cây đó, nhựa còn trong, chất dầu còn loãng, vết thương không lành được, cứ loét mai ra, năm mười hôm thì cây chết Nhưng cũng có những cây vượt lên được cao hơn đầu người, cành lá sum sê như những con chim đã đủ lông mao, lông vũ Đạn đại bác không giết nổi chúng, những vết thương của chúng chóng lành như trên một thân thể cường tráng Chúng vượt lên rấtnhanh, thay thế những cây đã ngã Cứ thế hai ba năm nay rừng xà nu ưỡn tấm ngực lớn của mình ra, che chở cho làng

Đứng trên đồi xà nu ấy trông ra xa, đến hết tầm mắt cũng không thấy gì khác ngoài những đồi xà nu nối tiếp tới chân trời

( Trích Rừng xà nu – Nguyễn Trung Thành, Ngữ văn 12,Tập hai, tr 38,NXB Giáo dục Việt Nam, 2008)

Cảm nhận của anh/ chị về vẻ đẹp hình tượng cây xà nu trong đoạn trích trên trên Từ đó, nhận xét bút pháp miêu tả thiên nhiên của nhà văn Nguyễn Trung Thành

I Đọc hiểu (3 điểm)

Đọc văn bản sau:

Từ trong tay mẹ con đi

Ba lô, khẩu súng có gì nữa đâu Đạn bom táp bạc mái đầu Bao năm mẹ ngóng giàn trầu héo cong Bảy chìm, ba nổi long đong Dòng đời gió bụi đục trong khôn lường Tan trong băng giá, tuyết sương

Đơn côi muôn vạn nẻo đường - Khát yêu! Giữa thị thành, vẫn cô liêu Bát cơm, manh áo sớm chiều bon chen Rớt mình trong cảnh sang hèn

40

Tiêu đề	Đề thi thử Chuẩn 2023
Trường học	Trường Đại học Stanford
Chuyên ngành	Ngữ Văn
Thể loại	Đề thi thử
Năm xuất bản	2023
Thành phố	Hồ Chí Minh

Định dạng
Số trang	107
Dung lượng	579,4 KB