¤ng t«i ¤ng t«i ThÊm tho¾t thÕ mµ «ng néi ® xa t«i 18 n¨m råi MÆc dï vËy, song tõ trong s©u th¼m t©m hån t«i h×nh ¶nh vÒ «ng vÉn cßn in ®Ëm nh ngµy nµo Víi d¸ng ngêi qu¾c thíc, c©n ®èi, níc da ®åi[.]
Trang 1Ông tôi
Thấm thoắt thế mà ông nội đã xa tôi 18 năm rồi Mặc dù vậy, song từ trong sâu thẳm tâm hồn tôi hình ảnh về ông vẫn còn in đậm nh ngày nào
Với dáng ngời quắc thớc, cân đối, nớc da đồi mồi, khuôn mặt chữ điền vuông vắn,mái tóc vuốt ngợc, đôi mắt to, miệng rộng, điểm trên cái miệng trông rất sang của ông là 3 chòm râu đợc ông chăm chuốt rất kỹ lỡng Mặc dù chỉ là ngời nông dân thuần phát thôi song ông tôi có một đôi tai rất to, cái miệng luôn tơi tắn Tôi còn nhớ nh in khi đó mặc dù ông tôi đã ngoài 80 mơi tuổi, song nhìn ông vẫn đang rất khoẻ Có lẽ cuộc đời ông từ nhỏ đã phải chịu nhiều vất vã, khổ cực nên
ông đợc tôi dũa, rèn luyện nên mới có đợc sức khoẻ nh vậy ! Cuộc sống của tôi bây giờ, tâm hồn tôi lớn lên đợc nh thế này là nhờ
có một phần hơi thở của ông thổi vào từ khi còn rất bé Tại sao tôi lại nói nh vậy, bởi vì bố mẹ tôi sinh ra đợc 4 anh em trai, tôi
là con thứ hai trong gia đình, bố tôi là công an nên đi công tác cả năm, mẹ là CB xã nên cũng phải tham gia các công tác xã hội Cả tuổi thơ của anh em tôi đợc lớn lên trong vòng tay yêu
th-ơng của ông bà nội Giờ đây mặc dù đã ở tuổi gần 40 song tôi vẫn còn hình dung đợc giọng nói của ông, hơi ấm của ông
và những bài hát ru mà ông đã ru chúng tôi từ thuở bé Ngày
ấy, quê tôi còn nghèo lắm không có ti vi, đài báo nh bây giờ nên ban ngày đi học tối đến nh thờng lệ chúng tôi phải tranh thủ nấu giúp mẹ nồi cám, vài bốn hôm lại phải cùng mẹ xay gạo, giả gạo sau đó mới đợc ngồi vào bàn học Học xong, anh em tôi
đợc ông ôm vào lòng và ru những bài hát ngày xa Đó là những câu ca dao, những bài vè mà đến bây giờ tôi vẫn còn thuộc làu làu và mỗi khi tôi ở nhà giữ con tôi lại ru các bài ru mà ông tôi đã ru tôi tự ngày nào, những lúc nh thế sao tôi thấy kính trọng, tự hào và nhớ ông tôi đến lạ kì ! Không biết ở dới suối vàng kia ông có thấu hiểu cho tấm lòng của cháu giành cho
ông không ? Cả cuộc đời ông thật vất vã ! Mỗi buổi tối nh thế sau những phút đợc thảnh thơi ông lại kể cho anh em tôi nghe
về cuộc đời ông thời trai trẻ ! Vốn là ngời sinh ra trong một gia
đình bần cố nông, lại đông anh em nên ông tôi phải đi ở cho
1 gia đình nhà giàu ở xã Hoàng Sơn – gia đình ông Bạ Tới
Trang 2Suốt cả thời gian ông đi ở ông luôn chăm chỉ làm lụng, sau đó tiết cóp lập gia đình và ra ở trại Khu đất mà anh trai tôi
đang ở bây giờ chính là nơi mà ông bà nội tôi đã khai hoang lập nghiệp mà có Vì chăm chỉ, hiền lành nên đợc gia đình nhà chủ thơng yêu nên đã nhận làm con nuôi Có lần trớc chúng tôi ông hồ hởi kể : lần ấy nhà chủ thấy hai vợ chồng ra ở riêng vất vã, gia đình nhà ông Bạ Tới đã gọi đến và cho một gánh thóc gánh bằng chiếc đòn càn gánh kè ngày xa, ông tôi nhận lời
và gánh đủ một gánh thóc đầy chạy băng băng qua hai cánh
đồng của hai xã và qua đờng xe hoả khi về tới nhà cân đợc
120 kg Cả nhà đều khâm phục sức khoẻ và sự cờng tráng của
ông Ông tôi kể tiếp khi ở riêng ra chẳng có gì ngoài hai bàn tay trắng Hàng ngày, bà đi mò cua bắt tép, tối về bện võng
Tờ mờ sáng mai ông gánh võng lên tận chợ Dắt – Triệu Sơn bán, hoặc vào chợ Si – Nghệ An bán lấy tiền mua khoai về nuôi con
Đến khi cuộc sống khấm khá hơn, con cái có gia đình thì bố tôi lại đi công tác xa, nên mặc dù đã ở cái tuổi “xa nay hiếm” nhng ông tôi vẫn phải là trụ cột của cả gia đình Có nhiều hôm, trời tối, ma tầm tả cha thấy mẹ tôi đi làm về cả nhà lo lắng, ông tôi liền mặc áo tơi, xách đèn chai đi tìm Mặc dù
ông chiều chúng tôi nh vậy nhng ông rất nghiêm khắc Để cai quản 4 anh em chúng tôi, ông tôi đã phải sắm một chiếc roi mây thật dài, một đầu ông cuốn tròn lại cho dễ cầm và để quắc lên con ton nhà khi không sử dụng đến Mỗi khi chúng tôi phạm lỗi ông hoặc mẹ lại bắt chúng tôi nằm sấp xuống giờng tra hỏi và bao giờ cũng bị thởng thức một vài roi trớc khi đợc
đứng dậy Trong bốn anh em, tôi là đứa đợc ông và mẹ chiều hơn nhng cũng là đứa bớng nhất nên thờng bị đánh đòn cũng nhiều nhất Những lúc nh thế tôi cảm thấy rất ấm ức, có những hôm tôi muốn lấy trộm chiếc roi vứt quách nó đi nhng lại không dám rồi chỉ nhìn chằm chằm vào nó mà nghiến răng không làm chi đợc
Kinh tế những năm đó còn rất nhiều khó khăn, có thời điểm xã còn phải đi thu mua sắn cạc hu của dân tộc về cấp cho xã viên, rồi mạch, rồi ngô… độn thêm vào bữa ăn Ông bà tôi đã già nhng cũng phải ăn nh thế Mặc dù vậy song lúc nào cũng
đầy ắp tiếng cời Và thế là vào một ngày sau tết – ngày 18
Trang 3tháng chạp năm 1995, cái ngày thật khủng khiếp đối với tôi, ông tôi bị ốm và đã qua đời, ông ra đi ngay trên tay tôi khi tôi dìu
ông dạy lần cuối cùng, khi vừa đặt ông xuống dờng thì đôi mắt ông đã nhắm nghiền mà không một lời trăn trối Có lẽ cuộc đời ông quá giản dị nên khi ra đi cũng thật thanh thản Nhìn ông tôi chỉ biết gào thét gọi ông “ ông ơi đừng nhắm mắt, chú đừng vuốt mặt ông cháu, ông ơi hãy mở mắt ra
đi! ” song mọi lời nói của tôi đều vô vọng, ông tôi đã mãi mãi
xa anh em chúng tôi và đi vào cõi vĩnh hằng
Cuộc đời của ông tôi là vậy đó ! Giờ chúng tôi đều đã khôn lớn, mỗi đứa đều có gia đình riêng, có con nhỏ, nhớ lại thời niên thiếu mà thấy khoé mắt cay cay, bùi ngùi nhớ về ông với tấm lòng khâm phục, kính trọng về một cuộc đời gian truân, vất vã song trái tim ông thật bao dung! Ông đã giành trọn tình thơng yêu cho chúng con ! Ông ơi, cháu luôn và mãi mãi nhớ về ông ! Nhớ về dáng hình, khuôn mặt, nụ cời và lời ru của ông năm nào vẫn luôn đọng mãi trong tâm hồn con trẻ :
“Tháng tám trời hạn khô khan, lúa cắn cổ chuột tha vào bụi tre
Đàn dế tha tổ chích choè, tha vào bụi rậm thè lè phứt lông
Hùm nằm cho lợn cạo lông
Ba bốn quả hồng nuốt lão tám mơi
Cái kẹo nuốt kẻ nên mời….”
hay
“ Đồng Đăng có phố Kì Lừa, có nàng Tô Thị, có chùa Tam Thanh
Ai lên xứ Lạng cùng anh
Bỏ quên bác mẹ sinh thnàh ra em Tay cầm vò rợu nắm nem
Mãi vui quên hết lời em dặn dò…”
Và còn rất nhiều bài khác nữa !
Trang 4Mẹ !
Mẹ ơi bây giờ đã là ngày 23 giờ ngày 29/12 rồi chỉ còn 1 giờ nữa là một mùa xuân nữa lại về Nếu mẹ còn sống tết năm nay chúng con đã đợc quây quần bên mẹ để đợc mừng tuổi
mẹ rồi, và khi đó bà sẽ đợc 6 đứa cháu nội vây quanh mà kể cho bà nghe về chuyện học hành và nhổ cho bà những cái tóc sâu để đợc bà mừng tuổi Nhng thật là buồn vì chúng con,
và các cháu luôn nhắc về bà nhng chẳng bao giờ gặp đợc bà nữa Chúng con nhìn lên không trung nh vẫn thấy ẩn hiện
đâu đây hình bóng và cảm nhận đợc hơi ấm của mẹ
Mẹ ơi vậy là đã chín năm rồi mẹ đi xa chúng con mà không một lời từ biệt ! Tết nay nữa là con đã 39 tuổi đầu, chín năm qua con đẫ sống và nổ lực hết mình để học tập, công tác Gia đình con bây giờ đã có 2 cháu, các cháu đã lớn, biết đi học, biết tự đút cơm để ăn rồi và một điều đặc biệt
là các cháu luôn nhắc về bà nội, những lúc nh thế hai đứa lại
Trang 5chạy lên bàn thờ chắp tay trớc di ảnh của mẹ và lầm rầm cầu mong bà phù hộ Mẹ ơi, không biết những lúc nh vậy nơi xa xôi kia mẹ có cảm nhận đợc không
Mặc dù đã chín năm trôi qua con và gia đình thiếu vắng tình mẹ, song từ trong sâu thẳm trái tim con vẫn luôn khắc ghi hình ảnh mẹ Con vẫn luôn thầm cảm ơn ông trời vì đã ban cho con một ngời mẹ tuyệt vời Trên cõi nhân gian này con vẫn cảm nhận rằng mẹ là ngời đẹp nhất ! Dù đi đâu, làm việc gì hình ảnh mẹ với khuôn mặt trái xoan, mái tóc dài, nớc da trắng mịn và cái miệng ăn trầu rất xinh và thơm tho luôn luôn rạng rỡ, tơi cời những khi vui cũng nh những lúc gặp khó khăn Con cha bao giờ thấy mẹ phàn nàn, nói nặng con cái hoặc cải vã bố mẹ chống dù chỉ một lời Và đặc biệt là
đôi mắt, cái đôi mắt hiền từ và nhân hậu ! Mẹ ơi cứ mỗi khi con buồn hoặc bị ốm nhìn vào đôi mắt mẹ con nh cảm nhận đợc làn gió mát lành thổi vào hồn con Trên cánh đồng làng ta, trên những con đờng quen thuộc con vẫn thấy dáng
mẹ tần tảo ngợc xuôi Tất cả chúng con đều biết rằng khi
đang là con gái mẹ là ngời đẹp nhất xã bởi vì mẹ là gái làng Tiên mà , Phải không ạ ? Còn bố lúc ấy là một sĩ quan công an khôi ngô, tuấn tú Có lẽ vì vậy mà bố mới lọt đợc vào mắt xanh của mẹ chứ ! Nhng chúng con vẫn hiểu cả cuộc đời mẹ thật vất vã, bởi lẽ ra lập gia đình thì vợ chồng phải đợc sống gần nhau, nhng với mẹ thì không, quanh năm bố đi công tác xa nhà, lúc ở Hoàng Liên Sơn, khi lại vào Đồng Nai, rồi về Nh Xuân – Thanh Hoá Suốt 31 năm bố cống hiến cho nền an ninh của
n-ớc nhà với những thành tích xuất sắc là cả 31 năm mẹ phải tất tả, lo toan Ngoài công việc trên xã còn phải công việc đồng
áng, chăm bố mẹ già, nuôi bốn anh em chúng con ăn học Mỗi khi bố về phép, quà về cho mẹ là những tấm bằng khen, giấy khen rồi Huân chơng chiến sĩ vẽ vang, những lúc nh thế con thấy nét mặt mẹ thật rạng rỡ đôi mắt mẹ rạng ngời niềm vui Con thầm nghĩ có lẽ mẹ vui vì đợc ở gần bố sau những ngày dài xa cách, hay mẹ vui vì trong thành tích của ngời chiến sĩ công an có một phần công sức của mẹ Là vợ lãnh đạo công an,
là Thủ quỹ, rồi Chủ tịch Hội Phụ nữ xã, song ở nhà mẹ vẫn luôn phải đảm đang 5, 6 sào ruộng, trong chuồng lúc nào cũng có
Trang 6con lợn nái và vài con lợn thịt, rồi gà, rồi vịt Cả ngày mẹ phải quần quật lúc trên chiếc xe đạp cà tàng với cái túi cớc phai màu, lúc đôi quang gánh trên vai gánh gánh chè xanh, nãi chuối đi chợ
Ga, buổi chợ Sòng, lúc chợ Lăng, khi quần xăn lên đến tấm bả cấy cả sào ruộng giữa mùa đông lạnh giá Sinh ra chúng con chỉ toàn là con trai nên chỉ biết ăn và nghịch chẳng giúp mẹ
đợc là bao Thế rồi những ngày giáp hạt của xã, mẹ phải cùng HTX thuê xe lên mãi Quan Hoá, Bá Thớc mua sắn cạc hu về phát cho dân cứu đói những khi trời rét căm căm, trâu bò HTX lăn
ra chết làm thịt xong mẹ lại phải gánh thịt rong ruổi khắp xã
để bán mong vớt vát đợc chút tiền mãi tối mịt mới về nhng khi nhìn thấy các con và bố mẹ chồng mẹ lại nhoẻn miệng cời và xăn tay vào các công việc tắm rửa cho các con, chuẩn bị lúa tối xay, rồi giả hoặc cạo sắn cạc hu, tối giả, rây để sáng mai kịp làm bánh cho cả nhà Mẹ cứ tất bật nh thế nhiều bữa quên cả cơm chiều
Những năm bà bị ngã nằm một chổ suốt bảy năm trời, ban ngày đi làm, tối về phải làm sổ sách, nấu cám, đạp lúa công việc bề bộn nhng mẹ không để bà phải phàn nàn Ngời bà bao giờ cũng sạch sẽ, thơm tho Những tối mùa đông bao giờ bên bà cũng có đống củi, chậu than,…Những lúc nh thế chẳng thấy mẹ phàn nàn dù chỉ một lời Có những hôm – năm 1986, 1987 nhìn nồi cơm chỉ có vài hạt còn đâu là bánh bột sắn và ngô nâm nhng cả nhà nhìn nhau ăn rất ngon miệng thờng những hôm nh thế mẹ chỉ ăn mấy cái bánh làm
từ sắn cạc hu hoặc bát ngô nâm còn cơm nhờng lại cho ông
bà và các con
Thế rồi, bà nội già yếu qua đời – năm 1987 , và đau đớn hơn nữa là em Thanh - đứa con rốt khôi ngô, thông minh nhất nhà đùng một cái ra đi giữa tra mùng một tết năm 1986 Cả bầu trời nh sụp đổ trên đời mẹ nớc mắt mẹ đã vơi đi, cái dáng dấp xinh đẹp là thế cũng tiều tuỵ dần
Khi bố về hu, những tởng vợ chồng sẽ khoẻ mạnh, hạnh phúc sau bao năm xa cách nhng chẳng bao lâu bố lại bị bệnh, căn bệnh quái ác – Paskinsơn đã làm bố từ một sĩ quan công
an điển trai, khoẻ mạnh trở nên chậm chạp trong cử chỉ và hành động Lòng mẹ quặn đau, chạy ngợc chạy xuôi tìm thầy
Trang 7tìm thuốc song bệnh chẳng chịu thuyên giảm Để làm vơi đi nổi buồn bố cũng rất lạc quan và cố gắng, anh em các con cũng đã lớn nên cũng biết tham gia đi cấy, nhổ cỏ mong đở
đần mẹ phần nào Nhớ ngày con lên đờng nhập ngũ làm nghĩa vụ quân sự con thấy mẹ không khóc mà lòng mẹ vui khi thấy anh em chúng con trởng thành mẹ đã thức cả đêm
để viết lu niệm dặn dò con trớc lúc lên đờng Sáng sớm ngày mai mẹ dạy sớm lo cho con bữa cơm và mẹ đã tiễn chân con vào tận nhà Văn hoá huyện lần đầu tiên trong đời con xa mẹ,
xa gia đình con đã khóc oà nh con nít vậy, trong nớc mắt nhạt nhoà con vẫn thấy hình ảnh mẹ nh đang động viên, khích lệ con trai hãy cố lên nào Đầu năm 1995, khi con về phép cũng là những ngày buồn nhất bởi ông nội ốm rồi qua
đời Cả nhà buồn rời rợi Mẹ – ngời con dâu hiếu thảo của ông mắt nh hằn sâu thêm vì nỗi đau mất mát quá lớn Nhìn thấy
mẹ vậy bố con chúng con càng cố gắng hơn Em Giang chăm chỉ học hơn, vợ chồng anh Tuyến chăm làm còn con lại phải lên
đờng vào đơn vị Thời gian trôi qua, nổi đau nguôi ngoai dần, lúc này mẹ vẫn phải tập trung cho cơng vị công tác mới – Hội trởng phụ nữ xã, ngời hội trởng đợc chi em phụ nữ cã xã phải kính phục vì sự tần tảo - đảm đang nhiệt tình với công việc chuyên môn Mẹ ơi, con còn nhớ nh in vào những dịp tết nh thế này gia đình ta thật vui, trớc đêm giao thừa bao giờ mẹ
và chị cũng đều tất bật chuẩn bị bánh trái rồi thịt gà cúng
để rồi vào đúng lúc giao thừa cả nhà nâng cốc chúc nhau Những lúc nh thế chúng con càng thấu hiểu tình yêu thơng của bố mẹ giành cho chúng con thật lớn lao Cuối năm 1995 con xuất ngũ, mẹ đã cùng con đạp xe khắp nơi để tìm việc làm nhng không đợc rồi mẹ dẫn con đi ôn thi, cảm nhận đợc sự lo lắng của mẹ con lại càng cố gắng hơn và thế là con đã đậu vào s phạm Con cứ nghĩ sau ba năm bộ đội con sẽ đợc ở gần
bố mẹ để đợc phụng dỡng bố mẹ nhng rồi những tháng năm học hành ra công tác con lại phải xa nhà, xa bố mẹ, mỗi lúc con
về mẹ chạy ra đón và con lại đợc sà vào lòng mẹ Ôi hơi ấm của mẹ thật nồng nàn, và con lại đợc ăn những bữa cơm ngon
do chính tay mẹ nấu Khi đó mẹ cũng đã đợc về nghĩ hu,
nh-ng tronh-ng lành-ng mỗi khi có việc là mẹ lại là nh-ngời có mặt đầu tiên
Trang 8gia đình nào có chuyện vui hay buồn mẹ đều có mặt để
đ-ợc chia vui hoặc là khuyên giải Trong làng trong xã, từ ngời già,
đến trẻ nhỏ, từ ngời thân cho đến ngời dng ai gặp mẹ cũng
đều vui vẻ Mẹ ơi con thật tự hào về mẹ Về cách sống, về
đạo lí làm ngời
Ra trờng con đợc phân công công tác miền núi trớc khi về miền xuôi con đã lập gia đình, mẹ là ngời đã đi hỏi vợ cho con Mẹ ơi có phải chăng vì lo cho hạnh phúc của chúng con
mà mẹ đã phải cố sức để rồi khi chúng con có thai em bé đầu lòng và khi đó cũng là khi con đợc chuyển về xuôi để đợc gần mẹ thì mẹ đã âm thầm vĩnh viễn ra đi Tại sao ? Tại sao
? mẹ ơi tại sao mẹ mệt ở trong ngời mà mẹ chẳng chịu nói với anh em con Chúng con biết cuộc đời mẹ thật thiệt thòi vì sinh ra chúng con toàn con trai, không có con gái để đợc gần gũi, tâm sự với mẹ mỗi khi mẹ buồn, mẹ mệt mà con trai thì thật vô tâm
Mẹ ơi ! Hôm nay ngồi một mình nhớ tới mẹ con thật hối hận vô cùng, chúng con cha làm gì để đợc báo đáp công ơn của mẹ Giờ đây, không khí mùa xuân đã tràn về, gia đình chúng ta không còn đợc quây quần ấm cúng nh trớc đây ở với
ông bà, bố mẹ để đêm giao thừa lại đợc lắng nghe tiếng pháo
nổ, nghe lời chúc tết đầu xuân mà giờ đây chúng con đều
đã có gia đình riêng, điều kiện kinh tế đã tạm ổn thì lại thiếu vắng mẹ, mẹ ơi ! Giờ khắc giao thừa đón năm mới đã sắp đến nhớ mẹ con viết mấy lời Cầu mong mẹ hãy phù hộ cho chúng con và gia đình mẹ nhé Chúng con dù lớn song cũng rất cần tình mẹ Dù không đợc gặp mẹ nữa song chúng con xin hứa sẽ mãi sống và làm việc thật tốt theo lời mẹ dạy bảo
và dù ở nơi đâu, trong hoàn cảnh nào hình ảnh mẹ vẫn luôn
in đậm trong trái tim con !