MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ GIỮA HỌC KỲ II NĂM HỌC 2022 2023 MÔN NGỮ VĂN LỚP 6 TT Kĩ năng Nội dung/đơn vị kiến thức Mức độ nhận thức Tổng % điểm Nhận biết Thông hiểu Vận dụng Vận dụng cao TN K[.]
Trang 1MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ GIỮA HỌC KỲ II
NĂM HỌC: 2022-2023 MÔN : NGỮ VĂN LỚP 6
năng
Nội dung/đơn
vị kiến thức
Mức độ nhận thức
Tổng
% điểm Nhận
biết
Thông
Vận dụng cao TN
TN
TN
TN
60%
2 Viết Viết đoạn
văn ghi lại cảm xúc về bài thơ, đoạn thơ
40%
100%
Trang 3BẢNG ĐẶC TẢ ĐỀ KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ GIỮA HỌC KỲ II
NĂM HỌC: 2022-2023 MÔN : NGỮ VĂN LỚP 6
Thời gian làm bài: 90 phút (không kể thời gian phát đề)
TT Kĩ năng
Nội dung/
đơn vị kiến thức
Mức độ đánh giá
Số câu hỏi theo mức độ nhận thức
Nhận biết
Thông hiểu
Vận dụng
Vận dụng cao
1
Đọc hiểu
-Thơ -Từ đồng âm,
từ đa nghĩa -Dấu ngoặc kép
Nhận biết:
- Nhận biết thể thơ, phương
thức biểu đạt
- Tình cảm, cảm xúc của nhân vật trữ tình
-Hình ảnh, biện pháp nghệ thuật tu từ
Thông hiểu :
-Hiểu được tình cảm của nhân vật
-Hiểu được nội dung, ý nghĩa chi tiết và thông điệp
từ bài thơ
-Xác định được từ đa nghĩa, công dụng dấu ngoặc kép
Vận dụng :
Trình bày được bài học ứng
xử cho bản thân từ nhân vật trong bài thơ gợi ra
Trang 42 Viết Viết đoạn
văn ghi lại cảm xúc về đoạn thơ, bài thơ
Nhận biết-Thông hiểu-Vận dụng-Vận dụng cao :
Nhận biết:
- Xác định được kiểu bài ghi lại cảm xúc
- Xác định được cấu trúc đoạn văn, ngôi thứ nhất
Thông hiểu:
- Trình bày cảm xúc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ
-Làm rõ cảm xúc bằng những hình ảnh, từ ngữ từ bài thơ
Vận dụng
Viết được đoạn văn ghi lại cảm xúc về bài thơ sử dụng ngôi thứ nhất, rút ra ý nghĩa cho bản thân
1TL* 1TL* 1TL* 1 TL*
Trang 5ĐỀ KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ GIỮA HỌC KÌ II
NĂM HỌC: 2022-2023 MÔN :NGỮ VĂN – LỚP 6
(Thời gian làm bài: 90 phút, không kể thời gian phát đề)
ĐỀ 1:
I ĐỌC-HIỂU (6,0 điểm) : Đọc bài thơ sau:
BÀN TAY MẸ (TẠ HỮU YÊN)
Bàn tay mẹ
Bế chúng con Bàn tay mẹ Chăm chúng con
Cơm con ăn Tay mẹ nấu Nước con uống Tay mẹ đun
Trời nóng bức Gió từ tay mẹ Con ngủ ngon Trời giá rét Cũng từ tay mẹ
Ủ ấm con
Bàn tay mẹ
Vì chúng con
Từ tay mẹ Con lớn khôn
Trang 6Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1 Xác định thể loại của bài thơ trên.
A Thơ tự do
B Truyện ngắn
C Truyện đồng thoại
D Thơ lục bát
Câu 2 Phương thức biểu đạt chính của bài thơ?
A Tự sự
B Biểu cảm
C Miêu tả
D Nghị luận
Câu 3 Bài thơ bộc lộ tình cảm của ai đối với ai?
A Tình cảm của mẹ đối với con
B Tình cảm của con đối với mẹ
C Tình cảm của con đối với cha
D Tình cảm của cha đối với con
Câu 4 Hình ảnh nào được lặp lại nhiều lần trong bài thơ?
A Mẹ
B Mẹ con
C Bàn tay mẹ
D Con
Câu 5 Biện pháp tu từ nào được sử dụng trong khổ đầu của bài thơ?
A Nhân hoá
B So sánh
C Nhân hoá
D Điệp ngữ
Câu 6 Từ “Bàn tay” trong câu “Bàn tay mẹ” là nghĩa gốc ?
A.Đúng
B Sai
Câu 7 Hãy xác định công dụng của dấu ngoặc kép trong câu sau?
Bàn tay mẹ thật “ phi thường” biết bao!
Trang 7A Đánh dấu lời nói trực tiếp của nhân vật”.
B Đánh dấu từ ngữ được hiểu không theo nghĩa thông thường
C Đánh dấu tên của các vở kịch, tác phẩm
D Đánh dấu từ ngữ mỉa mai, châm biếm hay
Câu 8 Tình cảm của con đối với mẹ trong bài thơ là:
A Kính trọng, lo lắng, khâm phục
B Kính trọng, yêu thương, biết ơn
C Lễ phép, yêu thương, lo lắng
D Cả 3 ý trên đều sai
Câu 9.Người mẹ trong bài thơ đã làm những việc gì cho con ? Qua đó, em nhận xét gì
tình cảm của người mẹ dành cho con?
Câu 10: Qua bài thơ, tác giả muốn gửi đến chúng ta thông điệp gì? Bản thân em sẽ làm
gì để bày tỏ lòng biết ơn mẹ?
II TỰ LUẬN (4,0 điểm)
Em hãy viết đoạn văn ngắn ( khoảng 150-200 chữ) ghi lại cảm xúc của mình về bài thơ trên ( Bàn tay mẹ của Tạ Hữu Yên.)
Trang 8ĐỀ KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ GIỮA HỌC KÌ II
NĂM HỌC: 2022-2023 MÔN :NGỮ VĂN – LỚP 6
(Thời gian làm bài: 90 phút, không kể thời gian phát đề)
ĐỀ 2:
I ĐỌC-HIỂU (6,0 điểm) : Đọc đoạn trích sau:
MẸ
Lặng rồi cả tiếng con ve,
Con ve cũng mệt vì hè nắng oi.
Nhà em vẫn tiếng ạ ời,
Kẽo cà tiếng võng mẹ ngồi mẹ ru.
Lời ru có gió mùa thu,
Bàn tay mẹ quạt mẹ đưa gió về.
Những ngôi sao thức ngoài kia,
Chẳng bằng mẹ đã thức vì chúng con.
Đêm nay con ngủ giấc tròn,
Mẹ là ngọn gió của con suốt đời.
(Mẹ, Trần Quốc Minh, theo Thơ chọn với lời bình, NXB GD, 2002, tr 28-29 )
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1 Xác định thể loại của bài thơ trên.
A Thơ tự do
B Thơ bốn chữ
C Thơ lục bát
D Thơ thất ngôn tứ tuyệt
Câu 2 Phương thức biểu đạt chính của bài thơ?
A Tự sự
B Biểu cảm
Trang 9C Miêu tả
D Nghị luận
Câu 3 Bài thơ bộc lộ tình cảm của ai đối với ai?
A Tình cảm của mẹ đối với con
B Tình cảm của con đối với mẹ
C Tình cảm của con đối với cha
D Tình cảm của cha đối với con
Câu 4 Âm thanh nào không được nhắc đến trong bài thơ?
A Tiếng ve
B Tiếng ru
C Tiếng dế
D Tiếng võng
Câu 5 Biện pháp tu từ nào được sử dụng trong câu thơ “ Mẹ là ngọn gió của con suốt đời” ?
A Nhân hoá
B Điệp ngữ
C Nhân hoá
D So sánh
Câu 6 Từ “Bàn tay” trong câu “Bàn tay mẹ quạt mẹ đưa gió về” là nghĩa gốc ?
A.Đúng
B Sai
Câu 7.Hãy xác định công dụng của dấu ngoặc kép trong câu sau?
Người mẹ luôn là “ngọn gió” mát trong cuộc đời mỗi chúng ta!
A Đánh dấu lời nói trực tiếp của nhân vật”
Trang 10B Đánh dấu từ ngữ được hiểu không theo nghĩa thông thường.
C Đánh dấu tên của các vở kịch, tác phẩm
D Đánh dấu từ ngữ mỉa mai, châm biếm hay
Câu 8 Nội dung nào KHÔNG phù hợp với câu thơ “Mẹ là ngọn gió của con suốt đời” ?
A Tình cảm của mẹ dành cho con luôn thiêng liêng, dịu êm và bền vững nhất
B Đi suốt một đời, tình mẹ ngọt ngào mãi bên con, nâng bước con đi
C Câu thơ khẳng định một cách thấm thía tình mẹ bao la, vĩnh hằng nhất
D Mẹ đã thức trắng đêm thâu để ru cho con ngủ
Câu 9 Người con trong bài thơ đã bày tỏ tình cảm gì đối với người mẹ? Nội dung bài thơ
đã khơi gợi trong em tình cảm gì với người mẹ?
Câu 10 Qua bài thơ, tác giả muốn gửi đến chúng ta thông điệp gì? Em hãy kể ra những việc làm thể hiện tình cảm của em dành cho cha mẹ của mình
II TỰ LUẬN (4,0 điểm)
Em hãy viết đoạn văn ngắn ( khoảng 150-200 chữ) ghi lại cảm xúc của mình về bài thơ
“ Bàn tay mẹ” của Tạ Hữu Yên
BÀN TAY MẸ (TẠ HỮU YÊN)
Bàn tay mẹ
Bế chúng con Bàn tay mẹ Chăm chúng con
Cơm con ăn Tay mẹ nấu Nước con uống Tay mẹ đun
Trời nóng bức
Trang 11Gió từ tay mẹ Con ngủ ngon Trời giá rét Cũng từ tay mẹ
Ủ ấm con
Bàn tay mẹ
Vì chúng con
Từ tay mẹ Con lớn khôn
Trang 12HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ GIỮA HỌC KÌ II
NĂM HỌC: 2022-2023 MÔN : NGỮ VĂN – LỚP 6
ĐỀ 1:
9 - Mẹ : bế con, nấu cơm, đun nước, quạt mát, ủ ấm…
-Sự yêu thương con vô bờ bến, chăm sóc, bảo bọc… 0,5
0,5
10 -Thông điệp: Công lao trời biển của mẹ và sự biết ơn của con dành cho
mẹ Qua đó nhà thơ ngợi ca tình mẫu tử thiêng liêng không gì so sánh được
-Bản thân cần: yêu thương, kính trọng, biết ơn, vâng lời, học giỏi, phụ giúp
mẹ công việc nhà…
0,5
0,5
a Đảm bảo cấu trúc đoạn văn ghi lại cảm xúc về một bài thơ
Mở đoạn: giới thiệu nhan đề, tác giả và cảm xúc chung về bài thơ Thân đoạn: Trình bày cảm xúc về nội dung,nghệ thuật của bài thơ
Kết đoạn: Khẳng định lại cảm xúc về bài thơ và ý nghĩa của nó đối với bản thân
0,25
b Xác định đúng yêu cầu của đề:viết đoạn văn ghi lại cảm xúc về bài thơ lục bát.
0,25
Trang 13c Bài viết có thể triển khai theo nhiều cách khác nhau song cầnđảm bảo
các ý sau:
Mở bài (0.5 điểm): - Giới thiệu: Tạ Hữu Yên và bài thơ “Bàn tay
mẹ”
- Nêu khái quát ấn tượng, cảm xúc chung về bài thơ: đức hi
sinh, sự yêu thương vô bờ bến, chăm sóc, bảo bọc của mẹ
Thân bài (2.0 điểm): Trình bày cảm xúc về nội dung,nghệ thuật của bài
thơ
-Mở đầu bài, tác giả đã hoá thân vào nhân vật người con, từ điểm nhìn của
người con mà kể ra những công việc của mẹ hằng ngày: “Bàn tay mẹ/ Bế
chúng con/ Bàn tay mẹ/ Chăm chúng con”
-Lời thơ chân thật nêu nhận xét chung về bàn tay của mẹ và những việc
thường ngày mẹ quen làm : cho bú mớm, bế ẵm, ôm ấp, nựng ru, vỗ về,
chăm sóc
-Những câu thơ tiếp có ý nghĩa minh hoạ cụ thể sự quan tâm, “chăm chúng
con” của mẹ mỗi bữa sớm, trưa, chiều tối: “Cơm con ăn/ Tay mẹ nấu/
Nước con uống/ Tay mẹ đun”
+Những thứ ấy đều do “tay mẹ nấu”, “tay mẹ đun” mỗi ngày, nắng cũng
như mưa, trưa cũng như tối Tình yêu thương con khiến mẹ làm việc chẳng
biết mệt mỏi hay phàn nàn kêu ca
+Không chỉ chăm lo cho con bữa ăn, mẹ còn chăm lo cho con giấc ngủ
Những khi “Trời nóng bức”, tay mẹ làm nên gió, (hồi ấy chưa có điện) bàn
tay mẹ dùng quạt mo hay quạt nan quạt liên tục để cho “Con ngủ ngon”
hằng đêm và mơ những giấc mơ đẹp
+Ngược lại, khi mùa đông về “Trời giá rét/ Cũng từ tay mẹ/ Ủ ấm con” để
con được ngủ yên giấc, ăn ngoan, mau lớn, sống an lành
-Bài thơ khép lại bằng những câu giàu sức khái quát: “Bàn tay mẹ /Vì
chúng con/ Từ tay mẹ/ Con lớn khôn” Bởi đứa con là tài sản vô giá, là lẽ
sống và hy vọng lớn nhất của đời mẹ Mọi suy nghĩ việc làm của mẹ đều
tất cả vì con
- Nhà thơ đã chọn thể thơ tự do, đan xen giữa câu ba và bốn âm tiết, tạo
nên nhịp 3/3 và hình ảnh thơ trong sáng, cảm xúc chân thực; điệp từ “tay
mẹ”, “con” thật hài hoà giúp bài thơ giàu nhạc điệu, gần gũi với cuộc sống
con người Đồng thời nhấn mạnh tình yêu vô bờ bến mà mẹ dành cho con
Kết bài (0.5 điểm):
+ Bài thơ ca ngợi công lao to lớn và tình cảm mẫu tử thiêng liêng không gì
3
Trang 14so sánh được.
+ Liên hệ bản thân
d Chính tả, ngữ pháp:Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt. 0.25
e Sáng tạo:Diễn đạt sáng tạo, sinh động, giàu hình ảnh, có giọng điệu
riêng
0.25
ĐỀ 2:
9 -Người con: biết ơn, trân trọng, ca ngợi tình yêu, sự hi sinh của mẹ dành
cho con cái cũng như vai trò, ý nghĩa to lớn của mẹ đối với cuộc đời mỗi người
-Bài thơ đã khơi gợi trong em tình yêu thương và lòng biết ơn đối với mẹ
10 -Thông điệp: Tình mẫu tử thiêng liêng Chúng ta cần biết ơn, thương yêu
và kính trọng đấng sinh thành
-Em đã luôn chăm chỉ học tập và rèn luyện tập tốt để bố mẹ được vui lòng
Đồng thời em cũng phụ giúp bố mẹ những công việc trong sức của mình,
để bố mẹ đỡ vất vả
0,5
0,5
a Đảm bảo cấu trúc đoạn văn ghi lại cảm xúc về một bài thơ
Mở đoạn: giới thiệu nhan đề, tác giả và cảm xúc chung về bài thơ Thân đoạn: Trình bày cảm xúc về nội dung,nghệ thuật của bài thơ
Kết đoạn: Khẳng định lại cảm xúc về bài thơ và ý nghĩa của nó đối với bản
0,25
Trang 15b Xác định đúng yêu cầu của đề:viết đoạn văn ghi lại cảm xúc về bài thơ
lục bát.
0,25
c Bài viết có thể triển khai theo nhiều cách khác nhau song cần đảm bảo
các ý sau:
Mở bài (0.5 điểm): - Giới thiệu: Tạ Hữu Yên và bài thơ “Bàn tay
mẹ”
- Nêu khái quát ấn tượng, cảm xúc chung về bài thơ: đức hi
sinh, sự yêu thương vô bờ bến, chăm sóc, bảo bọc của mẹ
Thân bài (2.0 điểm): Trình bày cảm xúc về nội dung,nghệ thuật của bài
thơ
-Mở đầu bài, tác giả đã hoá thân vào nhân vật người con, từ điểm nhìn của
người con mà kể ra những công việc của mẹ hằng ngày: “Bàn tay mẹ/ Bế
chúng con/ Bàn tay mẹ/ Chăm chúng con”
-Lời thơ chân thật nêu nhận xét chung về bàn tay của mẹ và những việc
thường ngày mẹ quen làm: cho bú mớm, bế ẵm, ôm ấp, nựng ru, vỗ về,
chăm sóc
-Những câu thơ tiếp có ý nghĩa minh hoạ cụ thể sự quan tâm, “chăm chúng
con” của mẹ mỗi bữa sớm, trưa, chiều tối: “Cơm con ăn/ Tay mẹ nấu/
Nước con uống/ Tay mẹ đun”
+Những thứ ấy đều do “tay mẹ nấu”, “tay mẹ đun” mỗi ngày, nắng cũng
như mưa, trưa cũng như tối Tình yêu thương con khiến mẹ làm việc chẳng
biết mệt mỏi hay phàn nàn kêu ca
+Không chỉ chăm lo cho con bữa ăn, mẹ còn chăm lo cho con giấc ngủ
Những khi “Trời nóng bức”, tay mẹ làm nên gió, (hồi ấy chưa có điện) bàn
tay mẹ dùng quạt mo hay quạt nan quạt liên tục để cho “Con ngủ ngon”
hằng đêm và mơ những giấc mơ đẹp
+Ngược lại, khi mùa đông về “Trời giá rét/ Cũng từ tay mẹ/ Ủ ấm con” để
con được ngủ yên giấc, ăn ngoan, mau lớn, sống an lành
-Bài thơ khép lại bằng những câu giàu sức khái quát: “Bàn tay mẹ /Vì
chúng con/ Từ tay mẹ/ Con lớn khôn” Bởi đứa con là tài sản vô giá, là lẽ
sống và hy vọng lớn nhất của đời mẹ Mọi suy nghĩ việc làm của mẹ đều
tất cả vì con
- Nhà thơ đã chọn thể thơ tự do, đan xen giữa câu ba và bốn âm tiết, tạo
nên nhịp 3/3 và hình ảnh thơ trong sáng, cảm xúc chân thực; điệp từ “tay
mẹ”, “con” thật hài hoà giúp bài thơ giàu nhạc điệu, gần gũi với cuộc sống
3
Trang 16con người Đồng thời nhấn mạnh tình yêu vô bờ bến mà mẹ dành cho con.
Kết bài (0.5 điểm):
+ Bài thơ ca ngợi công lao to lớn và tình cảm mẫu tử thiêng liêng không gì
so sánh được
+ Liên hệ bản thân
d Chính tả, ngữ pháp:Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt. 0.25
d Sáng tạo:Diễn đạt sáng tạo, sinh động, giàu hình ảnh, có giọng điệu
riêng
0.25
Người ra đề
GV: Nguyễn Thị Huệ