Sáng kiến kinh nghiệm tập làm văn

17 A PHẦN MỞ ĐẦU 1 Lí do chọn đề tài Hiện nay trong nền giáo dục của nhân loại nói chung và nền giáo dục của Việt Nam nói riêng chúng ta đều nhận thấy việc đổi mới phương pháp dạy học nằm trong nguồn.

A PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Hiện nay trong nền giáo dục của nhân loại nói chung và nền giáo dục củaViệt Nam nói riêng chúng ta đều nhận thấy việc đổi mới phương pháp dạy họcnằm trong nguồn mạch chung của cuộc vận động đổi mới do Đảng đề ra Mụctiêu của việc đổi mới nhằm đưa ra yêu cầu đào tạo cho phù hợp với sự phát triển

đi lên đòi hỏi mọi lĩnh vực phải đổi mới để phù hợp và thích ứng.Trên cơ sở đóchúng ta chuẩn bị thay sách giáo khoa cho các cấp Ở tất cả các bộ môn đều có

sự thay đổi về nội dung, hình thức, thay đổi về phương pháp giảng dạy Có biếtbao sự thay đổi lớn lao và mạnh mẽ Những công trình khoa học, mạng lướicông nghiệp và nền giáo dục cũng từng bước phát triển mang lại nhiều lợi íchphục vụ cho công cuộc phát triển đất nước Đây là một quá trình đầy gian khổkéo dài nhiều năm dẫn đến thay đổi quan trọng trong cơ cấu kinh tế, trình độ sảnxuất, khoa học kỹ thuật Những thay đổi đó tác động vào giáo dục, giáo dụcphải đi trước một bước, nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã hội, nhu cầuđào tạo ra những con người có trình độ, năng động sáng tạo trong thời đại mới

Đặc thù học sinh tiểu học là phải được phát triển một cách toàn diện, đượchình thành các kĩ năng cơ bản về nghe, nói đọc, viết trong môn Tiếng Việt Việcrèn các kĩ năng ngôn bản nói và viết cho học sinh là nhiệm vụ chủ yếu của phânmôn Tập làm văn Từ việc nhận thức như vậy tôi thấy cần phải giúp học sinhhọc tốt môn Tiếng Việt trong trường tiểu học.Môn Tiếng Việt trong trường tiểuhọc bao gồm nhiều phân môn khác nhau: tập đọc, kể chuyện, chính tả, tập viết,luyện từ và câu, tập làm văn Trong đó Tập làm văn là một môn học thực hành

có tính chất toàn diện, tổng hợp và sáng tạo Nó hình thành cho học sinh hệthống kĩ năng viết văn bản đúng với yêu cầu của đề bài Môn học này đòi hỏihọc sinh huy động vốn tri thức, vốn sống của mình, những hiểu biết liên quanđến nhiều môn học, nhiều mặt của đời sống, đòi hỏi học sinh phải vận dụngnhiều năng lực, nhiều kĩ năng Tập làm văn là phân môn quan trọng, cần thiếtcho việc học Tiếng Việt, cho việc rèn kĩ năng nghe, nói, đọc, viết Đi sâu nghiêncứu, tìm hiểu phân môn Tập làm văn lớp 3, tôi thấy nội dung của phân môn nàybao gồm các vấn đề sau: hình thành và phát triển kĩ năng giao tiếp cho học sinh(làm đơn, viết thư, khai giấy tờ, làm báo cáo, giới thiệu hoạt động), rèn kĩ năng

kể chuyện và miêu tả ngắn theo chủ điểm

Qua thực tế giảng dạy phân môn Tập làm văn lớp 3 tôi thấy với dạng bàivăn miêu tả ngắn theo chủ điểm học sinh gặp nhiều khó khăn nhất Các emthường lúng túng trong việc chọn từ ngữ chính xác và hợp lí để diễn đạt ý vănmạch lạc, viết câu văn ngắn gọn, trong sáng, giàu hình ảnh.Có lẽ một trong

những lí do dẫn tới những khó khăn, vướng mắc của học sinh lớp 3 như vậy là

do tuổi, vốn sống ít, tư duy cụ thể chiếm ưu thế, vốn từ ngà còn chậm, chưa sầu

Chính vì thế tôi đã bắt tay ngay vào việc tìm chuyên đề : “Một số biện pháp rèn

kĩ năng viết đoạn văn miêu tả ngắn theo chủ điểm cho học sinh lớp 3” trình

trước tổ khôi để cùng đồng nghiệp trong tổ trao đổi bàn bạc đi đến thực hiện đềtài trong năm học Nay kết quả đã có nhiều khả quan Để hướng ứng phong tràothi đua của ngành Tôi xin mạnh dạn trình bày việc làm của tôi để thực hiện

chuyên đề dưới dạng đề tài sáng kiến kinh nghiệm: “Một số biện pháp rèn kĩ năng viết đoạn văn miêu tả ngắn theo chủ điểm cho học sinh lớp 3” hy vọng

rằng với đề tài nghiên cứu này tôi không chỉ giúp học sinh học tốt hơn phân mônTập làm văn mà thông qua đó còn có điều kiện trao đổi kinh nghiệm với đồngnghiệp về phương pháp dạy học Tập làm văn sao cho có hiệu quả hơn

2 Mục đích nghiên cứu

- Khảo sát kỹ năng viết đoạn văn miêu tả ngắn của học sinh lớp 5 để tìm

ra nguyên nhân và giải pháp qua tiết tập làm văn

- Nhằm đưa ra một số biện pháp rèn kĩ năng viết đoạn văn miêu tả ngắntheo chủ điểm cho học sinh lớp 3

3 Đối tượng nghiên cứu

- Đối tượng khảo sát và thực nghiệm: Học sinh lớp 3A7, trường Tiểu họcPhùng Xá, Thạch Thất, Hà Nội

- Một số biện pháp rèn kĩ năng viết đoạn văn miêu tả ngắn theo chủ điểmcho học sinh lớp 3

4 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lí luận của việc dạy học Tập làm văn lớp 3

- Tìm hiểu thực trạng bài viết văn miêu tả ngắn theo chủ điểm của học sinh

- Tổ chức thực nghiệm khoa học đối với học sinh lớp 3A7

5 Phương pháp nghiên cứu

* Phương pháp nghiên cứu lí luận:

- Đọc tài liệu liên quan đến đề tài

- Nghiên cứu nội dung chương trình Tập Làm Văn 3 mạch kiến thức: Dạyviết văn miêu tả

* Phương pháp quan sát sư phạm:

- Điều tra thực trạng qua từng giai đoạn trong suốt năm học, trao đổi vớigiáo viên và học sinh, tìm hiểu thực tế việc dạy học phân môn Tập Làm Văntrong trường Tiểu học

- So sánh đối chứng trong cùng một giai đoạn giữa lớp này với lớp kia,giữa các giai đoạn với nhau trong cùng một lớp, đối chứng cả với những nămhọc trước

-Quan sát tinh thần, thái độ, ý thức trong học Tập Làm Văn của học sinhlớp mình, học sinh lớp khác trong khối khi đi dự giờ, quan sát phương pháp sưphạm của giáo viên giảng dạy, quan sát chất lượng bài viết của học sinh ở từngdạng miêu tả khác nhau để tìm hiểu những tác nhân trực tiếp ảnh hưởng đến chấtlượng viết văn miêu tả của học sinh

* Phương pháp tổng kết kinh nghiệm:

-Tiến hành đồng thời với phương pháp kiểm tra toán học và phương pháptổng hợp số liệu Khi kiểm tra đánh giá chất lượng đoạn văn miêu tả của từnghọc sinh, tôi mô tả và thống kê chất lượng ấy bằng những số liệu cụ thể, sau đótổng hợp các số liệu đã thu được nhằm rút ra kinh nghiệm giảng dạy cho bảnthan

6 Phạm vi nghiên cứu

* Phạm vi nghiên cứu: Các biện pháp rèn kĩ năng viết văn miêu tả ngắn

theo chủ điểm cho học sinh lớp 3 trong phân môn Tập làm văn

*Thời gian nghiên cứu:

- Thời gian nghiên cứu và thực hiện trong năm học 2020-2021 Tại lớp

B NỘI DUNG CHƯƠNG 1 : NỘI DUNG CƠ SỞ LÝ LUẬN 1.1 Một số căn cứ khoa học

* Tạo hứng thú cho học sinh để “chuyển từ khó thành dễ”

- Hứng thú làm tăng hiệu quả của quá trình nhận thức

- Hứng thú làm nảy sinh khát vọng hành động và hành động sáng tạo Hứng thú phát triển sâu sắc tạo ra nhu cầu gay gắt của cá nhân, cá nhân thấy cần phải hànhđộng để thoả mãn hứng thú đó Những hành động phù hợp với hứng thú như vậythường được tiến hành một cách hết sức tự giác, đầy tính sáng tạo nên bao giờ cũng có kết quả cao | - Hứng thú làm tăng sức làm việc Hứng thú chính là một dạng đặc biệt của tình cảm do sự hấp dẫn của đối tượng gây ra Cho nên, khi hứng thú thì cá nhân có sức chịu đựng dẻo dai, làm việc một cách say mê, làm việc được lâu hơn với những công việc kém hứng thú

* Trò chơi trong học tập

Đây là một trong những hình thức dạy học nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh Thông qua trò chơi học tập, ta có thể phát triển cho học sinh nhiều năng lực chung và năng lực đặc thù bộ môn

Trong tất cả các môn học, chúng ra đều có thể tổ chức trò chơi sao cho phù hợp với chủ đề của bài học, vừa mang tính giải trí và tính giáo dục cao

Phân loại trò chơi: có nhiều cách phân loại

ví dụ: * Xét theo thời điểm tổ chức trò chơi:

+ Trò chơi khởi động đầu giờ

+ Trò chơi hình thành khái niệm

+ Trò chơi ôn tập, củng cố

1.2 Một số khái niệm cơ bản

* Kĩ năng: là một khái niệm phức tạp, xung quanh khái niệm này có

nhiều định hướng khác nhau Tác giả Nguyễn Sinh Huy cho rằng : “Kĩ năng là

khả năng của con người vì thực hiện có kết quả một hành động nào đó bằng cách lựa chọn vận dụng tri thức, những kinh nghiệm, kĩ năng, kĩ xảo phù hợp với mục tiêu, điều kiện thực tế - tấm lí học lứa tuổi và tâm lí học sư phạm – Nhà xuất bản - Sư phạm” Các kỹ năng làm văn bao gồm:

- Kỹ năng định hướng hoạt động giao tiếp

+ Nhận diện loại văn bản: + Phân tích đề bài

- Kỹ năng lập chương trình hoạt động giao tiếp

+ Xác định dàn ý của bài văn miêu tả đã cho

+Quan sát đối tượng tìm và sắp xếp ý thành dàn ý trong bài văn miêu tả

- Kỹ năng thực hiện hoá hoạt động giao tiếp

+Xây dựng đoạn văn; + Liên kết các đoạn văn thành bài văn

- Kỹ năng kiểm tra, đánh giá hoạt động giao tiếp

+ Đối chiếu văn bản nói, viết của bản thân với mục đích giao tiếp và yêucầu diễn đạt.;

+ Sửa lỗi về nội dung và hình thức diễn đạt

* Khái niệm văn miêu tả: là loại văn nhằm giúp người đọc, người nghe hình dung những đặc điểm, tính chất nổi bật của sự vật, sự việc, con người, phong cảnh,…làm cho những cái đó như hiện lên trước mắt người đọc, người nghe Trong văn miêu tả, năng lực quan sát của người viết, người nói thường được bộc lộ rõ nhất.

CHƯƠNG 2 : ĐIỀU TRA THỰC TRẠNG 2.1 Một vài nét về đặc điểm chung của thực trạng:

* Đặc điểm chung của nhà trường:

Năm học 2020 - 2021, trường có 1337 học sinh/38 lớp (Khối 3 có 312 em/

9-lớp) Ban giám hiệu nhà trường làm việc có kế hoạch, tổ chức triển khai, kiểm trađánh giá sâu sát, thực chất và đổi mới Tập thể đội ngũ giáo viên nhiệt tình trongcông tác giảng dạy, có tinh thần trách nhiệm cao, yêu nghề, gắn bó với trường lớp.Trình độ nghiệp vụ sư phạm đa số đạt trên chuẩn đáp ứng được yêu cầu đổi mới giáodục Chất lượng giáo dục của nhà trường nhiều năm qua không ngừng đi lên, trường

đã tạo được sự tín nhiệm, niềm tin của học sinh và phụ huynh Công tác xã hội hóagiáo dục của nhà trường được phụ huynh nhiệt tình ủng hộ Bên cạnh đó nhà trườngcòn gặp không ít khó khăn về cơ sở vật chất Thiếu các phòng học bộ môn và cácphòng chức năng chưa có, ảnh hưởng tới chất lượng giáo dục toàn diện của học sinh.Một số phụ huynh chưa thực sự quan tâm đến việc học tập của con em mình Tuynhiều khó khăn thiếu thốn nhưng với sự tâm huyết trong việc giáo dục đạo đức chohọc sinh, đặc biệt hơn là rèn kĩ năng sống cho các em, giáo viên luôn quan tâm sátsao và có chuyển biến rõ rệt

* Đặc điểm của lớp 3A7 - Trường Tiểu học Phùng Xá:

Lớp 3A7 có tổng số 38 học sinh, trong đó có 20 nam và -18 nữ Nhìn chungcác em đều có ý thức học tập song bên cạnh đó các em rất hiếu động, kĩ năng nhận

thức, kĩ năng viết đoạn văn của các em còn hạn chế Một số em còn hay mắc lỗichính tả, diễn đạt khi viết đoạn văn miêu tả theo chủ đề cho trước.

2.2 Mục đích và yêu cầu của việc điều tra thực trạng:

2.3 Nội dung và cách tiến hành điều tra thực trạng:

+Phương án 1:Tôi tiến hành khảo sát lớp 3A7

Lớp 3A7: tổng số 38 em

-Em hãy nêu các bước thực hiện viết đoạn văn ngắn kể về quê hương(Theo suy nghĩ của em)

- Kết quả điều tra: Lớp 3A7 có 25% học sinh trả lời đúng

+Phương thức điều tra 2: Tôi tiến hành khảo sát cụ thể qua qua việc yêu

cầu học sinh viết đoạn văn ngắn trực tiếp trên hai lớp 3A7

Em hãy viết đoạn văn ngắn kể về quê hương (Tuần 11 - Tiếng Việt 3 tập1” +Kết quả điều tra như sau:

LỚP SĨ SỐ ý , trọn câuHS viết đủ Viết không biếtngắt, nghỉ câu

Viết sai nhiều lỗi chính

tả, dùng từ tối nghĩatrong câu

2.4 Kết quả điều tra thực trạng

Từ kết quả điều tra trên tôi nhận thấy : Để làm được bài văn, học sinhphải huy động vốn kiến thức nhiều mặt như: các hiểu biết về cuộc sống, tri thức

về văn học, khoa học, xã hội học sinh lại còn phải sử dụng nhiều loại kỹ năngnhư: dùng từ đặt câu, dựng đoạn, tạo văn bản, kỹ năng phân tích đề, tìm ý

Mặc dù học sinh đã được thực hành luyện viết câu, đoạn văn ngắn khánhiều trong chương trình Tiếng Việt 2 xong việc viết câu, đoạn văn của học sinhcòn rất hạn chế

Cụ thể : Vốn từ học sinh còn nghèo nàn dẫn đến việc sử dụng từ còn lặp,

vụng, chưa đúng Viết câu chưa đúng

* Nguyên nhân

- Do chưa nắm chắc cấu tạo câu Mặc khác học sinh chưa chú ý đến việc

sử dụng đúng dấu câu, dẫn đến việc dùng dấu câu một cách bừa bãi, sai quyđịnh, đánh dấu câu tuỳ tiện

- Một số học sinh khá, giỏi cũng chưa chú ý một cách “đúng mức” đếnviệc tập viết câu giàu giá trị nghệ thuật

- Khả năng nối câu, tạo đoạn còn hạn chế

- Học sinh còn bỡ ngỡ trước khái niệm “đoạn văn ngắn”

- Đặc biệt học sinh chưa “say” học viết văn

2.5 Đề xuất một số giải pháp

Qua kết quả khảo sát thực trạng, nắm được nguyên nhân, hạn chế dẫn đếngiảm hứng thú học tập phân môn Tập làm văn nói riêng cũng như chất lượng mônTiếng Việt nói chung, tôi đã nghiên cứu và đưa ra một số giải pháp, cụ thể:

2.5.1 Làm giàu vốn từ ngữ cho học sinh

2.5.2 Giúp học sinh xác định cần phải tích luỹ vốn hiểu biết về thực tế cuộc sống

2.5.3 Hướng dẫn học sinh diễn đạt câu văn ngắn gọn, sinh động, giàu hình ảnh

2.5.4 Hướng dẫn học sinh thực hành viết đoạn văn ngắn

2.5.5 Hình thành thói quen quan sát và ghi chép thông qua hình thức viết nhật kí

CHƯƠNG 3 : TỔ CHỨC THỰC NGHIỆM 3.1: Mục đích và yêu cầu của thực nghiệm khoa học:

* Mục đích:

Khi tổ chức thực nghiệm với mục đích nhằm áp dụng, thực hành các giải pháp

mà giáo viên nghiên cứu để rút ra những điểm đã đạt được và những điểm cần khắcphục để nâng cao chất lượng giáo dục kĩ năng viết đoạn văn miêu tả ngắn theo chủđiểm cho học sinh

* Yêu cầu:

Việc tiến hành phải căn cứ vào cơ sở khoa học đi từ dễ đến khó, từ đơn giảnđến phức tạp, không nôn nóng để học sinh cảm thấy thực sự thích thú Từ đó để các

em nhận thấy việc rèn kĩ năng viết đoạn văn là một nhu cầu cần thiết giúp cho các

em thành công trong cuộc sống

3.2 Nội dung và cách tiến hành thực nghiệm khoa học:

3.2.1 Làm giàu vốn từ ngữ cho học sinh

Để nâng cao được vốn từ cho học sinh thi giáo viên cần giúp học sinhhiểu được chỉ có sự yêu thích văn học mới có sự nuôi dưỡng say mê Cầnthường xuyên đọc thơ, văn để bồi dưỡng lòng yêu văn học, thấy được sự trongsáng, phong phú và đặc sắc của ngôn ngữ dân tộc, nâng cao năng lực xúc cảm,trau dồi lòng hướng thiện và muốn “làm thân” với văn thơ thì chúng ta phải cótấm lòng chân thật, tình cảm thiết tha yêu mến văn thơ.Khi dạy tập đọc tôi yêucầu các em nắm chắc từng nội dung đoạn văn và ý nghĩa nội dung cả bài văn, tôicho các em Học thuộc những đoạn văn, những bài thơ hay sau đó kiểm tra lạitrong giờ học sau Khi dạy kể chuyện cũng vậy tôi dẫn dắt các em nắm chắc nộidung ý nghĩa câu chuyện, hiểu rõ tâm trong từng nhân vật Từ đó các em mới cógiọng kể tốt hiểu sâu và nhớ lâu hơn Chẳng hạn khi học sinh được học về chủ

đề : Lễ hội tôi cho học sinh làm một số bài tập sau:

+ Tìm từ ngữ, hình ảnh miêu tả người đi xem hội - Học sinh: động nhưnước chảy, quây kín, trèo lên cây xem cho rõ (tập đọc: Hội vật), nườm nượpngười đi xe (tập đọc: Đi hội chùa Hương)

+Tìm từ ngữ miêu tả không khí tưng bừng, sôi nổi của lễ hội - Học sinh:tiếng khoa trống đánh vang lừng (tập đọc: Hội đua voi ở Tây Nguyên), ngườixem la hét, cổ vũ (chính tả: Hội đua thuyền), tiếng trống dồn lên gấp rút, giụcgiã (tập đọc: Hội vật) Hoặc khi học về chủ đề Nghệ thuật, tôi yêu câu các emtìm các từ ngữ để miêu tả cái hay của tiết mục xiếc, các em dễ dàng tìm đượccác từ: vui nhộn, dí dỏm, biến hoá bất ngờ, dẻo dai, khéo léo, thú vị thông quacác bài Tập đọc: Chương trình xiếc đặc sắc, Nhà ảo thuật

+ Tìm các từ ngữ miêu tả các động tác của các đối thủ trong các trò chơidân gian - Học sinh: lao đầu chạy, phóng như bay (tập đọc: Hội đua voi ở TâyNguyên), giữ cho thuyền không bị nghiêng ngả, đi đúng đường đua (chính tả:Hội bơi trải), đánh trước dứ sau, nhấc bổng, loay hoay, lăn xả, đánh ráo riết (tậpđọc: Hội vật) Với các từ ngữ học sinh tìm được tôi thường yêu cầu học sinh tậpđặt câu để qua đó các em hiểu thêm về nghĩa của từ đồng thời được thấy giá trịbiểu cảm của câu văn nếu từ ngữ được dùng hay, chính xác Loại bài tập này tôithường đưa xen vào các giờ Tập đọc, Chính tả, Luyện từ và câu bằng các câuhỏi nhỏ Làm giàu vốn từ ngữ cho học sinh thông qua việc sưu tầm và sử dụnghợp lí hệ thống tranh ảnh

Chẳng hạn khi dạy bài văn Nói về quê hương hay Nói viết về cảnh đẹpđất nước, tôi đã tự sưu tầm và yêu cầu học sinh cùng sưu tầm những tấm ảnh, tờlịch chụp hình một cảnh đẹp nào đó của đất nước Các em đã rất hăng hái vớicông việc này và đã sưu tầm được nhiều tấm ảnh có giá trị

Ví dụ: ảnh Chùa Hương, Hồ Gươm, Từ những tranh ảnh đó, tôi giúp các

em khai thác vốn từ ngữ thông qua các câu hỏi, bài tập nhỏ, Chẳng hạn với bứctranh Hồ Gươm, tôi yêu cầu học sinh tìm những từ ngữ để miêu tả mặt hồ, cầuThê Húc, hàng liễu ven hồ Từ việc quan sát tranh, các em đã tìm được khánhiều từ ngữ hay:

+ Tả mặt hồ: trong xanh, lăn tăn gợn sóng, phẳng lặng, in bóng mây trời + Tả tháp rùa: uy nghiêm, cổ kính, rêu phong

+ Tả rặng liễu ven hồ: loà xòa nghiêng mình soi bóng, như mái tóc thướt tha

Với tranh chụp cảnh đồng mùa lúa chín, tôi yêu cầu học sinh tìm từ ngữ

Hướng dẫn học sinh sử dụng từ ngữ đúng văn cảnh:

Như trên đã nói, học sinh lớp 3 vốn từ còn nghèo nàn, việc hiểu từ cònchậm do đó việc sử dụng từ ngữ thiếu chính xác thường hay xảy ra

Thường tổ chức cho học sinh luyện tập cách sử dụng từ thông qua dạngbài tập phát hiện từ dùng sai và thay thế từ đúng trong một câu văn hoặc mộtđoạn văn

Ví dụ Sau tiết mục cá heo nhảy qua vòng lửa mọi người vỗ tay một cách nào nhiệt

Sửa: Sau tiết mục cá heo nhảy qua vòng lửa mọi người vỗ tay một cáchnồng nhiệt

Khi hướng dẫn học sinh thực hiện dạng bài tập này, tôi thường đưa ra cácyêu cầu thực hiện từ dễ đến khó tuỳ vào đặc điểm học sinh của lớp

Chẳng hạn:- Có bài tối gạch dưới các từ dùng sai, yêu cầu học sinh thaythế bằng từ khác cho phù hợp

- Có bài yêu cầu học sinh tự phát hiện từ dùng sai và chữa lại

- Đặc biệt có bài ngoài việc phát hiện từ dùng sai và chữa lỗi còn phải giảithích vì sao từ dùng như thế là không phù hợp

Như vậy, từ việc liên tục áp dụng các biện pháp nêu trên một cách thườngxuyên, tôi thấy rằng không những vốn từ của học sinh đã phong phú hơn mà còntạo cho các em thói quen lựa chọn từ ngữ khi làm văn giúp câu văn của các emngày càng rõ ý và giàu hình ảnh

3.2.2 Giúp học sinh xác định cần phải tích luỹ vốn hiểu biết về thực tế cuộc sống

Qua thực tế giảng dạy phân môn Tập làm văn lớp 3 tôi thấy học sinhthường gặp nhiều khó khăn vướng mắc ở một số bài văn miêu tả ngắn theo chủđiểm

Ví dụ: - Kể về một ngày hội, - Kể về một buổi biểu diễn nghệ thuật

Có nghĩa là học sinh cần hiểu được có những cảnh vật, sự vật, con người,

sự việc diễn ra quanh ta tưởng chừng như tất quen thuộc nhưng nếu ta khôngchú ý quan sát, nhận xét để ghi nhớ và có cảm xúc thì khó mà làm giàu thêmvốn hiểu biết của mình

Ví dụ: Khi dạy về chủ đề người lao động phải giao nhiều cho các em vàotheo mẫu in sẵn (hãy kể về những người lao động: người lao động trí óc lànhững ai? Làm những công việc gì? Người lao động chân tay là những ai? Làmnhững công việc gì? Em có suy nghĩ gì về những người lao động? )

Hay để dạy tốt bài “Nói về quê hương” (Tuần 11 - Tiếng Việt 3 tập 1) thìgiáo viên chọn ngày đẹp trời, chọn cảnh vật để quan sát rồi dẫn học sinh đến đi,điểm đó để chơi trò chơi do giáo viên định hướng và quan sát cảnh vật có gì đenthơ mộng không? việc cung cấp vốn sống cho học sinh thông qua băng hình dạyhọc là một việc làm có ý nghĩa thiết thực Thông qua việc tác động đến học trònhiều mặt: được quan sát hình ảnh thực, âm thanh sống động, học sinh như đượchoà mình vào các hoạt động nghệ thuật, lễ hội và các em còn được nâng caohiểu biết, tạo cho các em thói quen quan sát, nhận xét, gây hứng thú cho học