Xây dựng phần mềm hướng đối tượng

Xây dựng phần mềm hướng đối tượng

• Sinh viên s c gi i thi u ph ng pháp , k thu t xây

d ng ph n m m theo h ng i t ng, c bi t trong giai

 K n ng phân tích, thi t k và tri n khai d án ph n m m.

• Ph n 02 – Môi tr ng và công c xây d ng ph n m m

 K n ng xây d ng, cài t ph n m m d a trên b n thi t k

Tài  li u tham kh o

• Roger S Pressman, Roger Pressman (2004),Software Engineering: A Practitioner's Approach, McGraw Hill Science/Engineering/Math

• Ian Sommerville (2006), Software Engineering: (Update) (8th Edition), Addison Wesley

• Dennis de Champeaux, Douglas Lea, Penelope, Faure (1993). Software Engineering Object Oriented System Development, Addison Wesley

• Len Bass, Paul Clements, Rick Kazman (2003),Software Architecture in Practice, 2 nd edition, Addison Wesley

• Clifton Nock (2003), Data Access Patterns: Database Interactions in Object Oriented Applications, Addison Wesley

• Sherif M Yacoub, Hany H Ammar (2003),Pattern Oriented Analysis and Design:

Composing Patterns to Design Software Systems, Addison Wesley.

• Microsoft Corporation (2003),Enterprise Solution Patterns Using Microsoft NET,

• Nguy n Nam Trung, Windows Presentation Foundation, 2011

• Adam Nathan (2010), WPF 4 Unleashed, SAMS

• Matthew MacDonald, Pro WPF in C# 2010:

Windows Presentation Foundation in NET 4.0, Apress

Designer orientated  tutorials for Expression Blend

Flow Document Overview

Tài  li u tham kh o

Mô hình Phân tích Thi t k Thi t k Thi t k

M t s v

c a ng i s hóa yêu c u

h

d li u

ki n trúc ph giao di n

• Khái  ni m v  Công ngh  ph n m m

• Khái  ni m v  Quy trình ph n m m

 Ph n m m qu n lý s  ti t ki m.

 Ph n m m qu n lý gi i vô  ch bóng  á.

 Ph n m m qu n lý bán vé chuy n bay.

chuyên d ng khác , nh m h tr cho các nhà chuyên môn trong

t ng l nh v c chuyên ngành th c hi n t t h n các thao tác nghi p

v c a mình

Khái  ni m v  ph n m m (tt)

Môi tr ng tri n khai ph n m m

• Máy tính: Desktop, Laptop, Tablet PC…

hi b h ê d

• Thi t b chuyên d ng :

 Thi t b di ng: PDA, Pocket PC, Đi n tho i di ng…

 Các thi t b chuyên d ng khác: set top box, router, firewall (ph n c ng…)

H  tr  làm t t h n các thao tác nghi p v :

• Tin  h c hóa nghi p  v  hi n  ang  làm th  công

• C i ti n ch c n ng nghi p v  hi n  ang  c th c hi n trên máy  tính

• Đ  ra, xây d ng và tri n khai ch c  n ng  nghi p  v  m i

d li u ngu n liên quan n công vi c ó), t các thi t b thu th p

d li u (cân, nhi t k , t bào quang i n…), ho c t các ph n

m m khác.

• Cho phép trình bày các k t qu c a vi c th c hi n các yêu c u cho

ng i dùng (k t qu c a công vi c khi th c hi n trên máy tính)

ho c i u khi n ho t ng các thi t b i u khi n ( óng/m c a, dùng hay cho chuy n g y y ng…) g

• M t cách t ng quát, thành ph n giao ti p cho phép nh p/xu t thông tin cùng v i hình th c trình bày/giao ti p t ng ng.

• M c tiêu chính c a thành ph n này là a thông tin t th gi i bên ngoài ph n m m (ng i s d ng, các thi t b , ph n m m khác…) và bên trong, ho c ng c l i.

• Dùng thông tin ngu n t các thành ph n giao di n ( ch c n ng

• Dùng thông tin ngu n t các thành ph n giao di n ( ch c n ng

Thành ph n l u tr (thành ph n d li u)

• Cho phép l u tr l i ( ch c n ng ghi ) các k t qu ã x lý

 Ví d : Vi c m n sách ã c ki m tra h p l , b ng l ng tháng ã c tính

M c tiêu chính c a thành ph n này là chuy n i d li u gi a b

nh chính và b nh ph

Các  lo i 

Tí h ú

Ph n

Ph n m mm m

nh t c quan tâm xem xét trong ngành Công ngh Ph n m m

Tính d s a l i: khi có s không phù h p (so v i yêu c u) trong quá trình ki m tra m t thành ph n, vi c phát hi u chính xác “v trí l i” và s a l i là nhanh nh t có th c.

Tính d b o trì: khi c n nâng c p, c i ti n m t thành ph n (theo yêu c u m i), vi c c p nh t ph n m m là nhanh, chính xác nh t có th c và c bi t là c g ng h n ch nh

h ng n các thành ph n khác

h ng n các thành ph n khác

Tính tái s d ng: các thành ph n ã th c hi n có th dùng

l i trong các ph n m m cùng l p (ho c cùng l nh v c) v i th i gian và công s c ít nh t có th c

………

 góc nhìn c a Ng i s  d ng

S  phát tri n c a Công ngh  ph n m m

Giai  o n 1  (1950 – gi a 1960)

• X  lý theo lô, x  lý t p trung, ít x  lý phân tán, ít s a  i ph n m m

Giai  o n 2 (t  gi a 1960  n gi a 1970)

• H  th ng  a ch ng trình và  a ngu i dùng

• Th c  hi n không  úng yêu c u (tính toán sai, không  n  nh…)

• Th i gian b o trì nâng c p quá lâu, chi phí cao, hi u qu  th p

• Khó s  d ng

• Th c hi n ch m Khô h i d li i á h

• Không  chuy n  i d  li u gi a các ph n m m

 C m tính : m i ng i theo m t ph ng pháp riêng

 Thô s , n gi n : ch t p trung vào vi c l p trình mà ít quan tâm

n các công vi c c n làm khác (kh o sát hi n tr ng, phân tích yêu c u, thi t k …)

 Th công : còn thi u các công c h tr quy trình phát tri n

Khái ni m:

• Công ngh ph n m m là ngành khoa h c nghiên c u v vi c xây

d ng các ph n m m có ch t l ng trong th i gian và chi phí h p lý

d ng các ph n m m có ch t l ng trong th i gian và chi phí h p lý

Công  ngh  ph n m m

Công  c Quy  trình

Ph ng  pháp

ph n m m

• Công c và Môi tr ng phát tri n ph n m m :

• H th ng các ph n m m tr giúp trong l nh v c xây d ng ph n

m m

• H tr các chuyên viên tin h c trong các b c xây d ng ph n

m m theo m t ph ng pháp nào ó v i m t quy trình c

Các yêu c u Xác  nh 

Ki m ch ng

Tri n  khai Waterfall

Xác  nh  yêu c u

“Thi t k   nhanh”

Xây d ng Prototype

Đánh giá và  xác   nh rõ yêu c u

Phát tri n 

ph n m m

• Phân  lo i yêu c u:

 Yêu c u ch c n ng: L u tr , tra c u, tính toán, k t xu t

Giai   o n kh o sát hi n tr ng và xác  nh yêu c u

oCó v n /khó kh n gì hi n t i hay không? Nguyênnhân?

 V n /khó kh n c l p v i công ngh , ch liên quan

n chuyên môn nghi p v thì c n gi i quy t ngay

• Hi n tr ng t ch c

• Hi n tr ng nghi p v

• Hi n tr ng Tin h c (ph n c ng, ph n m m, con ngg (p g, p , g i))

K  thu t thu th p yêu c u – Ph ng v n

Có th   nh h ng n i dung c n tìm hi u, có th  h  

th ng hóa các v n ghi nh n c

th ng hóa các v n   ghi nh n  c

• Làm vi c v i c p lãnh  o   n m m c tiêu c a h  

th ng ph n m m c n xây d ng, nh ng  i t ng c n h

• Khi tìm hi u, c n ghi nh n các thông tin:

Đ a nh n xét cá nhân c a ng i ph ng v n

 Dùng thu t ng /ngôn ng  Tin h c

K  thu t thu th p yêu c u – B ng câu h i

 Thêm ch  cho l i bình 

 Không ph i ch    cu i trang, hay cu i b ng câu h i, 

 Nên d  ki n nh ng câu h i nào s  có ý ki n thêm thì nên có s n ch    ghi l i bình ngay d i câu h i  ó)

• Các tài li u (có th  tìm hi u nh ng v n b n chung)

• Ti n hành sau cùng (n u c n thi t)

• Ki m tra l i:

Đã hi u  úng nghi p v  hi n t i?

 Có nh ng ngo i l ?

 Phát hi n nh ng khó kh n, l  h ng trong quy trình nghi p v

Phân tích thi t k  nhóm (JAD – Joint Application Design)

Q  & A

• Các mô t v yêu c u trong giai o n xác nh yêu c u:

 Ch mô t ch y u các thông tin liên quan n vi c

 Ch mô t ch y u các thông tin liên quan n vi c

th c hi n các nghi p v trong th gi i th c, ch a

th hi n rõ nét vi c th c hi n các nghi p v trênmáy tính

 Mô t thông quá các v n b nd gây ra nh m l nvàkhông tr c quan

 Nhi u nhóm ng i dùng có cùng các quy n h n gi ng nhau

 Nên  xét là  1  Actor hay nhi u Actor ?

 Vi c xác nh Actor ph thu c ng c nh và quy trình th c t

•Đ c tín hi u t  camera, sensor

• Phát l nh  i u khi n ra loa,  èn,  i n tho i…

• K t xu t/n p d  li u t  Excel

• K t xu t d  li u báo cáo ra ph n m m g i email 

(Microsoft Outlook, Outlook Express…)

• Ph n m m trung gian k t n i   chuy n  i email t  

d ng Web based sang POP3 (ví d  Yahoo!Pop)

• …………

• M t Use Case làm t chu i các hành ngmàh th ng

Ví  d  1 : Xét ph n m m Qu n lý h c sinh c p III

• S  t ng tác gi a   Actor và   Use case

• Chi u  c a m i tên th  hi n  vai  trò ch   ng trong  s  t ng tác

S    Use Case

• S t ng tác gi a Actor và Use case

• S  t ng tác gi a   Actor và   Use case

• Chi u  c a m i tên th  hi n  vai  trò ch   ng trong  

s  t ng tác

• Ví d  :

Ki m tra tài kho n

Rút ti n Khách  hàng Ki m tra tài kho n

Ng i  s  d ng

1 Use Case b t  u khi khách hàng  a th  tín d ng vào. H  th ng  c và th m tra thông tin c a th

2 H  thông nh c nh p s  PIN. H  th ng ki m tra s  PIN

3 H  th ng h i tác v  nào khách hàng mu n th c hi n. 

• basic  flow (“Happy Path”)

c p 1, các s    c p 1 này ph i  m b o th  hi n  y 

 ý ngh a s    c p 0 (tác nhân, thi t b , lu ng d  

li u, x  lý, b  nh  ph )

 C p 2: M i s    c p 1 l i có th  phân rã thành nhi u 

s    c p 2 t ng t  nh  vi c phân rã c a s    c p p g p p0

 ………

Ví  d  : S    c p 0

Configuration Information

Configuration Data

Configuration Data

Ví  d  : S    c p 1

 D1: Thông tin c n l u tr (d a vào bi u

m u liên quan)

 D5: Thông tin c n l u tr (ch có trong m t

Ng i dùng  D5: Thông tin c n l u tr (ch có trong m t

 X lý l u tr

• Đ c D3 l y các tham s , quy nh và danh m c

• N u th a quy nh, ghi D4 , thông báo

tin trong bi u m u liên quan

• Tùy theo quy nh có th có hay không

 D3:

• Các danh m c ch n l a

• D li u v i t ng khi tìm th y (d a vào

bi u m u liên quan n i t ng c n tìm ki m)

 D2:

• Các danh m c ch n l a

• D li u v i t ng khi tìm th y (d a vào

bi u m u liên quan n i t ng c n tìm ki m)

 D6: D li u k t xu t (thông th ng là c n thi t)

 D4: D li u c n l u tr l i

• Thông th ng không c n thi t

• C n thi t khi nào???

• Hi n th thông tin k t qu ( D2 ) và k t xu t D6 (n u c n)

• D2 và D6 th ng trùng v i D3 (nh ng không nh t thi t)

• S d ng D1 , D3, D5 và quy nh liên quan tính k t qu D4

 D1: Thông tin v báo bi u mu n th c

hi n (d a vào bi u m u liên quan)

 D5: Thông tin v báo bi u mu n th c

 D4: Thông tin có trong báo bi u liên quan (c n thi t ph i l u l i) nh ng ch a

c x lý và ghi nh n l i (yêu c u x lý tính toán)

 D2: Thông tin v báo bi u c l p (bi u

• N u có D4 thì tính toán theo quy nh

và Ghi k t qu D4

• Hi n th thông tin báo bi u D2 và k t

xu t D6

Phân tích: xây d ng mô hìnhTh  gi i th c

Phân tích theo h ng  i t ng: xây d ng các mô hình 

v  các  i t ngc a Th  gi i th c

L p   i t ng

(Các) ph ng th c(Các) thu c tính

Protected   

#  protectedAttribute +publicOp()

#  protectedOp() privateOp()

• Xác  nh s  l ng th  hi n c a thu c tính / ph ng th c

Cl Class classifierScopeAttribute

classifierScopeOperation() instanceScopeAttribute

instanceScopeOperation()

Ví  d

Student name

address nextAvailID : int +  addSchedule(theSchedule : Schedule, forSemester : Semester) + getSchedule(forSemester : Semester) : Schedule

+ hasPrerequisites(forCourseOffering : CourseOffering) : boolean

# passed(theCourseOffering : CourseOffering) : boolean

studentID

#  passed(theCourseOffering : CourseOffering) : boolean + getNextAvailID() : int

Nh n  xét

Bình  th ng: Class bình th ng

Tên  class

(Các) ph ng th c (Các)  thu c tính

In nghiêng: Class thu n  o

G ch  d i: Object (không ph i class) Bình  th ng: Thu c tính bình th ng

In  nghiêng: không s  d ng

G ch  d i: Thu c tính static

Bì h h Ph h bì h h Bình  th ng: Ph ng th c bình th ng

+ float DienTich() + float ChuVi() + void Ve() +

# CDiem P2

# CDiem P3

# CDiem P4 + CTuGiac()

+ float DienTich() + float ChuVi() + void Ve() +

# float A

# float B + CEllipse()

+ float DienTich() + float ChuVi() + void Ve() +

 Quan h  k  th a

• ClassBk th a t ClassA

• ClassBk  th a t  ClassA

• ClassBlà m t tr ng h p  c bi t c a ClassA

• ClassAlà tr ng h p t ng quát c a ClassB

Quan  h  gi a các l p  i t ng

 ObjectXc a ClassAb h y thì ObjectYc a ClassB 

(bên trong ObjectX) v n có th  còn t n t i

 ObjectXc a ClassAb h y thì ObjectYc a ClassB 

(bên trong ObjectX) không th  còn t n t i

• Ví d :?

 Chi u c a quan h  (Association, Aggregation, Composition)

• N u  quan h  là 1 chi u:  a  s các  l i g i hàm  c  g i theo  úng  chi u  c a quan h

• N u  quan h  là 2 chi u: không v  m i tên

Quan  h  gi a các l p  i t ng

 Quan h  Dependency

• ClassA và ClassB không có quan h  Association

• ClassA “ph  thu c” vào ClassB

Trong ClassA có s

Tham  s  truy n vào K t  qu  tr  ra Bi n  c c b

c c (ki u B), ho c

th c/thu c tính static c a ClassB

class  A { void     F(B   x) {

… } };

class  A {

B     F() {

… } };

class  A { void     F() {

B     x;

} };

Đ i t ng chính

Đ i t ng ph

Tiêu  chu n nh n d ng  i t ng: có r t nhi u tr ng phái 

Đ ngh :

• Quan h theo th i gian

 Ít bi n ng: sau 1 th i gian dài m i thay i (th ng làm v

m t t ch c)

 Bi n ng: quan h x y ra vào lúc nào, trong thông tin có thu c

tính v th i gian thay i theo th i gian ( th ng quan tâm

tính v th i gian, thay i theo th i gian ( th ng quan tâm nhi u n lo i quan h này )

• Quan h v t ch c (th ng liên quan n i t ng ph )

• Quan h v không gian (th ng liên quan n i t ng ph

• Quan h theo vai trò : Ch ng/B ng

Nh n  d ng thu c tính

 S  ph  thu c (không có ý ngh a rõ ràng khi  ng  c l p)

• Ph  thu c m t  i t ng  Thu c tính c a  i t ng

• Ph thu c nhi u i t ng Thu c tính c a quan h

• Ph  thu c nhi u  i t ng  Thu c tính c a quan h

• Xét l n l t t ng bi u m u và quy  nh

 N u trong s    l p hi n t i ch a có th  l u tr  

• 3.1.Nhi ul p i t ng cónhi u c i m chung

 Xây d ng l p i t ng t ng quát chung cho các

 Danh sách các l p  i t ng và quan h

 Mô t  chi ti t t ng l p  i t ng và quan h

• V i m i l p  i t ng:

Các  khái ni m

 S    tr ng thái

• Mô t  chu trình s ng c a các  i t ng chính t  khi 

sinh ra, ho t  ng & m t  i

• M i  i t ng có th  có nhi u s    tr ng thái theo các góc nhìn khác nhau

 Tr ng thái & bi n c

• Tr ng tháic a  i t ng di n  t tình tr ng hi n có 

c a  i t ng (có ý ngh a trong m t  o n th i gian)

 Là   th  có h ng v i các node là các tr ng thái n i v i nhau 

b i  các cung mô t  vi c chuy n  i tr ng thái

Tên  tr ng thái

stateVar  : type = value entry/  entry action

d / ti it

Tên  tr ng thái

stateVar  : type = value entry/  entry action

d / ti it

Bi n  c (tham s )  [Bi u  th c  i u ki n]

/ Hành  ng (tham s )

do/  activity exit/  exit action

do/  activity exit/  exit action

Chuy n   i tr ng thái Hành   ng

Hành   ng

B3

B4

B5 B3,  B5, B6, B7 :  bi n c  ho t  ng

 Ph c v tra c u, tìm ki m Ph c  v  tra c u, tìm ki m

• Khi  ã quan tâm  n s    tr ng thái c a 1  i t ng

 Th ng  trong  ng d ng  không  còn ch c n ng xóa (th t  s )  i 

Assigned removeProfessor

addProfessor

Ví  d  2

add student / numStudents = numStudents + 1 add student / numStudents = numStudents + 1

Unassigned / numStudents = 0

/ numStudents = 0

remove student / numStudents = numStudents  1 remove student / numStudents = numStudents  1 add student / numStudents = numStudents + 1

Unassigned / numStudents = 0

remove student / numStudents = numStudents  1

Full

Cancelled do: Send cancellation notices do: Send cancellation notices

close addProfessor

closeRegistration

cancel

removeProfessor

close[ numStudents < 3 ] cancel

close

[ numStudents = 10 ] [ numStudents = 10 ] cancel

Full

Cancelled do: Send cancellation notices

close addProfessor

closeRegistration

cancel

removeProfessor

close[ numStudents < 3 ] cancel

close

[ numStudents = 10 ] cancel

do: Generate class roster do: Generate class roster

closeRegistration [ has Professor assigned ] closeRegistration [ has Professor assigned ]

close

[ numStudents = 10 ] [ numStudents = 10 ]

close[ numStudents < 3 ] close[ numStudents < 3 ]

closeRegistration[ numStudents >= 3 ] closeRegistration[ numStudents >= 3 ]

add student / numStudents = numStudents + 1

add student / numStudents = numStudents + 1

closeRegistration[ numStudents >= 3 ]

add student / numStudents = numStudents + 1

Ví  d  3: tr ng thái l ng nhau

superstate

ll d closeRegistration

/ numStudents = 0 / numStudents = 0

superstate

ll d closeRegistration

/ numStudents = 0

substate

Unassigned

add a professor add a professor

Cancelled do: Send cancellation notices do: Send cancellation notices

Full close

remove a professor remove a professor

close[ numStudents < 3 ] close[ numStudents < 3 ] [ numStudents = 10 ] [ numStudents = 10 ]

closeRegistration [ has Professor assigned ] closeRegistration [ has Professor assigned ]

Full close

remove a professor

close[ numStudents < 3 ] [ numStudents = 10 ]

closeRegistration [ has Professor assigned ]

close

add student / numStudents = numStudents + 1 add student /

numStudents = numStudents + 1

Assigned

H

Committed do: Generate class roster do: Generate class roster closeRegistration[ numStudents >= 3 ]

closeRegistration[ numStudents >= 3 ]

close[ numStudents >= 3 ] close[ numStudents >= 3 ]

add student / numStudents = numStudents + 1

Assigned

H

Committed do: Generate class roster closeRegistration[ numStudents >= 3 ]

close[ numStudents >= 3 ]

Luy n  t p

• V  s    tr ng thái c a thang máy

• V  s    tr ng thái c a 1  èn giao thông

• V s tr ng thái c a 1 c p èn giao thông t i ngã t

• V  s    tr ng thái c a 1 c p  èn giao thông t i ngã t

• V  s    tr ng thái c a 1  c gi