Truyền dữ liệu, internet và web
Trang 1BÀI 3: TRUYỀN DỮ LIỆU, INTERNET & WEB
GV : ThS Phạm Quốc Trung E-mail : pqtrung@sim.hcmut.edu.vn
Trang 2Nội dung bài học
1. Truyền Dữ Liệu
2. Internet
3. Web, công cụ tìm tin & thương mại điện tử
4. Email – Outlook Express, Webmail
5. Các dịch vụ khác trên Internet
Trang 4 Điện thoại kỹ thuật số :
Trang 51.2.1.Mạng: Giới thiệu chung
HUB (kết nối dùng cặp dây xoắn 10 BASE)
Liên mạng (Internetworking): Bộ chuyển mạch (Switch),
Trang 71.2.3.Mạng: Phân loại mạng
Mạng cục bộ - LAN (Local Area Network)
Mạng diện rộng – WAN, MAN
kết nối với nhau bằng nhiều phương thức, trãi ra trên một diện tích địa lý rộng lớn
rộng, nhưng phạm vi trong 1 thành phố/ thủ đô
Trang 81.2.3.Mạng: WAN
Trang 9 Intranet, Extranet & Internet
Địa chỉ IP & tên miền Internet
Telnet
Trang 102.1.Internet: Giới thiệu
Internet là một mạng lưới nối liền các máy tính trên phạm vi toàn cầu (mạng của các mạng)
Internet hoạt động mà không có 1 trung tâm
điều khiển nào cả.
Internet chịu ảnh hưởng của các tổ chức quốc
tế đưa ra các chuẩn về mạng và các cơ quan quản lý tên miền ở mỗi quốc gia.
Internet là một kho tri thức vô tận, kết nối nhiều lĩnh vực, gồm tập hợp các trang web được nối với nhau bằng các siêu liên kết (hyperlink)
Trang 11INTERNET, phục vụ các lợi ích phi quân sự.
Số người sử dụng Internet trên thế giới không ngừng gia tăng với tốc độ rất nhanh, hiện nay
tỷ lệ này ở nước ta là 10%.
Trang 122.3.Internet: Cách kết nối
Dial Up : kết nối bằng quay số điện thoại (PSTN)
Theo cách này, cần 1 modem, 1 số điện thoại, và 1 tài khoản kết nối đến máy chủ (cung cấp bởi ISP)
Leased Line : kênh thuê riêng Cách này ổn định và
tốc độ nhanh Tuy nhiên, chi phí thường cao
ADSL : thuê bao số bất đối xứng Khác với Dial Up
vì có thể vừa kết nối Internet vừa nói chuyện điện thoại ADSL hiện được sử dụng phổ biến vì tốc độ download cao, chi phí
rẻ dần và phù hợp với
doanh nghiệp vừa&nhỏ
Trang 132.4.Internet: Các dịch vụ phổ biến
Thư điện tử (E-mail)
World Wide Web (WWW)
File Transfer Protocol (FTP)
Tán gẫu (Chat)
Làm việc từ xa (Telnet)
Gọi điện thoại qua Internet (NetPhone)
Thương mại điện tử (E-commerce)
Các dịch vụ khác (Gopher, Giải trí…)
Trang 142.5.Internet: Intranet & Extranet
Trang 15Mạng công cộng
/người
sử dụng Internet
Mạng đối nội
Máy công tác
Máy chủ
Tài nguyên hoạch định công ty (ERP)
Hệ thống dữ liệu nội bộ
Máy chủ dành cho E-mail
Máy chủ dành cho web
Cơ sở dữ liệu Tường lửa
Trang 162.6.Internet: Địa chỉ IP & tên miền
Trang 173 Web, search engine, TMĐT
Web (World Wide Web)
Công cụ tìm tin (Search Engine)
Thương mại điện tử (E-Commerce)
Trang 183.1.1.Web: Giới thiệu
Trang web : Trang web là tập tin có dạng htm/ html, trong đó chứa các thẻ lệnh định dạng
văn bản theo ngôn ngữ đánh dấu siêu văn bản HTML ( H yper T ext M arkup L anguage)
Ví dụ : thunghiem.htm có nội dung như sau :
<HTML>
<HEAD><TITLE>Trang thử nghiệm</TITLE></HEAD>
<BODY><H1>Phần nội dung chính của trang web</H1><BR>
<A HREF=“http://www.vnn.vn/”>Nhấp vào để đến web VNN</A>
</BODY>
Trang 193.1.2.Web: Trình duyệt web
1 địa chỉ IP và 1 tên miền cố định
trình duyệt web, và gõ vào địa chỉ trang đó
trang này sang trang khác của cùng một máy chủ hoặc nhiều máy chủ khác nhau trên mạng Internet
=> World Wide Web (mạng toàn cầu)
Internet Explorer, Nescape Navigator, Opera,
Trang 203.1.3.Web: Internet Explorer(1)
Thanh địa chỉ Thanh công cụ
Thanh menu
Thanh trạng thái
Thanh cuộn dọc Nội dung
trang web
Trang 213.1.3.Web: Internet Explorer (2)
Các chức năng thông dụng
Trang 223.1.3.Web: Địa chỉ web (1)
Web address: cho biết trang web đặt tại đâu
Địa chỉ có dạng : http://<địa chỉ web>/
Một số lĩnh vực/ khu vực trong địa chỉ web :
edu (education) : giáo dục.
ac (academic) : học thuật.
com (commercial): thương mại.
org (organization): phi lợi nhuận.
Trang 233.1.3.Web: Địa chỉ web (2)
Trao đổi (forum):
Trang 243.2.Search Engine
Search Engine (mô-tơ tìm kiếm) là dịch vụ tìm kiếm
địa chỉ web trên Internet theo từ khóa yêu cầu Dịch vụ này càng được mở rộng để tìm kiếm nhiều thứ khác trên Internet, như : hình ảnh,video,software…
Một vài Search Engine phổ biến:
Trang 253.2.1.Tìm kiếm với Google (1)
Từ khóa tìm kiếm
• Có thể thay đổi từ khóa tìm
kiếm nhiều lần để có kết quả
sát hơn.
• Dùng AND (+), OR hoặc NOT
(-) để mở rộng/ thu hẹp điều
kiện tìm kiếm.
• Nhấp vào Advanced Search
nếu muốn tìm kiếm nâng cao,
theo địa điểm, thời gian…
Trang 263.2.2.Tìm kiếm với Google (2)
Trang 273.2.3.Thương mại điện tử (1)
Là mua bán trong môi trường “điện tử”, các giao dịch được thực hiện với sự hỗ trợ của công nghệ “điện tử”, đặc biệt là Internet Trong đó, phổ biến nhất là 2 loại hình : B2C (business to consumer) & B2B (business to business) VD:
Giới thiệu sản phẩm trên Internet.
Mua hàng và thanh toán qua Internet (credit,master card…)
Học tập qua mạng, đấu giá trên mạng, chính phủ điện tử…
Một vài địa chỉ thương mại điện tử :
Amazon: http://www.amazon.com
Ebay: http://www.ebay.com
VDC Tiền Phong: http://vdcsieuthi.vnn.vn
Web đấu giá : http://www.saigondaugia.com.vn
Thương mại điện tử VN : http://thuongmaidientu.com/
Trang 283.2.4.Thương mại điện tử (2)
Một số mô hình kinh doanh qua mạng :
Mô hình cửa hiệu điện tử (st ore-front)
Mô hình siêu thị ảo (e-mall)
Mô hình đấu giá (auction)
Mô hình c ổng giao tiếp (portal)
Mô hình giá động (dynamic-price)
Những vấn đề khi thực hiện TMĐT
V ấn đề công nghệ web sử dụng
Vấn đề bảo mật, m ã hóa & chứng th ực điện tử
Vấn đề virus, hacker & an toàn mạng
Vấn đề pháp lý khi thanh toán qua mạng
V ấn đề bản quyền & sở hữu trí tuệ
Trang 294.Electronic mail (E-mail)
Thư điện tử (e-mail) là một phương thức nhận và gửi thư thông qua phương tiện Internet.
Muốn sử dụng thư điện tử phải đăng ký với nhà cung cấp để có 1 hộp thư điện tử Có 1 số cách đăng ký :
Miễn phí: nhiều trang web cung cấp e-mail free như :
Yahoo Mail: http://mail.yahoo.com
Các công ty, trường đại học chỉ cung cấp email cho cán
bộ hoặc sinh viên (thường là miễn phí).
Trang 304.1.Email: Địa chỉ E-mail
Khi đã đăng ký dịch vụ e-mail, mỗi người sẽ được cấp một hộp thư điện tử, là một không gian chứa thư tại máy chủ của nhà cung cấp, lớn hay nhỏ tùy theo nhà cung cấp Mỗi hộp thư có một địa chỉ
Địa chỉ mail thường có dạng :
<Email ID>@<Domain name>
Ví dụ : john@yahoo.com địa chỉ thư điện tử của
ông John tại máy chủ yahoo.com.
john: Email ID (tên chủ nhân của hộp thư).
yahoo.com: Domain name (tên miền, nơi đặt hộp thư).
@: đọc là “at sign” hay “a móc”
Trang 314.2.Email: Trình nhận&gửi mail
Khi gửi thư điện tử, lá thư đó sẽ theo đường internet, đến hộp thư của người nhận Để đọc được lá thư đó, người nhận phải vào Internet, mở hộp thư ra xem Có
Trang 324.3.Email: Outlook Express (1)
Để sử dụng Outlook Express gửi & nhận thư điện tử, NSD phải khai báo các thông số Tùy theo nhà cung cấp mà các thông số có thể
khác nhau Có 2 kiểu mail server :
Ví dụ : địa chỉ abc@hcm.vnn.vn khai báo
Password : <mật khẩu của hộp thư>
Trang 334.4.Email: Outlook Express (2)
Create Mail : tạo lá thư mới, khi tạo lưu ý :
To : địa chỉ đến, dùng dấu “;” để cách các địa chỉ
CC : địa chỉ những người cùng nhận thư.
BCC: địa chỉ nhận thư (người khác không biết).
Subject : tựa đề lá thư.
Content : nội dung lá thư.
Send/ Receive : kết nối để gửi, nhận thư.
Reply/ Reply All : trả lời thư đang xem.
Forward : chuyển tiếp thư cho 1 người khác.
Delete : xóa lá thư đang xem/ đang chọn.
Trang 34 News group services:
Dịch vụ cho phép xây dựng các nhóm tin.
Thảo luận thông qua việc gửi thông điệp tới nhóm tin.
Một thông điệp được gửi đi sẽ truyền tới mọi thành viên khác.
Vd: http://groups.google.com ; http://groups.yahoo.com
Mailing list:
Là một địa chỉ email đặc biệt mà khi gửi email tới địa
chỉ này, mọi thành viên của list sẽ nhận được email đó.
Vd: http://groups.yahoo.com ; http://www.topica.com ;
http://www.coollist.com
Trang 355.1.Các dịch vụ Internet khác
Instant Messenger:
thông qua việc gửi các messages
Internet Phone:
FTP : download, upload file trên Internet
Internet Games, Greeting Card,…
Trang 365.2.Sử dụng Internet hiệu quả
Sử dụng tại nhà bằng kết nối điện thoại.
Các điểm Café Internet công cộng.
Phòng máy của Trường/ Khoa (P.Mô phỏng-102B10)
quan tới bài học của mình trên lớp :
Website có chứa bài giảng:
http://www.sim.hcmut.edu.vn/
Các trang web của các trường ĐH khác,…
Website có tài liệu tham khảo, các website thư viện.
http://www.vnulib.edu.vn/
http://www.edu.net.vn/
Trang 37 WWW – IE, tìm tin, e-commerce
E-mail – OE, mail list, news group
Các dịch vụ khác : IM, Phone, FTP,…