Giáo án tham khảo sinh học 8 Hoạt động hô hấp

TRƯỜNG THCS KIM ĐỒNGGIÁO VIÊN TRỊNH LÊ PHƯƠNG QUÝ THẦY CÔ GIÁO... Hoạt động của cơ hoànhQuan sát các hình sau:... Ghi tên các chất khí tương ứng lên các mũi tên trên hình vẽ

TRƯỜNG THCS KIM ĐỒNG

GIÁO VIÊN TRỊNH LÊ PHƯƠNG

QUÝ THẦY CÔ GIÁO

Kiểm tra bài cũ :

Hô hấp là quá trình không ngừng cung

cấp oxy cho các tế bào của cơ thể và loại

khí cacbonic do các tế bào thải ra khỏi cơ

thể.

- Hô hấp là gì?

- Hô hấp có vai trò quan trọng như thế

nào đối với cơ thể?

- Hô hấp gồm những giai đoạn nào?

Nhờ hô hấp mà Oxy đươc lấy vào để oxy

hóa các hợp chất hữu cơ tạo ra năng

lượng cần cho mọi hoạt động sống của cơ thể

Gồm 3 giai đoạn chủ yếu: Sự thở, TĐK

ở phổi, TĐK ở tế bào

I Thông khí ở phổi (hô hấp cơ thể)

Cử động hít vào và

thở ra được gọi là gì?

? Thế nào là một cử động

hô hấp, thế nào là nhịp hô

hấp?

? Thông khí ở phổ nhờ vào cử động nào?

I Thông khí ở phổi ( hô hấp cơ thể)

- Sự thông khí ở phổi nhờ

cử động hô hấp (hít vào

thở ra)

I Thông khí ở phổi ( hô hấp cơ thể)

Cử động của cơ và xương lồng ngực

Quan sát các hình sau:

Hoạt động của cơ hoành

Quan sát các hình sau:

I Thông khí ở phổi ( hô hấp cơ thể)

Sau khi quan sát hình hãy hoạt động nhóm theo bàn trong

2 phút hoàn thành bảng sau:

Cử động

hô hấp Hoạt động của các cơ và xương tham gia hô hấp

Cơ liên sườn Hệ thống xương

ức và xương sườn Cơ hoành Thể tích phổi

Hít vào

Thở ra

Co

Nâng lên, nở 2 bên Hạ xuống

120 99 9876543210

Hết giờ

? Các cơ và xương lồng ngực đã phối hợp

hoạt động với nhau như thế nào để làm

tăng thể tích lồng ngực (khi hít vào) và

giảm thể tích lồng ngực (khi thở ra)?

- Cơ liên sườn ngoài co tập hợp xương

ức và xương sườn có điểm tựa linh động

với cột sống sẽ chuyển động đồng thời

theo 2 hướng: lên trên và ra 2 bên →

Lồng ngực mở rộng ra 2 bên là chủ yếu

- Cơ hoành co → lồng ngực mở rộng

thêm về phía dưới, ép xuống khoang

bụng

- Cơ liên sườn ngoài và cơ hoành dãn ra

→ lồng ngực thu nhỏ trở về vị trí cũ

* Ngoài ra còn có sự tham gia của một

số cơ khác trong các trường hợp thở

gắng sức (cơ ức – đòn – chũm )

? Các cơ và xương lồng ngực đã phối hợp hoạt động với nhau như thế nào để làm tăng thể tích lồng ngực (khi hít vào) và giảm thể tích lồng ngực (khi thở ra)?

I Thông khí ở phổi ( hô hấp cơ thể)

- Sự thông khí ở phổi nhờ

cử động hô hấp (hít vào

thở ra)

- Các cơ liên sườn, cơ

hoành, cơ bụng phối hợp

với xương ức, xương sườn

trong cử động hô hấp

Thông khí ở phổi

có sự phối hợp

của các cơ quan,

bộ phận nào?

Quan sát đồ thị: ? Khi nào khí hít vào và thở ra nhỏ nhất?

? Khi nào khí hít vào và thở ra lại lớn nhất?

Quan sát đồ thị 21.2 Hãy chọn ý ở cột A với cột B sao cho phù hợp (hoạt động nhóm theo bàn trong 1 phút):

? Hãy phân biệt hô hấp thường và hô hấp sâu (gắng sức)?

- Hô hấp bình thường : khi chúng ta

hít vào bình thường và thở ra bình

thường dưới sự tham gia chủ yếu của

cơ hoành và cơ liên sườn ngoài với

lượng khí ra vào phổi là ít nhất

(Lượng khí lưu thông khỏang 500 ml)

- Hô hấp sâu: Khi chúng ta hít vào và

thở ra gắng sức dưới sự tham gia

không những của cơ hoành và cơ liên

sườn ngoài còn có sự tham gia của 1

số cơ khác như cơ liên sườn trong, cơ

thành bụng, cơ ngực, với lượng khí

ra vào phổi là lớn nhất (dung tích

sống 3400 - 4800ml)

? Dung tích sống là gì? Làm thế nào để có dung tích sống lớn?

- Dung tích sống là thể tích không khí lớn nhất mà một cơ thể có

thể hít vào và thở ra

- Muốn có dung tích sống lớn cần phải luyện tập TDTT đều đặn từ

bé và tập hít thở sâu

? Vì sao phải tập hít thở sâu?

- Giúp tăng dung tích sống, tận dụng tối đa không khí đi vào phổi, tăng hiệu quả hô hấp

? Dung tích phổi khi hít vào, thở ra bình thường và gắng sức có thể phụ thuộc vào yếu tố nào?

- Sự thông khí ở phổi nhờ cử động hô hấp (hít vào thở ra).

- Các cơ liên sườn, cơ hoành, cơ bụng phối hợp với xương ức, xương sườn trong cử động hô hấp

I Thông khí ở phổi ( hô hấp cơ thể)

- Dung tích phổi phụ thuộc vào các yếu tố sau: Tầm vóc, giới tính, tình

trạng sức khỏe, bệnh tật, sự luyện tập…

II.Trao đổi khí ở phổi và tế bào

- Thiết bị đo nồng độ ôxi trong không khí hít vào, thở ra.

Không khí vào ra

CO2 0,02% 4%

Oxy 21% 16%

Nitơ 79% 79,5%

Hơi nước: Ít bão hịa

? Em có nhận xét gì về sự thay đởi thành phần khơng khí hít vào và thở ra?

? Tại sao nờng đợ khí O2 và nờng đợ khí CO2 trong khí hít vào và thở ra lại thay đởi nhiều?

• Tỷ lệ % O 2 trong khí thở ra thấp rõ rệt do O 2 trong khí hít vào

• Tỷ lệ % CO 2 trong khi thở ra cao rõ rệt do CO 2 khí hít vào

• Hơi nước trong khí thở ra bão hịa do được làm ẩm bởi lớp niêm mạc tiết chất nhày

• Tỷ lệ N 2 trong khí hít vào và thở ra khơng khác nhau nhiều.

• Vì trong quá trình hoạt đợng, tế bào cần O 2 để oxy hóa các hợp chất hữu cơ tạo năng lượng cho các hoạt đợng sớng đờng thời giải phóng

CO 2

TRƯỜNG THCS THẠNH ĐÔNG

B GV: NGUYỄN VŨ T HÁI BÌNH

TIM

TẾ BÀO

O2 O2 O2

CO2 CO2

CO2

CO2 CO2 CO2

PHỔI

SƠ ĐỒ HÔ HẤP Sự trao đổi khí ở

phổi và tế bào diễn ra theo cơ chế nào?

Cơ chế khuếch tán được thực hiện như thế nào?

ứng lên các

mũi tên trên

hình vẽ sau

1 Trao đổi khí ở phổi

Ở phổi, các chất

khí(O2, CO2)

được khuếch tán

như thế nao?

- O2 khuếch tán từ phổi

vào máu

- CO2 khuếch tán từ máu

và phổi

Ghi tên các chất khí tương ứng lên các mũi tên trên hình vẽ sau

2 Trao đổi khí ở tế bào

Ở tế bào, các chất

khí(O2, CO2)

được khuếch tán

như thế nào?

- O2 khuếch tán từ máu

vào tế bào

- CO2 khuếch tán từ tế bào

và máu

- Sự thông khí ở phổi nhờ cử động hô hấp (hít vào thở ra).

- Các cơ liên sườn, cơ hoành, cơ bụng phối hợp với xương ức, xương sườn trong cử động hô hấp

I Thông khí ở phổi ( hô hấp cơ thể)

- Dung tích phổi phụ thuộc vào các yếu tố sau: Tầm vóc, giới tính, tình

trạng sức khỏe, bệnh tật, sự luyện tập…

II.Trao đổi khí ở phổi và tế bào

1 Trao đổi khí ở phổi

- O2 khuếch tán từ phổi vào máu

- CO2 khuếch tán từ máu và phổi

2 Trao đổi khí ở tế bào

- O2 khuếch tán từ máu vào tế bào

- CO2 khuếch tán từ tế bào và máu

HỆ THỐNG BÀI HỌC BẰNG SƠ ĐỒ

• Đánh dấu vào câu trả lời đúng:

• 1 Sự thông khí ở phổi là do:

• a Lồng ngực nâng lên, hạ xuống.

• b Cử động hô hấp hít vào, thở ra

• c Thay đổi thể tích lồng ngực.

• d Cả a, b, c.

• 2 Thực chất sự trao đổi khí ở phổi và ở tế bào là:

• a Sự tiêu dùng ôxi ở tế bào của cơ thể

• b Sự thay đổi nồng độ các chất khí

• c Chênh lệch nồng độ các chất khí dẫn tới khuếch tán.

• d Cả a, b, c.

Câu 2: Hô hấp ở cơ thể người và thỏ có gì giống và khác nhau ?

-Ở người , sự thông khí ở phổi do nhiều cơ phối hợp hơn và lồng ngực dãn nở cả về phía 2 bên

Kiểm tra đánh giá:

Để bảo vệ hệ

hô hấp, chúng ta cần làm những công việc

gì?

Kể tên các bệnh liên quan đến hô hấp?

• DẶN DÒ:

giáo khoa trang 70.

- Đọc thêm “Em có biết” trang 71.

- Tìm hiểu về các bệnh đường hơ hấp

- Nghiên cứu trước bài 21

+ Tác nhân gây hại cho hệ hơ hấp + Biện pháp bảo vệ hệ hơ hấp