Giao trình bongs chuyền

Lịch sử phát triển Bản chất của môn bóng chuyền được dựa trên cơ sở một trò chơi vận động, nó luôn được cải tiến trong quá trình tập luyện và thi đấu, vì vậy nó đã phát triển và trở thàn

UỶ BAN THỂ DỤC THE THAO

TRƯỜNG DẠI HỌC THỂ DỤC THE THAO I

NHÀ XUẤT BẢN THỂ DỤC THỂ THAO

ỦY BAN THỂ DỤC THE THAO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THE DỤC THE THAO I

Chủ biên:

Th.S: Đinh Văn Lẫm

và các cộng sự

Th.S: Phạm Thế Vượng Th.S: Đàm Chính Thống

Môn'thể thao bóng chuyền xuất hiện lần đầu tiên ở

Mỹ vào năm 1895 do một giáo viên thể dục, ở thành phố' Geliok-Massatrusets có tên là Wiliam Morgan nghĩ ra Lúc đầu môn thể thao này chỉ là một trò chơi đơn giản, không đòi hỏi nhiều thiết bị và tôn kém, thường được chơi nhiều trên các bãi biển Sau đó qua gần 30 năm (1896-1925) với nhiều lần cải tiến và nghiên cứu luật chơi thì bóng chuyền đã gần giống như ngày nay

2 Lịch sử phát triển

Bản chất của môn bóng chuyền được dựa trên cơ sở một trò chơi vận động, nó luôn được cải tiến trong quá trình tập luyện và thi đấu, vì vậy nó đã phát triển và trở thành một môn thể thao mối

Từ năm 1895 đến năm 1920 bóng chuyền là môn thể thao đã thu hút được nhanh chóng mọi tầng lớp,

đặc biệt là lốp-trẻ tập luyện, do đó phong trào đã phát triển rẩ t nhanh không chỉ ỏ châu Âu mà còn phát triển sang châu Mỹ và châu A.

Bóng chuyền xuất hiện ở châu Mỹ Latinh và

Canada năm 1900; năm 1906 ở Puecôricô, năm 1910 ở Pari, năm 1917 ở Brazil và Urugoay

Bóng chuyền xuất hiện ở châu Á vào khoảng năm

1905 đến 1908 Lúc đầu vào Philippin, N hật Bản, Trung Quốc

Bóng chuyền vào châu Âu theo con đường quân đội

Mỹ Năm 1910 vào Pháp, năm 1914 vào Anh, năm 1920-1921 vào Liên Xô (cũ), Tiệp Khắc, Ba Lan và nó phát triển rất nhanh chóng ở châu Âu, đặc biệt là Liên

Xô, Pháp và Tiệp Khắc

Do có sự phát triển rất nhanh của bóng chuyền cả

về sô" lượng và chất lượng ở hầu hết các nưốc và các châu lục trên th ế giói, nên bóng chuyền đã có sô" người dân tham gia tập luyện thường xuyên khoảng trên

200 triệu người Do đó bóng chuyền cũng cần có một

tổ chức lãnh đạo thông nhất và được thi đấu trong các

Bóng chuyền là môn thể thao được phát triển rấ t nhanh và rộng khắp trên các châu lục, do đó năm

1913 tại Manila đã tổ chức giải thi đấu bóng chuyền

và đội Philippin đã giành thắng lợi sau 14 trận thi đấu Hai năm sau, vào năm 1915 tại Thượng Hải thì đội Trung Quốc đã giành được thắng lợi Và đến năm

1917 N hật Bản là nước đã đạt được kết quả xuất sắc.Bên cạnh sự phát triển về sô" lượng các nước tham gia tập luyện và thi đấu bóng chuyền, thì sự phát triển về kỹ th u ậ t và chiến th u ật cũng được phát triển theo, điều này đã làm cho bóng chuyền ngày càng trỏ nên hấp dẫn hơn Năm 1922, ở Mỹ lần đầu tiên bóng chuyền chính thức được tổ chức giải vô địch và cùng năm đó bóng chuyền cũng được đề nghị đưa vào chương trình Thế vận hội Olympic lần thứ 8 tại Pháp năm 1924 Cùng với mốc lịch sử đó, trong chương trình các Thế vận hội Olympic những năm tiếp theo

và trong các lần Đại hội TDTT sinh viên th ế giới, bóng chuyền luôn là môn thi đấu chính thức và được hoan nghênh nhiệt liệt

Do bóng chuyền ngày càng được thi đấu trong các đại hội TDTT khu vực, châu lục và thê giới, trong chương trình Thế vận hội và cả trong đại hội TDTT của sinh viên, vì sự gia tăng này đòi hỏi phải có một

tổ chức để quản lý và lãnh đạo phong trào bóng chuyền Nàm 1947, mốc lịch sử quan trọng nhất của bóng chuyền th ế giới là việc thành lập Liên đoàn

Bóng chuyềri Quốc tế tại Pari (Pháp) viết tắ t là FIVB trong độ -có các thành viên tham gia như: Liên Xô, Tiệp Khẵc, Pháp, Ba Lan, Nam Tư, Ý, Rumani, Hà Lan, Bỉ, Brazil, Hy Lạp, Chi Lê, Ai Cập, Nam Phi Sự kiện thành lập Liên đoàn Bóng chuyền Quốc tê chứng

tỏ sự thừa nhận bóng chuyền là môn thể thao mang ý nghĩa quốc tế rộng khắp

Việc thành lập Liên đoàn Bóng chuyền thê giới (FIVB) là biểu hiện sự chấp nhận bóng chuyền như một môn thể thao và vị trí của bóng chuyền ngày càng được nâng cao

Từ khi có Liên đoàn bóng chuyền Quốc tê thì các giải vô địch bóng chuyền th ế giới và các châu lục được

tổ chức liên tục vào các năm tiếp theo Sự phát triển lớn mạnh của bóng chuyền th ế giới về tính chất, quy

mô các giải thi đấu đã thực chất đánh giá đúng sự phát triển của môn bóng chuyển

Sau đây là một sô" nét khái quát về các giải thi đấu lớn của bóng chuyền th ế giới:

- Giải vô địch bóng chuyền th ế giới năm 1949 tại Praha (Tiệp Khắc) có 10 đội tham gia, kết quả đội Liên Xô vô địch

- Giải bóng chuyền th ế giới năm 1952 tại Mátxcơva (Liên Xô) có 11 đội nam và 8 đội nữ tham gia, kết quả hai đội nam, nữ Liên Xô vô địch

- Giải bóng chuyền thê giối năm 1956 tại Pari

(Pháp) đã có 24 đội nam và 17 đội nữ tham gia, kết quả nam và nữ Liên Xô vô địch.

Tiếp sau đó là: Năm 1960 tổ chức ở Brazil và năm

1963 ở N hật Bản

Cho đến nay, Liên đoàn Bóng chuyền Quốc tế đã có trên 100 nưốc tham gia, do vậy quy mô tô chức giải bóng chuyền th ế giới càng lớn và kỹ chiến thuật ngày càng được phát triển ở trình độ cao và cứ 4 năm 1 lần giải vô địch th ế giới lại đừợc tổ chức

Song song với việc tổ chức giải vô địch bóng chuyền

th ế giới- thì giải vô địch bóng chuyền châu Âu cũng được tổ chức, vì môn thể thao này cũng phát triển rấ t

mạnh ỏ châu Âu mặc dù bóng chuyền xuất hiện ở châu

Au muộn hơn các châu lục khác

Vào năm 1948 giải bóng chuyền châu Âu lần thứ

N hất đã được tổ chức tại Italia; tiếp theo đó, năm 1950 giải bóng chuyền châu Âu lần thứ Hai được tổ chức tiếp tại Sôphia (Bungari); năm 1953 giải lần thứ Ba được tổ chức tại Pari (Pháp); năm 1955 giải lần thứ Tư được tổ chức tại Bucaret (Hungari) và năm 1958 giải

tổ chức lần Năm tại Praha (Tiệp Khắc) Trong lúc đó

ở các khu vực khác như châu Mỹ, châu Á các giải bóng chuyền cũng được tổ chức nhưng quy mô, tính chất và

số lượng các đội tham gia, trình độ thể lực, kỹ chiến

thuật còn hạn chế, chỉ có một sô" nước có trình độ bóng chuyên phát triển tham gia thi đấu như: ở châu Mỹ Latinh có Brazil, Cuba, Peru Châu Á có Trung Quốc,

N hật Bản, Triều Tiên Tuy nhiên vào những năm

1959 giẳi vô địch bóng chuyền ba châu được tổ chức tại

P ari (Pháp) Lúc này trình độ bóng chuyền vẫn là th ế

m ạnh của các đội châu Au Sau các đội chầu Âu như: Lien Xô, Tiệp Khắc, Bungari, Ba Lan, Pháp, Thổ Nhĩ

Kỳ có Trung Quốc và Brazil

Bên cạnh sự phát triển của bóng chuyền ở các châu lục khác nhau thì trong từng khu vực thuộc các châu người ta cũng đánh giá sự phát triển mạnh mẽ của bóng chuyền ở châu Âu và cũng tổ chức được các giải

vô địch bóng chuyền Đông và Tây Âu ở châu Mỹ La tin h tổ chức được giải vô địch bóng chuyền Bắc Mỹ, Nam Mỹ và vùng biển Caribê; ở châu Á bóng chuyền cũng được tổ chức ỏ khu vực Đông Nam Á

Ngoài ra các giải bóng chuyền khác cũng thường xuyên được tổ chức như: Giải bóng chuyền thanh niên

th ế giới, giải vô địch bóng chuyền trẻ thê giới Các hình thức, tính chất, quy mô tổ chức các giải đấu này ngày càng được nâng cao và phát triển mạnh Số lượng các nưốc là thành viên của Liên đoàn Bóng chuyền Quôc tế tham gia tập luyện và thi đấu bóng chuyền ngày càng lớn Chính vì vậy mà năm 1963, Liên đoàn Bóng chuyền Quốc tế đã tổ chức rấ t nhiều giải đấu quôc tê để chuẩn bị cho Thê vận Olympic năm

1964 tại Tokyo (Nhật Bản) Tại Thế vận này đã có một

sô nước đưa ra thử nghiệm loại hình chiến thuật phát bóng và xếp sắp đội hình thi đấu theo nguyên tắc 5-1

Điều này lại một lần nữa khẳng định vị trí của bóng chuyền trên phạm vi quốc tế.

Trong thời điểm này trình độ thể lực, kỹ-chiến

th u ật bóng chuyền cũng đã được quan tâm và phát triển khá mạnh trên th ế giới, song một điều bất ngờ tại Thê vận hội năm 1964 tại Tokyo (Nhật Bản) là đội

nữ N hật Bản đã đưa ra thể nghiệm kỹ thuật phát bóng bay và trở thành vô địch Thế vận hội Phát bóng

“bay” xuất hiện đã đánh dấu mọt bước phát triển mới của kỹ thuật bóng chuyền hiện đại

Do kỹ thuật, chiến th u ật ở giai đoạn này có sự p h á t

triển mạnh theo các trường phái khác nhau ở các châu lục đã làm cho công tác huấn luyện môn bóng chuyền phải luôn thay đổi để phù hợp với xu th ế mới Những năm tiếp theo, các phương tiện huấn luyện bóng chuyền đã được cải tiến và hiện đại về trang thiết bị, dụng cụ, do vậy bóng chuyền càng có điều kiện phát triển mạnh mẽ như: Vê' kỹ thuật, xuất hiện tấn công hàng sau, chắn bóng bậc thang Các hệ thống chiến thuật như tấn công 3 người, chiến thuật phòng thủ số

6 cơ động cũng được phát triển rộng rãi.v V nhiều vận động viên có trình độ thể lực cao của bóng chuyền hiện đại như về sức bật, khả năng thi đấu trong thời gian dài

Trong những năm gần đây, bóng chuyền th ế giới đã

có sự phát triển mạnh mẽ và đồng đều ở khắp các

châu lục, nhiều kỹ thuật thi đấu mới, hiện đại có hiệu

quả cao đã'được ứng dụng như: Kỹ th u ậ t b ật nhảy phat bong, ky thuật đập bóng sau đầu người chuyển hai với một chân giậm nhảy v.v đã làm cho bong chuyên đạt tói trình độ đỉnh cao của nghệ th u ậ t th i đau Đieu này không chỉ đem lại hiệu quả th i đâu m à còn hấp dẫn người hâm mộ.

2 Qúa trình phát triển của Luật thi đấu bóng chuyên

Cùng VỚI sự phát triển về kỹ thuật, chiến th u ậ t và thê lực của các vận động viên bóng chuyên th ì L u ật thi đau cung luôn luôn được cải tiến, thay đổi và bổ sung cho phù hợp vối trình độ phát triển

Năm 1895, khi mới xuất hiện lần đầu môn th ể thao bóng chuyên thì chưa có các điều L uật th i đấu, mà chỉ

có những quy định đơn giản ban đầu của những người tham gia như một trò chơi

Năm 1896, lân đầu tiên môn thể thao này được tổ

chức thi đấu và các quy định cũng hết sức đơn giản.

Năm 1897, Luật thi đấu bóng chuyền được xuất hiẹn lan đau tien ơ Mỹ với những quy định đơn giản

và cụ thể như:

- Diện tích sân là: 25 X 50 Poot(!) tức là: 7,5m X

15.Im

(1) Poot - 12 inch = 0,3048m

- Chiều cao lưối th i đấu là: 6,5 Poot = l,98m.

- Sô" cầu th ủ không h ạn chế

Đến năm 1900 một sô" điều L uật này thay đổi, ví dụ như: Điểm kết thúc của mỗi hiệp là 21; chiều cao của lưới là 2,13m; vạch biên là phần của sân

Năm 1912, một sô" điều L uật tiếp tục được cải tiến

và thay đổi

Ví d ụ : Diện tích sân thi đấu là: 10,6 X 18,2m, chiều cao lưới là 2,28m Sau khi m ất quyền p h át bóng thì các đôi th ủ đổi chỗ

T rình độ ngày càng cao đòi hỏi L uật cũng phải thay đổi cho phù hợp vối thực tê" thi đấu

- Năm 1917, chiều cao lưới là 2,43m; hiệp đấu kết thúc là 15 điểm

- Năm 1918, đội hình trên sân thi đấu giới hạn là 6 người

- Năm 1921, có thêm đường giữa sân

- Năm 1922, quy định mỗi đấu th ủ chỉ được chạm bóng một lần và cả đội được chạm bóng 3 lần-

- Năm 1923, diện tích sân l à 9,1m X 18,2m

- Khi tỷ sô" hiệp đấu là 14 - 14 đội nào hơn hai điểm trước đội đó thắng

Các điều Luật thay đổi và bổ sung có tác dụng trực tiếp để thúc đẩy kỹ, chiến th u ậ t và thể lực phát triển

Đến 1Ô34 tại Hội nghị đại biểu các Liên đoàn bóng chuyền các quốc gia ở Stockhom Thụy Điển đã quyết định thành lập Uỷ ban kỹ thuật Đề nghị này được thông qua tại Béclin năm 1936 và do ông Ravich Maclopski người Ba Lan làm chủ tịch, u ỷ ban có 13 nước châu Âu, 5 nước châu Mỹ và 4 nước châu Á tham gia đã đi đến một quyết định lấy các điều L uật cơ bản của Mỹ làm cơ sở và thay đổi một sô' điều L uật cho phù hợp như:

+ Lấy đơn vị (m) làm đơn vị đo lường

+ Phân thân thê chạm bóng hợp lệ được tính từ th ắ t lưng trở lên

+ Đấu thủ chắn bóng không được chạm bóng hai lần

+ Chiểu cao lưới nam là 2.43m và lưới nữ là 2.24m.+ Vị trí phát bóng bị thu hẹp lại

Năm 1949 Luật bóng chuyền tiếp tục được thay đoi, VI dụ: Môi hiệp đâ'u đươc tạm dừng 3 lần và cho phép được chắn bóng tập thề

Năm 1951 có đường hạn chê tấn công và được phep đôi vị trí sau khi phát bóng

- Năm 1952 sô lần tạm dừng rú t xuống còn 2 lần

- Năm 1957 giảm số’ lần thay người trong 1 hiệp từ

12 xuông 4 lần Thòi gian quy định thay người từ 60 giây xuống 30 giây, không được làm động tác che

Trong những năm tiếp theo thì các điều L uật cũng được Liên đoàn Bóng chuyền Quốc tế thay đổi và hoàn thiện như: Đốì th ủ hàng trên được phép chắn bóng ở những quả phát bóng đầu tiên; Tấn công hàng sau không được b ật nhảy trên khu vực tấn công; Đôi th ủ hàng sau không được đánh bóng tay cao hơn mép trên lưới cho đến nay Mặc dù bóng chuyền th ế giới đã phát triển đến đỉnh cao của tài nghệ thi đấu và sức hâ"p dẫn của nó đã lan rộng khắp th ế giới thì các điều Luật vẫn tiếp tục được Liên đoàn Bóng chuyền Quốc

tế bổ sung và thay đổi

- Năm 1990, đấu thủ hàng trên không được chắn bóng ở quả phát bóng đầu tiên; Điểm của mỗi hiệp là

17, riêng hiệp quyết thắng thứ 5 đánh theo luật luân

lưu ( thẩng trong một pha bóng thì được điểm và được quyền phát bóng, thua trong 1 pha bóng thì m ất đỉểm

và mất quyền phát bóng), ở tỷ sô' 16 đều, đội nào hơn

1 điểm thì thắng cuộc

- Năm 1992, cuộc cách mạng về Luật đã làm cho bóng chuyền càng phát triển mạnh Một sô' điều L uật đặc trưng như:

+ Phần thân thể chạm bóng hợp lệ được tính từ đầu gô'i trở lên

+ ở quả chuyền thứ nhất trong đỡ đập và đỡ p h át bóng, đấu thủ được phép chạm hai ba lần liên tiếp trong cùng một động tác mà thòi gian bóng nằm không lâu trên cơ thể

+ Các đấu thủ tấn công không được nâng, cầm, đẩy, vít bóng

+ Trong đập bóng, đấu thủ đã hoàn th àn h động tác

mà bóng bay ra ngoài khu vực phòng thủ sau đó đâu thu này chạm lưối thì coi như không phạm luật

+ Điểm kết thúc từ hiệp một đến hiệp bốn là 17, riêng hiệp quyết thắng hiẹp thứ 5 vẫn đánh theo L uật luan lưu song phải hơn hai điểm mới thắng

Từ năm 1999 trở lại đây, do xu thê' phát triển m ạnh của bóng chuyền hiện đại nên Luật bóng chuyền trong nhà cũng đã có những thay đổi tương ứng:

- Điểm thi đấu của một hiệp đã được giới hạn là 25

điểm, thi đấu theo thể thức luân lưu (thắng điểm trực tiếp) Đội thắng 1 hiệp là đội được 25 điểm trước và hơn đội kia ít nhất hai điểm(nếu 25 đều thì đội thắng phải là 27:25) Nếu hai đội có sô" hiệp thắng là 2 đều thì hiệp quyết thắng (hiệp thứ 5) thi đấu tới 15 điểm

và đội thắng là đội được 15 điểm trước và hơn đội kia

ít nhất hai điểm (nếu hoà 15 đều thì đội thắng phải là 17:15)

- Cầu thủ được đánh bóng bằng bất cứ bộ phận nào của cơ thể (không được phạm lỗi dính bóng hoặc chạm bóng hai lần liên tiếp trừ chắn bóng)

- Cho phép sử dụng cầu thủ Libero (cầu thủ chuyên phòng thủ) để làm cho thi đấu bóng chuyền thêm hấp dẫn và quyết liệt

CHUYỀN ở VIỆT NAM

Bóng chuyền xuất hiện lần đầu tiên ở nước ta vào

năm 1922 Tuy là nưốc phát triển sau, chậm và phải trải qua những bước thăng trầm của lịch sử nhưng bóng chuyền vẫn được duy trì và phát triển

Giai đoạn đầu của sự hình thành và phát triển môn bóng chuyền ở nước ta, nó cũng mang bản sắc vùng gần giông một số’ nước trong khu vực Trong giai đoạn này bóng chuyền chỉ được phổ biến trong một sô" học sinh người Hoa ở một sô' thành phô" lớn Dưới sự thông

tri của' thực dân phong kiến, bóng chuyền nước ta không được phát triên.

Năm 1945, Cách mạng tháng Tám th àn h công N hà nưốc công nông ra đời chính quyền thuộc về nhân dân Tháng 3 năm 1946 Bác Hồ đã ra lòi kêu gọi toàn dân tập thể dục và được nhân dân nhiệt liệt hưởng ứng Ngoài một số" thành phô lớn thì bóng chuyền đã được phát triển ở nông thôn Trong giai đoạn này các giải bóng chuyên đã được tổ chức thi đấu giữa các tỉnh

Ví dụ: Liên khu 3 cho các tỉnh: Thái Bình, Hưng Yên và Hải Dương; liên khu 5 cho các tỉnh: Quảng Nam và Quảng Ngãi

Tuy trong giai đoạn này bóng chuyền được ph át triển mạnh, nhưng nhìn chung trìn h độ kỹ-chiến thuật còn đơn giản, chúng ta chưa có những thông tin của quốc tế

Sau hoà bình lập lại năm 1954 bóng chuyền mới có điều kiện để phát triển Lúc này bóng chuyền được phát triển rất mạnh trong lực lượng vũ trang mà tiêu biểu là đội bóng chuyền của Đoàn thể công, nòng cốt của đội tuyển quốc gia sau này Trong giai đoạn này, bóng chuyền vẫn phát triển một cách tự phát, chưa có một sự chỉ đạo chung

Để cho bóng chuyên Việt Nam phát triển đúng hướng và hiệu quả, lúc này đòi hỏi phải có một tổ chức lãnh đạo và thông nhất chung trong quản lý lãnh đạo

phong trào Do vậy, tháng 3 năm 1957, Hội bóng chuyền Việt Nam được th àn h lập Sự kiện này là một bưốc ngoặt lớn của bóng chuyền nước ta trong thòi kỳ mối Hội bóng chuyền Việt Nam là một tổ chức trực tiếp đứng ra tổ chức lãnh đạo và quản lý phong trào bóng chuyền nước ta Cũng năm đó chúng ta đã mồi chuyên gia nước ngoài giúp trong việc đào tạo cán bộ bóng chuyền Chúng ta đã tổ chức được một sô" giải thi đấu như: Giải hoà bình, thống n h ất mùa xuân và tháng 10/1957 đội tuyển nam nước'ta được thành lập

để tham dư giải 4 nước, trong đó có: Trung Quổc- Triều Tiên- Mông cổ và Việt Nam Tuy còn non trẻ nhưng các vận động viên nước ta lần đầu tiên đã được tiếp xúc với những kỹ th u ậ t mối của bóng chuyền quốc

tế Đó cũng là thòi kỳ đánh dấu những bước khởi đầu của bóng chuyền nước ta Phong trào ngày càng phát triển cả chiều rộng và chiều sâu, chúng ta tiếp tục mòi các đội bóng chuyền quốc tế vào Việt Nam thi đấu.Năm 1959 Hội bóng chuyền Việt Nam mời các đội tuyển bóng chuyền nam nữ Bungari và Mông cổ sang thi đấu hữu nghị Được cọ xát với quốc tế, vào thòi gian này trình độ bóng chuyền nước ta đã có bước phát triển nhanh về kỹ thuật, chiến th u ậ t và thể lực Trong nước, chúng ta bắt đầu tổ chức giải bóng chuyền hạng

A miền Bắc gồm 8 đội nam và 8 đội nữ tha™ crio ncrnìn

ra chúng ta còn tổ chức được các giải nôr

cho khu vực nông nghiệp

Năm* Ị962, Liên đoàn Bóng chuyền Việt Nam gia nhập Liên đoàn Bóng chuyền Quốc tế.

Năm 1963, chúng ta tham gia Đại hội thể thao Ganêpho lần thứ nhất tại Inđônêxia

Chiến tranh phá hoại của đê quốc Mỹ tại miền Bắc, cùng với cả nước, thê thao nói chung và bóng chuyền nói riêng đã chuyên sang thời kỳ mối, tuy vậy chúng

ta vân tô chức được một sô giải lốn như giải hạng A, giải dành cho miền núi

Năm 1966, đội tuyển bóng chuyền của chúng ta tham gia Đại hội Ganêphò châu Á lần 2 tạ i Campuchia Trong thòi kỳ chiến tran h chông Mỹ, mặc

dù điêu kiện tập luyện bị hạn chế, nhưng bóng chuyền vân được duy trì Đến năm 1973, bóng chuyền lại được khôi phục và phát triển, chúng ta tổ chức giải hạng A

VỚI sự tham gia của 24 đội nam nữ Đặc biệt, giai đoạn nay đọi bong chuyên nữ nước ta đã tham gia giải bóng chuyền trẻ các nưốc XHCN tại Triều Tiên

Nhìn chung từ khi bóng chuyền xuất hiện ở nưốc ta cho đen giai đoạn này, phong trào bóng chuyền luôn ược duy tri và đã có bước phát triển khá mạnh Mặc

u cac đau thu cua ta đã có những tiến bộ đáng kể về

v : í iến thuật’ Song còn nhiều m ặt bị hạn chế do chien tranh ở hai miền Nam Bắc

y , ' ^ thans 4 năm 1975 đánh dấu bước ngoăt

•c a dân tộc Vlệt Nam, giải phóng Miền Nam

thống n h ấ t đất nước Đây là một th u ận lợi rấ t lớn cho TDTT nói chung và bóng chuyền nói riêng Được sự quan tâm của Đảng và N hà nước đầu tư phát triến, chúng ta có điều kiện tổ chức được nhiều loại giải khác nhau từ trung ương đến các cơ sỏ địa phương Bộ môn bóng chuyền của Tổng cục TDTT được thành lập là cơ quan quản lý Nhà nước có chức năng lãnh đạo, tổ chức

và quản lý phong trào bóng chuyền của cả nước Chúng ta đã xây dựng k ế hoạch th i đấu định kỳ cho các giải bóng chuyền hạng A^, A2, B hàng năm; Ngoài

ra chúng ta còn tổ chức được giải bóng chuyền trẻ, giải bóng chuyền các ngành, Công đoàn, lực lượng vũ trang, ngành Đại học Thời kỳ này bóng chuyền nước

ta đã có bước phát triển mạnh, trình độ ngày càng được nâng cao Thông qua giải hạng A chúng ta đã chọn được một sô" đội nam nữ m ạnh tham gia thi đấu giải các đội m ạnh toàn quốc Qua thi đấu giải các đội

m ạnh chúng ta đều đã tuyển chọn được đội tuyển nam, nữ tham gia tập huấn và thi đấu quốc tế Hàng năm chúng ta tham gia giải bóng chuyền ba nước Đông Dương gồm: Việt Nam, Lào, Campuchia Ngoài

ra còn tham gia một sô" giải theo lòi mòi ở Liên Xô cũ

và một sô" nước trong khu vực Bên cạnh các giải theo lòi mời, hữu nghị thì bóng chuyền nước ta đã có 9 lần tham gia Đại hội thể thao Đông Nam Á (SEAGames)

2 năm một lần Tính từ SEAGames 15 (1988) đến SEAGames 23 tổ chức tại Philippin (2005)

Một.sự kiện có ý nghĩa vô cùng to lốn của bóng chuyền Việt Nam là tổ chức Liên đoàn Bóng chuyền Việt Nam ra đời năm 1991 Cùng vối cơ quan quản lý nhà nước đã có là bộ môn Bóng chuyền Tổng cục TDTT (nay là Ưỷ ban TDTT), Liên đoàn Bóng chuyền Việt Nam đã không ngừng tạo mọi điều kiện cho phong trào bóng chuyền nước ta luôn phát triển m ạnh

mẽ Chúng ta đã xây dựng được kê hoạch tổ chức th i đâu định kỳ cho từng năm, nhiều năm và phương hương phát triên bóng chuyền cho các năm sắp tối Hang năm chúng ta tổ chức được các giải B, A^, A2>

va ^ i m^n^ t°àn quốc Ngoài ra chúng ta còn tổ chức giai bóng chuyền trẻ; Bóng chuyền trong chương trìn h ĐạihộiTDTT toàn quốc; Bóng chuyền trong H ộikhoẻ Phù Đông và trong từng ngành, từng địa phương, trong từng miền Hàng năm chúng ta tham gia các giai quoc te, khu vực và châu Á, và tổ chức một sô" giải quoc te mơ rọng đê có điều kiện học hỏi và trao đổi kinh nghiệm, nâng cao trình độ So vói quốc tế, châu

va khu vực Đông Nam Á thì trình độ bóng chuyền nươc ta chưa cao, song thực tế chỉ ra rằng, trong

n ưng nam gan đây bóng chuyền Việt Nam đã được quan tâm phát triển và đã có nét khỏi sắc Bóng uyen la mọt trong các môn thể thao mũi nhon của nước ta đang được đầu tư và phát triển

hưng nam gân đây, bóng chuyền Viêt Nam đã có

g t anh vien tham gia vào Hội đồng trọng tài

quốc tế, tạo điều kiện cho bóng chuyền nưốc ta phát triển và hội nhập.

Bóng chuyền hiện đại vói xu th ế ngày càng phát triển đạt đến đỉnh cao của tài nghệ thi đấu thể thao.Bên cạnh chiều cao của các vận động viên bóng chuyền ngày càng p h át triển, thì các m ặt khác như trìn h độ kỹ th u ậ t điêu luyện, chiến th u ậ t đa dạng biến hoá nhanh, trìn h độ thể lực tốt và tâm lý vững vàng

đã làm cho bóng chuyền càng trở lên hấp dẫn trên toàn th ế giói Chính sự phát triển về trìn h độ bóng chuyền caomhư vậy, do đó trong công tác huấn luyện

đã nổi lên một sô" đặc trưng lớn của huấn luyện bóng chuyền hiện đại đó là:

- Xu hưống chuyên môn hoá cao trong từng vị trí của vận động viên bóng chuyền

- Xu hướng tấ n công nhanh và m ạnh gây yếu tô" bất ngờ

- Xu hướng tăng cường tấn công hàng sau

- Bật nhảy phát bóng mạnh

Thực tê" trong thi đấu cho thấy trong những năm gần đây, nhiều trận thi đấu bóng chuyền bị kéo dài do trình độ cao và tương đương giữa hai đội Chính vì thê" một sô" điều Luật thi đấu đã được Liên đoàn Bóng chuyền Quốc tế thay đổi và bổ sung phù hợp với thời gian thi đấu của một trận nhằm mục đích tăng tô"c độ thi đấu và tính hấp dẫn của bóng chuyền hiện đại

Chương II

KỸ THUẬT B Ó N G CHUYỀN

I KHÁI NIỆM CHUNG

Dưới góc độ chuyên môn, kỹ th u ậ t bóng chuyền được hiểu như là sự tổng hợp của các biện pháp đã được lựa chọn để vận động viên thực hiện một nhiệm

vụ vận động đánh bóng có hiệu quả nhất

Trong mỗi giai đoạn lịch sử nhất định, kỹ th u ậ t là phương tiện hàng đầu để tiến hành giải quyết các nhiệm vụ của thi đấu mà cụ thể là các hành động chiến th u ật trong những tình huống diễn biến trên sân mà luật cho phép Bóng chuyền là một môn thể thao mang tính đổi kháng cao (có lưới ngăn cách), tính chất diễn biến trận đấu rấ t đa dạng, do đó vận động viên bóng chuyền cần nắm vững các loại kỹ th u ật thi đấu cá nhân một cách điêu luyện và sử dụng chúng có hiệu quả trong quá trình thi đấu

II PHÂN LOẠI KỸ THUẬT BÓNG CHUYỀN Dựa vào đặc điểm tổ chức hoạt động thì kỹ th u ậ t thi

22

đấu trong bóng chuyền được chia thành hai loại: Kỹ

- Nhóm các hoạt động di chuyển không bóng bao

gồm: Tư th ế chuẩn bị, đi, chạy, nhảy

- Nhóm các hoạt động với bóng bao gồm: Các kỹ

th u ật với bóng được vận động viên lựa chọn ứng dụng trong quá trình thi đấu tuỳ thuộc vào những tình huống diễn biến của thi đấu để đạt hiệu quả cao nhất

Có thể phân loại kỹ thuật thi đấu theo sơ đồ 1 sau đây:

•O ’ CD

Cao

Tại chỗ Bỉnh thường

Xoáy

— Thấp tay chính diện Thấp tay nghiêng mình Cao tay chính diện Cao tay nghiêng mình

Q

c

C D v o*

— Cao tay bằng hai tay

— Cao tay bằng một tay —

O

ĩ j - Tư thế cơ bản

ca o*«

Tư thế động

oÌÉ

Sự phâĩi íoại kỹ thuật thi đấu như sơ đồ trê n thểhiện sự phát triển cao và đa dạng của kỹ th u ậ t bóngchuyền hiện- đại Ngày nay do tầm vóc của vận độngviên bóng chuyền không ngừng được phát triến vàcông tác huấn luyện thể lực cũng được chuẩn bị tươngứng làm cho uy lực tấn công và tôc độ của trậ n đấutăng lên Các kỹ thuật đập bóng với các đưòng chuyềnnhanh, thấp, xa lưới v.v kéo theo sự phát triển biếnhoá của chiến thuật, từ đó đã tạo tiền đề cho việc bổsung thay đổi luật thi đấu làm cho bóng chuyền hiệnđại tăng tính hấp dẫn, lôi cuốn ngưòi hâm mộ M ặtkhác, việc ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ th u ậ t đãkhông ngừng làm xuất hiện nhiều con đường tiến tớihoàn thiện và sáng tạo kỹ thuật mối tiên tiến trongtân công và phòng thủ Sử dụng phương pháp phânloại theo hình thức nhằm định ra từng mức, từng giaiđoạn hoàn thiện kỹ thuật thi đấu (từ khái quát đến cụthê từng kỹ thuật của cá nhân), có ý nghĩa rấ t quantrọng đên quá trình giảng dạy và huấn luyện Vì vậyđòi hỏi người huấn luyện viên (HLV) phải tuỳ thuộcvào trình độ tập luyện của vận động viên mà lập rachương trình chuẩn bị kỹ chiến th u ật ở mỗi giai đoạn

và chu kỳ huấn luyện tương ứng sao cho có hiệu quả cao nhất

Ngay nay, ngươi ta nghiên cứu cấu trúc kỹ th u ậ t động tác dựa trên đặc điểm động hình học, động học

và các pha (thành phần chuyển động của mỗi động tác) từ đó tìm ra con đường hoàn thiện và sáng tạo kỹ

th u ậ t mói ứng dụng trong th i đấu có hiệu quả hơn Thông thường th à n h phần kỹ th u ậ t động tác trong bóng chuyền bao gồm: Pha chuẩn bị, pha cơ bản và pha kết thúc

+ Pha chuẩn bị nhằm tạo điều kiện th u ận lợi nh ất cho di‘chuyển đến vị trí thích hợp để lựa chọn động tác đánh bóng

+ P ha cơ bản nhằm thực hiện động tác đánh bóng hợp lý nhất

+ Pha kết thúc được thực hiện sau khi hoàn thành động tác đánh bóng, chuẩn bị cho hoạt động tiếp theo

III ĐẶC ĐIỂM CỦA TẬP LUYỆN VÀ THI ĐAU BÓNG CHUYỀN

1 Đặc điểm

Bóng chuyển là môn thể thao tập thể, vận động viên được sử dụng tấ t cả các bộ phận của cơ thể để đánh bóng đi trong khuôn khổ của luật bóng chuyền cho phép Trong điều kiện phát triển của bóng chuyền hiện đại, đòi hỏi vận động viên cần phải có chiều cao

và thể lực chuyên môn tốt Đặc trưng của thể lực chuyên môn đối vối vận động viên bóng chuyền đó là: Sức m ạnh tốc độ; Sức nhanh phản ứng động tác; Sức

bền tôc.đọ v.à Sức bền bật nhảy Ngoài ra các tô" chất thể lực như: mềm dẻo, khéo léo, khả năng phôi hợp vận động cũng rất cần thiết để nâng cao th àn h tích th i đấu của vận động viên.

Tính tập thể trong bóng chuyền được thể hiện ở khả năng phối hợp và liên kết giữa các khâu chuyền một, chuyền hai và đập bóng Các phối hợp này phải được luân chuyển theo trình tự mà luật thi đấu cho phép,

do đó vận động viên bóng chuyền phải có thòi gian tập luyện lâu dài trong đội bóng mới đạt được khả năng phôi hợp hiệu quả trong thi đấu Tuy nhiên do môn thể thao bóng chuyền có trang thiết bị đơn giản, dễ tổ chức tập luyện với mọi đốỉ tượng nên bóng chuyền luôn được đông đảo quần chúng hâm mộ tham gia tập luyện và thi đấu

2 Tính chất và tác dụng của tập luyện và thi đâu bóng chuyền

Bóng chuyền là môn thể thao không mang tính chu

kỳ, do đó các hoạt động thi đấu thường diễn ra r ấ t đa dạng, tình huổng trận đấu không dự báo được chính xác, do vậy chỉ có tập luyện lâu dài và có trình độ cao mối có thể xử lý đạt hiệu quả cao ở các phương án tấ n công cũng như phòng thủ Chiến thuật bóng chuyền hiện đại rất đa dạng và phong phú, có nhiều trường phái khác nhau, song tất cả đểu rất biến hoá, linh hoạt với nhiều sáng tạo mối, do đó trong công tác huấn luyện việc dẫn dắt một đội bóng chuyền có thành tích

th i đấu cao là việc làm r ấ t công phu, đòi hỏi phải trả i qua các k h âu tu y ển chọn tà i năng và có đủ thời gian cần th iê t để đ ạ t k ế t quả n hư ý muốn.

Thi đấu bóng chuyền có tín h đốì kháng cao nhưng

có lưới ngăn cách, do vậy để th i đấu đạt k ết quả cao

th ì việc giải quyết các m âu th u ẫ n trong nội bộ của một đội bóng là cơ b ản và là yếu tô" quan trọng n h ất Trong một đội bóng chuyền, việc chuẩn bị kỹ th u ậ t, chiến

th u ậ t, th ể lực chuyên môn cho mỗi vận động viên là

r ấ t cần th iế t và phải đ ạ t được tói trìn h độ điêu luyện

th ể thao Tuy nhiên sức m ạnh của một đội bóng chuyền còn tuỳ thuộc vào sự gắn bó, đoàn kết phối hợp giữa các cá nhân, nhóm và toàn đội mới tạo th à n h một

h ình th á i phong cách chiến th u ậ t độc đáo, biến hoá và

đa dạng

Tập luyện bóng chuyền nhiều năm , ngoài việc nâng cao các chức năng hệ thống trong cơ thể, p h á t triển

th ể chất con người, m ặt khác còn giúp cho người tập

h ình th à n h n h ân cách và các phẩm chất quý giá như: lòng dũng cảm, tin h th ầ n tập thể, ý chí quyết thắng,

ý thức tổ chức kỷ luật, tín h quyết đoán trong việc xử

lý các công việc, củng cố các kỹ năng, kỹ xảo cần th iế t

cho cuộc sống

Thi đấu bóng chuyền được tổ chức rấ t đa dạng, dưới nhiều h ình thức, ngoài việc nâng cao th à n h tích thể thao nó còn là cầu nổì, hình thức giao lưu văn hoá

củng cố tinh hũu nghị giữa các đơn vị, các ngành, các quốc gia,'là điều kiện để con ngưòi xích lại gần nh au hơn, tạo ra một xã hội hoà đồng, bình đẳng và cùng tiến bộ.

IV KỸ THUẬT THI ĐẤU

A KỸ THUẬT TẤN CÔNG

1 Kỹ thuật di động

Di động là phương thức di chuyển của vận động viên bóng chuyền trên sân Để thực hiện được các hoạt động đánh bóng hợp lý và có hiệu quả, người tập cần phải biết lựa chọn các hình thức di chuyển phù hợp với tình huống thi đấu xảy ra Kỹ th u ậ t di động bao gồm:

Tư thế chuẩn bị và các hình thức sử dụng trong di động như: đi, chạy và các bước nhảy

Tư thê chuân bị: Tuỳ thuộc vào nhiệm vụ cụ thê đê

đánh bóng, người ta có thể chia tư thê chuẩn bị th àn h

ba loại căn cứ vào góc độ gấp của khớp gối:

Tư thế cao: Góc độ khớp gối lớn hơn 130°

Tư thê trung bình: Góc độ gập khốp gôi từ 90° - 130°

Tư thê thấp : Góc độ khớp gối < 90°

Mục đích của tư thế chuẩn bị trong di động là tạo dieu kiẹn thuận lợi cho vận động viên di động về mọi

phía nh an h nhất Thông thường người tập đứng ở tư

th ế tru n g bình, đứng trên hai nửa bàn chân phía trước, hai gốì hơi xoay vào trong Ó tư th ế này người tập sẵn sàng b ật khỏi điểm tỳ, chuyển trọng tâm cơ thể ra ngoài chân đế di động tối b ất kỳ hướng nào một cách th u ận lợi

Di động: Ngưòi tập tuỳ thuộc vào nhiệm vụ vận

động mà lựa chọn các hình thức di động thích hợp như: Đi, chạy và các bưốc nhảy

Đi: Vận động viên di động bằng bước thường, hơi

khuỵu ỏ khớp gốỉ, có thể sử dụng các bước đệm hay bước chéo (như di động trong chắn bóng chẳng hạn)

Chạy: Đặc điểm di động trong bóng chuyền có khác

với di động của các môn thể thao khác ở chỗ vận động viên di động nhanh trong các đoạn ngắn, tăng tốc đột ngột kết hợp vối dừng nhanh và quay nhanh Trong di động vận động viên phải xuất phát chạy nhanh song cũng phải dừng nhanh bằng cách xoay ngang mũi chân ra trước để giảm tốc độ, đồng thòi thực hiện động tác đánh bóng và sẵn sàng chuyển nhanh sang các hoạt động tiếp theo

Nhảy: Trong nhiều trường hợp khi phòng thủ hoặc

cứu bóng vận động viên cần thực hiện các bước nhảy (hay nhảy vọt) có giai đoạn bay trên không để nhanh chóng chiếm được vị trí đánh bóng khi' các bước di

động thường hay chạy có khả năng không kịp Thông thựờpg khi thực hiện các bưốc nhảy trong di động vận động, Viên thường kết hợp vối các động tác lăn ngã domất thăng bằng để ngăn ngừa các chấn thương có th ể xảy ra.

2 Các kỹ thuật với bóng

2.1, Kỹ thuât phát bóng

Đê đưa bóng vào cuộc, hiện nay vận động viên có thê vận dụng rấ t đa dạng các kỹ th u ậ t phát bóng: Phát bóng thấp tay; P hát bóng cao tay, phát bóng kết hợp với bật nhảy

Trưốc khi thực hiện quả phát bóng vận động viên đứng ở tư thê ổn định, hai chân rộng bằng vai, đứng chân trước chân sau, gối hơi khuỵu, m ắt hướng lưới, tay trái co tự nhiên ỏ khớp khuỷu, lòng bàn tay hưóng lên trên đõ bóng ỏ ngang tầm th ắ t lưng Tay phải đặt

tự nhiên trên bóng Cử động đầu tiên của kỹ th u ậ t phát bóng bao giờ cũng là tung bóng Tung bóng phải đam bảo ôn định từ dưói lên trên, bàn tay khi tung bóng phải chuyển động nhịp nhàng tăng dần tôc độ, bóng được tung gần như theo phương thẳng đứng Tung bóng sai sẽ ảnh hưởng rấ t lớn tới hiệu quả đánh bóng kê cả về độ chuẩn xác cũng như sức mạnh khi ra sưc cuôi cùng Đồng thời với tung bóng vận động viên thực hiện vung tay thuận làm động tác đánh bóng

Thân người xoay quanh trục đứng, vai phải đưa ra sau, khuỷu tay nâng cao hơn vai, lòng bàn tay hướng

ra trước lên trên, trọng tâm hơi chuyển ra sau, hai gối khuỵu chuẩn bị hỗ trợ lực khi đánh bóng Bàn tay được mở rộng, các ngón tay khum tự nhiên để tạo điều kiện khi tiếp xúc bóng Phương hướng dùng lực khi đánh bóng từ sau dưới lên trên và chếch ra trước, cổ tay gấp tích cực Kết thúc động tác đánh bóng, tay tiếp tục vươn theo bóng, hai chân duỗi thẳng Khi tay hạ xuống là lúc đồng thòi chân bước vào sân thực hiện các động tác tiếp theo

Trong thực tế có nhiều cách phối hợp hai tay khi đánh bóng

Thứ nhất: Người tập có thể tung bóng trước, sau đó

mới vung tay đánh bóng (phối hợp này sử dụng cho người mới tập)

Thứ hai: Người tập thực hiện động tác vung tay

đánh bóng trước, sau đó mới tung bóng và đánh bóng

đi Dạng phối hợp này thưòng được áp dụng khi phát bóng chuẩn hoặc bóng bay Tầm bóng tung thấp để đảm bảo đánh bóng chính xác

Thứ ba: Người tập thực hiện cùng một lúc vừa tung

vừa vung tay đánh bóng Đây là dạng phối hợp phức tạp nhưng có ưu th ế phát huy sức mạnh khi kỹ thuật động tác đã được hoàn thiện

2.2 N guyên lý các kỹ th u â t p h á t bóng

2.2.1 Phát bóng thấp tay trước m ặt (Hình 1)

- Tư thế chuẩn bị: Người tập đứng ở tư th ế trung

bình, chân trước, chân sau, hai gối khuỵu, m ặt hướng trước, tay trái co tự nhiên, lòng bàn tay ngửa đõ bóng

ỏ ngang tầm thắt lưng, tay phải để nhẹ trên bóng

- Giai đoạn đánh bóng: Để thực hiện động tác đánh

bóng, người tập thực hiện tung bóng, lúc này trọng tâm hơi hạ thấp làm động tác tạo đà ban đầu, tay trái đưa nhẹ từ dưới lên trên, bàn tay miết nhẹ vào bóng, bóng rời tay đi lên ở độ cao khoảng 50cm Lúc này tay phải vung từ trước ra sau tạo đà rồi lại thực hiện động tác đánh lăng từ dưới lên trên, hơi chếch ra trưóc (theo một mặt phẳng vuông góc với mặt đất để đánh vào sau dưới bóng ở ngang tầm thắt lưng

- Kết thúc động tác: Tay phải tiếp tục theo bóng,

cánh tay thẳng, lúc này người tập đồng thòi thực hiện

duỗi khớp gốì, tă n g lực, bưóc vào sân thực hiện các hoạt động tiếp theo.

P h á t bóng th ấp tay trước m ặt là một kỹ th u ậ t đơn giản, thường được sử dụng cho những người mối tập (nhất lằ đốì với nữ) Tuy nhiên tu ầ n tự cần th iế t phải thực hiện một cách liên hoàn đảm bảo tín h nhịp điệu,

là tiền đề để học những kỹ th u ậ t p h á t bóng khó hơn

2.2.2 P hát bóng thấp tay bên m ình (hình 2).

Hình 2 : K ỹ thuật p h át bóng thấp tay bên mình

• Tư th ế chuẩn bị: Người tập đứng ở tư th ế tru n g

bình, vai hướng lưới, tay trá i co tự nhiên đỡ bóng ở tầm ngang th ắ t lưng, m ắt quan sát sân đốỉ phương

- Giai đoạn đánh bóng: Để thực hiện động tác đánh

bóng, người tập tiến h àn h tung bóng, bóng được tung theo phương th ẳn g đứng, cao khoảng 50cm Tay phải thực hiện đưa ra sau làm động tác đánh lăng, phương hướng dùng lực từ dưới lên trê n ra trước đánh vào phần dưới sau bóng trên một m ặt phang nghiêng với

m ặt đ ất một góc 45° Bàn tay khi tiếp xúc bóng chắc

lại, cánh tay duỗi thẳng vươn theo hướng bóng đi, đến tầm ngang trước mặt thì dừng lại.

- Kết thúc động tác: Người tập nhanh chóng bước

vào sân ỗ tư thê trung bình, chuẩn bị cho các hoạt động tiếp theo

2.2.3 Kỹ thuật phát bóng cao tay trước m ặt (hình 3)

- Tư thế chuẩn bị: Người thực hiện đứng ở tư thê

cao, hai chân rộng bằng vai, chân trước chân sau, tay trái co tự nhiên, bàn tay ngửa đõ bóng ở tầm trưốc ngực, tay phải đặt nhẹ trên bóng, mắt hướng lưới

- Giai đoạn đánh bóng: Người tập thực hiện tung

bóng, lúc này trọng tâm hơi hạ thấp, tay trái đưa từ dưới lên trên theo phương thẳng đứng, khi bàn tay đến tầm ngang mặt thì thực hiện tung bóng, bóng ròi tay thẳng với trục dọc của vai phải hơi chếch ra trước

cao khoảng 1-1,5m Lúc này tay phải vung ra sau hơi gập khớp khuỷu (góc gập lớn hơn 90°) vai phải và đầu ngửa ra sau làm cho các nhóm cơ ở vùng ngực và th ắ t lưng căng ra, m ắt luôn quan sát bóng Khi bóng tối tầm cách th â n ngưòi một cánh tay ở phía trước trên cao của vai thì thực hiện động tác đánh bóng, tay phải duỗi m ạnh ở khớp khuỷu, bàn tay phải mở đánh vào sau dưới bóng-theo phương hướng lên trên ra trước.

- Kết thúc động tác: Cánh tay duỗi m ạnh vươn theo

bóng, cổ tay gập tích cực Do tiếp xúc lệch tâm bóng nên bóng xoáy mạnh Để tăng lực đánh bóng người tập

có thể kết hợp vói gập th â n và nh an h chóng bước vào sân để thực hiện các động tác tiếp theo

2.2.4 Kỹ thuật p h á t bóng cao tay nghiêng m ình

(hình 4)

Hình 4: K ỹ thuật phát bóng ca o tay nghiêng mình

- Tư th ế chuẩn bị: Người tập đứng ở tư th ế trung

bình cao, chân rộng bằng vai, chân trước chân sau, vai

hướng lưới (vuông góc với lưói), tay trá i co tự nhiên ngang thắt lưng, bàn tay ngửa đỡ bóng, tay phải đế tự nhiên hơi co hoặc đặt nhẹ trên bóng.

- Giai đoạn đánh bóng: Tay trái người tập thực hiện

tung bóng, lúc này trọng tâm h ạ thấp làm động tác tạo

đà Khi tay trái đưa bóng cao ngang tầm ngực th ì tung bóng theo phương thẳng đứng cao hơn đầu khoảng l,5m Tay phải vung từ trước xuống dưới, ra sau, vai phải hạ thấp, hai chân hơi khuỵu ỏ khốp gối, trọng lượng cơ thể dồn vào chân sau Tay phải tiếp tục chuyên động theo hình vòng cung từ sau lên trên kết hợp vối nâng vai, bàn tay mỏ rộng đánh vào sau dưới bóng chếch lên trên và ra trước Chân sau đạp đất và duỗi tích cực để tăng lực

* Kêt thúc động tác: Sau khi tiếp xúc bóng, cánh tay

vươn thẳng kết hợp với gập thân tích cực, m ặt hưóng lươi và nhanh chóng bưốc vào sân chuẩn bị cho các hoạt động khác

2.2.5 Ky thuật nhảy phát bóng (hình 5).

Phat bóng với nhảy là một kỹ th u ậ t khó, tiêu hao thê lực nhiều, tuy nhiên nếu chuẩn bị tốt th ì đây là mọt ky thuật CÓ uy lực và có hiệu quả cao trong th i đau bong chuyên hiện đại Trong những năm gần đây, nhiêu vận động viên đã áp dụng kỹ th u ật này trong thi đấu với các cách chạy đà khac nhau Ò đây chúng

Hình 5: K ỹ thuật nhảy phát bóng

tôi chỉ giới thiệu kỹ th u ậ t nhảy phát bóng m ạnh vói ba bưóc đà cơ bản

- Tư th ế chuẩn bị: Người tập đứng ỏ tư th ế trung

bình cao, tay phải (trái) co tự nhiên ngang th ắ t lưng, bàn tay ngửa đỡ bóng

- Tung bóng và chạy đà: Trong nhảy phát bóng

phần lớn ngưòi tập thực hiện tung bóng kết hợp với chạy đà sau khi kết thúc bước một Để thực hiện tốt động tác tung bóng, người tập hơi hạ thấp trọng tâm, tay phải (trái) đỡ bóng chuyển động xuống dưới để tạo

đà, sau đó đưa lên trên hơi chếch ra trước đến tầm ngang m ặt thì thực hiện tung bóng Các ngón tay miết vào bóng khi bóng rời tay để tạo lực xoáy ban đầu Bóng được tung lên cao, chếch với phương thẳng đứng một góc khoảng 80° (tuỳ thuộc vào bước đà dài hoặc ngắn mà người tập ứng dụng) Sau đó người tập thực