tổng quan ngành nhựa

tổng quan ngành nhựa

Tổng quan ngành hàng nhựa Việt Nam - Phần 1

Ngành sản xuất sản phẩm nhựa là một trong những ngành công nghiệp đang phát triển nhanh nhất tại Việt Nam với tốc độ tăng trưởng trung bình trong 10 năm trở lại đây là 15 – 20% Tổng doanh thu của ngành năm 2008 đạt 5 tỷ USD, tăng 26% so với cùng kỳ năm trước Việt Nam sản xuất rất nhiều chủng loại sản phẩm nhựa bao gồm sản phẩm đóng gói, đồ gia dụng, vật liệu xây dựng, thiết bị điện và điện tử, linh kiện xe máy và ô tô và các linh kiện phục vụ cho ngành viễn thông và giao thông vận tải

Tiêu dùng trong và ngoài nước tăng tạo điều kiện thuận lợi cho ngành sản xuất nhựa Việt Nam tăng trưởng nhanh trong nhiều năm tới Chính phủ đã đặt ra kế hoạch tăng trưởng ngành giai đoạn 2006 – 2010 là 15%/năm Hiệp hội Nhựa ước tính rằng năm 2009 ngành sản xuất nhựa trong nước sẽ đạt sản lượng là 3,2 triệu tấn, tăng từ 2,3 triệu tấn năm 2008; và kim ngạch xuất khẩu năm 2009 sẽ đạt 1 tỷ USD, tăng 15,9% so với năm 2008

Việt Nam là nước nhập khẩu ròng nguyên liệu nhựa, các chất phụ gia, máy móc

và thiết bị phục vụ cho ngành sản xuất nhựa Trung bình hàng năm, Việt Nam nhập khẩu từ 70 đến 80% nguyên liệu nhựa, trong đó có hơn 40 loại nguyên liệu khác nhau và hàng trăm loại chất phụ gia Việt Nam nhập khẩu hầu như tất

cả các thiết bị và máy móc cần thiết cho ngành sản xuất nhựa, chủ yếu là từ các nước châu Á và châu Âu

Nhu cầu thị trường

Kể từ năm 2000 trở lại đây, ngành công nghiệp sản xuất nhựa của Việt Nam đã duy trì tốc độ tăng trưởng cao nhờ tiêu dùng trong nước và xuất khẩu khẩu tăng mạnh Tiêu thụ nhựa bình quân theo đầu người tại Việt Nam năm 1975 chỉ ở mức 1kg/năm và không có dấu hiệu tăng trưởng cho đến năm 1990 Tuy nhiên,

kể từ năm 2000 trở đi, tiêu thụ bình quân đầu người đã tăng trưởng đều đặn và đạt ở mức 12kg/năm và đỉnh cao là năm 2008 là 34kg/người Chính phủ hy vọng đến năm 2010 sức tiêu thụ bình quân đầu người sẽ là 40kg/năm Tiêu thụ sản phẩm nhựa tăng đã tạo ra một làn sóng đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Việt Nam, tạo điều kiện thuận lợi cho ngành xây dựng, giao thông vận tải và các ngành sản xuất khác phát triển

Hình 1: Tiêu thụ sản phẩm nhựa bình quân theo đầu người tại Việt Nam (đơn vị: kg/người)

Nguồn: Bộ Công Thương

Trong khi đó, xuất khẩu sản phẩm nhựa tăng cũng kích thích sự tăng trưởng của ngành sản xuất nhựa tại Việt Nam Nhựa là một trong những mặt hàng xuất khẩu có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất tại Việt Nam trong 5 năm trở lại đây Theo một số báo cáo, dự báo năm 2009 kim ngạch xuất khẩu nhựa tăng 15,9%

Sản phẩm nhựa Việt Nam có tiềm năng phát triển rất lớn để tạo được vị thế vững chắc trên thị trường quốc tế Năm 2008, tổng doanh thu mặt hàng nhựa toàn cầu khoảng 400 tỷ USD trong số đó, nhựa vật liệu chiếm 50%, nhựa bán thành phẩm chiếm 25% và 25% là nhựa hoàn chỉnh Doanh thu nhựa hoàn chỉnh đạt khoảng 100 tỷ USD sẽ tiếp tục mở ra nhiều cơ hội xuất khẩu cho sản phẩm nhựa của Việt Nam Sản phẩm nhựa Việt Nam có vị thế khá cạnh tranh trên trường quốc tế nhờ vào (1) việc áp dụng các công nghệ sản xuất tiên tiến; (2) được hưởng những ưu đãi về thuế quan và (3) có khả năng thâm nhập thị trường tốt

Hình 2: Kim ngạch xuất khẩu nhựa của Việt Nam từ năm 2004 đến năm

2009 (đơn vị: triệu USD)

Nguồn: Hiệp hội nhựa Việt Nam

Sản phẩm nhựa Việt Nam hiện có mặt tại hơn 55 nước trên thế giới, bao gồm các nước ở Châu Á, Châu Mỹ, Châu Phi, Châu Âu và Trung Đông 10 thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam là Hoa Kỳ, Nhật Bản, Campuchia, Đức, Anh, Hà Lan, Pháp, Đài Loan, Malaysia và Philippines Và hiện có 530 công ty nhựa tại Việt Nam hoạt động trong lĩnh vực xuất khẩu

Tham khảo một số thị trường xuất khẩu sản phẩm nhựa đạt kim ngạch cao

Thị trường Tháng 3/2010 (USD) So T2/2010 So T3/2010

Indonesia 4,409,497 182% 418%

Nguồn: Hiệp hội nhựa Việt Nam

Nhằm đáp ứng nhu cầu sản xuất nhựa ngày càng tăng do sự gia tăng mạnh trong tiêu dùng ở cả trong và ngoài nước, Việt Nam đã phải nhập khẩu nhiều hơn nhựa nguyên liệu cũng như thiết bị và máy móc sản xuất

Hiện nay, Việt Nam phải nhập khẩu từ 70-80% nhựa nguyên liệu cần thiết cho hoạt động sản xuất Theo Hiệp hội nhựa Việt Nam, chỉ có 300 nghìn tấn nguyên liệu nhựa, chủ yếu là polyvinyl clorua (PVC) và Polyethylene Telephthalete (PET) được sản xuất trong nước, trong khi toàn ngành cần phải nhập khẩu lên đến 1,6-1,7 tấn nguyên liệu nhựa mỗi năm cộng với hàng trăm các phụ gia để phục vụ nhu cầu sản xuất Kim ngạch nhập khẩu nhựa nguyên liệu của Việt Nam đã tăng 16%/năm từ năm 2000 Trong năm 2008, các công

ty nhựa tại Việt Nam nhập khẩu 1,7 tấn nhựa nguyên liệu trị giá khoảng 3 tỷ USD; trong đó, Polypropylene (PP), nhựa polyetylen (PE) và Polystyrene (PS) chiếm tương ứng khoảng 39%, 27% và 8%

Hình 3: Kim ngạch nhập khẩu nhựa nguyên liệu của Việt Nam (đơn vị:

triệu USD)

Nguồn: Hiệp hội nhựa Việt Nam

Việt Nam nhập khẩu nhựa nguyên liệu chủ yếu từ Đài Loan, Hàn Quốc, Thái Lan, Singapore, Nhật Bản, Malaysia, Hoa Kỳ, Trung Quốc và Ả Rập Xê-út

Ngoài việc nhập khẩu 70% - 80% nguyên liệu nhựa đầu vào mỗi năm, Việt Nam nhập khẩu hầu như tất cả các thiết bị và máy móc cần thiết để sản xuất các sản phẩm nhựa Phần lớn các thiết bị và các loại máy sản xuất nhựa được nhập khẩu từ một số nước châu Á bao gồm Đài Loan, Trung Quốc, Hàn Quốc, và Nhật Bản Ngoài ra, Việt Nam còn nhập khẩu một số lượng các thiết bị sản xuất nhựa và máy móc từ Đức và Ý Năm 2008, nhập khẩu thiết bị sản xuất nhựa và máy móc từ Hoa Kỳ ước tính đạt 2,5% tổng kim ngạch nhập khẩu

Hình 4: Nhập khẩu thiết bị và máy móc sản xuất nhựa của Việt Nam (đơn

vị: triệu USD)

Thị trường nhập khẩu 2005 2006 2007 2008

Các quốc gia khác 12,96 23,26 42,35 49,53

Nguồn: Thu thập từ nhiều nguồn khác nhau

Ngành nhựa Việt Nam chiếm lĩnh thị trường thế giới (Sep 18, 2010)

Ngành nhựa Việt Nam hiện có mặt tại hơn 40 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới và đang hướng đến con số 1 tỷ USD giá trị xuất khẩu (XK), tăng gần 43% so với năm trước

Trong 3 tháng đầu năm - thời gian mà các giao dịch chưa thực sự sôi động, con

số này đã đạt mức tăng trưởng trên 35% so với cùng kỳ năm ngoái, với tổng giá trị gần 200 triệu USD, trong đó sản phẩm nhựa bao bì tiếp tục chiếm ưu thế với

tỷ lệ 80%

Thời gian gần đây, nhựa được đánh giá là một trong những mặt hàng có tốc độ tăng trưởng XK nhanh nhất cả nước (chỉ đứng thứ 4 sau cơ khí, hạt tiêu và cà phê) với những thị trường XK còn hết sức rộng lớn và không quá khó để thâm nhập Theo Cơ quan thống kê Liên hiệp quốc, đối với mặt hàng nhựa, VN là nước có khả năng thâm nhập thị trường tương đối tốt, được hưởng mức thuế thấp hoặc đối xử ngang bằng các nước XK khác ở hầu hết các thị trường Bên cạnh đó, sản phẩm nhựa nước ta đang được đánh giá có sức cạnh tranh cao, tiếp cận công nghệ sản xuất hiện đại của thế giới và được thị trường chấp nhận Ngoài Nhật Bản đã vững thế cạnh tranh, các DN VN đang ngày càng thể hiện quyết tâm năng động hội nhập trong việc vươn tới những thị trường mới như Trung Quốc, Ấn Độ, Trung Đông, châu Phi và các nước thành viên mới của

EU - vốn là những khu vực có nhu cầu cao không chỉ về sản phẩm bao bì mà còn về các sản phẩm nhựa tiêu dùng và xây dựng

Bên cạnh đó, ngay trên “sân nhà”, sản phẩm nhựa cũng đã có mặt trong hầu hết các ngành, từ công nghiệp, nông nghiệp đến giao thông vận tải, xây dựng Những sản phẩm đòi hỏi chất lượng cao như ống dẫn dầu, đồ nhựa cho ôtô hay máy vi tính cũng đã được các DN sản xuất thành công thay thế nhập khẩu (NK)

mà điển hình là những tên tuổi như Tiền Phong, Phương Đông, Tân Tiến, Bình Minh

Tuy nhiên, trong điều kiện phần lớn nguyên liệu nhựa phải NK từ nước ngoài, việc giá nguyên liệu nhựa tăng liên tục theo giá dầu thế giới, cộng với sự bấp bênh của một số nguồn hàng, đã tạo sức ép không nhỏ trong quá trình sản xuất kinh doanh nhựa Sự lệ thuộc nguyên liệu đầu vào NK luôn là thách thức lớn đối với các DN trong ngành Hiện mỗi năm ngành nhựa cần 1,5 triệu tấn

nguyên phụ liệu, trong khi sản xuất nội địa mới đáp ứng khoảng 300.000 tấn Đồng thời, các DN chưa có chiến lược lâu dài về xúc tiến thương mại, quảng

bá thương hiệu và chưa thâm nhập trực tiếp vào hệ thống phân phối hay mở hệ thống bán hàng tại các thị trường XK Chính điều này hạn chế giá trị gia tăng của sản phẩm XK

Hiện thị trường thế giới có 3 khu vực trọng yếu của mặt hàng này là Mỹ, EU và Nhật Chỉ riêng lĩnh vực bao bì nhựa, mỗi năm EU đã nhập hơn 500.000 tấn và Nhật là 480.000 tấn, trong khi ngành nhựa VN tại cả 3 thị trường lớn này chỉ có một thị phần khiêm tốn (chưa đến 1% ở Mỹ, gần 3% ở Nhật và khoảng 5% ở EU) Ngành nhựa nước ta vẫn chưa thể nhanh chóng chiếm lĩnh thị trường, bởi giá sản phẩm nhựa trong nước cao hơn giá XK Ngoài ra, việc huy động vốn

lẫn mặt bằng để mở rộng sản xuất không đơn giản, bởi hầu hết DN trong ngành

là vừa và nhỏ Bên cạnh việc ngành nhựa thiếu nguồn nguyên liệu tái sinh sạch

để có thể hạ giá thành, việc thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao cũng đang

là bài toán khó với các DN, cản trở nỗ lực mở rộng thị phần ra nước

ngoài.Theo Bộ Công thương, các DN trong ngành cần liên kết hợp tác để thực hiện các hợp đồng lớn và lâu dài, thay vì tồn tại tới 1.400 DN song chủ yếu vẫn

là quy mô vừa, thậm chí nhỏ lẻ như hiện nay Về sản phẩm, Bộ khuyến cáo DN tăng đầu tư và áp dụng công nghệ mới cho các sản phẩm nhựa kỹ thuật cao, đặc biệt là các loại bao bì có thể tự hủy để bảo vệ môi trường, các sản phẩm phục

vụ nội địa hóa ngành ôtô, xe máy, điện tử, sản phẩm phục vụ sản xuất nông nghiệp và hạ tầng cấp thoát nước, các sản phẩm nhựa tiêu dùng, đò chơi trẻ em Một vấn đề lớn nhất đặt ra là khả năng đáp ứng yêu cầu từ phía nhà NK (chủ yếu về mặt số lượng và chủng loại sản phẩm) còn khá hạn chế Do vậy, nếu có thể giải được bài toán nguyên liệu đầu vào, mẫu mã sản phẩm cũng như đáp ứng những đơn hàng lớn, mặt hàng nhựa VN hoàn toàn có khả năng XK với quy mô lớn do nhu cầu của thế giới về mặt hàng này rất cao, với mức tăng trưởng bình quân NK trên 7%/năm

(Theo bavigreen.com.vn)

Tổng quan ngành hàng nhựa Việt Nam - Phần 2

Số liệu thị trường

(a) Sản lượng nhựa:

10 năm trở lại đây, sản lượng nhựa của Việt Nam đã tăng trưởng nhanh và đều đặn với tốc độ trung bình là 15%/năm Bất chấp suy thoái kinh tế toàn cầu và biến động giá vật liệu nhựa trong năm 2008, sản lượng nhựa Việt Nam vẫn đạt 2,3 triệu tấn, tăng 22% so với năm 2007 Dự kiến tổng sản lượng của cả nước

sẽ tiếp tục tăng trong nhiều năm tới

Hình 5: Sản lượng nhựa Việt Nam giai đoạn 2000-2010 (đơn vị: nghìn tấn)

Nguồn: Hiệp hội nhựa Việt Nam

Trong tổng sản lượng nhựa hàng năm, sản phẩm nhựa bao bì chiếm khoảng 36% trong khi nhựa vật liệu xây dựng, đồ gia dụng và các loại dành cho các ngành công nghiệp khác như điện tử, điện, giao thông vận tải lần lượt chiếm khoảng 16%, 36% và 12% tương ứng

(b) Công nghệ sản xuất nhựa

Các công nghệ mà Việt Nam sử dụng để sản xuất các sản phẩm nhựa bao gồm:

Công nghệ phun ép (Injection technology) - công nghệ này được sử dụng để

làm cho các thành phần nhựa và phụ tùng cho các thiết bị điện tử, điện lực, xe máy và ngành công nghiệp ô tô Theo các chuyên gia công nghiệp, có khoảng 3.000 loại thiết bị phun ép tại Việt Nam

Công nghệ đùn-thổi (Blow-Extrusion technology): Ðây là công nghệ thổi màng,

sản xuất ra các loại vật liệu bao bì nhựa từ màng, dùng trong các công nghệ thổi túi PE, PP và màng (cán màng PVC) Hiện nay nhiều doanh nghiệp nhựa

sử dụng công nghệ đùn thổi bằng nhiều thiết bị nhập từ các nước, nhiều thế hệ

để sản xuất các sản phẩm bao bì nhựa

Công nghệ sản xuất nhựa sử dụng thanh Profile (Profile Technology): Ở Việt

Nam, công nghệ này được sử dụng để làm các sản phẩm như ống thoát nước PVC, ống cấp nước PE, ống nhôm nhựa, cáp quang, cửa ra vào PVC, khung hình, tấm lợp, phủ tường, v.v…

Nói chung, rất nhiều công nghệ sản xuất nhựa tiên tiến đang được áp dụng tại Việt Nam, tuy nhiên chưa được phổ biến Từ năm 2005, nhiều nhà sản xuất nhựa tại Việt Nam đã đầu tư đáng kể vào việc nâng cấp trang thiết bị sản xuất

và máy móc của họ để cải thiện sản phẩm nhựa của họ về chất lượng và thiết

kế, từ đó nâng cao khả năng cạnh tranh tại thị trường trong nước và quốc tế Ví

dụ, một vài công ty lớn đang sản xuất sản phẩm nhựa chất lượng và công nghệ cao sử dụng thiết bị tiên tiến và máy móc nhập khẩu từ Đức, Italy và Nhật Bản

Xu hướng này sẽ tiếp tục khi mà ngành công nghiệp nhựa Việt Nam phấn đấu

để duy trì khả năng cạnh tranh của mình và mở rộng năng lực thâm nhập trên thị trường thế giới

(c) Các doanh nghiệp nhựa

Đến nay, có khoảng 2.000 doanh nghiệp nhựa, chủ yếu ở miền Nam Số lượng doanh nghiệp tại thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh lân cận như Đồng Nai, Bình Dương và Long An chiếm 80% tổng số lượng DN nhựa trên cả nước trong khi số lượng DN ở miền Bắc và miền Trung chỉ chiếm 15% và 5%

Trong khoảng 2.000 doanh nghiệp trong ngành nhựa, hầu hết là những doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs), doanh nghệp tư nhân (chiếm 90%)

(d) Kế hoạch phát triển ngành nhựa năm 2010

- Áp dụng công nghệ tiên tiến để đảm bảo sản phẩm nhựa Việt Nam đáp ứng yêu cầu về chất lượng, an toàn, vệ sinh và tác động môi trường theo quy định của Việt Nam và quốc tế, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh ở trong và ngoài nước;

- Đầu tư xây dựng nhà máy sản xuất vật liệu nhựa, bán thành phẩm, hóa chất, phụ gia, và khuôn mẫu;

- Sản xuất các sản phẩm nhựa công nghệ cao và sản phẩm nhựa dành cho xuất khẩu

- Phát triển ngành chế biến các chất thải từ sản phẩm nhựa và nhựa nguyên liệu

Dưới đây là một số mục tiêu đặt ra trong năm 2010:

- Tốc độ tăng trưởng hàng năm: 15%

- Tiêu thụ sản phẩm nhựa theo đầu người: 40kg/năm

- Nhựa vật liệu sản xuất trong nước đáp ứng được 50% nhu cầu thị trường

- 132,000 bộ khuôn mẫu/năm

- Xây dựng một cơ sở chế biến chất thải nhựa với công suất 200.000 tấn / năm

Triển vọng

Do nhu cầu cấp thiết cần phải nâng cấp công nghệ sản xuất và đa dạng hóa sản phẩm để duy trì và tăng khả năng cạnh tranh trong và ngoài nước, Việt Nam đã nhập khẩu nhiều trang thiết bị và máy móc sản xuất nhựa tiên tiến hơn cũng vật liệu nhựa chất lượng cao hơn

Chính Phủ đã phê duyệt về quy hoạch tổng thể phát triển ngành Nhựa Việt Nam đến năm 2010; trong đó tập trung vào các dự án sản xuất nguyên liệu nhựa Hiện nay, nhiều dự án nguyên vật liệu cho ngành nhựa được đầu tư xây dựng như: nhà máy sản x uất PP1, PP2, nhà máy sản xuất P E… Nếu các dự án mới này đuợc thực hiện đúng tiến độ thì đến hết năm 2010 thì các nhà máy mới này có thể nâng tổng công suất sản xuất thêm 1.2 triệu tấn/năm Do đó có thể giúp các doanh nghiệp chủ động hơn trong nguồn cung nguyên liệu đầu vào và

giảm rủi ro biến động giá nguyên liệu và rủi ro về tỷ giá (theo báo cáo của SBBS).

Mục tiêu sản lượng nguyên vật liệu trong nước năm 2010 (tấn/năm)

Nguồn: Bộ Công Thương

Các nhà cung cấp chính

Hiện nay, vật liệu nhựa PVC và PET có thể được đáp ứng trong nước Có hai nhà sản xuất PVC với công suất tổng hợp 200.000 tấn/năm, trong đó 30% là dành cho xuất khẩu và 70% là dành cho thị trường trong nước Đó là Công ty TPC Vina và Công ty Nhựa và Hóa chất Phú Mỹ Ngoài ra, còn có Công ty Formusa Việt Nam, công ty 100% vốn của Đài Loan với công suất sản xuất nguyên liệu nhựa PET là 145.000 tấn/năm

Tuy nhiên, Việt Nam vẫn phải nhập khẩu 70 - 80% nguyên liệu nhựa, chủ yếu

là PP, PE, PS và Polyester và hầu hết các thiết bị và máy móc cần thiết cho sản xuất sản phẩm nhựa

Hình 6: Các nước cung cấp chính nguyên liệu nhựa cho Việt Nam

Nguồn: Hiệp hội nhựa Việt Nam

Việt Nam nhập khẩu khoảng 95% các loại thiết bị và máy móc sản xuất nhựa Năm 2008, kim ngạch nhập khẩu máy móc và thiết bị sản xuất nhựa khoảng 363,760 triệu US$ Các nước mà Việt Nam nhập khẩu chính các loại thiết bị và máy móc sản xuất nhựa năm 2008 là Đài Loan, Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản

Hình 7: Các nhà cung cấp chính máy móc và thiết bị sản xuất nhựa cho Việt

Nam