Cap cuu ho ra mau

Slide 1 CẤP CỨU HO RA MÁU PGS TS Lê Ngọc Hưng Bộ môn Lao và bệnh phổi Đại học Y Hà Nội Mục tiêu bài giảng 1 Trình bầy định nghĩa, nguyên nhân của ho ra máu 2 Trình bầy chẩn đoán xác định, cơ chế ho ra[.]

Mục tiêu bài giảng

 1 Trình bầy định nghĩa, nguyên nhân của

 4 Trình bầy điều trị ho ra máu và xử trí cụ thể một số trường hợp ho ra máu.

2 Nguyên nhân ho ra máu

thư phổi, phế quản, viêm phổi, viêm phế quản, áp xe phổi, kén phế quản, nấm phổi, ký sinh trùng phổi….

cao, hẹp, hở van hai lá, suy tim, phù phổi cấp.

 2.3 Các bệnh toàn thân: Bệnh sinh

chảy máu, thể trạng chảy máu, rối loạn đông cầm máu, bệnh bạch cầu cấp, bệnh giảm tiểu cầu, nhiễm trùng huyết…

 2.4 Nguyên nhân ngoại khoa và các nguyên nhân khác:

 - Các chấn thương lồng ngực, đụng dập ngực phổi, sập hầm, gãy xương sườn, dị

 4 Chẩn đoán phân biệt

mũi, họng, răng,miệng, xoang

máu thực quản, dạ dày, đường

mật,tăng áp lực tĩnh mạch cửa.

phình mạch ở gian bào thì máu chảy ít, kéo dài Nếu vỡ phình mạch thành hang lao hay ở phế quản sẽ gây chảy máu

nhiều

 5.2 Rối loạn tính thấm thành

thần kinh giao cảm là yếu tố chính gây ho ra máu, có tác giả cho rằng tổn thương phá huỷ thành mạch là yếu tố chính gây ho ra máu, còn rối loạn thần kinh thực vật chỉ là yếu tố thuận lợi.

6 Phân loại ho ra máu

6.1 Phân loại theo mức độ

 +/ Ho ra máu nhẹ: khi lượng máu ra ít vài ml, máu lẫn đờm

 +/Ho ra máu trung bình: khi lượng máu

ra từ vài chục đến 200ml trong 24 giờ

 +/Ho ra máu nặng: khi lượng máu ra > 200ml trong 24 giờ, hoặc ho ra một lượng máu đủ để gây rối loạn trao đổi khí

-Ho ra máu tắc nghẽn.

- Ho ra máu sét đánh

- Ho ra máu từ 150ml trong 2 – 3 ngày trở lên

- Ho ra máu kéo dài trên 15 ngày gây mất

máu đáng kể, hồng cầu giảm xuống dưới 2 triệu, thể tích hồng cầu dưới 20%

- Ho ra máu vừa ở bệnh nhân suy kiệt, có

thai, có bệnh nặng khác kèm theo, nhất là

có suy hô hấp mạn tính

 6.2 Theo nguyên nhân

 - Ho ra máu triệu chứng hay ho ra máu báo hiệu: lượng máu ho ra rất ít, hồi sức cấp cứu không cấp bách nhưng cần thiết phải chẩn đoán nguyên nhân Đây là loại

ho ra máu ở bệnh nhân chưa biết rõ

nguyên nhân bệnh Có thể do lao, giãn phế quản, ung thư phổi phế quản, bệnh tim mạch…

 - Ho ra máu bệnh: ho ra máu nhiều, tái phát nhiều lần Trong trường hợp này, ho ra máu là biến chứng của

một bệnh, chủ yếu là bệnh phổi phế quản đã biết, đã để lại di chứng Do lượng máu ra nhiều nên việc đầu tiên

là phải cầm máu, hồi sức cấp cứu khi

ho ra máu nặng, đặc biệt là khi có

suy hô hấp mạn tính.

7 Những thuốc thường dùng khi

cấp cứu ho ra máu

tiểu cầu và tiêu sợi huyết,ngăn cản chảy

 7.2 Các thuốc chứa thuốc phiện hoặc các

chế phẩm của thuốc phiện

trung tâm ho,trung tâm phó giao cảm,tác động

lên vỏ não làm giảm cảm ứng ngoại biên, trên các trung tâm vỏ não làm giảm đau, điều chỉnh hoạt động của thần kinh thực vật, tăng sức của các

tĩnh mạch chi dưới, giảm lượng máu qua phổi,gián tiếp điều hoà tuần hoàn phổi.

Mocphin,dolargan,pethidine,dolosal

 7.3 Các thuốc đông miên nhân tạo

 7.4 Nội tiết tố thùy sau tuyến yên

8 Điều trị ho ra máu

8.1 Nguyên tắc điều trị:

 Cần kết hợp điều trị nguyên nhân gây

bệnh, cầm máu và các biện pháp hồi sức khác

 Điều trị triệu chứng:

+Dùng các thuốc giảm ho,an thần

+ Dùng các thuốc có tác dụng co mạch để cầm máu, có thể phối hợp với các thuốc tham gia vào quá trình đông máu để ngăn

+ Các biện pháp khác: Bít tắc động mạch phế quản, can thiệp ngoại khoa trong ho

ra máu trung bình, nặng,tái phát nhiều lần

 - Điều trị nguyên nhân bệnh

 - Hồi sức cấp cứu: đảm bảo thông thoáng đường hô hấp, thông khí phế nang Hút đờm dãi, máu, đặt nội khí quản, mở khí quản nếu có chỉ định, thở oxy qua ống

thông, thở máy Bồi phụ khối lượng tuần hoàn bị mất Dùng máu và các chất thay thế máu Bồi phụ điện giải

 Những chăm sóc chung:

trách cử động, đi lại, ăn bằng các

thức ăn nguội, lỏng, dễ tiêu hóa.

đặc biệt là tính chất , mức độ ho ra máu.

8.2 Xử trí cụ thể một số trường

hợp ho ra máu.

+\ Ho ra máu nhẹ: Bệnh nhân bất động tương đối,theo dõi sát các chỉ số sinh tồn, tính chất và mức độ ho ra

máu.Việc điều trị và cấp cứu hồi sức không đặt ra nhưng cần thiết phải

cẩn đoán bệnh sớm Nếu đó là ho ra máu triệu chứng.Dùng các thuốc

giảm ho, an thần.

 +\ Ho ra máu vừa: Thực hiện những chăm sóc chung, theo dõi sát các chỉ số sinh tồn, tính chất và mức độ ho ra máu Dùng các thuốc cầm máu đã nói ở trên( mục 7), có thể uống, tiêm, truyền tĩnh mạch chậm

phối hợp,hoặc mocphin 10ml, atropin

1/4mg tiêm dưới da hay tiêm tĩnh mạch

chậm nếu bệnh nhân không có suy hô hấp hay có nguy cơ suy hô hấp,có thể dùng

 +\ Ho ra máu nặng:

chỉ số sinh tồn, tính chất và mức độ ho ra máu

Làm thông thoáng đường hô hấp bằng mọi

cách.Hồi sức tim mạch khi có trụy tim mạch dùng các thuốc đông cầm máu như xử trí ho ra máu

vừa Dùng Mocphin như trong ho ra máu

vừa.Dùng hỗn hợp đông miên để cầm máu Bồi

phụ khối lượng tuần hoàn bị mất Dùng máu và

các chất thay thế máu Bồi phụ điện giải Bít tắc động mạch phế quản, điều trị ngoại khoa khi có chỉ định.

 +/ Ho ra máu tắc nghẽn:

trước hết phải đảm bảo thông khí phế nang:đặt ống nội khí quản,mở khí quản hút máu cục gay tắc

nghẽn,hút sạch các chất xuẩt

tiết,cho thở oxy, thở máy…

 +/ Ho ra máu sét đánh:

phình mạch trong hang hay ở chỗ

nối giữa hai hệ: hệ mạch phế quả và

hệ mạch phổi.Bệnh nhân thường chết ngay, không kịp điều trị,hiện nay

cũng chưa có khả năng điều trị.

Câu hỏi lượng giá

chế của ho ra máu

đoán phân biệt ho ra máu.

dụng cầm máu trong cấp cứu ho ra máu.

trí những trường hợp ho ra máu cụ thể.

TRÂN TRỌNG CÁM ƠN