Điện tử công suất 1 5.7 TÁC DỤNG CỦA SÓNG HÀI BẬC CAO Aûnh hưởng của sóng hài bậc cao có thể minh họa qua ví dụ tải động cơ xoay chiều Khi động cơ được cấp bởi nguồn không sin, tổn hao
Trang 1Điện tử công suất 1
5.7 TÁC DỤNG CỦA SÓNG HÀI BẬC CAO
Aûnh hưởng của sóng hài bậc cao có thể minh họa qua ví dụ tải động cơ xoay chiều Khi động cơ được cấp bởi nguồn không sin, tổn hao phát sinh lớn hơn so với trường hợp nguồn dạng sin, gây ra do tác dụng của các sóng hài bậc cao của áp nguồn
Tổn hao trong cuộn stator và rotor do thành phần hài cơ bản sẽ tăng lên do tác dụng của sóng hài bậc cao làm tăng dòng điện từ hóa
Hiệu ứng bề mặt làm tăng điện trở mạch rotor
Tổn hao trong cuộn rotor là một trong những nguyên nhân chủ yếu làm giảm hiệu suất động cơ không đồng bộ khi mắc vào nguồn điện áp không sin
Ngoài ra, các bộ phận bằng sắt có tổn hao tăng lên do tác động nguồn không sin, tổn hao này bao gồm tổn hao do dòng điện xoáy và tổn hao do mạch từ trễ
Các hài bậc cao còn tạo nên các thành phần moment phụ bao gồm moment dạng không xung và moment dạng xung Moment dạng không xung có độ lớn không đáng kể so với moment hài cơ bản Moment dạng không xung tạo thành do tương tác của các hài cùng bậc của từ thông qua khe hở không khí và dòng rotor
Moment dạng xung do tác dụng của các hài khác bậc của từ thông và của dòng điện rotor tạo nên Trị trung bình của moment này bằng không Thành phần moment xung
do hài cơ bản của từ thông và các hài bậc cao của dòng rotor có tác dụng chủ yếu
Các moment xung tác động làm thay đổi vận tốc tức thời của động cơ Ở vận tốc thấp, động cơ có thể chạy không êm và do đó moment xung làm giới hạn phạm vi điều chỉnh vận tốc động cơ Moment xung có thể gây hỏng hóc các bộ phận cơ khí của truyền động nếu động cơ chạy ở vận tốc thấp và moment xung có tần số gần với tần số cộng hưởng của bộ phận cơ khí
Do đó, các thành phần sóng hài của áp ra cần được hạn chế đến mức tối đa Điều này có thể thực hiện bằng cách chọn cấu hình bộ nghịch lưu thích hợp, bằng kỹ thuật điều chế độ rộng xung, tăng số pha ở ngõ ra
Biên độ các sóng hài có thể xác định dựa theo khai triển chuỗi Fourier của điện áp ngõ ra
=
∞
=
+ +
=
1 k
k 1
k k tAV
t U a sin k x b cos k x
( )k x dx sin u 1
0 t
k = π∫ π ;b 1 2 u cos( )k x dx
0 t
k = π∫ π
dx u 2
1
0 t tAV = π∫ π
Biên độ sóng hài bậc k: Ak
( )2
1 2 2
k k
A = +
Thông thường dạng áp tải có tính chất của hàm lẻ, do đó:
bk = 0 , Ak = ak
Biên độ sóng hài cơ bản Ut(1)m:
( ) = = π∫2π
0 t 1
m
1
t A 1 u sin xdx
U
và biên độ sóng hài bậc k:
( ) A 1 u sin( )k x dx
0 t k
m
K
5-69