Hoàn cảnh ra đời Đất Nước (Nguyễn Khoa Điềm) VnDoc com Thư viện Đề thi Trắc nghiệm Tài liệu học tập miễn phí Trang chủ https //vndoc com/ | Email hỗ trợ hotro@vndoc com | Hotline 024 2242 6188 Hoàn cả[.]
Trang 1Hoàn cảnh ra đời Đất Nước (Nguyễn Khoa Điềm)
1 Tác giả Nguyễn Khoa Điềm
Nguyễn Khoa Điềm sinh 1943, quê Thừa Thiên - Huế, tốt nghiệp Đại học ngành Ngữ văn (Đại học Sư phạm Hà Nội) Ông xuất thân trong một gia đình có truyền thống yêu nước và cách mạng
Năm 1955 ra Bắc học tại trường học sinh miền Nam Sau khi tốt nghiệp khoa văn, trường Đại học Sư phạm Hà Nội năm 1964, ông về Nam hoạt động trong phong trào sinh viên, học sinh thành phố Huế; xây dựng cơ sở cách mạng, viết báo, làm thơ, cho đến 1975
Sau ngày thống nhất đất nước, ông tiếp tục hoạt động chính trị và văn nghệ ở Thừa Thiên - Huế Ông tham gia Ban Chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam khóa III
Ông thuộc thế hệ nhà thơ tiêu biểu cho thế hệ trẻ những năm chống Mỹ,
Thơ Nguyễn Khoa Điềm thu hút, hấp dẫn người đọc bởi sự đan kết cảm xúc nồng nàn và suy tư sâu lắng của một thanh niên tri thức tự ý thức sâu sắc về vai trò, trách nhiệm của mình trong cuộc chiến đấu vì đất nước và nhân dân
Năm 2000, ông được nhận Giải thưởng nhà nước về văn học nghệ thuật
Tác phẩm chính: Đất ngoại ô (thơ – 1972), Mặt đường khát vọng (trường ca – 1974), Cõi lặng (thơ – 2007)
2 Hoàn cảnh sáng tác Đất nước
Bài thơ “Đất nước” nằm phần đầu của chương năm trường ca “Mặt đường khát vọng”
“Mặt đường khát vọng” được tác giả hoàn thành ở chiến khu Trị Thiên năm 1971
và in lần đầu năm 1974 Đó là những năm tháng nhân dân miền Nam kiên cường chống đế quốc Mĩ và tay sai “Mặt đường khát vọng” là một trong những bản
Trang 2quốc Mĩ, hướng về đất nước, hướng về nhân dân, ý thức được với xứ mệnh của thế
hệ mình đứng dậy xuống đường đấu tranh hòa nhập với cuộc chiến đấu của dân tộc Trường ca “Mặt đường khát vọng” gồm nhiều chương, mỗi chương có một chủ đề riêng: “Lời chào”, “Báo động”, “Giặc Mĩ”, “Tuổi trẻ không yêu”, “Đất nước”,
“Xuống đường” Đoạn trích “Đất nước” nằm phần đầu của chương V, là một trong những đoạn thơ hay nhà thơ viết về tư tưởng: Đất nước của nhân dân, của ca dao thần thoại
Hình thức đoạn thơ cũng như cả bài thơ là hình thức tự do phóng túng, thoải mái tạo lên lối tư duy hiện đại và tính triết luận của tác phẩm trả lời cho các câu hỏi
“Đất nước có tự bao giờ?”
Đất nước là gì?
Ai đã làm nên đất nước?
Kết hợp nhuần nhuyễn giữa cảm xúc và suy tưởng Giữa yếu tố chính luận và màu sắc trữ tình Giọng điệu thủ thỉ tâm tình như là trò truyện của anh với em tạo nên
âm vang ngân nga sâu lắng thiết tha và trang trọng về đất nước nhân dân Tác phẩm sử dụng phong phú sáng tạo các yếu tố văn hóa dân tộc, phong phú tập quán, huyền thoại, huyền sử, ca dao, tục ngữ tạo nên một thế giới nghệ thuật riêng Đất nước thật bình dị gần gũi mà vô cùng thiêng liêng, sâu xa, bay bổng, lãng mạn và lấp lánh sắc màu ca dao, cổ tích
“Đất nước” góp phần thổi lên khí thế hào hùng tham gia kháng chiến của tuổi trẻ
đô thị vùng tạm chiến miền Nam nói riêng, thế hệ thanh niên Việt Nam nói chung hòa nhịp vào cuộc chiến đấu hào hùng sôi nổi của toàn dân tộc
3 Nội dung, nghệ thuật
a Nội dung
Đất Nước được cảm nhận ở nhiều phương diện: từ văn hóa - lịch sử, địa lí - thời gian đến không gian của đất nước Đồng thời, tác giả cũng nêu lên trách nhiệm của các thế hệ, đặc biệt là thế hệ trẻ với đất nước mình
Trang 3Cái nhìn mới mẻ về đất nước với tư tưởng cốt lõi là tư tưởng đất nước của nhân dân Đất nước là sự hội tụ, kết tinh bao công sức và khát vọng của nhân dân Nhân dân chính là người đã làm ra đất nước
b Nghệ thuật
Tác giả lựa chọn thể thơ tự do, phóng khoáng không bị bó buộc về số chữ trong một câu, số câu trong một bài vừa tạo ra nét độc đáo về hình thức cho bài thơ, vừa
là cơ hội để dòng chảy của cảm xúc được phát triển một cách tự nhiên
Sử dụng các chất liệu văn hóa dân gian với đa dạng các thể loại: từ phong tục - tập quán sinh hoạt của nhân dân đến các thể loại của văn học dân gian như cadao - dân
ca, truyện cổ tích, truyền thuyết, sự tích, Điều đặc biệt là tác giả sử dụng một cách sáng tạo, không trích dẫn nguyên văn mà chỉ trích một vài từ nhưng người đọc cũng có thể hiểu về thi liệu dân gian ấy
Giọng thơ trữ tình - chính luận, là sự kết hợp giữa cảm xúc nồng nàn và suy tư sâu lắng của người trí thức về đất nước và con người