Hoàn cảnh sáng tác và chủ đề bài thơ Tây Tiến VnDoc com Thư viện Đề thi Trắc nghiệm Tài liệu học tập miễn phí Trang chủ https //vndoc com/ | Email hỗ trợ hotro@vndoc com | Hotline 024 2242 6188 Hoàn c[.]
Trang 1Hoàn cảnh sáng tác và chủ đề bài thơ Tây Tiến
Nội dung bài thơ
Tây Tiến
Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi!
Nhớ về rừng núi, nhớ chơi vơi.
Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi, Mường Lát hoa về trong đêm hơi.
Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm, Heo hút cồn mây, súng ngửi trời.
Ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống, Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi.
Anh bạn dãi dầu không bước nữa, Gục lên súng mũ bỏ quên đời!
Chiều chiều oai linh thác gầm thét, Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu người.
Nhớ ôi Tây Tiến cơm lên khói, Mai Châu mùa em thơm nếp xôi.
Doanh trại bừng lên hội đuốc hoa, Kìa em xiêm áo tự bao giờ.
Khèn lên man điệu nàng e ấp, Nhạc về Viên Chăn xây hồn thơ.
Người đi Châu Mộc chiều sương ấy,
Có thấy hồn lau nẻo bến bờ?
Có nhớ dáng người trên độc mộc, Trôi dòng nước lũ hoa đong đưa?
Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc, Quân xanh màu lá dữ oai hùm.
Mắt trừng gửi mộng qua biên giới, Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm.
Trang 2Rải rác biên cương mồ viễn xứ, Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh.
Áo bào thay chiếu, anh về đất, Sông Mã gầm lên khúc độc hành.
Tây Tiến người đi không hẹn ước, Đường lên thăm thẳm một chia phôi.
Ai lên Tây Tiến mùa xuân ấy, Hồn về Sầm Nứa chẳng về xuôi.
Phù Lưu Chanh, 1948
I Khái quát về tác giả Quang Dũng
1 Tiểu sử - Cuộc đời
Quang Dũng (1921 - 1988) có tên khai sinh là Bùi Đình Diệm
Quê quán: làng Phượng Trì, huyện Đan Phượng, Hà Tây (nay thuộc Hà Nội)
Trước năm 1945 Quang Dũng dạy học ở Sơn Tây, Hà Nội Ông gia nhập Quân đội Nhân dân Việt Nam vào ngày Cách mạng tháng Tám thành công, trở thành phóng viên tiền phương của báo Chiến đấu, sau năm 1954 ông làm biên tập ở Nhà xuất bản Văn học
Ông mất ngày 13 tháng 10 năm 1988 sau một thời gian dài đau ốm tại bệnh viện Thanh Nhàn, Hà Nội
Năm 2001, ông được truy tặng Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật
Quang Dũng là thế hệ thơ tài năng, trưởng thành trong kháng chiến chống Pháp Ông là một nghệ sĩ đa tài: làm thơ, viết văn, vẽ tranh, soạn nhạc
2 Sự nghiệp sáng tác
Quang Dũng là thế hệ thơ tài năng, trưởng thành trong kháng chiến chống Pháp Ông vẽ tranh, sáng tác nhạc, viết văn xuôi nhưng trước hết là một nhà thơ
Trang 3Trước năm 1945, Quang Dũng đã làm thơ, nhưng thơ ông thực sự được biết đến rộng rãi là từ bài thơ Tây Tiến (1948) và một số bài khác viết trong thời kì kháng chiến chống thực dân Pháp
Phong cách sáng tác: Một nhà thơ mang hồn thơ phóng khoáng, hồn hậu, lãng mạn
và tài hoa
Tác phẩm chính: Mấy đầu ô (thơ, 1986), Thơ văn Quang Dũng (tuyển thơ văn, 1988)
II Nội dung và nghệ thuật bài thơ Tây Tiến
1 Giá trị nội dung
Với cảm hứng lãng mạn và ngòi bút tài hoa, Quang Dũng đã khắc họa thành công hình tượng người lính Tây Tiến hào hùng, hào hoa và vẻ đẹp hùng vĩ thơ mộng của thiên nhiên miền Tây tổ quốc
Cả bài thơ là nỗi nhớ da diết của nhà thơ đối với đơn vị Tây Tiến
2 Giá trị nghệ thuật
Bút pháp hiện thực kết hợp lãng mạn, đậm chất bi tráng
Nhiều sáng tạo về hình ảnh, ngôn ngữ, giọng điệu: Hình ảnh thơ sáng tạo mang sắc thái thẩm mĩ phong phú; ngôn ngữ thơ đa sắc thái, phong cách; giọng điệu khi tha thiết bồi hồi, khi hồn nhiên vui tươi, khi bâng khuâng man mác, khi trang trọng, khi trầm lắng…
III Hoàn cảnh sáng tác Tây Tiến
1 Hoàn cảnh sáng tác bài thơ Tây Tiến mẫu 1
Quang Dũng là tác giả tài hoa tinh thông nhiều lĩnh vực nghệ thuật nhưng nổi bật hơn cả là thơ ca Thơ ông thể hiện cái tôi hào hoa thanh lịch, giàu chất lãng mạn Nhắc đến Quang Dũng ta không thể quên "Tây Tiến" một thi phẩm đặc sắc trong đời thơ của ông
Trang 4Tây Tiến là đơn vị bộ đội thành lập năm 1947 có nhiệm vụ phối hợp với bộ đội Lào bảo vệ biên giới Việt – Lào, địa bàn hoạt động suốt miền núi Tây Bắc từ Châu Mai, Châu Mộc sang Sầm Nứa cho tới miền Tây Thanh Hoá Quang Dũng tham gia đoàn quân với chức vụ đại đội trưởng Ngày ấy nơi đây còn rất hoang vu, hiểm trở, núi cao sông sâu Những người lính trong đoàn quân Tây Tiến chủ yếu là học sinh, trí thức ra đi từ những mái trường, từ phố phường Hà Nội chiến đấu trong những hoàn cảnh rất gian khổ, vô cùng thiếu thốn về vật chất, thậm chí chết vì sốt rét nhiều hơn là vì súng đạn Tuy vậy, các anh vẫn phơi phới tinh thần lạc quan anh hùng Họ mang trong mình sự trẻ trung khoẻ khoắn, hào hoa, thanh lịch Ở họ vừa cháy bỏng lí tưởng “quyết tử cho tổ quốc quyết sinh” vừa mang trong mình nét lãng mạn mộng mơ Nét độc đáo này của người lính "Tây Tiến" đã thực sự làm hồn thơ Quang Dũng rung động
Cuối năm 1948 Quang Dũng chuyển sang đơn vị khác, khi dự hội nghị toàn quân ở Phù Lưu Chanh tác giả bồi hồi nhớ lại những kỉ niệm kháng chiến cùng đồng đội ở đơn vị cũ trong những tháng năm ở miền biên cương Tây Bắc Những ngày tháng gian khổ mà hào hùng ấy đã rung lên những dây tơ xúc cảm trong tâm hồn để nhà thơ viết nên bài "Tây Tiến" Bài thơ ban đầu có tựa đề “Nhớ Tây Tiến" in trong tập thơ “Mây Đầu Ô”
• Chủ đề
Hình tượng người lính là đề tài quen thuộc trong thơ ca giai đoạn chiến đấu chống
Mĩ và chống Pháp đầy cam go Những sáng tác trong giai đoạn này không chỉ mang đến cho bạn đọc cái nhìn chân thực về những khó khăn thiếu thốn mà họ phải trải qua mà còn ca ngợi tinh thần lạc quan, đoàn kết của họ
Chủ đề của bài thơ Tây Tiến bám sát vào hình tượng người lính nêu trên nhưng bằng ngòi bút tài hoa của mình, Quang Dũng mang đến cho bạn đọc cái nhìn mới
mẻ hơn, những khía cạnh, vẻ đẹp mới hơn của người lính trong binh đoàn của ông Qua bài thơ, tác giả còn thể hiện tình cảm sâu nặng của nhà thơ với đơn vị Tây Tiến, với cảnh vật và con người Tây Bắc một thời gắn bó
2 Hoàn cảnh sáng tác bài thơ Tây Tiến mẫu 2
Quang Dũng là nhà thơ tài hoa tinh thông nhiều lĩnh vực nghệ thuật nhưng nổi bật hơn cả là thơ ca Thơ ông thể hiện cái tôi hào hoa thanh lịch, giàu chất lãng mạn
Trang 5Nhắc đến Quang Dũng ta không thể quên "Tây Tiến" một thi phẩm đặc sắc trong đời thơ của ông Bài thơ có hoàn cảnh ra đời dưới đây:
- Sau khi Cách mạng tháng 8 thành công, Quang Dũng gia nhập bộ đội Năm 1947, ông tham gia đoàn quân Tây Tiến với chức vụ đại đội trưởng
- Tây Tiến là đơn vị bộ đội thành lập năm 1947 có nhiệm vụ phối hợp với bộ đội Lào bảo vệ biên giới Việt – Lào, địa bàn hoạt động suốt miền núi Tây Bắc từ Châu Mai, Châu Mộc sang Sầm Nứa cho tới miền Tây Thanh Hoá Ngày ấy nơi đây còn rất hoang vu, hiểm trở, núi cao sông sâu
- Những người lính trong đoàn quân Tây Tiến năm ấy chủ yếu là học sinh, trí thức
ra đi từ những mái trường, từ phố phường Hà Nội chiến đấu trong những hoàn cảnh rất gian khổ, vô cùng thiếu thốn về vật chất, chết vì sốt rét nhiều hơn là vì súng đạn Tuy vậy, các anh vẫn phơi phới tinh thần lạc quan anh hùng
- Người lính mang trong mình sự trẻ trung khoẻ khoắn, hào hoa, thanh lịch Ở họ vừa cháy bỏng lí tưởng “quyết tử cho tổ quốc quyết sinh” vừa mang trong mình nét lãng mạn mộng mơ Nét độc đáo này của người lính "Tây Tiến" đã thực sự làm hồn thơ Quang Dũng rung động
- Cuối năm 1948 Quang Dũng chuyển sang đơn vị khác, khi dự hội nghị toàn quân
ở Phù Lưu Chanh tác giả bồi hồi nhớ lại những kỉ niệm kháng chiến cùng đồng đội
ở đơn vị cũ trong những tháng năm ở miền biên cương Tây Bắc Những ngày tháng gian khổ mà hào hùng ấy đã rung lên những dây tơ xúc cảm trong tâm hồn nhà thơ viết nên bài thơ "Tây Tiến" Bài thơ ban đầu có tựa đề “Nhớ Tây Tiến" in trong tập thơ “Mây Đầu Ô”
• Chủ đề
Qua bài thơ, tác giả Quang Dũng ca ngợi vẻ đẹp của người lính Tây Tiến, cũng là
vẻ đẹp của những người lính trong kháng chiến chống Pháp Qua đó còn thể hiện tình cảm sâu nặng của nhà thơ với đơn vị Tây Tiến, với cảnh vật và con người Tây Bắc một thời gắn bó
3 Hoàn cảnh sáng tác bài thơ Tây Tiến mẫu 3
Trang 6Quang Dũng là người nghệ sĩ đa tài, sức sáng tạo của ông ghi dấu trên nhiều lĩnh vực như: viết văn, làm thơ, vẽ tranh, trong đó nổi bật hơn cả có thể kể đến thơ ca Giữa rừng thơ ca kháng chiến muôn màu muôn vẻ, hồn thơ Quang Dũng được độc giả đặc biệt ấn tượng với nét phóng khoáng, ngang tàng nhưng rất đỗi hào hoa, lãng mạn điển hình cho tâm hồn thanh lịch, hào hoa của những chàng trai Hà thành Nếu nhắc đến Quang Dũng ta nhớ đến chất ngang tàng, hào hoa thì Tây Tiến chính
là kết tinh tiêu biểu nhất cho hồn thơ ấy
Quang Dũng từng là người lính trong binh đoàn Tây Tiến, bởi vậy có thể nói viết
về Tây Tiến Quang Dũng đã đứng ở vị trí của những người lính để ghi lại những trải nghiệm của mình cùng đồng đội trong những ngày kháng chiến gian khổ mà cũng đáng nhớ nhất trong cuộc đời mình Binh đoàn Tây Tiến được thành lập năm
1947 với nhiệm vụ chính là phối hợp với bộ đội Lào đánh tiêu hao lực lượng địch, bảo vệ biên giới Lực lượng chính của binh đoàn là tầng lớp thanh niên, học sinh
Hà thành, Quang Dũng từng vinh dự được đứng trong hàng ngũ của binh đoàn ấy, trong thời gian công tác và hoạt động trong binh đoàn Tây Tiến, Quang Dũng từng giữ chức Đại đội trưởng Tuy nhiên, đến cuối năm 1948, Quang Dũng nhận được lệnh chuyển sang đơn vị khác, tại Phù Lưu Chanh, trong cảm xúc nghẹn ngào, lưu luyến của giây phút chia li, Quang Dũng đã viết bài thơ Tây Tiến để ghi lại những cảm xúc thiêng liêng, những kỉ niệm gắn bó đã có với những người đồng đội, với mảnh đất Tây Bắc
Bằng nét hào hoa, lãng mạn của thanh niên, trí thức Hà Thành, Quang Dũng đã mang đến cho "Tây Tiến" một chất lính đầy mới lạ, cũng đầy xúc động Đó là những người lính có lí tưởng, luôn lạc quan trong mọi hoàn cảnh, là những chàng thanh niên mang trong mình sức trẻ, tâm hồn lãng mạn, hào hoa Qua Tây Tiến, độc giả đón nhận một hình tượng hoàn toàn mới lạ về người lính trong kháng chiến,
đó không chỉ là những con người yêu nước, cháy bỏng một niềm tin, lí tưởng
"quyết tử cho tổ quốc quyết sinh" mà còn mang nét hào hoa, lãng mạn của những con người yêu nước, yêu đời
Chủ đề, nội dung tư tưởng của bài thơ Tây Tiến phần nào được gửi gắm ngay trong chính nhan đề giàu sức gợi "Tây Tiến" Tây Tiến không chỉ viết về nỗi nhớ đồng đội, nhớ mảnh đất Tây Bắc, thể hiện tấm lòng gắn bó sâu sắc của nhà thơ Quang Dũng với đơn vị, đồng đội, mảnh đất kháng chiến mà qua đó còn tái hiện, khắc họa đầy sống động chân dung lí tưởng, tâm hồn của những người lính trong kháng chiến chống Pháp
Trang 7Với Tây Tiến, nhà thơ Quang Dũng không chỉ thành công tái hiện không khí chiến đấu quyết liệt, gian khổ của cuộc kháng chiến chống Pháp mà trên cái nền dữ đội, khốc liệt của cuộc chiến ấy, Quang Dũng còn gợi cho người đọc sự xúc động mạnh
mẽ về hình ảnh ngang tàng, hào hoa của người lính Tây Tiến xưa
-Mời các bạn tham khảo thêm các bài viết dưới đây của chúng tôi:
Soạn văn 12 ngắn gọn
Tác giả - Tác phẩm Ngữ Văn 12
Phân tích tác phẩm lớp 12
20 đề đọc hiểu thi THPT Quốc gia môn Ngữ văn