PHÒNG GD&ĐT THANH TRÌ TRƯỜNG THCS CHU VĂN AN ĐỀ THI KHẢO SÁT LẦN I, KÌ II MÔN NGỮ VĂN 9 Thời gian làm bài 120 phút Phần I (7,0 điểm) Trong tác phẩm Lặng lẽ Sa Pa, nhà văn Nguyễn Thành Long có viết “Đố[.]
Trang 1PHÒNG GD&ĐT THANH TRÌ
TRƯỜNG THCS CHU VĂN AN ĐỀ THI KHẢO SÁT LẦN I, KÌ IIMÔN: NGỮ VĂN 9
Thời gian làm bài: 120 phút
Phần I (7,0 điểm) Trong tác phẩm Lặng lẽ Sa Pa, nhà văn Nguyễn Thành Long có viết :
“Đối với cháu, thật là đột ngột, không ngờ lại là như thế Chú lái máy bay có nhắc đến
bố cháu, ôm cháu mà lắc “Thế là một – hòa nhé!” Chưa hòa đâu bác ạ Nhưng từ hôm ấy cháu sống thật hạnh phúc Ơ, bác vẽ cháu đấy ư? Không, không, đừng vẽ cháu! Để cháu giới thiệu với bác những người khác đáng cho bác vẽ hơn.”
Câu 1 Đoạn trích trên là lời của ai nói với ai, trong hoàn cảnh nào?
Câu 2 Chỉ ra lời dẫn trực tiếp có trong đoạn văn, ghi rõ dấu hiệu và chuyển thành lời dẫn
gián tiếp
Câu 3 Dựa vào tác phẩm lí giải vì sao nhân vật cháu tâm sự: “Nhưng từ hôm ấy cháu sống
thật hạnh phúc.”? Từ đó em hiểu được điều gì về nhân vật “cháu”?
Câu 4 Bằng đoạn văn lập luận Tổng – Phân – Hợp (khoảng 12 câu) ghi lại cảm nhận của
em về vai trò, vẻ đẹp của nhân vật “bác” xuất hiện trong đoạn trích trên của tác phẩm Trong đoạn văn có sử dụng câu bị động và thành phần khởi ngữ (chú thích rõ câu bị động
và thành phần khởi ngữ)
Phần II (3.0 điểm) Đọc văn bản sau và thực hiện yêu cầu nêu bên dưới:
SỨC MẠNH CỦA MỘT BỨC THƯ CẢM ƠN
Giáo sư William L.Stidger ngồi xuống và viết một bức thư cảm ơn cho một giáo viên vì sự động viên lớn lao mà bà dành cho ông khi ông còn là học sinh của bà ba mươi năm về trước Một tuần sau, ông nhận được thư hồi âm với nét chữ viết tay run rẩy, rằng:”Willie yêu quý của ta! Ta muốn em biết rằng lời nhắn của em vô cùng ý nghĩa với ta Một cụ già cô đơn tám mươi tư tuổi như ta, sống đơn độc trong căn phòng nhỏ, lủi thủi nấu ăn một mình, dường như chỉ còn lay lắt như chiếc lá cuối cùng trên cây Có lẽ, em sẽ bất ngờ, Willie ạ, khi biết rằng ta đã dạy học năm mươi năm và trong khoảng thời gian dài đằng đẵng đó, bức thư của em là bức thư cám ơn đầu tiên ta nhận được Ta nhận được nó trong một buổi sáng lạnh lẽo và hiu hắt buồn Chính bức thư ấy đã sưởi ấm trái tim già nua cô đơn của ta bằng niềm vui mà trước nay ta chưa từng một lần được cảm nhận”.
(http://songtrongtinhyeu.blogsport.com)
Câu 1 Chỉ ra một phép liên kết có trong đoạn văn.
Câu 3 Vì sao bức thư của giáo sư William L.Stidger vô cùng ý nghĩa với cô giáo cũ của ông? Câu 4 Từ gợi dẫn của bài viết cùng trải nghiệm của bản thân, em hãy viết một đoạn văn nghị luận
khoảng 2/3 trang giấy thi về chủ đề: Ý nghĩa lời cảm ơn.
Chúc các em làm bài tốt!
Trang 2
ĐÁP ÁN – BIỂU ĐIỂM
Phần/
Câu Đáp án, hướng dẫn Điểm Phần I (7 điểm)
Câu 1
(0,5
điểm)
- Lời của nhân vật anh thanh niên nói với ông họa sĩ
- Hoàn cảnh Cuộc gặp gỡ tinh cờ, ngắn ngủi chỉ khoảng 30 phút giữa ông họa sĩ, cô kĩ sư với anh thanh niên làm công tác khí tượng kiêm vật lí địa cầu trên đỉnh núi Yên Sơn cao 2600m qua lời giới thiệu của bác lái xe
0,5đ 0,25đ
Câu 2
(1,0
điểm)
- Chỉ ra lời dẫn trực tiếp: “Thế là một – hòa nhé!”
-Dấu hiệu: đặt trong dấu “”, trích nguyên văn lời nói của chú lái máy bay
-Chuyển thành lời dẫn gián tiếp
0,25 0,5 0,5
Câu 4
(4,0
điểm)
* Hình thức: (1,5 điểm)
- Đoạn văn Tổng – Phân – Hợp, độ dài 10 14 câu
- Đảm bảo yêu cầu về Tiếng Việt ( gạch dưới, chú thích rõ ):
+ Câu bị động + Thành phần khởi ngữ
- Diễn đạt rõ ý, trình tự mạch lạc, lập luận chặt chẽ,…
* Nội dung: (2,5 điểm)
Đoạn văn viết bám vào cốt truyện, khai thác hiệu quả các tín
hiệu nghệ thuật (ngôi kể, tinh huống truyện, kết hợp phương thức trữ tình, bình luận…), có dẫn chứng, lí lẽ, nhận xét để
làm rõ vai trò, vẻ đẹp nhân vật ông họa sĩ trong tác phẩm
- Giới thiệu:
+ Là một họa sĩ lão thành, cả cuộc đời đi tìm khám phá cái đẹp
binh dị, đích thực của cuộc sống
+Đây là chuyến công tác cuối cùng trước khi ông nghỉ hưu
0,5
0,5 0,25 0,25
Trang 3+ Gặp gỡ anh thanh niên, cô kĩ sư một cách tinh cờ…
- Vai trò của nhân vật:
+ Truyện được kể theo ngôi thứ ba nhưng điểm nhìn trần thuật
chủ yếu qua nhân vật ông họa sĩ Chính những suy nghĩ của ông
họa sĩ đã góp phần làm nổi bật vẻ đẹp tâm hồn của anh thanh
niên và đồng thời thể hiện chiều sâu tư tưởng của tác phẩm
+ Dưới cái nhìn người nghệ sĩ bức tranh thiên nhiên Sa Pa đẹp
hơn, thơ mộng hơn…
- Vẻ đẹp của nhân vật
+Một nghệ sĩ chân chính:
Ông coi ngòi bút như tình yêu cuộc đời
Ngay từ phút đầu gặp gỡ bằng trái tim nhạy cảm, bằng sự từng
trải nghệ thuật và bằng khao khát đi tìm cái đẹp trong cuộc đời,
ông đã nhận ra vẻ đẹp từ tâm hồn anh thanh niên và ông thật sự
cảm thấy bối rối, thấy “nhọc” sức để thể hiện hết được vẻ đẹp đó
trong trang vẽ
.Từ ông ta thấy mục đích chân chính của người làm nghệ thuật
đó là tìm ra cái đẹp tiềm ẩn trong cuộc sống và ca ngợi vẻ đẹp
của con người, cuộc đời
Ý nghĩa đích thực của nghệ thuật là hướng tới con người
và vì cuộc đời, làm cho cuộc đời này đẹp hơn
+Một nhân cách đẹp:
Lao động với tinh thần say mê, nghiêm túc, trách nhiệm cống
hiến cho cuộc đời
Đời sống nội tâm phong phú, luôn có cái nhìn nồng hậu, yêu
thương con người và cuộc đời…
Câu 3
(1,0điểm)
-Nhân vật “cháu” thấy hạnh phúc bởi vui sướng, tự hào khi phát
hiện kịp thời một đám mây khô góp phần vào chiến thắng của
không quân ta bắn rơi được máy bay Mỹ trên cầu Hàm Rồng
-Vẻ đẹp của nhân vật “cháu”: lí tưởng sống cao đẹp, biết sống
gắn bó với đất nước, với cuộc đời và mọi người…
0,5
0,5
Phần II (3 điểm)
Câu 1
(0,5đ)
- Xác định các phép liên kết câu
- Chỉ rõ từ ngữ dùng làm phương tiện liên kết
0,25đ 0,25đ
Câu 2
(0,5
điểm)
Bức thư cảm ơn của giáo sư vô cùng ý nghĩa với cô giáo của ông
vì: Đó là bức thư cảm ơn đầu tiên cô nhận được trong thời gian
50 năm dạy học Bức thư ấy sưởi ấm trái tim già nua cô đơn của
cô bằng niềm vui mà trước nay cô chưa một lần cảm nhận được
0,5đ
Trang 4Câu 3
(2,0
điểm)
Yêu cầu về hình thức:
- Đúng hình thức đoạn văn, đảm bảo độ dài quy định
- Lập luận chặt chẽ, thuyết phục, mạch lạc, hoàn chỉnh, chữ viết, chính tả
* Yêu cầu về nội dung: Học sinh hiểu và biết cách sử dụng
những lí lẽ, dẫn chứng phù hợp để trình bày những hiểu biết của mình về vấn đề nghị luận
- Giải thích:
+ Lời cảm ơn là lời nói chân thành nhất xuất phát từ trái tim, từ tấm lòng bày tỏ thái độ trân trọng biết ơn những gì mà người khác đã làm cho ta, đem lại cho ta những điều tốt đẹp
+ Cảm ơn chính là một cách thể hiện tình cảm, lối ứng xử lịch
sự, lễ phép, biết tôn trọng đến những người xung quanh mình
- Bàn luận:
+ Biết nói lời cảm ơn đồng nghĩa với việc con người đã ý thức rất rõ về bản thân mình, biết tôn trọng người khác và tôn trọng chính mình, quý trọng sự giúp đỡ của người khác
+ Lời cảm ơn là một trong những biểu hiện thái độ của ứng xử văn hóa, một hành vi văn minh và lịch sử trong các mối quan hệ
xã hội Đồng thời biết ơn cũng là truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta từ ngàn đời nay
+ Người có văn hóa cảm ơn là người sống có tình có nghĩa có trước có sau
- Mở rộng:
+ Văn hóa cảm ơn chính là nét đẹp vốn có của một con người Người luôn biết trân trọng sự giúp đỡ của người khác sẽ luôn được mọi người yêu mến và kính trọng
+ Những lời cảm ơn chân thành sẽ giúp mọi người dễ dàng cư
xử và đối xử tốt đẹp với nhau hơn, giúp mối quan hệ của người với người trở nên vị tha và chân thành hơn Nói lời cảm ơn người khác còn thể hiện tình yêu cuộc sống thắm thiết, yêu thương con người và khát vọng làm được những điều tốt đẹp ở đời
+ Cần phê phán những người không biết nói lời cảm ơn hoặc ít
Trang 5nói lời cảm ơn, chỉ biết nhận lại mà không biết cho đi Hoặc coi
đó là nghĩa vụ mà người khác phải thực hiện với mình, sống dựa dẫm ỷ lại vào lời cảm ơn để trốn tránh nhiệm vụ…
- Bài học nhận thức và hành động:
+ Hãy bắt đầu lời cảm ơn chân thành với những điều giản dị ta nhận được từ gia đình, bạn bè hay từ một người xa lạ Lời cảm
ơn được nâng nó lên thành thói quen ứng xử và trở thành nhu cầu của bản thân
+ Lời cảm ơn không chỉ dừng lại ở lời nói mà nói còn phải đi kèm với hành động thực tiễn
+ Lời cảm ơn dù chỉ là bé nhỏ nhưng lại có thể đánh giá được nhân phẩm của một con người Thế giới sẽ đẹp hơn rất nhiều nếu ta biết nói lời cảm ơn