Bộ đề đọc hiểu ngữ văn 8 kì 2

ĐỌC HIỂU VĂN 8 – HỌC KÌ II MỤC LỤC STT TÊN VĂN BẢN SỐ ĐỀ TRANG 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Nhớ rừng Quê hương Khi con tu hú Tức cảnh Pác Bó Ngắm trăng Đi đường Chiếu dời đô Hịch tướng sĩ Nước Đại Việt[.]

ĐỌC HIỂU VĂN 8 – HỌC KÌ II MỤC LỤC

89 đề

1-33-1818-2626-2727-2929-3131-4041-5757-6767-9090-9394

1.NHỚ RỪNG

ĐỀ 1: Đọc đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi:

Nào đâu những đêm vàng bên bờ suối

Ta say mồi đứng uống ánh trăng tan?

Đâu những ngày mưa chuyển bốn phương ngàn

Ta lặng ngắm giang san ta đổi mới?

Đâu những bình minh cây xanh nắng gội, Tiếng chim ca giấc ngủ ta tưng bừng?

Đâu những chiều lênh láng máu sau rừng

Ta đợi chết mảnh mặt trời gay gắt,

Để ta chiếm lấy riêng phần bí mật?

Than ôi! Thời oanh liệt nay còn đâu?

(Ngữ văn 8 - Tập 2)

Câu 1 (1 điểm): Đoạn thơ trên trên trích trong bài thơ nào, tác giả là ai?

Câu 2 (1,5 điểm): Tìm câu cảm thán trong đoạn thơ trên, cho biết hình thức, chức năng của câu cảm thán đó? Câu 3 (0,5 điểm): Phương thức biểu đạt chính ở đoạn văn trên là gì?

- Câu cảm thán: Than ôi!

- Hình thức: Có chứa từ cảm thán, kết thúc câu bằng dấu chấm than

- Chức năng: Dùng để bộc lộ tình cảm, cảm xúc

Câu 3: (0,5 điểm)

- Phương thức biểu đạt chính ở đoạn văn trên là phương thức biểu cảm

ĐỀ 2: Đọc đoạn thơ sau và trả lời các câu hỏi cho bên dưới:

“Đâu những chiều lênh láng máu sau rừng

Ta đợi chết mảnh mặt trời gay gắt,

Để ta chiếm lấy riêng phần bí mật ?

- Than ôi! Thời oanh liệt nay còn đâu?”

a) Đoạn thơ trên trích từ tác phẩm nào? Tác giả là ai?

b) Xét theo mục đích nói, đoạn thơ trên gồm những kiểu câu nào, chỉ rõ? c) Nêu nội dung chính của đoạn thơ ?

GỢI Ý:

a - Đoạn thơ trích từ văn bản: Nhớ rừng, tác giả Thế Lữ.

b - Nêu tên được các kiểu câu có trong đoạn thơ: Câu nghi vấn, câu cảm

thán

- Chỉ rõ được các kiểu câu trong đoạn

+ Đâu những chiều lênh láng ….phần bí mật? – Câu nghi vấn

+ Than ôi! – Câu cảm thán

+ Thời oanh liệt nay còn đâu? – Câu nghi vấn

c Đoạn thơ thể hiện nỗi niềm thương nhớ da diết của chúa sơn lâm vềgiang sơn cũ, về thời oanh liệt được tự do với vai trò là chúa tể rừng xanh Đồng thời là nỗi chán ghét thực tại tù túng, tâm trạng đau đớn khi bịmất tự do, bị giam cầm trong vườn bách thú

ĐỀ 3: Trong bài thơ Nhớ rùng của Thế Lữ có câu thơ sau:

“Hỡi oai linh, cảnh nước non hùng vĩ!”

1 Xét theo mục đích nói, câu thơ trên thuộc kiểu câu nào?

2 Em hãy chép chính xác những câu thơ tiếp theo để hoàn thiện khổ thơ?

3 Đoạn thơ bộc lộ tâm trạng của nhân vật nào? Đó là tâm trạng gì?

GỢI Ý:

1 - Câu thơ thuộc kiểu câu cảm thán (có dấu hiệu về hình thức và

chức năng của câu cảm thán)

2 - Chép chính xác đoạn thơ theo yêu cầu của đề bài

(Chép chính xác cho điểm tối đa; thiếu 1 từ hoặc sai một lỗi chính tả trừ 0,25 điểm; thiếu từ 2 từ hoặc 2 lỗi chính tả trở lên trừ 0,5 điểm)

3 - Đoạn thơ bộc lộ tâm trạng của nhân vật con hổ khi bị nhốt

trong vườn bách thú

- Đó là tâm trạng chán ghét thực tại tầm thường, tù túng, giả

dối; nỗi nhớ rừng và nuối tiếc quá khứ oanh liệt; niềm khao khát tự do mãnh liệt muốn trở về rừng của con hổ…

(SGK Ngữ văn 8 - Tập 2)

Câu 1 (1 điểm): Đoạn thơ trên trích từ văn bản nào? tác giả là ai? Nêu ý nghĩa của bài thơ đó?

Câu 2 (1 điểm): Chỉ ra và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong hai câu thơ cuối

Câu 3 (1 điểm): Xác định kiểu câu và hành động nói trong câu sau:

"- Con nhớ em con quá! (1) Hay là u để cho em con ở nhà một đêm nay nữa, để con ngủ thêm với em, để con nóichuyện với em nó (2)

GỢI Ý:

Câu 1: (1 điểm)

- Đoạn thơ trên trích từ văn bản: Quê hương

- Tác giả là: Tế Hanh

- Ý nghĩa của bài thơ: Bài thơ là bày tỏ của tác giả về một tình yêu tha thiết

đối với quê hương làng biển

Câu 2: (1 điểm)

* Các biện pháp tu từ được sử dụng trong hai câu thơ cuối:

- Nhân hóa (im, mỏi, trở về, nằm chiếc thuyền có trạng thái của người dân chài)

- Ẩn dụ (ẩn dụ chuyển đổi cảm giác ở từ "nghe")

* Tác dụng của biện pháp tu từ trong hai câu thơ cuối đoạn:

- Các từ "im, mỏi, trở về, nằm "cho ta cảm nhận được phút giây thư giãn của con

thuyền vô tri trở nên sống động, có tâm hồn như con người

- Từ "nghe" thể hiện sự chuyển đổi cảm giác thật tinh tế, con thuyền như một cơ thể

sống nhận biết được chất muối đang ngấm dần vào vào da thịt của mình =>Hai câu

thơ cuối đoạn cho ta cảm nhận được tâm hồn nhạy cảm của tinh tế của nhà thơ Tế

Câu 3 (1 điểm)

Xác định kiểu câu và hành động nói trong các câu:

- " Con nhớ em con quá! "

Kiểu câu: Cảm thán

- Hành động nói: Bộc lộ cảm xúc

- "Hay là u để cho em con ở nhà một đêm nay nữa, để con ngủ thêm với em, để connói chuyện với em nó"

- Kiểu câu: Cầu khiến

Hành động nói: Yêu cầu, nài nỉ

ĐỀ 2: Đọc đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi bên dưới:

Ngày hôm sau, ồn ào trên bến đỗ

Khắp dân làng tấp nập đón ghe về.

“Nhờ ơn trời biển lặng cá đầy ghe”,

Những con cá tươi ngon thân bạc trắng

Dân chài lưới làn da ngăm rám nắng,

Cả thân hình nồng thở vị xa xăm;

Chiếc thuyền im bến mỏi trở về nằm

Nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ

(Ngữ văn 8 - Tập hai, NXB Giáo dục Việt Nam, 2014)

Câu 1 (0,5 điểm): Đoạn thơ trên trích trong bài thơ nào? Tác giả là ai? Câu 2 (0,5 điểm): Nêu nội dung chính của đoạn thơ?

Câu 3 (1,0 điểm): Câu thơ “Nhờ ơn trời biển lặng cá đầy ghe.” thuộc kiểu câu gì xét theo mục đích nói và thực

hiện hành động nói nào?

Câu 4 (1,0 điểm): Vẻ đẹp của hình ảnh “Chiếc thuyền” trong hai câu thơ:

Chiếc thuyền im bến mỏi trở về nằm

Nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ

4 HS có thể trình bày vẻ đẹp của hình ảnh “Chiếc thuyền” theo

nhiều cách khác nhau nhưng cơ bản đảm bảo các ý sau:

- Hình ảnh “Chiếc thuyền” trong đoạn thơ là một hình ảnh đẹp, gợi

nhiều lien tưởng

- Hình ảnh “Chiếc thuyền” được xây dựng bằng các biện pháp tu

từ nhân hóa và ẩn dụ:

+ Các từ  “im, mỏi, trở về, nằm” cho ta cảm nhận được giây phút

nghỉ ngơi, thư giãn của con thuyền sau chuyến ra khơi vật lộn với

sóng gió biển khơi Nghệ thuật nhân hóa đã khiến con thuyền vô

tri trở nên sống động, có hồn như con người

+ Từ “nghe” thể hiện sự chuyển đổi cảm giác thật tinh tế Con

thuyền như một cơ thể sống, nhận biết được chất muối của biển

đang ngấm dần, lặn dần vào da thịt của mình

->Tâm hồn nhạy cảm, tinh tế và tình yêu, sự gắn bó máu thịt với

quê hương mình của nhà thơ Tế Hanh

ĐỀ 3: Đọc đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi:

Nay xa cách lòng tôi luôn tưởng nhớMàu nước xanh, cá bạc, chiếc buồm vôi,Thoáng con thuyền rẽ sóng chạy ra khơi,Tôi thấy nhớ cái mùi nồng mặn quá!

(Ngữ văn 8, tập 2, trang 17)

Câu 1: Đoạn thơ trên trích trong văn bản nào? Tác giả là ai?

Câu 2: Cho biết hoàn cảnh sáng tác của bài thơ?

Câu 3: Câu thơ "Tôi thấy nhớ cái mùi nồng mặn quá!" thuộc kiểu câu nào? Xác

định kiểu hành động nói được thực hiện trong câu đó?

Câu 4: Từ " nhớ" được lặp lại hai lần đi kèm với các hình ảnh màu nước xanh,

cá bạc, buồm vôi, mùi nồng mặn giúp em cảm nhận gì về tình cảm của nhà

thơ đối với quê hương?

Câu 5: Từ nội dung đoạn thơ trên, hãy viết đoạn văn (khoảng 15 - 20 dòng) trình bày suy nghĩ của em về quê hương?

3 Kiểu câu: Câu cảm thán.

- Về nội dung: ( 1,75 điểm) Nêu được những nội dung cơ bản sau:

+ Khái niệm về quê hương: là nơi ta sinh ra và lớn lên Ở đó có gia đình,

người thân, bạn bè cùng với kỉ niệm tuổi thơ đẹp đẽ

+ Vai trò của quê hương: nuôi dưỡng, bồi dắp tâm hồn con người, là bến đỗ

bình yên, điểm tựa vững chắc cho mỗi con người

+ Trách nhiệm với quê hương: yêu mến, tự hào, bảo vệ và

xây dựng quê hương giàu đẹp

+ Phê phán những việc làm, thái độ xấu ảnh hưởng tới quê hương

+ Liên hệ bản thân: HS tự liên hệ theo chiều hướng tích cực

- Về hình thức: Trình bày bằng một đoạn văn ngắn, chữ viết rõ ràng, diễn đạtlưu loát, không mắc lỗi chính tả, không tẩy xóa

ĐỀ 4: Đọc câu thơ sau và làm theo yêu cầu bên dưới:

“ Ngày hôm sau, ồn ào trên bến đỗ…” ( Quê hương – Tế Hanh )

a) Chép chính xác 7 câu thơ tiếp theo để hoàn thiện khổ thơ trong bài thơ

b) Nêu nội dung chính của đoạn thơ đó

c) Chỉ ra và phân tích tác dụng của các biện pháp tu từ được sử dụng trong hai câu thơ cuối đoạn

GỢI Ý: a Học sinh chép chính xác 7 câu thơ tiếp theo của đoạn thơ:

Khắp dân làng tấp nập đón ghe về.

“Nhờ ơn trời biển lặng cá đầy ghe”,

Những con cá tươi ngon thân bạc trắng.

Dân chài lưới làn da ngăm rám nắng,

Cả thân hình nồng thở vị xa xăm;

Chiếc thuyền im bến mỏi trở về nằm

Nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ

b Nội dung chính của đoạn thơ: Cảnh đoàn thuyền đánh cá trở về bến

c – Các biện pháp tu từ được sử dụng trong hai câu thơ cuối đoạn là :

Nhân hóa ( chiếc thuyền có trạng thái của người dân chài ) và ẩn dụ

( chuyển đổi cảm giác ở từ “ nghe” )

- Tác dụng của các biện pháp tu từ:

+ Các từ “ im, mỏi, trở về, nằm ” cho ta cảm nhận được giây phút nghỉ

ngơi, thư giãn của con thuyền sau chuyến ra khơi vật lộn với sóng gió biển

khơi Nghệ thuật nhân hóa đã khiến con thuyền vô tri trở nên sống động,

có hồn như con người

+ Từ “ nghe” thể hiện sự chuyển đổi cảm giác thật tinh tế Con thuyền như

một cơ thể sống, nhận biết được chất muối của biển đang ngấm dần, lặn

dần vào da thịt của mình

 Tác giả miêu tả con thuyền, nói về con thuyền chính là để nói về

người dân chài ở khía cạnh vất vả, cực nhọc, từng trải trong cuộc sống hàng ngày Ở đây, hình ảnh con thuyền đồng nhất với cuộc đời, cuộc sống của

người dân chài Hai câu thơ cho ta cảm nhận được một tâm hồn nhạy cảm,

tinh tế và tình yêu, sự gắn bó máu thịt với quê hương mình của nhà thơ

Tế Hanh

ĐỀ 5: Đọc đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi:

Nay xa cách lòng tôi luôn tưởng nhớ Màu nước xanh, cá bạc, chiếc buồm vôi, Thoáng con thuyền rẽ sóng chạy ra khơi Tôi thấy nhớ cái mùi nồng mặn quá !

        (Trích Quê hương, Tế Hanh, Ngữ văn 8 – Tập 2)

Câu 1 : (1 điểm) Các  từ xanh, bạc, mặn thuộc từ loại nào ?

Câu 2 : (1 điểm) Ở đoạn thơ trên, tác giả đã sử dụng phương thức biểu đạt chính nào ?

Câu 3 : (1 điểm) Nêu nội dung của đoạn thơ.

Câu 4 : (2 điểm) Từ nội dung đoạn thơ trên, em hãy viết một đoạn văn nghị luận (khoảng 5 đến 7 câu) về chủ đề: Tình

yêu của em đối với quê hương nơi em sống

GỢI Ý:

1 Các  từ xanh, bạc, mặn thuộc từ loại tính từ

2 Ở đoạn thơ trên, tác giả đã sử dụng phương thức biểu đạt chính :

Biểu cảm

3 Nội dung đoạn thơ: Nhà thơ bày tỏ lòng yêu thương trân trọng

quê hương của mình Dù đi xa vì sự nghiệp, tác giả vẫn luôn nhớ

về mảnh đất quê hương yêu dấu của mình Nhớ màu nước biển xanh, nhớ thân cá bạc, nhớ chiếc buồm vôi, nhớ cả cảnh những chiếc thuyền rẽ sóng ra khơi và nhà thơ cảm nhận được cái mùi

nồng mặn xa xăm của quê biển.

4 Triển khai hợp lí nội dung đoạn văn: Vận dụng tốt các phương

thức biểu đạt Có thể viết đoạn văn theo ý sau:

-Tình yêu quê hương được thể hiện bằng những việc làm cụ thể:

tích cực trong học tập, phụ giúp cha mẹ,

- Nói được suy nghĩ chân thành, sâu sắc về trách nhiệm của tuổi

trẻ hôm nay đối với quê hương đất nước

- Phê phán một số người chưa thực sự có tình yêu đối với quê

hương, có những biểu hiện chưa tích cực,

- Tình yêu quê hương là điều thực sự cần thiết ở mỗi học sinh và

mọi người

ĐỀ 6: Cho đoạn văn bản sau:

“ …Ngày hôm sau ồn ào trên bến đỗ

2 Phân tích tác dụng của việc sắp xếp trật tự từ của tác giả trong hai câu thơ em vừa chép

3 Dấu ngoặc kép ở câu thơ thứ 3 trong đoạn trích trên có tác dụng gì?

4 Hãy viết đoạn văn khoảng 10 câu theo phép lập luận tổng- phân- hợp nêu cảm nhận của em về đoạn văn bản trên (

sau khi đã điền đúng hai câu thơ vào chỗ trống) Trong đoạn có sử dụng câu cảm thán, gạch chân và chú thích câu

cảm thán đó

GỢI Ý:

1.Chép chính xác hai câu thơ còn thiếu vào chỗ trống trong đoạn và cho

biết tên tác giả, tác phẩm và hoàn cảnh sáng tác của tác phẩm chứa đoạn

trích trên.

- Học sinh chép chính xác hai câu thơ:

Dân chài lưới làn da ngăm rám nắng

Cả thân hình nồng thở vị xa xăm

( Nếu sai một từ hoặc một lỗi, GV không cho điểm)

- Đoạn trích trên trích trong bài thơ: Quê hương của Tế Hanh.

- Hoàn cảnh ra đời:Bài thơ “Quê hương” được Tế Hanh viết năm 1939 khi

ông 18 tuổi và đang học Trung học tại trường Quốc học Huế Bài thơ được

rút trong tập “ Nghẹn ngào” (1939), sau được in trong tập “ Hoa niên”

(1945)

2.Phân tích tác dụng của việc sắp xếp trật tự từ của tác giả trong hai câu

thơ em vừa chép.

+ Trật tự từ ngữ sắp xếp theo trình tự miêu tả: giới thiệu đối tượng miêu tả

“ Dân chài lưới” -> rồi lần lượt miêu tả cụ thể đối tượng về “làn da” và “

cả thân hình”.

+ Sắp xếp câu miêu tả theo bút pháp hiện thực trước (qua cái nhìn, quan

sát của đôi mắt); rồi mới đến câu miêu tả theo bút pháp lãng sau ( tả bằng

tâm hồn và cảm xúc) , người dân chài hiện lên vừa gần gũi thân thương, vừa

phi thường kì diệu.

+ Đảm bảo sự hài hòa về ngữ âm của thơ 8 chữ: gieo vần chân, vần liền

(trắng- nắng; xăm – nằm) đối với các câu liền trước và liền sau nó.

3.Dấu ngoặc kép ở câu thơ thứ 3 trong đoạn trích trên có tác dụng gì?

- Dấu ngoặc kép trong câu thơ thứ ba có tác dụng đánh dấu đoạn dẫn trựctiếp- trích dẫn nguyên văn lời nói của người dân làng chài cảm tạ thiênnhiên

4.Hãy viết đoạn văn khoảng 10 câu theo phép lập luận tổng- phân- hợp nêu cảm nhận của em về đoạn văn bản trên ( sau khi đã điền đúng hai câu thơ vào chỗ trống) Trong đoạn có sử dụng câu cảm thán, gạch chân và chú thích câu cảm thán đó.

1- Hình thức: (1 điểm)

- Đúng đoạn văn tổng – phân – hợp

- Đúng số câu theo quy định

- Gạch chân và ghi chú thích câu cảm thán

(Nếu không gạch chân hoặc gạch chân mà không ghi chú thích thì không cho điểm)

2- Nội dung: (2 điểm)

HS hiểu và trình bày được những ý cơ bản sau:

Đoạn thơ tả cảnh đoàn thuyền đánh cá trở về:

+ Cá tươi ngon, ánh lên tương lai huy hoàng

> Cuộc sống bình yên, no ấm và hạnh phúc

*Hình ảnh dân chài: vừa chân thực, vừa lãng mạn với tầm vóc phi thường

(tả thực: làn da + qua tâm hồn và cảm quan lãng mạn của tác giả: thân hình

nồng thở vị xa xăm)

*Hình ảnh con thuyền: được hình dung như con người đang mệt mỏi

nhưng say sưa, hài lòng sau những tháng ngày lao động miệt mài, gian khổ

trên biển xa (qua nhân hóa: “im, mỏi, nằm” + ẩn dụ “nghe”) -> trở thành con

người có hồn – một tâm hồn rất tinh tế

====>Khổ thơ là bức tranh sinh hoạt thật đẹp đẽ, tươi sáng, bình dị của

người dân chài ven biển, được hiện lên bằng tình yêu quê hương tha thiết sâu

đậm của nhà thơ

ĐỀ 7: Cho câu thơ: “Chiếc thuyền nhẹ hăng như con tuấn mã”

a Chép lại theo trí nhớ ba câu thơ tiếp theo để hoàn thiện ý thơ

b.Cho biết tên tác giả, tác phẩm có chứa đoạn thơ trên Tác phẩm đó được sáng tác trong hoàn cảnh nào?c.Chỉ ra những biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong đoạn thơ và nêu tác dụng

GỢI Ý:

a.HS chép lại đúng ba câu thơ tiếp theo, không mắc lỗi chính tả

(Mắc một lỗi trừ 0,25 điểm, tổng điểm toàn phần không qúa 0,5 điểm)

“Chiếc thuyền nhẹ hăng như con tuấn mã

Phăng mái chèo mạnh mẽ vượt trường giang.

Cánh buồm giương to như mảnh hồn làngRướn thân trắng bao la thâu góp gió…”

+ Gợi tả vẻ đẹp mạnh mẽ, lớn lao, kì vĩ, mang vẻ đẹp hùng tráng của con

thuyền khi ra khơi đánh cá

+Hình ảnh cánh buồm trắng căng gió biển khơi vốn gần gũi quen thuộc

bỗng trở nên vừa lớn lao, thiêng liêng vừa thơ mộng

=> Việc sử dụng thành công các biện pháp nghệ thuật, Tế Hanh đã để lại

trong lòng người đọc ấn tượng đẹp về một bức tranh lao động đầy hứng

khởi và dạt dào sức sống

ĐÊ 8: Đọc đoạn thơ sau và trả lời từ câu 1 đến câu 5

“Nay xa cách lòng tôi luôn tưởng nhớ Màu nước xanh, cá bạc, chiếc buồm vôi, Thoáng con thuyền rẽ sóng chạy ra khơi, Tôi thấy nhớ cái mùi nồng mặn quá!”

(Ngữ văn 8, Tập hai, NXB Giáo dục, Hà Nội, 2010, trang 16,17)

Câu 1 Đoạn thơ trên được trích từ tác phẩm nào? Tác giả là ai? Phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ là gì? Câu 2 Trong khoảng thời gian xa cách, lòng tác giả nhớ tới những điều gì nơi quê nhà?

Câu 3 Trong tác phẩm có đoạn thơ trên, nhiều lần tác giả viết về hình ảnh “chiếc thuyền”, em hãy ghi lại những

câu thơ đó?

Câu 4 Câu thơ: “Tôi thấy nhớ cái mùi nồng mặn quá!” thuộc kiểu câu nào xét theo mục đích nói? Chỉ ra đặc điểm

hình thức và chức năng của kiểu câu đó

Câu 5 Viết một đoạn văn (khoảng 5 đến 7 câu) trình bày cảm nhận của em về khổ thơ trên, trong đoạn văn có sử

dụng một câu cầu khiến (gạch chân dưới câu cầu khiến đó)

GỢI Ý:

1 - Đoạn thơ trích trong văn bản: “ Quê hương”, tác giả: Tế Hanh

- Phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ: Biểu cảm

2 Trong khoảng thời gian xa cách lòng tác giả nhớ tới quê nhà với

những hình ảnh gần gũi, quen thuộc: màu nước (xanh), cá (bạc),

chiếc buồm (vôi), con thuyền, mùi nồng mặn

3 Câu thơ miêu tả về hình ảnh “chiếc thuyền” trong văn bản” Quê

hương”:

- Chiếc thuyền nhẹ hăng như con tuấn mã

Phăng mái chèo mạnh mẽ vượt trường giang.

- Chiếc thuyền im bến mỏi trở về nằm

Nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ.

+Trình bày đúng hình thức một đoạn văn, đảm bảo số câu (5-7 câu) +Trong đó sử dụng câu cầu khiến, gạch chân (ghi chú)

- Nội dung:

+ Mở đoạn: Giới thiệu khái quát bài thơ, tác giả, dẫn dắt đến khổ thơ: Tình cảm của nhà thơ đối với quê hương

+ Thân đoạn nêu được các nội dung sau:

Lời thơ giản dị, tự nhiên; liệt kê một loạt hình ảnh tiêu biểu của quê

hương( nước xanh, cá bạc, chiếc buồm vôi…) nhằm cụ thể hóa những đối tượng trong nỗi nhớ; điệp từ “ nhớ”- > diễn tả được tình

cảm chân thành, tha thiết của người con xa quê khi nhớ về quê hương

Nỗi nhớ của nhà thơ kết đọng ở mùi vị “ nồng mặn”-> cho thấy tình cảm yêu thương, gắn bó thủy chung với quê hương dù phải trong xa cách

+ Kết đoạn: Khái quát lại tâm trạng của tác giả và liên hệ bản thân

ĐỀ 9: Đọc các đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:

(1) “Nay xa cách lòng tôi luôn tưởng nhớ

Màu nước xanh, cá bạc, chiếc buồm vôi,

Thoáng con thuyền rẽ sóng chạy ra khơi,

Tôi thấy nhớ cái mùi nồng mặn quá!”

(Trích Ngữ văn 8, tập 2)

(2) “Từ Triệu, Đinh, Lí, Trần bao đời gây nền độc lập,

Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên mỗi bên xưng đế một phương,

Tuy mạnh yếu từng lúc khác nhau,

Song hào kiệt đời nào cũng có.”

(Trích Ngữ văn 8, tập 2)

Câu 1 (1.5điểm)

a/ Đoạn (1) trích trong tác phẩm nào? Tác giả ?

b/ Hãy nêu nội dung của đoạn (1)

Câu 2 (1.5điểm)

a/ Việc sắp xếp trật tự từ trong câu có tác dụng gì?

b/ Trình bày tác dụng của việc sắp xếp trật tự từ trong hai câu văn sau?

“Từ Triệu, Đinh, Lí, Trần bao đời gây nền độc lập,

Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên mỗi bên xưng đế một phương”

GỢI Ý:

Câu 1

a/ - Tác phẩm : Quê hương

- Tác giả: Tế Hanh

b/ b/ Nội dung: Tình yêu quê hương chân thành, trong sáng, tha thiết

của Tế Hanh qua nỗi nhớ da diết, thường trực

Câu 2

a/ Tác dụng của sắp xếp trật tự từ: 0,5đ

+ Thể hiện thứ tự nhất định của sự vật, sự việc

+ Nhấn mạnh hình ảnh, đặc điểm của sự vật

+ Liên kết câu với câu

+ Đảm bảo sự hài hòa về ngữ âm của lời nói

b/ + Theo thứ tự xuất hiện của các triều đại trong lịch sử

+ Đặt sóng đôi các triều đại của nước ta và Trung Quốc thể hiện sựngang hàng, bình đẳng và niểm tự hào dân tộc

ĐỀ 10: Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi bên dưới:

Ngày hôm sau, ồn ào trên bến đỗ

Khắp dân làng tấp nập đón ghe về.

"Nhờ ơn trời biển lặng cá đầy ghe“,

Những con cá tươi ngon thân bạc trắng.

Dân chài lưới làn da ngăm rám nắng,

Cả thân hình nồng thở vị xa xăm;

Chiếc thuyền im bến mỏi trở về nằm

Nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ.

Nay xa cách lòng tôi luôn tưởng nhớ

Màu nước xanh, cá bạc, chiếc buồm vôi,

Thoáng con thuyền rẽ sóng chạy ra khơi,

Tôi thấy nhớ cái mùi nồng mặn quá!

(Ngữ văn 8 - Tập 2 - NXB Giáo dục) Câu 1 (0,5 điểm)

Đoạn thơ trên trích từ tác phẩm nào? Tác giả là ai?

Câu 2 (1,0 điểm)

Tìm và phân tích các biện pháp tu từ có trong câu thơ:

"Chiếc thuyên im bến mỏi trở về nằm

Nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ "

2 Chi rõ 02 biện pháp tu từ và phân tích:

Chiếc thuỵền được nhân hóa biết “mỏi, trở về, nằm, nghe” Con

thuyền trở nên có hồn, có sức sống như con người Biện pháp nhân

hoá khiến người đọc hình dung rất rõ dáng vẻ nặng nề, thấm mệt của

chiếc thuyền khi chậm chạp neo vào bờ nghỉ ngơi thư giãn

Biện pháp ẩn dụ chuyển đồi cảm giác qua từ "nghe" Con thuyền nằm

nghỉ ngơi đồng thời nó cảm nhận được từng chuyển động tinh vi nhất

đang diễn ra trong cơ thể

Hai câu thơ thể hiện được sự tinh tế tuyệt vời của nhà thơ Tế Hanh

3 - Câu thơ "Tôi thấy nhớ cái mùi nồng mặn quá! thuộc kiểu câu cảm

thán

- Đặc điểm hình thức: Có từ ngữ cảm thán “quá” Kết thúc bằng dấu chấm than.

- Chức năng: bộc lộ trực tiếp cảm xúc (nỗi nhớ quê hương chân thành, da diết của nhà thơ Tế Hanh)

4 - Trong phần trích trên, tám câu thơ đầu miêu tả cảnh thuyền cá trở vếbến trong khồng khí nhộn nhịp, phấn khởi Thuyền đầy ắp cá; người dân chài mang vẻ đẹp bình dị khỏe khoắn; chiếc thuyền nằm nghỉ ngơi thư giãn sau chuyến đi biển dài Một cuộc sống lao động, sinh hoạt vất vả nhưng đầy ắp niềm vui, no ấm, bình yên

- Bốn câu thơ cuối thể hiện nỗi nhớ quê hương da diết vì tình cảm yêuquê hương trong sáng, thiết tha, sự gắn bó sâu nặng với quê hương của nhà thơ Tê Hanh

5 - Viết đoạn văn nghị luận nói về tình yêu quê hương

- Luận điểm rõ ràng, lập luận chặt chẽ, diễn đạt trôi chảy, lời văn trong sáng

- Trình bày sạch đẹp, không mắc lỗi diễn đạt, không mắc lỗi chính tả

B Yêu cầu về kiến thức:

Có thể viết đoạn văn theo nhiều cách khác nhau song đảm bảo các ý

- Giải thích tình yêu quê hương: Là tình cảm gắn bó sâu sắc, chân thành đối với những sự vật và con người nơi ta sinh ra và lớn lên, là hành động không ngừng nỗ lực để xây dựng và phát triển quê hương

- Biểu hiện của tình yêu quê hương:

+ Quyết tâm chiến đấu, sẵn sàng hi sinh để bảo vệ quê hương đất nước

+ Tình làng nghĩa xóm thân thiết, yêu thương Sự gắn bó với làng quênơi minh sinh ra Nhớ nhung, lưu luyến khi phải dời xa quê; háo hức, mong chờ khi sắp được trở về quê hương Sự phấn đấu học tập, lao động quên mình để làm giàu đẹp cho quê hương

- Vai trò của tình yêu quê hương:

+ Giúp mỗi con người sống tốt hơn, không quên nguồn cội Gắn kết con người xích lại gần nhau hơn

+ Góp phần quan trọng trong công tác bảo vệ, giữ gìn, xây dựng và phát triển đất nước ngày càng giàu mạnh

- Bài học nhận thức, hành động:

+ Tình yêu quê hương là yếu tố quan trọng không thể thiếu trong mỗi con người dù ở bất kỳ đất nước nào

+ Lên án một bộ phận người dân thiếu ý thức trách nhiệm, sống vô

tâm với mọi người, không biết đóng góp xây dựng quê hương đất

nước ngược lại còn có những hành vi gây hại đến lợi ích chung của

quê hương

ĐỀ 11: Đọc những câu thơ sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới :

“ Dân chái lưới làn da ngăm rám nắng,

2 Phận tích hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ nhân hóa được sử dụng trong hai câu thơ :

Chiếc thuyền im bến mỏi trở về nằm Nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ (2 điểm)

3 Kể tên một văn bản thơ khác thuộc phong trào Thơ mới mà em đã được học trong chương trình Ngữ văn lớp 8 Nêu rõ tên tác giả (0,5 điểm)

GỢI Ý:

( Sai 02 từ trừ 0,25 điểm; thiếu 2 dấu câu trở nên trừ 0,25 điểm)

2 * HS phân tích được hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ nhân hóa

có trong hai câu thơ, đảm bảo những yêu cầu sau:

- Chỉ ra được dấu hiệu của phép nhân hóa được diễn tả qua các từ khi

miêu tả hình ảnh chiếc thuyền : im, mỏi, trở về, nằm, nghe

- Hiệu quả của biện pháp tu từ:

+ Gợi hình ảnh con thuyền như một người lao động của làng chài cũng

biết nghỉ ngơi, thư giãn sau những chuyến ra khơi đầy vất vả

+ Làm cho cách diễn đạt sinh động, hấp dẫn, thể hiện sự cảm nhận tinh

tế và tình yêu quê hương tha thiết của tác giả

3 + Kể tến đúng một bài thơ trong phong trào Thơ mới

(Ví dụ:Ông đồ, Nhớ rừng)

+Nêu đúng tác giả

ĐỀ 12: Đọc phần trích sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới.

“Dân chài lưới làn da ngăm rám nắng

Cả thân hình nồng thở vị xa xăm;

Chiếc thuyền im bến mỏi trở về nằm

Nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ.”

1 Đoạn thơ trên trích từ văn bản nào? Tác giả của văn bản ấy là ai? Văn bản được sáng tác vào hoàn cảnh nào?

2 Chỉ ra biện pháp tu từ mà em đã học có trong câu thơ “Chiếc thuyền im bến mỏi trở về nằm / Nghe chất muốithấm dần trong thớ vỏ” và phân tích tác dụng nghệ thuật của biện pháp tu từ đó?

GỢI Ý:

1 - Đoạn thơ trên được trích từ văn bản : Quê hương - Tác giả : Tế Hanh

- Văn bản được sáng tác năm 1939, khi tác giả đi học xa nhà, xaquê hương

2 - Biện pháp tu từ nhân hoá chiếc thuyền qua từ ngữ: im, mỏi, trởvề, nằm, nghe;

3.KHI CON TU HÚ

ĐỀ 1: Đọc khổ thơ sau và trả lời

“ Khi con tu hú gọi bầy Lúa chiêm đang chín trái cây ngọt dần

Vườn râm dậy tiếng ve ngân Bắp rây vàng hạt đầy sân nắng đào Trời xanh càng rộng càng cao Đôi con diều sáo lộn nhào tầng không

( Trích “ Khi con tu hú” – Tố Hữu)

Câu 1: Xác định và cho biết chức năng của kiểu câu phân loại theo mục đích nói trong câu thơ “ Đôi con diều sáo lộn

nhào từng không” ? ( 1 điểm)

Câu 2: Viết đoạn văn ( khoảng 100 từ) trình bày cảm nhận về bức tranh mùa hè được thể hiện trong khổ thơ trên? ( 3

điểm )

GỢI Ý

Câu 1: (1 điểm)

- Câu “ Đôi con diều sáo lộn nhào từng không”: Là Câu trần thuật

- Chức năng: Câu trần thuật được dùng để miêu tả hình ảnh cánh diều sáo đang chao lượn trên tầng không

Câu 2 (3 điểm)

* Yêu cầu về kĩ năng:

- Biết viết đoạn văn hoàn chỉnh, trình bày cảm nhận về một đoạn thơ.

- Bố cục rõ ràng,diễn đạt lưu loát, không mắc lỗi dùng từ, diễn đạt, lỗi câu

* Yêu cầu về kiến thức:

- Giới thiệu tên tác giả,tên bài thơ, hoàn cảnh ra đời của bài thơ

- Tiếng chim tu hú đã làm thức dậy trong tâm hồn nhà thơ một khung cảnh thiên nhiên vào hè rộn ràng và đầy sức sống: (+ Âm thanh rộn rã, rực rỡ sắc màu, ngọt ngào hương vị

+ Cảnh sắc quen thuộc được miêu tả từ xa đến gần, từ thấp lên cao tạo thành một không gian khoáng đạt

-> Đây là cảnh đất trời vào hè trong tâm tưởng của người tù cách mạng Từ khung cảnh này cho thấy một tâm hồn trẻ trung, yêu đời, yêu cuộc sống mãnh liệt của nhà thơ - người tù cách mạng

- Khái quát giá trị nổi bật vè nội dung và nghệ thuật: sử dụng thể thơ lục bát, giản dị, uyển chuyển, khắc họa được vẻ đẹptâm hồn và khát vọng của người tù cách mạng

ĐỀ 2:

Khi con tu hú gọi bầy Lúa chiêm đang chín, trái cây ngọt dần Vườn râm dậy tiếng ve ngân Bắp rây vàng hạt đầy sân nắng đào Trời xanh càng rộng càng cao Đôi con diều sáo lộn nhào từng không

(SGK Ngữ Văn 8, tập 2, trang 19)

a) Đoạn thơ trên trích trong bài thơ nào? Tác giả là ai?

b) Đoạn thơ trên được viết theo thể thơ gì?

c) Nêu ngắn gọn những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của đoạn thơ trên?

GỢI Ý:

a - Đoạn thơ trên trích trong bài thơ: “Khi con tu hú”.

- Tác giả: Tố Hữu

b Đoạn thơ trên được viết theo thể thơ: lục bát

c HS nêu ngắn gọn những đặc sắc về nghệ thuật và nội dung của đoạn thơ:

- Nội dung: Đoạn thơ đã vẽ nên bức tranh thiên nhiên vào hè rất tươi đẹp,

sống động, tràn đầy nhựa sống: có âm thanh rộn rã, màu sắc rực rỡ, hương vị

ngọt ngào, bầu trời khoáng đạt tự do trong cảm nhận của người tù - chiến sĩ

Qua đó cho thấy một tâm hồn tinh tế, trẻ trung, yêu đời của tác giả

- Nghệ thuật: tả cảnh sinh động, kết hợp các động từ chỉ hoạt động, tính từ

chỉ màu sắc, lựa chọn những hình ảnh tiêu biểu cùng phép liệt kê

* Lưu ý: HS có thể trình bày thành đoạn văn hoặc gạch ý nếu đúng, đầy đủ

vẫn cho điểm tối đa.

ĐỀ 3: Đọc đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi:

“Ta nghe hè dậy bên lòng

Mà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!

Ngột làm sao, chết uất thôi

Con chim tu hú ngoài trời cứ kêu!”

Câu 1 (0,5 điểm) Đoạn thơ trên trích trong văn bản nào? Tác giả là ai?

Câu 2 (0,5 điểm) Nêu hoàn cảnh sáng tác bài thơ?

Câu 3 (1,0 điểm) Xác định những câu cảm thán và cho biết nó bộc lộ cảm xúc gì? Câu 4 (1,0 điểm) Tâm trạng người tù trong những câu thơ trên bộc lộ như thế nào?

GỢI Ý:

Câu 1: - Đoạn thơ trên trích trong văn bản : Khi con tu hú

- Tác giả : Tố Hữu

Câu 2: Hoàn cảnh sáng tác : Bài thơ được sáng tác vào tháng 7 – 1939 khi

Tố Hữu bị bắt giam ở nhà lao Thừa Phủ (Huế) (HS trả lời đến đây, GV vẫn

cho điểm tối đa) sau đó bị chuyển sang nhà tù ở Quảng Trị và nhiều nhà tù

khác ở Tây Nguyên

Câu 3: - Những câu cảm thán là :

Mà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!

Ngột làm sao, chết uất thôi

- Bộc lộ cảm xúc : đau khổ, uất ức

Câu 4: Cách ngắt nhịp linh hoạt, sử dụng những từ ngữ mạnh : đạp, chết

uất , những từ cảm thán : ôi, thôi, làm sao tác giả muốn nhấn mạnh cái

cảm giác ngột ngạt cao độ và niềm khao khát cháy bỏng muốn thoát ra khỏi

cảnh ngục tù, trở về với cuộc sống tự do bên ngoài

ĐỀ 4: Đọc đoạn trích thơ sau và thực hiện các yêu cầu:

"Ta nghe hè dậy bên lòng

Mà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!

Ngột làm sao, chết uất thôi!

Con chim tu hú ngoài trời cứ kêu"

("Khi con tu hú" - Tố Hữu)

Câu 1 (0,5 điểm): Hãy nêu những thông tin chính về nhà thơ Tố Hữu

Câu 2 (1,5 điểm): Hình ảnh tiếng chim tu hú lặp lại ở khổ cuối bài thơ "Khi con tu hú" là một hình ảnh mang ý nghĩa

nghệ thuật Em hiểu ý nghĩa nghệ thuật của hình ảnh đó như thế nào?

GỢI Ý:

1 - Thông tin chính về tác giả:

+ Tố Hữu (1920-2002) tên thật là Nguyễn Kim Thành, quê ở tỉnh

Thừa Thiên-Huế

+ Tố Hữu tham gia cách mạng từ rất sớm, từng bị thực dân Pháp

cầm tù, rồi vượt ngục thành công và trở về tiếp tục hoạt động cách

mạng, giữ nhiều trọng trách trong Đảng và Nhà nước

+ Ông là lá cờ đầu của thơ cách mạng Việt Nam Thơ Tố Hữu là

thơ trữ tình chính trị, nói thật hay thật xúc động về lí tưởng, về tổ

quốc, về bà mẹ Việt Nam anh hùng Hồn thơ thơ Tố Hữu ngọt ngào sâu lắng, gần với thơ ca dân tộc.

+ Tác phẩm chính: Từ ấy, Việt Bắc, Gió lộng, Ra trận

+ Ông được tặng giải thưởng Hồ CHí Minh về Văn học nghệ thuật năm 1996

Câu 2 HS nêu được vài ý sau:

- Tiếng chim tu hú là hình ảnh hoán dụ Âm thanh ấy là tín hiệu của mùa hè rực rỡ, của sự sống tưng bừng ở bên ngoài

- Tiếng chim lặp lại ở cuối bài, âm thanh khắc khoải, giục giã thiêuđốt, đưa người tù trở về với thực tại mất tự do, thổi bùng nỗi uất hận trong lòng người tù, thổi bùng khát khao tháo cũi, sổ lồng trở về với cuộc sống tự do, về với phong trào cách mạng Vì thế mà tiếng chim

tu hú có ý nghĩa gợi cảm xúc, tạo cớ để mạch cảm xúc phát triển, làmcho bài thơ có cấu tứ độc đáo

- Mở đầu bài thơ là tiếng chim tu hú "gọi bầy", khép lại bài thơ là tiếng "chim tu hú ngoài trời cứ kêu" tạo ra kết cấu đầu cuối tương ứng chặt chẽ

ĐỀ 5: Đọc bài thơ sau và trả lời câu hỏi bên dưới:

Khi con tu hú gọi bầy Lúa chiêm đang chín, trái cây ngọt dần Vườn râm dậy tiếng ve ngân Bắp rây vàng hạt đầy sân nắng đào Trời xanh càng rộng càng cao Đôi con diều sáo lộn nhào từng không

Ta nghe hè dậy bên lòng

Mà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!

Ngột làm sao, chết uất thôi Con chim tu hú ngoài trời cứ kêu!

a Cho biết nhan đề của bài thơ Ai là tác giả của bài thơ trên?

b Xác định các kiểu câu chia theo mục đích trong hai câu thơ sau:

Ta nghe hè dậy bên lòng

Mà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!

c Viết đoạn văn trình bày cảm nhận của em về bức tranh thiên nhiên qua 6 câu thơ đầu bài thơ ? Qua đó em hiểu thêm được gì về con người tác giả Tố Hữu?

GỢI Ý:

a - Nêu đúng tên tác phẩm : Khi con tu hú

- Nêu đúng tên tác giả: Tố Hữu

b Câu:Ta nghe hè dậy bên lòng => Câu trần thuật.

Câu: Mà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!=> Câu cảm thán.

c - Viết được đoạn văn trình bày cảm nhận về bức tranh mùa hè

trong 6 câu thơ đầu của bài thơ có bố cục, mạch lạc Đảm bảo các

ý sau:

+ Bức tranh mùa hè rực rỡ sắc màu, âm thanh rộn rã, hình ảnh

sinh động, không gian khoáng đạt, tự do

+ Từ đó cảm nhận về tác giả là con người yêu thiên nhiên, yêu

cuộc sống tự do

ĐỀ 6: Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:

Ta nghe hè dậy bên lòng

Mà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!

Ngột làm sao, chết uất thôi Con chim tu hú ngoài trời cứ kêu!

(Ngữ văn 8, tập hai)

Câu 1 (1,0 điểm): Đoạn thơ trên trích trong văn bản nào? Tác giả là ai? Đoạn thơ được viết theo thể thơ nào?

Câu 2 (2,0 điểm): Câu thơ: “Mà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!” xét theo mục đích nói thuộc kiểu câu gì? Ý

nghĩa của câu thơ đó

GỢI Ý:

Câu 1

(1,0

điểm)

- Yêu cầu trả lời:

+ Văn bản: Khi con tu hú

+ Tác giả: Tố Hữu+ Thể thơ: lục bát

cuộc sống tự do bên ngoài.

ĐỀ 7: Đọc đoạn thơ sau và thực hiện các yêu cầu ở bên dưới:

“Ta nghe hè dậy bên lòng

Mà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!

Ngột làm sao, chết uất thôi Con chim tu hú ngoài trời cứ kêu!”

(Tố Hữu, Khi con tu hú, SGK Ngữ văn 8 Tập 2NXB Giáo dục, 2016, Trang 19).

1 Trình bày nét chính về hoàn cảnh sáng tác của bài thơ? (0,5 điểm)

2 Nêu phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ trên? (0,25 điểm)

3 Nêu nội dung chính của đoạn thơ? (0,5 điểm)

4 Trong bài thơ, âm thanh tiếng chim tu hú có ý nghĩa như thế nào?

5 Từ cảm xúc của người chiến sỹ trong bài thơ trên, cùng với những hiểu biết xã hội, em hãy viết một đoạn văntrình bày suy nghĩ của em về hình ảnh người chiến sỹ ngày đêm bảo vệ biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc (đoạn văn từ10-15 câu, có đánh số thứ tự từng câu) (1,5 điểm)

GỢI Ý:

1 Nét chính về hoàn cảnh sáng tác:

Tháng 7 năm 1939 khi Tố Hữu bị thực dân Pháp bắt giam tại nhà lao Thừa Phủ (Huế) (0,5 điểm)

2 Phương thức biểu đạt chính: biểu cảm ( 0,25 điểm)

3 Nội dung chính của đoạn thơ: ( 0,5 điểm)

Tâm trạng đau khổ, uất ức, ngột ngạt và niềm khao khát tự do cháy bỏng của nhà thơ khi bị kẻ thù giam cầm trongnhà lao

4 Âm thanh tiếng chim tu hú trong bài thơ có ý nghĩa: ( 0,75 điểm)

- Là tín hiệu của mùa hè rực rỡ,tràn đầy sức sống

- Giống như tiếng gọi tha thiết của tự do, của thế giới sự sống đầy quyến rũ đối với nhân vật trữ tình – người tù

cách mạng trẻ tuổi

5 Viết một đoạn văn:(2,0 điểm)

*Yêu cầu chung về hình thức và kỹ năng: (0,5 điểm)

- Đúng hình thức là 1 đoạn văn (0,25 điểm)

- Viết đủ số câu quy định (10-12 câu) (0,25 điểm)

* Yêu cầu về kiến thức: (1,5 điểm)

Chấp nhận những suy nghĩ khác nhau miễn là có sức thuyết phục Dưới đây là một số ý mang tính định hướng:

- Cảm nhận ngắn gọn về hình ảnh người chiến sỹ cách mạng trong bài thơ: tình yêu cuộc sống và niềm khát khao tự

do cháy bỏng Đó là sức mạnh tinh thần để chiến thắng kẻ thù (0,5 điểm)

- Bày tỏ được niềm cảm phục, trân trọng, tự hào về những chiến sỹ bảo vệ biển đảo: (1,0 điểm)

+ Các anh phải sống và chiến đấu: sống giữa biển khơi, thiếu thốn, khó khăn, nguy hiểm, đối mặt với hành độnghung hăng, khiêu khích của kẻ thù nhằm xâm phạm chủ quyền biển đảo nước ta

+ Ở các anh luôn tỏa sáng tinh thần yêu nước, lòng dũng cảm, sự hi sinh cao cả để bảo vệ chủ quyền đất nước vàcuộc sống bình yên của nhân dân

ĐỀ 8: Đọc kĩ đoạn thơ sau và thực hiện yêu cầu cho bên dưới:

“Khi con tu hú gọi bầy

Lúa chiêm đang chín, trái cây ngọt dần

Vườn râm dậy tiếng ve ngân

Bắp rây vàng hạt đầy sân nắng đào

Trời xanh càng rộng càng cao

Đôi con diều sáo lộn nhào từng không.”

(Theo Ngữ văn 8, tập II, trang 19

NXB Giáo dục, 2013)

1 Đoạn thơ trên trích từ văn bản nào ? Ai là tác giả ? Văn bản được sáng tác trong hoàn cảnh nào ?

2 Chỉ ra câu ghép có trong đoạn thơ và cho biết mối quan hệ và cách nối các vế của câu ghép đó

3 Nêu nhận xét của em về cách miêu tả cảnh vật của nhà thơ trong đoạn trích Cách miêu tả có tác dụng gì trongviệc giới thiệu vẻ đẹp thiên nhiên mùa hè

GƠI Ý:

1 - Đoạn thơ trên trích từ văn bản “Khi con tu hú”- Tác giả

- Văn bản được sáng tác vào năm 1939 khi nhà thơ đang bị giam ở

nhà lao Thừa Phủ

2 - Câu ghép trong đoạn thơ là:Lúa chiêm đang chín, trái cây ngọt dần

- Các vế nối với nhau bằng dấu phẩy

- Quan hệ đồng thời (hoặc bổ sung)

- Miêu tả những vẻ đẹp tiêu biểu của mùa hè, có hình ảnh, màu

sắc, âm thanh : tiếng ve ngân, lúa chiêm chín, trái cây ngọt, bắp rây

vàng hạt, nắng đào, trời xanh, diều sáo

- Miêu tả bằng cảm nhận tinh tế, tâm hồn trẻ trung, yêu đời, yêu

thiên nhiên

- Miêu tả có tác dụng làm nổi bật vẻ đẹp sinh động, hấp dẫn của

thiên nhiên mùa hè

ĐỀ 9: Đọc kĩ đoạn thơ sau và thực hiện yêu cầu cho bên dưới:

Khi con tu hú gọi bầy Lúa chiêm đang chín, trái cây ngọt dần Vườn râm dậy tiếng ve ngân Bắp rây vàng hạt đầy sân nắng đào Trời xanh càng rộng càng cao Đôi con diều sáo lộn nhào từng không

(SGK Ngữ Văn 8, tập 2, trang 19)

a) Đoạn thơ trên trích trong bài thơ nào? Tác giả là ai?

b) Đoạn thơ trên được viết theo thể thơ gì?

c) Nêu ngắn gọn những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của đoạn thơ trên?

GỢI Ý:

a - Đoạn thơ trên trích trong bài thơ: “Khi con tu hú”.

- Tác giả: Tố Hữu

b Đoạn thơ trên được viết theo thể thơ: lục bát

c HS nêu ngắn gọn những đặc sắc về nghệ thuật và nội dung của đoạn thơ:

- Nội dung: Đoạn thơ đã vẽ nên bức tranh thiên nhiên vào hè rất tươi đẹp,

sống động, tràn đầy nhựa sống: có âm thanh rộn rã, màu sắc rực rỡ, hương vị

ngọt ngào, bầu trời khoáng đạt tự do trong cảm nhận của người tù - chiến sĩ

Qua đó cho thấy một tâm hồn tinh tế, trẻ trung, yêu đời của tác giả

- Nghệ thuật: tả cảnh sinh động, kết hợp các động từ chỉ hoạt động, tính từ

chỉ màu sắc, lựa chọn những hình ảnh tiêu biểu cùng phép liệt kê

* Lưu ý: HS có thể trình bày thành đoạn văn hoặc gạch ý nếu đúng, đầy đủ

vẫn cho điểm tối đa.

4.TỨC CẢNH PÁC BÓ

ĐỀ 1: Đọc đoạn thơ sau và trả lời các câu hỏi :

Cảnh rừng Việt Bắc thật là hay Vượn hót chim kêu suốt cả ngày

…Non xanh nước biếc tha hồ dạo Rượu ngọt chè tươi mặc sức say

(Cảnh rừng Việt Bắc – Hồ Chí Minh)

1 Những lời thơ trên gợi em nhớ tới bài thơ nào đã được học trong chương trình Ngữ văn 8.Tác giả là ai? (1.0 điểm)

2 Hãy chép lại chính xác bài thơ đó Ghi rõ hoàn cảnh sáng tác (1.5 điểm)

3 Chỉ ra 1 từ láy có trong bài thơ vừa chép và nêu hiệu quả của việc sử dụng từ láy đó?(1.0 điểm)

4 Dựa vào bài thơ em vừa chép, hãy viết một đoạn văn(khoảng 10 - 12 câu) để làm rõ vẻđẹp cuả người chiến sĩ cách

mạng hiện lên trong bài thơ Trong đoạn văn có sử dụng một câu cảm thán.(3.5 điểm)

(1.5 điểm)

“Sáng ra bờ suối tối vào hang Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng Bàn đã chông chênh dịch sử Đảng Cuộc đời cách mạng thật sự là sang”

- Hoàn cảnh sáng tác: tháng 2/1941, sau 30 năm Bác Hồ hoạt

động ở nước ngoài và trở về nước sinh sống và làm việc tại núirừng Pác Bó

Câu 3

(1.0 điểm)

- Từ láy: chông chênh

- Chông chênh: là một từ láy giàu giá trị gợi tả, gợi cảm, gợi tả tưthế bấp bênh, không bằng phẳng, không chắc chắn, …

- Song trong hoàn cảnh của bài thơ, từ “chông chênh” còn nói

lên sự thiếu thốn, gian khổ và cả sự nguy nan trong cuộc khángchiến chống Pháp

Câu 4

(3.5 điểm) HS dựa vào bài thơ vừa chép, hoàn thành một đoạn văn khoảng10- 12 câu để làm rõ vẻđẹp củangười chiến sĩ cộng sản Hồ Chí

Minh Trong đó có sử dụng một câu cảm thán (gạch dưới câu cảm

lẽ, dẫn chứng để làm rõ tinh thần lạc quan, phong thái ung dung của Bác Hồ trong cuộc sống cách mạng buổi đầu đầy gian khổ.

+ Hoàn cảnh sống của Bác Hồ ở Pác Bó hết sức gian khổ(ngủ trong hang tối, ăn uống thiếu thốn, bàn làm việc chỉ làtảng đá chông chênh…)

+ Bác luôn ung dung, lạc quan (giọng thơ khẩu khí, nói chovui, coi cuộc đời cách mạng là “sang”, phân tích chữ

“sang”…)

+ Trong quá trình viết biết bám sát vào tín hiệu nghệ thuật

5.NGẮM TRĂNG

ĐỀ 1:

a Hãy chép thuộc lòng theo trí nhớ bản dịch SGK Ngữ văn 8 bài thơ Ngắm trăng của Hồ Chí Minh Cho biết bài

thơ được viết theo thể thơ nào?

b Ghi lại dòng thơ có sử dụng phép nhân hóa? Tác dụng của phép nhân hóa?

c Qua bài thơ Ngắm trăng em học tập được gì ở Bác?

GỢI Ý:

5.a - Học sinh chép đúng bài thơ “Ngắm trăng” – Hồ Chí Minh như sau:

“Trong tù không rượu cũng không hoa,

Cảnh đẹp đêm nay, khó hững hờ;

Người ngắm trăng soi ngoài của sổ,

Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ.”

- Xác định đúng thể thơ: Thất ngôn tứ tuyệt