TRƯỜNG THCS THANH XUÂN TRUNG NĂM HỌC 2021 2022 ĐỀ CHÍNH THỨC Đề gồm 01 trang ĐỀ KIỂM TRA KHẢO SÁT THÁNG 2 Môn Ngữ văn 9 Ngày kiểm tra 25/2/2022 Thời gian làm bài 120 phút Phần I (6 5 điểm) Dẫu ở giữa[.]
Trang 1TRƯỜNG THCS THANH XUÂN TRUNG
NĂM HỌC 2021 - 2022
Đề gồm 01 trang
ĐỀ KIỂM TRA KHẢO SÁT THÁNG 2
Môn: Ngữ văn 9
Ngày kiểm tra: 25/2/2022 Thời gian làm bài: 120 phút
Phần I (6.5 điểm)
Dẫu ở giữa những ngày mùa đông giá rét, dẫu đối mặt với bệnh tật nhưng bằng tình yêu đời tha thiết, bằng niềm lạc quan tin tưởng, nhà thơ Thanh Hải vẫn dành những vần thơ đẹp nhất để ngợi ca về mùa xuân của đất nước, con người qua khổ thơ sau:
“…Mùa xuân người cầm súng Lộc giắt đầy trên lưng
Mùa xuân người ra đồng Lộc trải dài nương mạ Tất cả như hối hả Tất cả như xôn xao ”
(“Mùa xuân nho nhỏ”, trích SGK Ngữ Văn 9, tập 2)
1 Trình bày hoàn cảnh sáng tác, mạch vận động cảm xúc của bài thơ?
2 Lí giải vì sao khi miêu tả mùa xuân của đất nước nhà thơ lại sử dụng cặp hình ảnh
“người cầm súng” và “người ra đồng”?
3 Viết đoạn văn theo lối quy nạp khoảng 12 câu để nêu cảm nhận của em vẻ đẹp mùa
xuân đất nước, con người trong khổ thơ trên Đoạn văn có sử dụng một khởi ngữ
và một câu bị động (gạch chân, chú thích rõ)
4 Hãy kể tên một văn bản khác đã học trong chương trình Ngữ Văn THCS có cùng thể
thơ với bài “Mùa xuân nho nhỏ” Nêu rõ tên tác giả
Phần II (3.5 điểm) Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
Sống một cuộc đời cũng như vẽ một bức tranh vậy Nếu bạn nghĩ thật lâu về điều mình muốn vẽ, nếu bạn dự định được càng nhiều màu sắc mà bạn muốn thể hiện, nếu bạn càng chắc chắn về chất liệu mà bạn sử dụng thì bức tranh thực tế càng giống với hình dung của bạn Bằng không, có thể nó sẽ là những màu mà người khác thích, là bức tranh mà người khác ưng ý, chứ không phải của bạn.
Đừng để ai đánh cắp ước mơ của bạn Hãy tìm ra ước mơ cháy bỏng nhất của mình, nó đang nằm ở nơi sâu thẳm trong tim bạn đó, như một ngọn núi lửa đợi chờ được đánh thức.
(Trích Nếu bạn biết trăm năm là hữu hạn – Phạm Lữ Ân, NXB Hội nhà văn 2012)
1 Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích trên.
2 Chỉ ra và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ có trong câu văn: “Sống một cuộc đời
cũng như vẽ một bức tranh vậy.”
3 Như một ngọn núi lửa đợi chờ được đánh thức, ước mơ cháy bỏng đang nằm nơi sâu
thẳm trái tim em Bằng một đoạn văn nghị luận khoảng 2/3 trang giấy thi, trình bày suy nghĩ của em về vai trò của ước mơ đối với mỗi người.
-Hết -Ghi chú: Điểm phần I: 1 (1.5 điểm); 2 (1.0 điểm); 3 (3.5 điểm); 4 (0.5 điểm)
Điểm phần II: 1 (0.5 điểm); 2 (1.0 điểm); 3 (2.0 điểm)
ĐỀ CHÍNH THỨC
Trang 2TRƯỜNG THCS THANH XUÂN TRUNG
HƯỚNG DẪN CHẤM
ĐỀ KIỂM TRA KHẢO SÁT THÁNG 2
Môn: Ngữ văn 9
Ngày kiểm tra: 25/2/2022
Phần
I
1
- Hoàn cảnh sáng tác: Tháng 11/1980, khi nhà thơ đang bị bệnh, không bao lâu trước
khi nhà thơ qua đời, khi đất nước vừa thống nhất, còn gặp nhiều khó khăn
- Mạch vận động cảm xúc: bài thơ mở đầu bằng những cảm xúc trong trẻo hồn nhiên
trước vẻ đẹp của mùa xuân thiên nhiên xứ Huế Từ đó, mở rộng ra thành hình ảnh mùa xuân của đất nước vừa cụ thể lại vừa khái quát Ngay sau cảm xúc ấy, mạch thơ chuyển sang những suy nghĩ và ước nguyện được hòa nhập đóng góp vào cuộc đời chung Bài thơ khép lại là lời ngợi ca quê hương đất nước qua điệu dân ca xứ Huế
0.5đ 1.0 đ
2
- Sử dụng cặp hình ảnh người cầm súng và người ra đồng để:
+ Gợi đến hai lực lượng nòng cốt, tiêu biểu của đất nước: những người chiến sĩ và
những người nông dân- họ sẽ làm nên mùa xuân vĩnh hằng của dân tộc
+ Gợi đến hai nhiệm vụ song song quan trọng của đất nước lúc bây giờ: chiến đấu
bảo vệ, lao động sản xuất
0.5đ 0.5đ
3
* Hình thức:
- Đảm bảo dung lượng; trình tự mạch lạc, diễn đạt rõ ý; không mắc lỗi chính tả, ngữ pháp;
- Đúng cấu trúc đoạn văn theo phép lập luận quy nạp
- Sử dụng đúng một khởi ngữ, một câu bị động (gạch dưới và chú thích rõ)
Lưu ý:
- Nếu đoạn văn quá dài (trên 15 câu ) hoặc quá ngắn (dưới 10 câu ) trừ 0.25 điểm;
- Học sinh có thể có những ý khác nhưng phải hợp lý.
* Nội dung: Đảm bảo các nội dung cơ bản sau:
- Mùa xuân được miêu tả gắn liền với hình ảnh “người cầm súng”, “người ra đồng”
để gợi đến những lực lượng nòng cốt, gợi đến hai nhiệm vụ song song của đất nước:
chiến đấu, bảo vệ và lao động, dựng xây
- Hình ảnh “lộc” để vừa gợi khung cảnh thực vừa mang ý nghĩa biểu tượng về sức sống bừng bừng của đất nước trong mùa xuân mới
- Kết thúc khổ thơ là nhịp lao động và chiến đấu khẩn trương, mau chóng, hăng say náo nức của muôn người trong một nhịp điệu chung
- NT các hình ảnh ẩn dụ, hoán dụ, điệp ngữ, điệp cấu trúc, từ láy
0.5đ
0.5đ 0.5đ
2.0đ
4
HS liên hệ một văn bản cùng thể thơ và nêu rõ tên tác giả
Ví dụ như Tiếng gà trưa (Xuân Quỳnh), Đêm nay Bác không ngủ ( Minh Huệ), Ánh trăng (Nguyễn Duy), Sang thu (Hữu Thỉnh)…
0.5đ
Phần
II
2 - Phép tu từ: so sánh
- Việc “sống một cuộc đời” so sánh với “vẽ một bức tranh”
- Tác dụng:
+Giúp người đọc hình dung rõ hơn vai trò của mỗi người đối với cuộc đời của mình
(Một bức tranh đẹp hay xấu là do người vẽ, cũng như cuộc đời mình có ý nghĩa hay không cũng do bản thân mỗi người tự tạo dựng nên nó… )
+Cách diễn đạt sinh động, thú vị
0.25đ 0.25đ 0.25đ
0.25đ
3 * Kiểu bài nghị luận xã hội
* Vấn đề nghị luận: đánh thức giấc mơ
Hình thức:
- Đúng hình thức đoạn văn, đủ độ dài theo quy định
- Trình tự mạch lạc, không mắc lỗi diễn đạt
0.5 đ
ĐỀ CHÍNH THỨC
Trang 3(Đoạn văn dưới 2/3 trang hoặc trên 1 trang trừ 0,25 điểm)
Nội dung:
- Giải thích: ước mơ là gì?
- Ý nghĩa của ước mơ ( HS lấy dẫn chứng thực tế để chứng minh)
- Phản đề: phê phán những con người sống thụ động, không có hoài bão, mơ ước, không nỗ lực, cố gắng…
- Bài học nhận thức, hành động, liên hệ bản thân…
0.25đ 0.5đ 0.25đ 0.5đ
Lưu ý: Trên đây chỉ là những gợi ý, tổ chấm cần trao đổi, thống nhất để có được sự đánh giá phù hợp
nhất với bài làm của học sinh.