Đ ÔN H C SINH GI I VĂN 8Ề Ọ Ỏ CHUYÊN Đ NGH LU N XÃ H IỀ Ị Ậ Ộ Câu 1 Đ c câu chuy n sau ọ ệ V t n t và con ki nế ứ ế Khi ng i b c th m nhà, tôi th y m t con ki n đang tha chi c lá trên l ng ồ ở ậ ề ấ ộ[.]
Trang 1Đ ÔN H C SINH GI I VĂN 8 Ề Ọ Ỏ CHUYÊN Đ : NGH LU N XÃ H I Ề Ị Ậ Ộ Câu 1:
Đ c câu chuy n sau: ọ ệ
V t n t và con ki n ế ứ ế
Khi ng i b c th m nhà, tôi th y m t con ki n đang tha chi c lá trên l ng.ồ ở ậ ề ấ ộ ế ế ưChi c lá l n h n con ki n g p nhi u l n.ế ớ ơ ế ấ ề ầ
Bò đ c m t lúc, con ki n ch m ph i m t v t n t khá l n trên n n xi măng.ượ ộ ế ạ ả ộ ế ứ ớ ề
Nó d ng l i giây lát Tôi nghĩ con ki n ho c là quay l i, ho c là nó sẽ m t mìnhừ ạ ế ặ ạ ặ ộ
bò qua v t n t đó Nh ng không Con ki n đ t chi c lá ngang qua v t n t tr c,ế ứ ư ế ặ ế ế ứ ướsau đó đ n l t nó v t qua b ng cách bò lên trên chi c lá Đ n b bên kia, conế ượ ượ ằ ế ế ờ
ki n l i tha chi c lá và ti p t c cu c hành trình.ế ạ ế ế ụ ộ
Hình nh đó b t ch t làm tôi nghĩ r ng t i sao mình không th h c loài ki nả ấ ợ ằ ạ ể ọ ế
bé nh kia, bi n tr ng i, khó khăn c a ngày hôm nay thành hành trang quý giáỏ ế ở ạ ủcho ngày mai t i sáng h n.ươ ơ
( H t gi ng tâm h n 5- Ý nghĩa cu c s ng, NXB T ng h p TP HCM)ạ ố ồ ộ ố ổ ợ Hãy nêu suy nghĩ c a em v ý nghĩa c a câu chuy n trên và rút ra bài h c choủ ề ủ ệ ọ
b n thân.ả
H ƯỚ NG D N Ẫ
* Gi i thi u v n đ ngh lu n ớ ệ ấ ề ị ậ : Con ng i c n ph i bi t bi n nh ng khó khănườ ầ ả ế ế ữ
tr ng i trong cu c s ng thành hành trang quý giá cho ngày maiở ạ ộ ố
* Phân tích, bàn lu n v n đ ậ ấ ề:
* Ý nghĩa câu chuy n ệ
- Chi c lá và v t n t: Bi u t ng cho nh ng khó khăn, v t v , tr ng i, nh ngế ế ứ ể ượ ữ ấ ả ở ạ ữ
bi n c có th x y ra đ n v i con ng i b t kì lúc nào.ế ố ể ả ế ớ ườ ấ
- Con ki n d ng l i trong ch c lát đ suy nghĩ và nó quy t đ nh đ t ngang chi c ế ừ ạ ố ể ế ị ặ ế
lá qua v t n t, r i v t qua b ng cách bò lên trên chi c lá ế ứ ồ ượ ằ ế : bi u t ng cho conể ượ
ng i bi t ch p nh n th thách, bi t kiên trì, sáng t o, dũng c m v t quaườ ế ấ ậ ử ế ạ ả ượ
b ng chính kh năng c a mình ằ ả ủ
-> Câu chuy n ng n g n nh ng hàm ch a bao ý nghĩa l n lao v cu c s ng Conệ ắ ọ ư ứ ớ ề ộ ố
ng i c n ph i có ý chí, ngh l c, thông minh, sáng t o và b n lĩnh m nh d nườ ầ ả ị ự ạ ả ạ ạ
+ Nh ng khó khăn, tr ng i v n th ng x y ra trong cu c s ng, luôn v tữ ở ạ ẫ ườ ả ộ ố ượ
kh i toan tính và d đ nh c a con ng i Vì v y m i ng i c n ph i dũng c mỏ ự ị ủ ườ ậ ỗ ườ ầ ả ả
đ i m t, ch p nh n th thách đ đ ng v ng, ph i hình thành cho mình nghố ặ ấ ậ ử ể ứ ữ ả ị
l c, ni m tin, s kiên trì, sáng t o đ v t qua.ự ề ự ạ ể ượ
+ Khi đ ng tr c th thách cu c đ i c n bình tĩnh, linh ho t, nh y bénứ ướ ử ộ ờ ầ ạ ạtìm ra h ng gi i quy t t t nh t.ướ ả ế ố ấ
Trang 2+ Khó khăn, gian kh cũng là đi u ki n th thách và tôi luy n ý chí, là cổ ề ệ ử ệ ơ
h i đ m i ng i kh ng đ nh mình V t qua nó, con ng i sẽ tr ng thànhộ ể ỗ ườ ẳ ị ượ ườ ưở
h n, s ng có ý nghĩa h n.ơ ố ơ (làm sáng t b ng nh ng d n ch ng tiêu bi u c th , ỏ ằ ữ ẫ ứ ể ụ ể xác đáng nh : Anh Nguy n Ng c Kí, Nh ng h c sinh nghèo v t khó, nh ng anh ư ễ ọ ữ ọ ượ ữ
th ng binh tàn nh ng không ph , nhân dân Vi t Nam ch ng k thù xâm l c ) ươ ư ế ệ ố ẻ ượ
- Không ph i b t c ai cũng có thái đ tích c c đ v t qua sóng gió cu c đ i.ả ấ ứ ộ ự ể ượ ộ ờ
Có ng i nhanh chóng bi quan, chán n n; có ng i than vãn, buông xuôi; cóườ ả ườ
ng i l i, hèn nhát, ch p nh n, đ u hàng, đ l i cho s ph n cho dù nh ngườ ỷ ạ ấ ậ ầ ổ ỗ ố ậ ữkhó khăn y ch a ph i là t t c ấ ư ả ấ ả (D n ch ng) ẫ ứ
- Ph i có ý th c s ng và ph n đ u, không đ c đàu hàng, không đ c g c ngãả ứ ố ấ ấ ượ ượ ụ
mà can đ m đ i đ u, kh c ph c nó đ t o nên thành qu cho cu c đ i.ả ố ầ ắ ụ ể ạ ả ộ ờ
đ c Nhà c a đ c xây c t r t nhi u n i đây V n cây xung quanh t t t iượ ử ượ ấ ấ ề ở ơ ườ ố ươ
nh ngu n n c này…ờ ồ ướ
Nh ng đi u kỳ l c hai bi n h này đ u đ c đón nh n ngu n n c tư ề ạ ả ể ồ ề ượ ậ ồ ướ ừsông Jordan N c sông Jordan ch y vào bi n Ch t Bi n Ch t đón nh n và giướ ả ể ế ể ế ậ ữ
l i riêng cho mình mà không chia s nên n c trong bi n Ch t tr nên m nạ ẻ ướ ể ế ở ặchát Bi n h Galile cũng đón nh n ngu n n c t sông Jordan r i t đó trànể ồ ậ ồ ướ ừ ồ ừqua các h nh và sông l ch, nh v y n c trong bi n h này luôn s ch vàồ ỏ ạ ờ ậ ướ ể ồ ạmang l i s s ng cho cây c i, muông thú và con ng i.ạ ự ố ố ườ
(Trích “Bài h c làm ng i ”- Nhà xu t b n giáo d c)ọ ườ ấ ả ụ
Qua câu chuy n Hai bi n h , em nh n đ c bài h c ý nghĩa nào cho cu cệ ể ồ ậ ượ ọ ộ
s ng?ố
H ƯỚ NG D N Ẫ A.V ki n th c và kĩ năng: ề ế ứ
H c sinh có th trình bày theo nhi u cách khác nhau, nh ng c n ph i tri nọ ể ề ư ầ ả ểkhai các ý c b n sau:ơ ả
Trang 3-T m t câu chuy n (rút ra bài h c cho cu c s ng) h c sinh trình bày suy nghĩừ ộ ệ ọ ộ ố ọ
v m t v n đ t t ng đ o lý- m i quan h gi a ề ộ ấ ề ư ưở ạ ố ệ ữ cho và nh n ậ trong cu cộ
s ng H nh phúc không ph i ch là nh n l y mà còn là bi t cho đi Ng i h nhố ạ ả ỉ ậ ấ ế ườ ạphúc nh t trên đ i là ng i bi t đem đ n cho ng i khác nhi u h nh phúcấ ở ờ ườ ế ế ườ ề ạ
nh t Trong cu c s ng ph i luôn bi t chia s v i ng i khác N u bi t s ng vìấ ộ ố ả ế ẻ ớ ườ ế ế ố
ng i khác thì cu c đ i chúng ta sẽ t t đ p h n nhi u l n, cu c đ i sẽ có ýườ ộ ờ ố ẹ ơ ề ầ ộ ờnghĩa thêm b i ph n Có ng i nói "ng i ta kính tr ng b n không ph i nh ngộ ầ ườ ườ ọ ạ ả ữ
gì b n nh n đ c S kính tr ng là ph n th ng dành cho nh ng gì mà b n choạ ậ ượ ự ọ ầ ưở ữ ạđi"
- V i đ bài này h c sinh c n gi i thích – phân tích đ làm rõ bài h c giáo d cớ ề ọ ầ ả ể ọ ụ
đ c g i g m trong câu chuy n.ượ ử ắ ệ
B V n i dung ề ộ
1 Phân tích ý nghĩa câu chuy n ệ
- Bi n Ch t là do v trí h không thu n l i xung quanh không có kênh r ch hayể ế ị ồ ậ ợ ạ
l i thoát nên n c t th ng ngu n đ v đây b đ ng d n d n tích t l ngố ướ ừ ượ ồ ổ ề ị ứ ọ ầ ầ ụ ượ
mu i l n, làm cho n ng đ mu i trong n c quá cao N c quá m n nên khôngố ớ ồ ộ ố ướ ướ ặsinh v t nào s ng đ c nên d n đ n hoang vu thi u s s ng.ậ ố ượ ẫ ế ế ự ố
=> Bi n ch t: bi u t ng cho m t lo i ng i ích k , thi u lòng v tha, nhânể ế ể ượ ộ ạ ườ ỷ ế ị
h u, ch bi t s ng cho riêng mình.ậ ỉ ế ố
+ Bi n h Galile cũng đón nh n ngu n n c t sông Jordan r i t đó tràn quaể ồ ậ ồ ướ ừ ồ ừcác h nh và sông l ch, nh v y n c trong h này luôn s ch và mang l i sồ ỏ ạ ờ ậ ướ ồ ạ ạ ự
s ng cho cây c i, muông thú và con ng i.ố ố ườ
=> - Bi n Galile: bi u t ng cho m u ng i giàu lòng v tha, nhân h u, s ng vìể ể ượ ẫ ườ ị ậ ố
ng i khác, luôn m r ng vòng tay cho và nh n.ườ ở ộ ậ
2 Bài h c rút ra t câu chuy n ọ ừ ệ
Câu chuy n đã đem đ n bài h c th t ý nghĩa trong cu c s ng:ệ ế ọ ậ ộ ố
- Trong cu c s ng h ng ngày, con ng i có nh ng m i quan h , nh ng giaoộ ố ằ ườ ữ ố ệ ữ
ti p, nh ng sinh ho t luôn “ trao” và “ nh n” Xã h i sẽ không t n t i n u thi uế ữ ạ ậ ộ ồ ạ ế ếquá trình này
- H nh phúc không ph i ch là nh n l y mà còn là bi t cho đi Ng i h nh phúcạ ả ỉ ậ ấ ế ườ ạ
nh t trên đ i là ng i bi t đem đ n cho ng i khác nhi u h nh phúc nh t.ấ ở ờ ườ ế ế ườ ề ạ ấTrong cu c s ng ph i luôn bi t chia s v i ng i khác N u bi t s ng vì ng iộ ố ả ế ẻ ớ ườ ế ế ố ườkhác thì cu c đ i chúng ta sẽ t t đ p h n nhi u l n, cu c đ i sẽ có ý nghĩa thêmộ ờ ố ẹ ơ ề ầ ộ ờ
b i ph n Có ng i nói "ng i ta kính tr ng b n không ph i nh ng gì b n nh nộ ầ ườ ườ ọ ạ ả ữ ạ ậ
đ c S kính tr ng là ph n th ng dành cho nh ng gì mà b n cho đi" ượ ự ọ ầ ưở ữ ạ
- Hãy bi t chia s đ nó lan t a và bi n thành ni m vui Bi n Galile: bi u t ngế ẻ ể ỏ ế ề ể ể ượcho m u ng i giàu lòng v tha, nhân h u, s ng vì ng i khác, luôn m r ngẫ ườ ị ậ ố ườ ở ộvòng tay cho và nh n (d n ch ng t th c t cu c s ng ).ậ ẫ ứ ừ ự ế ộ ố
- Không nên s ng ích k , nh nhen, ch vun vén cho cá nhân, ch bi t “nh n” màố ỉ ỏ ỉ ỉ ế ậkhông bi t “cho” Bi n ch t: bi u t ng cho m t lo i ng i ích k , thi u lòng vế ể ế ể ượ ộ ạ ườ ỷ ế ịtha, nhân h u, ch bi t s ng cho riêng mình (d n ch ng t th c t cu c s ng ).ậ ỉ ế ố ẫ ứ ừ ự ế ộ ố
3 Đánh giá, liên h cu c s ng và rút ra bài h c ệ ộ ố ọ
- Kh ng đ nh cách nhìn, thái đ s ng chi ph i hoàn c nh s ng, tác đ ng đ n cácẳ ị ộ ố ố ả ố ộ ế
m i quan h xung quanh (d n ch ng- phân tích-so sánh, đ i chi u… ).ố ệ ẫ ứ ố ế
- Liên h : Cu c s ng c n có s đ ng c m, bi t s chia đ n i bu n v i đi, ni mệ ộ ố ầ ự ồ ả ế ẻ ể ỗ ồ ơ ềvui, h nh phúc nhân lên( hãy dang r ng đôi tay v i nh ng n n nhân b ch t đ cạ ộ ớ ữ ạ ị ấ ộ
Trang 4màu da cam; đ ng bào đang ch u c nh thiên tai bão l t, nh ng s ph n b tồ ị ả ụ ữ ố ậ ấ
M t ng n gió d d i băng qua khu r ng già Nó ng o ngh th i tung t tộ ọ ữ ộ ừ ạ ễ ổ ấ
c các sinh v t trong r ng, cu n phăng nh ng đám lá, qu t g y các cành cây Nóả ậ ừ ố ữ ậ ẫ
mu n m i cây c i đ u ph i ngã r p tr c s c m nh c a mình Riêng m t câyố ọ ố ề ả ạ ướ ứ ạ ủ ộ
s i già v n đ ng hiên ngang, không b khu t ph c tr c ng n gió hung hăng.ồ ẫ ứ ị ấ ụ ướ ọ
Nh b thách th c ng n gió l ng l n, điên cu ng l t tung khu r ng m t l n n a.ư ị ứ ọ ồ ộ ồ ậ ừ ộ ầ ữCây s i v n bám ch t đ t, im l ng ch u đ ng c n gi n d c a ng n gió và khôngồ ẫ ặ ấ ặ ị ự ơ ậ ữ ủ ọ
h g c ngã Ng n gió m i m t đành đ u hàng và h i:ề ụ ọ ỏ ệ ầ ỏ
- Cây s i kia! Làm sao ng i có th đ ng v ng nh th ?ồ ươ ể ứ ữ ư ế
Cây s i t t n tr l i:ồ ừ ố ả ờ
- Tôi bi t s c m nh c a ông có th b g y h t các nhánh cây c a tôi, cu nế ứ ạ ủ ể ẻ ẫ ế ủ ố
s ch đám lá c a tôi và làm thân tôi lay đ ng Nh ng ông sẽ không bao gi qu tạ ủ ộ ư ờ ậngã đ c tôi B i tôi có nh ng nhánh r v n dài, bám sâu vào lòng đ t Đóượ ở ữ ễ ươ ấchính là s c m nh sâu th m nh t c a tôi Nh ng tôi cũng ph i c m n ông ng nứ ạ ẳ ấ ủ ư ả ả ơ ọgió ! Chính c n điên cu ng c a ông đã giúp tôi ch ng t đ c kh năng ch uạ ơ ồ ủ ứ ỏ ượ ả ị
đ ng và s c m nh c a mình.ự ứ ạ ủ
(Theo: H t gi ng tâm h n- Đ ng bao gi t b c m , NXB T ng h p TP Hạ ố ồ ừ ờ ừ ỏ ướ ơ ổ ợ ồChí Minh, 2011)
H ƯỚ NG D N Ẫ
* Hi u n i dung, ý nghĩa câu chuy n ể ộ ệ
- Ng n gió: Hình nh t ng tr ng cho nh ng khó khăn, th thách, nh ng ngh chọ ả ượ ư ữ ử ữ ị
* Bài h c giáo d c t câu chuy n ọ ụ ừ ệ
- Cu c s ng luôn n ch a muôn vàn tr ng i, khó khăn và thách th c n u con ộ ố ẩ ứ ở ạ ứ ế
Trang 5ng iườ
không có lòng dũng c m, s t tin đ đ i m t sẽ d đi đ n th t b i (M t ng n ả ự ự ể ố ặ ễ ế ấ ạ ộ ọgió d d iữ ộ băng qua khu r ng già Nó ng o ngh th i tung t t c các sinh v t ừ ạ ễ ổ ấ ả ậtrong r ng, cu n phăngừ ố nh ng đám lá, qu t g y các cành cây) ữ ậ ẫ
- Mu n thành công trong cu c s ng, con ng i ph i có ni m tin vào b n thân, ố ộ ố ườ ả ề ả
ph i tôiả luy n cho mình ý chí và khát v ng v n lên đ chi n th ng ngh ch ệ ọ ươ ể ế ắ ị
c nh (Tôi có nh ngả ữ nhánh r v n dài, bám sâu vào lòng đ t Đó chính là s c ễ ươ ấ ứ
m nh sâu th m nh t c a tôi).ạ ẳ ấ ủ
L u ý: Trong quá trình l p lu n h c sinh nên có d n ch ng v nh ng t m ư ậ ậ ọ ẫ ứ ề ữ ấ
g ng dũng c m,ươ ả không g c ngã tr c hoàn c nh đ cách l p lu n thuy t ph c ụ ướ ả ể ậ ậ ế ụ
h n.ơ
* M r ng: ở ộ Phê phán nh ng k thi u ý chí, ngh l c….ữ ẻ ế ị ự
*Bàn lu n v bài h c giáo d c c a câu chuy n: ậ ề ọ ụ ủ ệ
+ Không nên tuy t v ng, bi quan, chán n n tr c hoàn c nh mà ph i luôn t tin,ệ ọ ả ướ ả ả ựbình tĩnh đ tìm ra các gi i pháp c n thi t nh m v t qua các khó khăn, th ể ả ầ ế ằ ượ ửthách c a cu c s ng.ủ ộ ố
+ Bi t t rèn luy n, tu d ng b n thân đ luôn có m t b n lĩnh kiên c ng ế ự ệ ưỡ ả ể ộ ả ườ
tr c hoànướ c nh và cũng ph i bi t lên án, phê phán nh ng ng i có hành đ ng ả ả ế ữ ườ ộ
và thái đ buông xuôi,ộ thi u ngh l c ế ị ự
Câu 4:
1.
Trong câu chuy n “L i l m và s bi t n” ( Ng văn 9 – T p 1 – Trang ệ ỗ ầ ự ế ơ ữ ậ160) có câu:
“ Nh ng đi u vi t lên cát sẽ mau chóng xóa nhòa theo th i gian, ữ ề ế ờ
nh ng không ai có th xóa đ ư ể ượ c nh ng đi u t t đ p đã đ ữ ề ố ẹ ượ c ghi t c trên ạ
đá, trong lòng ng ườ i”
Trình bày suy nghĩ c a em v câu nói trên ? (Vi t thành văn b n kho ng ủ ề ế ả ả
m t trang gi y thi).ộ ấ
F.Voltaire nói r ng: S khoan dung là m t v thu c duy nh t đ ch a ằ ự ộ ị ố ấ ể ữ
nh ng lôi l m đang làm b i ho i con ng ữ ầ ạ ạ ườ i kh p trong vũ tr ắ ụ
2.
L I L M VÀ S BI T N Ỗ Ầ Ự Ế Ơ
Hai ng i b n cùng đi qua sa m c Trong chuy n đi, gi a hai ng i có x y ra ườ ạ ạ ế ữ ườ ả
m t cu c tranh lu n, và m t ng i n i nóng không ki m ch đ c mình đã ộ ộ ậ ộ ườ ổ ề ế ượ
n ng l i mi t th ng i kia C m th y b xúc ph m, anh không nói gì, ch vi t ặ ờ ệ ị ườ ả ấ ị ạ ỉ ếlên cát: “ Hôm nay ng i b n t t nh t c a tôi đã làm khác đi nh ng gì tôi ườ ạ ố ấ ủ ữ
Trang 6nghĩ”.H đi ti p, tìm th y m t c đ o, và quy t đ nh đi b i Ng i b mi t th ọ ế ấ ộ ố ả ế ị ơ ườ ị ệ ịlúc nãy bây gi b đu i s c và chìm d n xu ng Ng i b n kia đã tìm cách c u ờ ị ố ứ ầ ố ườ ạ ứanh Khi đã lên b , anh l y m t mi ng kim lo i kh c lên đá: “ Hôm nay ng i ờ ấ ộ ế ạ ắ ườ
b n t t nh t c a tôi đã c u s ng tôi”.Ng i kia h i: “ T i sao khi tôi xúc ph m ạ ố ấ ủ ứ ố ườ ỏ ạ ạanh, anh vi t lên cát, còn bây gi anh l i kh c lên đá” ?ế ờ ạ ắ
Anh ta tr l i : “Nh ng đi u vi t lên cát sẽ mau chóng xoá nhoà theo th i gian, ả ờ ữ ề ế ờ
nh ng không ai có th xoá đ c đ c nh ng đi u t t đ p đã đ c ghi t c trên ư ể ượ ượ ữ ề ố ẹ ượ ạ
đá, trong lòng ng i ”.V y m i chúng ta hãy h c cách vi t nh ng n i đau bu n, ườ ậ ỗ ọ ế ữ ỗ ồthù h n lên cát và kh c ghi nh ng ân nghĩa lên đá ậ ắ ữ
(D n theo Ng văn 9, t p m t, NXB Giáo d c, 2009, tr 160) ẫ ữ ậ ộ ụ
T câu chuy n trên, em hãy vi t m t bài văn ng n (kho ng 300 t ) bàn v s ừ ệ ế ộ ắ ả ừ ề ựtha th và lòng bi t n c a con ng i trong cu c s ng.ứ ế ơ ủ ườ ộ ố
a) Yêu c u v kỹ năng: bi t cách làm bài văn ngh lu n xã h i ; k t c u ch t chẽ, ầ ề ế ị ậ ộ ế ấ ặ
di n đ t trôi ch y ; không m c l i chính t , t ng , ng pháp ễ ạ ả ắ ỗ ả ừ ữ ữ
b) Yêu c u v ki n th c: trên c s hi u bi t c a b n thân v n i dung câu ầ ề ế ứ ơ ở ể ế ủ ả ề ộchuy n L i l m và s bi t n, và t câu chuy n đó g i lên trong mình có nh ng ệ ỗ ầ ự ế ơ ừ ệ ợ ữsuy nghĩ v s tha th và lòng bi t n c a con ng i trong cu c s ng, có th ề ự ứ ế ơ ủ ườ ộ ố ểtri n khai theo nhi u cách, song bài vi t c n làm rõ các n i dung sau: ể ề ế ầ ộ
+ Th nào là s tha th và lòng bi t n : tha th là vi c b qua, không trách c , ế ự ứ ế ơ ứ ệ ỏ ứ
ch p nh t, hay tr ng ph t nh ng sai trái, l i l m c a ng i khác ;lòng bi t n ấ ặ ừ ạ ữ ỗ ầ ủ ườ ế ơ
là s th hi n vi c hi u và nh công n c a ng i khác đ i v i mình ự ể ệ ệ ể ớ ơ ủ ườ ố ớ
+ Vì sao trong cu c s ng con ng i c n có s tha th và lòng bi t n ?: trong ộ ố ườ ầ ự ứ ế ơ
cu c s ng ai cũng có lúc gây ra nh ng l i l m, sai trái vì v y c n ph i nh n ộ ố ữ ỗ ầ ậ ầ ả ậ
đ c s tha th , bao dung c a m i ng i B i chính s tha th giúp cho ng i ượ ự ứ ủ ọ ườ ở ự ứ ườ
m c l i có c h i đ c s a ch a; giúp cho b n thân tìm th y đ c s thanh ắ ỗ ơ ộ ượ ử ữ ả ấ ượ ự
th n và làm cho cu c s ng b t đi s căng th ng, xung đ t và thêm đi s hoà ả ộ ố ớ ự ẳ ộ ự
h p, yêu th ng, có nghĩa là ph i bi t vi t nh ng n i đau bu n, thù h n lên cát ợ ươ ả ế ế ữ ỗ ồ ậ
…; ph i bi t kh c ghi nh ng ân nghĩa vào lòng, ph i bi t n nh ng ng i đã ả ế ắ ữ ả ế ơ ữ ườđem đ n cho mình nh ng đi u t t đ p, và bi t kh c ghi nh ng ân nghĩa lên đá, ế ữ ề ố ẹ ế ắ ữ
nh cách ng x gi a nh ng con ng i trong câu chuy n trên ư ứ ử ữ ữ ườ ệ ( d n ch ng) ẫ ứ
Trang 7- Suy nghĩ c a b n thân : ủ ả
+ S tha th và lòng bi t n là m t trong ph m ch t c n thi t, cao đ p đ hình ự ứ ế ơ ộ ẩ ấ ầ ế ẹ ểthành nên m t con ng i chân chính, b i bên c nh vi c thu nh n ki n th c thì ộ ườ ở ạ ệ ậ ế ứ
vi c tu d ng, rèn luy n cho b n thân nh ng đ c tính v s tha th và lòng ệ ưỡ ệ ả ữ ứ ề ự ứ
bi t n có m t ý nghĩa r t l n trên con đ ng hoàn thi n nhân cách c a m i ế ơ ộ ấ ớ ườ ệ ủ ỗcon ng i ườ
+ S tha th và lòng bi t n không ch đ c th hi n m t cá nhân hay m t b ự ứ ế ơ ỉ ượ ể ệ ở ộ ộ ộ
ph n mà nh ng đ c tính đó c n ph i đ c g n k t và t o thành nh ng ph m ậ ữ ứ ầ ả ượ ắ ế ạ ữ ẩ
ch t, đ o lí trong cu c s ng B i đó chính là nh ng nét đ p truy n th ng c a ấ ạ ộ ố ở ữ ẹ ề ố ủcon ng i Vi t Nam ườ ệ
- M r ng ở ộ : phê phán nh ng k “ Ăn cháo đá bát”….ữ ẻ
4 Bài h c nh n th c và hành đ ng : ọ ậ ứ ộ
- C n ph i bi t s ng có t m lòng bao dung, v tha; bi t ghi n nh ng con ng i ầ ả ế ố ấ ị ế ơ ữ ườ
đã mang l i cho mình nh ng đi u t t đ p ạ ữ ề ố ẹ
- C n ph i đ c th hi n s tha th và long bi t n c a mình trên c nh n th cầ ả ượ ể ệ ự ứ ế ơ ủ ả ậ ứ
và hành đ ng c th ,ộ ụ ể
Câu 5: Chi c h p gi y vàng ế ộ ấ
H i đó m t ng i b n tôi b t ph t đ a con gái lên ba tu i vì nó đã phí ph mồ ộ ườ ạ ắ ạ ứ ổ ạ
c m t cu n gi y gói hoa màu vàng Ti n b c thì eo h p, th mà đ a con gái cả ộ ộ ấ ề ạ ẹ ế ứ ứ
c trang hoàng chi c h p quà giáng sinh đ d i cây thông khi n b n tôi n iố ế ộ ể ướ ế ạ ổ
gi n Dù có b ph t đi n a, sáng hôm sau đ a con gái cũng mang h p quà đ nậ ị ạ ữ ứ ộ ếcho cha và nói: “Con t ng cho cha nhân d p giáng sinh.” Anh c m th y ng ngặ ị ả ấ ượngùng vì ph n ng gay g t c a mình h i hôm tr c nh ng r i c n gi n l i bùngả ứ ắ ủ ồ ướ ư ồ ơ ậ ạlên l n n a khi anh m h p ra th y h p tr ng không.ầ ữ ở ộ ấ ộ ố
Anh nói to v i con: “B con không bi t r ng khi cho ai món quà thì ph i có gìớ ộ ế ằ ảtrong đó ch :”ứ
Đ a con ng ngác nhìn cha s hãi n c m t l ng tròng: “Cha i nó đâu cóứ ơ ợ ướ ắ ư ơ
tr ng r ng Con đã th i nh ng n hôn vào h p Con b đ y nh ng tình yêu c aố ỗ ổ ữ ụ ộ ỏ ầ ữ ủcon vào đó T t c dành cho cha mà.”ấ ả
Ng i cha nghe tim mình th t l i Anh ôm con vào lòng và c u xin con tha thườ ắ ạ ầ ứcho mình
(Trích H t gi ng tâm h n)ạ ố ồ
Hãy trình bày suy nghĩ c a em v câu chuy n trên ủ ề ệ
1 Xác đ nh đ ị ượ c ý nghĩa c a câu chuy n: ủ ệ
Trang 8 Đ a con trang hoàng chi c h p quà giáng sinh th t đ p đ t ng b nh ngứ ế ộ ậ ẹ ể ặ ố ư
ng i b đã ph t con mình vì nó đã phí ph m c cu n gi y gói hoa màuườ ố ạ ạ ả ộ ấvàng Dù b ph t nh ng đ a con v n mang đ n h p quà đ t ng cho cha.ị ạ ư ứ ẫ ế ộ ể ặ
Câu chuy n là l i c nh báo ý nghĩa v i t t c m i ng i đ c bi t là tình c mệ ờ ả ớ ấ ả ọ ườ ặ ệ ả
c a cha m v i con cái Ng i cha ch a bi t trân tr ng món quà c a con màủ ẹ ớ ườ ư ế ọ ủquá đi sâu vào ti n b c, v t ch t, câu chuy n ph n ánh th c t đ i s ngề ạ ậ ấ ệ ả ự ế ờ ố
hi n nay c a con ng i.ệ ủ ườ
Ngoài ra món quà ý nghĩa c a đ a con v i ng i cha ch a đ y tình yêu vô bủ ứ ớ ườ ứ ầ ờ
b n Đ c bi t là nh ng n hôn c a con gái đã th i vào trong chi c h p gi yế ặ ệ ữ ụ ủ ổ ế ộ ấvàng Món quà tinh th n y là s h u quý giá nh t ch ng minh cho tình chaầ ấ ở ữ ấ ứcon không gì có th sánh b ng.ế ằ
2 Bài h c cu c s ng: ọ ộ ố
Câu chuy n ng n g n nh ng có ý nghĩa r t sâu s c:ệ ắ ọ ư ấ ắ
Bi t trân tr ng tình c m gia đình đ c bi t là tình ph t , luôn l ng nghe,ế ọ ả ặ ệ ụ ử ắ
th u hi u, tôn tr ng nguy n v ng, s thích, sáng t o trí t ng t ng c a trấ ể ọ ệ ọ ở ạ ưở ượ ủ ẻ
- Trình bày s ch đ p; ít sai l i câu, t , chính t ạ ẹ ỗ ừ ả
2 V ki n th c ề ế ứ :hs có th trình bày b ng nhi u cách nh ng c n làm rõ đ c ể ằ ề ư ầ ượcác yêu
c u c b n sau: ầ ơ ả
* Phân tích ng n g n câu chuy n đ th y: ắ ọ ệ ể ấ
- Đ a con trang hoàng chi c h p quà giáng sinh th t đ p đ t ng b nh ng ứ ế ộ ậ ẹ ể ặ ố ư
ng i b đã ph t con mình vì nó đã phí ph m c cu n gi y gói hoa màu ườ ố ạ ạ ả ộ ấ
vàng.Dù b ph t nh ng đ a con v n mang đ n h p quà đ t ng cho cha.ị ạ ư ứ ẫ ế ộ ể ặ
- Ngoài ra món quà ý nghĩa c a đ a con v i ng i cha ch a đ y tình yêu vô b ủ ứ ớ ườ ứ ầ ờ
b n Đ c bi t là nh ng n hôn c a con gái đã th i vào trong chi c h p gi y ế ặ ệ ữ ụ ủ ổ ế ộ ấvàng
* Rút ra v n đ c n ngh lu n ấ ề ầ ị ậ
- Câu chuy n là l i c nh báo ý nghĩa v i t t c m i ng i đ c bi t là tình c m ệ ờ ả ớ ấ ả ọ ườ ặ ệ ả
c a cha m v i con cái Ng i cha ch a bi t trân tr ng món quà c a con mà quáủ ẹ ớ ườ ư ế ọ ủ
đi sâu vào ti n b c, v t ch t, câu chuy n ph n ánh th c t đ i s ng hi n nay ề ạ ậ ấ ệ ả ự ế ờ ố ệ
c a con ng i.ủ ườ
- Món quà tinh th n y là s h u quý giá nh t ch ng minh cho tình cha con ầ ấ ở ữ ấ ứkhông gì có th sánh b ng.ế ằ
* Bài h c cu c s ng: ọ ộ ố
Trang 9- Câu chuy n ng n g n nh ng có ý nghĩa r t sâu s c:ệ ắ ọ ư ấ ắ
+ Bi t trân tr ng tình c m gia đình đ c bi t là tình ph t ,luôn l ng ế ọ ả ặ ệ ụ ử ắnghe,th u hi u, tôn tr ng nguy n v ng, s thích, sáng t o trí t ng t ng c a ấ ể ọ ệ ọ ở ạ ưở ượ ủ
+ Bi t gi gìn và nâng niu nó thì cu c s ng sẽ tho i mái và nh nhàng h n.ế ữ ộ ố ả ẹ ơ
+ Xã h i văn minh luôn đ cao l i s ng đ p, hành vi ng x có văn hóa ộ ề ố ố ẹ ứ ử
- Tuy nhiên,trong xã h i ta hi n nay v n có nh ng ng i con,ho c ng i cha có ộ ệ ẫ ữ ườ ặ ườhành vi và thái đ ng x phi đ o lí ộ ứ ử ạ d n ch ng ẫ ứ
- T câu chuy n, chúng ta rút ra đ c bài h c nhân sinh sâu s c: tình ph t , ừ ệ ượ ọ ắ ụ ửcách đ i nhân x th th u tình đ t lí là nét đ p trong tâm h n, nhân cách c a ố ử ế ấ ạ ẹ ồ ủcon ng i ườ
*L u ý: Câu chuy n có tính đa nghĩa nên giáo viên khuy n khích s sáng t o c aư ệ ế ự ạ ủ
h c sinh.ọ
Câu 6:
NG ƯỜ I ĂN XIN
M t ng i ăn xin đã già Đôi m t ông đ hoe, n c m t ông giàn gi a, đôiộ ườ ắ ỏ ướ ắ ụmôi tái nh t, áo qu n t t i Ông chìa tay xin tôi.ợ ầ ả ơ
Tôi l c h t túi n đ n túi kia, không có l y m t xu, không có c khăn tay,ụ ế ọ ế ấ ộ ả
ch ng có gì h t Ông v n đ i tôi Tôi ch ng bi t làm th nào Bàn tay tôi run runẳ ế ẫ ợ ẳ ế ế
n m ch t l y bàn tay run r y c a ông:ắ ặ ấ ẩ ủ
- Xin ông đ ng gi n cháu! Cháu không có gì cho ông c ừ ậ ả
- Ông nhìn tôi chăm chăm, đôi môi n n c i:ở ụ ườ
- Cháu i, c m n cháu! Nh v y là cháu đã cho lão r i.ơ ả ơ ư ậ ồ
Khi y tôi ch t hi u ra: c tôi n a, tôi cũng v a nh n đ c m t cái gì đóấ ợ ể ả ữ ừ ậ ượ ộ
Trang 10H ƯỚ NG D N Ẫ
* Nh ng đi u rút ra t câu chuy n: ữ ề ừ ệ
- Câu chuy n ng n g n, h p d n… nh ng ch a đ ng ý nghĩa tri t lý l nệ ắ ọ ấ ẫ ư ứ ự ế ớlao: tình yêu th ng và s c m thông gi a con ng i v i con ng i ươ ự ả ữ ườ ớ ườ
- Đ i v i m t ng i vào hoàn c nh b n cùng (ông lão), ng i con traiố ớ ộ ườ ở ả ầ ườ(c u bé) không t ra khinh mi t, xa lánh mà v n có thái đ , l i nói, hành đ ngậ ỏ ệ ẫ ộ ờ ộ
h t s c chân thành th hi n s tôn tr ng, quan tâm, yêu th ng, chia s v iế ứ ể ệ ự ọ ươ ẻ ớ
ng i khác.ườ
- Tuy c c u bé và ông lão đ u không có c a c i, ti n b c nh ng c hai đ uả ậ ề ủ ả ề ạ ư ả ề
c m nh n đ c tình c m mà ng i kia đã dành cho mình, đ c bi t là tình c mả ậ ượ ả ườ ặ ệ ả
c a c u bé đ i v i ông lão ăn xin ủ ậ ố ớ
- Yêu th ng và c m thông là đ o lý t t đ p trong xã h i Hãy yêu th ngươ ả ạ ố ẹ ộ ươ
và tôn tr ng nh ng ng i nghèo kh , không phân bi t hoàn c nh, đ a v xã h iọ ữ ườ ổ ệ ả ị ị ộ
* Liên h m r ng ệ ở ộ : Tình yêu th ng con ng i trong xã h i ta hi n nay: ươ ườ ộ ệ
- Các phong trào, các cu c v n đ ng: “Vì ng i nghèo”, “Trái tim cho em”…ộ ậ ộ ườ
th hi n tình yêu th ng, chia s v i nh ng con ng i có hoàn c nh khó khănể ệ ươ ẻ ớ ữ ườ ả
ho c b thi t thòi đ c nhi u ng i tích c c tham gia ng h Đây là nghĩa cặ ị ệ ượ ề ườ ự ủ ộ ửcao đ p tô th m thêm truy n th ng “t ng thân t ng ái” c a dân t c Vi tẹ ắ ề ố ươ ươ ủ ộ ệNam
- M r ng ở ộ : Tuy nhiên, trong xã h i ta hi n nay v n có nh ng con ng i thộ ệ ẫ ữ ườ ờ
tr c n i đau c a ng i khác, ch a có thái đ đ ng c m ho c chia s Th m
chí có nh ng bi u hi n mi t th , coi th ng nh ng ng i có hoàn c nh đ c bi t,ữ ể ệ ệ ị ườ ữ ườ ả ặ ệkhó khăn…
Trang 11=> T câu chuy n, chúng ta rút ra đ c bài h c nhân sinh sâu s c: tình yêuừ ệ ượ ọ ắ
th ng đ i v i nh ng con ng i nghèo kh ươ ố ớ ữ ườ ổ
nh t trên tay, c u bé nói nh v i cô gái:ấ ậ ỏ ớ
- Ch vui lòng g i ph n ti n còn l i cho bác có đ a con nh đang đ ng ị ử ầ ề ạ ứ ỏ ứ
tr c quán giúp em nhé!ướ
C u bé quay l ng, cô gái ch t l ng ng i nhìn ra c a, n i ng i đàn ông ậ ư ợ ặ ườ ử ơ ườ
mù c m cây đàn đang đ ng c nh đ a con gái bé nh mà ít phút tr c đó đã b ầ ứ ạ ứ ỏ ướ ị
cô m i ra kh i quán.ờ ỏ
(H t gi ng tâm h n)ạ ố ồ
H ƯỚ NG D N Ẫ
* V kĩ năng: Trình bày d i d ng m t bài văn có b c c 3 ph n rõ ề ướ ạ ộ ố ụ ầ
ràng.,k t c u h p lí, không m c l i chính t , Trình bày khoa h c ,văn phong ế ấ ợ ắ ỗ ả ọsáng s aủ
* V n i dungề ộ
H c sinh có nh ng cách c m nh n riêng, trình bày theo nhi u cách khác ọ ữ ả ậ ềnhau Nh ng làm n i b t đ c các n i dung c b n sau :ư ổ ậ ượ ộ ơ ả
- Câu chuy n khuyên m i ng i c n có thái đ ng x nhã nh n v i ệ ọ ườ ầ ộ ứ ử ặ ớ
m ing i xung quanh ( nhân v t em bé trong truy n).ọ ườ ậ ệ
- Giáo d c lòng yêu th ng con ng i, bi t giúp đ m i ng i khi h g p ụ ươ ườ ế ỡ ọ ườ ọ ặkhó khăn( hình nh cha con ng i đàn ông mù)ả ườ
- Câu chuyên còn nh c nh nh ng ng i ch a bi t quan tâm t i ng i ắ ở ữ ườ ư ế ớ ườkhác có hoàn c nh khó khó khăn h n mình, bi t đ ng c m,chia s v i nh ng ả ơ ế ồ ả ẻ ớ ữ
Trang 12gi i kém may m n, c n suy xét l i hành vi c a mình( cái l ng ng i c a cô ườ ắ ầ ạ ủ ặ ườ ủ
ch quánủ
- Câu chuy n mang ý nghĩa nhân văn cao đ p ,h ng con ng i cónh ng ệ ẹ ướ ườ ữ
c ch đ p( c ch nh mà ý nghĩa l n ử ỉ ẹ ử ỉ ỏ ớ
Câu 8: Đ c m u chuy n sau : ọ ẩ ệ
“Chuy n k , m t danh t ng có l n đi ngang qua tr ng h c cũ c a mình,ệ ể ộ ướ ầ ườ ọ ủ
li n ghé vào thăm Ông g p l i ng i th y t ng d y mình h i nh và kính c nề ặ ạ ườ ầ ừ ạ ồ ỏ ẩ
th a: ư
- Th a th y, th y còn nh con không? Con là ư ầ ầ ớ
Ng i th y giáo già ho ng h t: ườ ầ ả ố
- Th a ngài, ngài là ư
- Th a th y, v i th y con v n là đ a h c trò cũ Con có đ c nh ng thànhư ầ ớ ầ ẫ ứ ọ ượ ữcông hôm nay là nh s giáo d c c a th y ngày nào ”ờ ự ụ ủ ầ
(Trích SGK Ng văn 9 – t p 1, trangữ ậ40)
B ng m t bài văn ng n, hãy nêu suy nghĩ c a em v nh ng đi u tác giằ ộ ắ ủ ề ữ ề ả
mu n g i g m qua câu chuy n trên ố ử ắ ệ
H ƯỚ NG D N Ẫ
*V ki n th c: h c sinh có th trình bày b ng nhi u cách nh ng c n làm rõ ề ế ứ ọ ể ằ ề ư ầ
đ c các yêu c u c b n sau:ượ ầ ơ ả
- Nh ng đi u rút ra t câu chuy n ữ ề ừ ệ :
Câu chuy n ng n g n, h p d n nh ng ch a đ ng ý nghĩa tri t lí l n lao: ệ ắ ọ ấ ẫ ư ứ ự ế ớlòng bi t n và cách đ i nhân x th th u tình, đ t lí gi a con ng i v i con ế ơ ố ử ế ấ ạ ữ ườ ớ
ng i.ườ
Ng i h c trò tuy đã tr thành m t nhân v t n i ti ng, có quy n cao ch c ườ ọ ở ộ ậ ổ ế ề ứ
tr ngọ (m t v danh t ng) nh ng v n luôn nh t i nh ng ng i th y đã ộ ị ướ ư ẫ ớ ớ ữ ườ ầ
d y d , giáo d c mình nên ng i Vi c ng i h c trò tr v thăm tr ng, ạ ỗ ụ ườ ệ ườ ọ ở ề ườ
g p th y giáo cũ và có nh ng cách ng x r t khiêm t n và đúng m c, th ặ ầ ữ ứ ử ấ ố ự ể
hi n thái đ kính tr ng và lòng bi t n c a ng i h c trò đ i v i th y giáo ệ ộ ọ ế ơ ủ ườ ọ ố ớ ầmình Ngay c khi ng i th y giáo già g i v t ng là ngài thì ông v n không ả ườ ầ ọ ị ướ ẫ
h thay đ i cách x ng hô (con – th y).ề ổ ư ầ
Ng c l i, ng i th y giáo cũ l i r t tôn tr ng c ng v hi n t i c a ng i ượ ạ ườ ầ ạ ấ ọ ươ ị ệ ạ ủ ườ
h c trò cũ nên g i v t ng là ngài Đây là cách x ng hô l ch s , cách đ i ọ ọ ị ướ ư ị ự ốnhân x th th u tình đ t lí.ử ế ấ ạ
-Bình lu n, rút ra bài h c: ậ ọ
Trang 13 Trong cu c s ng c n ph i th hi n rõ lòng bi t n v i nh ng ng i đã giáo ộ ố ầ ả ể ệ ế ơ ớ ữ ườ
d c, d y d hay giúp đ mình Lòng bi t n th hi n nh ng hành đ ng, l iụ ạ ỗ ỡ ế ơ ể ệ ở ữ ộ ờnói, c ch , thái đ ử ỉ ộ
Cách c x , x ng hô gi a con ng i v i con ng i cũng th hi n nét đ p c aư ử ư ữ ườ ớ ườ ể ệ ẹ ủvăn hóa giao ti p.ế
Bi t n nh ng ng i đã d y d mình là đ o lý t t đ p trong xã h i Hãy ế ơ ữ ườ ạ ỗ ạ ố ẹ ộ
s ng đ p,ố ẹ có cách c x đúng m c đó là m t trong nh ng con đ ng đ ư ử ự ộ ữ ườ ểhoàn thi n nhân cách con ng i.ệ ườ
Hãy có nh ng vi c làm, hành đ ng c th đ th hi n lòng bi t n.ữ ệ ộ ụ ể ể ể ệ ế ơ
(HS có th l y d n ch ng trong cu c s ng và qua các tác ph m văn h c đ làm ể ấ ẫ ứ ộ ố ẩ ọ ể
rõ các ý trên)
-Liên h m r ng: ệ ở ộ
Đ cao bài h c đ o lí bi t n th y cô, tinh th n "tôn s tr ng đ o" và truy nề ọ ạ ế ơ ầ ầ ư ọ ạ ề
th ngố "u ng n c nh ngu n".ố ướ ớ ồ
Xã h i văn minh luôn đ cao l i s ng đ p, hành vi ng x có văn hóa.ộ ề ố ố ẹ ứ ử
Tuy nhiên, trong xã h i ta hi n nay v n có nh ng con ng i có hành vi và ộ ệ ẫ ữ ườthái đ ng x phi đ o lí, vô n v i th y cô; trong quan h giao ti p có ộ ứ ử ạ ơ ớ ầ ệ ế
nh ng l i lẽ phát ngôn, x ng hô thi u chu n m c ữ ờ ư ế ẩ ự
=> T câu chuy n, chúng ta rút ra đ c bài h c nhân sinh sâu s c: lòng bi t n, ừ ệ ượ ọ ắ ế ơcách đ i nhân x th th u tình đ t lí là nét đ p trong tâm h n, nhân cách c a ố ử ế ấ ạ ẹ ồ ủcon ng i.ườ
Câu 9:
Suy nghĩ c a em v câu chuy n sau:ủ ề ệ
“Sau tr n đ ng đ t và sóng th n kinh hoàng Nh t B n (Ngày 11/3/2011), t i ậ ộ ấ ầ ở ậ ả ạ
m t tr ng ti u h c, ng i ta t ch c phân phát th c ph m cho nh ng ng i b ộ ườ ể ọ ườ ổ ứ ự ẩ ữ ườ ị
n n Trong nh ng ng i x p hàng, tôi chú ý đ n m t em nh ch ng chín tu i, ạ ữ ườ ế ế ộ ỏ ừ ổ trên ng i ch m c m t b qu n áo m ng manh Tr i r t l nh mà em l i x p ườ ỉ ặ ộ ộ ầ ỏ ờ ấ ạ ạ ế hàng cu i cùng, tôi s đ n l t em thì ch c ch ng còn th c ăn nên đ n g n và ố ợ ế ượ ắ ẳ ứ ế ầ
Em k th m h a đã c p đi nh ng ng i thân yêu trong gia đình: cha, m và ể ả ọ ướ ữ ườ ẹ
đ a em nh Em bé quay ng i lau v i dòng n c m t ứ ỏ ườ ộ ướ ắ
Th y em l nh, tôi c i chi c áo khoác choàng lên ng i em và đ a kh u ph n ấ ạ ở ế ườ ư ẩ ầ
ăn t i c a mình cho em:“Đ i t i l t cháu ch c h t th c ăn r i, kh u ph n c a ố ủ ợ ớ ượ ắ ế ứ ồ ẩ ầ ủ chú đó, chú ăn r i, cháu ăn đi cho đ đói” C u bé nh n túi l ng khô, khom ng i ồ ỡ ậ ậ ươ ườ
c m n Tôi t ng em sẽ ăn ng u nghi n ngay lúc đó, nh ng th t b t ng , c u ả ơ ưở ấ ế ư ậ ấ ờ ậ mang kh u ph n ít i y đi th ng đ n ch nh ng ng i đang phân phát th c ẩ ầ ỏ ấ ẳ ế ỗ ữ ườ ự
ph m, đ túi th c ăn vào thùng r i quay l i x p hàng ẩ ể ứ ồ ạ ế
Trang 14Ng c nhiên vô cùng, tôi h i t i sao cháu không ăn mà l i đem b vào đó C u bé ạ ỏ ạ ạ ỏ ậ
tr l i:“B i ch c còn có nhi u ng i b đói h n cháu Cháu b vào đó đ cô chú ả ờ ở ắ ề ườ ị ơ ỏ ể phát chung cho công b ng.” ằ
(D n theo báo Dân trí đi n t ) ẫ ệ ử
H ướ ng d n ẫ
* Nêu đ ượ c ý nghĩa c a câu chuy n: ủ ệ
- Th hi n tình yêu th ng m áp, s đ ng c m, sể ệ ươ ấ ự ồ ả ẻ chia gi a nh ng con ữ ữ
ng i đang trong hoàn c nh éoườ ở ả le, ho n n n Đi u này có th th y qua ạ ạ ề ể ấ
nghĩa c cao đ pử ẹ c a nhân v t “tôi” đ i v i em nh cũng nh suy nghĩ,ủ ậ ố ớ ỏ ư vi c ệlàm đáng trân tr ng c a em bé b t h nh.ọ ủ ấ ạ
* Bàn lu n v v n đ tình yêu th ậ ề ấ ề ươ ng gi a con ng ữ ườ ớ i v i con ng ườ i
- Lẽ “công b ng” trong khó khăn, ho n n n là bi u hi n cao nh t c a tình yêu ằ ạ ạ ể ệ ấ ủ
th ng gi a con ng i v i con ng i.ươ ữ ườ ớ ườ (VD minh h a)ọ
* M r ng ở ộ : Phê phán nh ng k s ng vô c m, ích k , th v i c ng đ ng.ữ ẻ ố ả ỉ ờ ơ ớ ộ ồ
* Liên h b n thân và rút ra bài h c ệ ả ọ : M i ng i c n bi t s ng yêu th ng, ỗ ườ ầ ế ố ươ
g n ắ bó, có trách nhi m v i c ng đ ng; đ c bi t là c n quan tâm, giúp đ ệ ớ ộ ồ ặ ệ ầ ỡ
Trang 15M b o:ẹ ả
– Nhà ngo i cu i con đê.ạ ở ố
Trên đê ch có m có con Lúc n ng m kéo tay con:ỉ ẹ ắ ẹ
-Đi nhanh kh o n ng v đ u ra.ẻ ắ ỡ ầ
Con c !ố
Lúc râm, con đi ch m, m m ng:ậ ẹ ắ
– Đang lúc mát tr i, nhanh lên, k o n ng bây gi Con ng ngàng: Sao n ng, râm ờ ẻ ắ ờ ỡ ắ
d u ph i v i ? Tr i v n n ng, v n râm…ề ả ộ ờ ẫ ắ ẫ
…M m c xanh, con m i hi u: Đ i lúc nào cũng ph i nhanh lên.ộ ẹ ỏ ớ ể ờ ả
( Theo “ Qùa t ng cu c s ng”) ặ ộ ố
H ƯỚ NG D N : Ẫ
1 Gi i thích ý nghĩa câu chuy n: ả ệ
- Con đê dài hun hút: hình nh n d cho con đ ng đ i, cu c đ i gi ng nh ả ẩ ụ ườ ờ ộ ờ ố ư
m t con đê dài hun hút, m i ng i c n đi trên con đê c a riêng mình.ộ ỗ ườ ầ ủ
- Bóng n ng: t ng tr ng cho nh ng khó khăn, v t v , tr ng i, thách th c và ắ ượ ư ữ ấ ả ở ạ ứ
c nh ng th t b i con ng i có th g p trên đ ng đ i.ả ữ ấ ạ ườ ể ặ ườ ờ
- Bóng râm: t ng tr ng cho nh ng c h i, thu n l i, thành công trong cu c ượ ư ữ ơ ộ ậ ợ ộ
s ng.ố
*Cu c đ i con ng i có khi n ng, có khi râm không ph thu c vào ý mu n ch ộ ờ ườ ắ ụ ộ ố ủquan c a chúng ta, m i ng i c n ph i đi qua nh ng “bóng n ng, bóng râm” đ ủ ỗ ườ ầ ả ữ ắ ể
đi tr n con đ ng đ i c a mình.ọ ườ ờ ủ
+ Nhà ngo i cu i con đê:t ng tr ng cho đích đ n c a m i con ng i.ạ ở ố ượ ư ế ủ ỗ ườ
+ M m c xanh: Là nh ng tr i nghi m m t mát.ộ ẹ ỏ ữ ả ệ ấ
=)) Ý nghĩa câu chuy n: dùng hình nh n d đ g i g m m t thông đi p: Trên ệ ả ẩ ụ ể ử ắ ộ ệcon đ ng đ i, lúc nào cũng ph i nhanh, n l c h t mình ph i đi qua nh ng ườ ờ ả ỗ ự ế ả ữbóng n ng, bóng râm c a cu c đ i.ắ ủ ộ ờ
2 Phân tích, lí gi i: ả
- S ng là không ch đ i, lúc nào cũng ph i nhanh, n l c đ n đích Cu c đ i là ố ờ ợ ả ỗ ự ế ộ ờ
m t hành trình dài h ng đ n b n đ i bình an v i nh ng c h i và thách th c ộ ướ ế ế ợ ớ ữ ơ ộ ứliên ti p nhau.ế
- Trong cu c s ng, ph i nh n th c đ c đâu là nh ng khó khăn, th thách, c ộ ố ả ậ ứ ượ ữ ử ơ
Trang 16-Vì sao ph i s ng nhanh? Vì cu c đ i ngoài kia trôi đi h i h , không ch đ i ai, ả ố ộ ờ ố ả ờ ợ
đ t cháy giai đo n nh m t b ph n thanh niên hi n nay.ố ạ ư ộ ộ ậ ệ
+Đ làm gì ? Đ tr thành ng i có ích, đ “in d u trên m t đ t và in d u trên ể ể ở ườ ể ấ ặ ấ ấtrái tim ng i khác” S ng nhanh đ trao g i yêu th ng và đón nh n yêu ườ ố ể ử ươ ậ
th ng, s ng nhanh đ t n h ng thiên đ ng ngay trên m t đ t ?ươ ố ể ậ ưở ườ ặ ấ
+Nh ng trên con đ ng đ i, dù đã xác đ nh tr c đích đ n nh ng m i ng i ư ườ ờ ị ướ ế ư ỗ ườ
-H nh phúc và kh đau ph thu c vào thái đ s ng c a chúng ta.ạ ổ ụ ộ ộ ố ủ
-M r ng: Phê phán nh ng k s ng không có ngh l c, không ý chí, th ở ộ ữ ẻ ố ị ự ờ ơ
- Liên h b n thân, rút ra bài h c.ệ ả ọ
Trang 17Câu 11:
CHI C BÌNH N T Ế Ứ
M t ng i có hai chi c bình l n đ chuy n n c.M t trong hai chi c bình b n t ộ ườ ế ớ ể ể ướ ộ ế ị ứ nên khi gánh t gi ng v , n c trong bình ch còn m t n a.chi c bình lành r t ừ ế ề ướ ỉ ộ ử ế ấ hãnh di n v s hoàn h o c a mình, còn chi c bình n t luôn d n v t , c n r t vì ệ ề ự ả ủ ế ứ ằ ặ ắ ứ không hoàn thành nhi m v M t hôm chi c bình n t nói v i ông ch : “ Tôi th c ệ ụ ộ ế ứ ớ ủ ự
s th y x u h v mình … Tôi mu n ự ấ ấ ổ ề ố xin l i ông… Ch vì ỗ ỉ tôi b n t mà ị ứ ông không nh n đ c đ y đ nh ng gì ậ ượ ầ ủ ữ x ng đáng v i công s c mà ông b ra.” “ ứ ớ ứ ỏ Không đâu – ông ch tr l i – khi đi v ng i có chú ý t i nh ng lu ng hoa bên ủ ả ờ ề ươ ớ ữ ố
đ ng không ? Ng i không th y hoa ch m c bên này đ ng phía đ ng c a ườ ươ ấ ỉ ọ ườ ườ ủ nhà ng i sao ? Ta đã bi t đ c v t n t c a nhà ng i nên đã gieo h t gi ng ươ ế ượ ế ứ ủ ươ ạ ố hoa bên y Trong nh ng năm qua , ta đã vun x i cho chúng ấ ữ ớ và hái chúng v đ ề ể trang hoàng căn nhà N u không có ng i nhà ta có m cúng và duyên dáng nh ế ươ ấ ư
th này không?” ế
Cu c s ng c a m i chúng ta đ u có th nh chi c bình n t ộ ố ủ ỗ ề ể ư ế ứ
Anh( Ch ) có đ ng ý v i câu k t c a văn b n trên không? ị ồ ớ ế ủ ả
Trình bày suy nghĩ v giá tr s ng thông qua câu chuy n v chi c bình n t ề ị ố ệ ề ế ứ
G I Ý Ợ
1 M bài ở
D n d t v n đ : Chúng ta c n có ni m tin và t hào v nh ng giá tr s ng t tẫ ắ ấ ề ầ ề ự ề ữ ị ố ố
đ p mà mình có Câu chuy n v chi c bình n t đã mang đ n cho chúng ta hi uẹ ệ ề ế ứ ế ểsâu s c v giá tr s ng trong m i con ng i.ắ ề ị ố ở ỗ ườ
2 Thân bài
– “V t n t” là hình nh bi u t ng cho nh ng khi m khuy t, nh c đi m, h nế ứ ả ể ượ ữ ế ế ượ ể ạ
ch trong b n thân m i con ng i.ế ả ỗ ườ
+ Trong câu chuy n, chi c bình n t đã vô cùng đau kh , d n v t vì v t n t trênệ ế ứ ổ ằ ặ ế ứthân mình
+ Chi c bình cho r ng mình đã không th ch a đ ng đ c n c, không th trế ằ ể ứ ự ượ ướ ể ởthành v t trang trí khi n ch có th hãnh di n.ậ ế ủ ể ệ
–> Tr ng thái tâm lí thi u t tin, m c c m c a chi c bình n t cũng g i liênạ ế ự ặ ả ủ ế ứ ợ
t ng đ n r t nhi u ng i ngoài xã h i r ng l n kia.ưở ế ấ ề ườ ộ ộ ớ
– Vi c t trách không h x u, b i nó là bi u hi n cao nh t c a s ý th c, khiệ ự ề ấ ở ể ệ ấ ủ ự ứ
nh n th c đ c nh ng thi u xót, con ng i sẽ bi t đi m y u c a mình là đâuậ ứ ượ ữ ế ườ ế ể ế ủ ở
đ t đó kh p ph c và tr nên ti n b h n.ể ừ ắ ụ ở ế ộ ơ
Trang 18– N u luôn m c c m, chìm đ m trong s m c c m y con ng i sẽ không thế ặ ả ắ ự ặ ả ấ ườ ể
v t thoát ra kh i cái bóng ám nh c a chính mình, càng không th nh n th cượ ỏ ả ủ ể ậ ứ
đ c nh ng giá tr , th m nh c a b n thân.ượ ữ ị ế ạ ủ ả
+ Chi c bình kia không mang nh ng tâm s c a mình nói v i ông ch , nó cũngế ữ ự ủ ớ ủ
sẽ không bao giờ nh n ra giá tr c a mình đã mang đ n s s ng t i t t choậ ị ủ ế ự ố ươ ốbao bông hoa ngoài kia
+ Trong cu c s ng cũng v y, tr cộ ố ậ ướ nh ng th t b i, con ng i không nên biữ ấ ạ ườquan, m c c m mà c n v ng vàng đ ng lên t nh ng thi u sót.ặ ả ầ ữ ứ ừ ữ ế
– Trên đ i không có ai hoàn h o m t cách tuy t đ i, vì v y n u có nh ng thi uờ ả ộ ệ ố ậ ế ữ ếxót, h n ch nào đ y thì b n cũng không nên quá bu n mà m c c m v b nạ ế ấ ạ ồ ặ ả ề ảthân mình
–> Đi u đáng quý nh t là chúng ta bi t mình y u kém đâu đ ph n đ u c iề ấ ế ế ở ể ấ ấ ảthi nệ
– Không th vì nh ng v t n t, nh ng h n ch c a mình mà cho r ng mình vôể ữ ế ứ ữ ạ ế ủ ằ
d ng, không th t o ra thành qu , khi c g ng h t s c chúng ta sẽ t o ra đ cụ ể ạ ả ố ắ ế ứ ạ ượ
nh ng thành quữ ả
– Hãy nhìn nh n công b ng v i nh ng thành qu mà mình đã t o ra, b i đôi khiậ ằ ớ ữ ả ạ ở
nó không hi n hình gi ng chi c bình trong câu chuy n trên kia.ệ ố ế ệ
Câu nói miêu t hi n t ng thiên nhiên mà hàm ch a nhi u ý nghĩa sâu s c, ả ệ ượ ứ ề ắ
g i nhi u suy t ng đ p.ợ ề ưở ẹ
Là bi u t ng c a ngh l c, và ý chí v n lên c a con ng i trong nh ng ể ượ ủ ị ự ươ ủ ườ ữhoàn c nh kh c li t, khó khăn.ả ố ệ
*Thân bài:
1 Gi i thích: ả
Trang 19 Hình nh "vùng s i đá khô c n" g i liên t ng, suy nghĩ v đi u ki n s ng ả ỏ ằ ợ ưở ề ề ệ ố
kh c nghi t, đ y khó khăn Nói cách khác là n i s s ng khó sinh sôi, phát ắ ệ ầ ơ ự ốtri n.ể
Hình nh “cây hoa d i”: Là lo i cây y u t, nh bé, cũng là lo i cây bình ả ạ ạ ế ớ ỏ ạ
th ng, vô danh, ít ng i chú ý.ườ ườ
Hình nh "cây hoa d i v n m c lên và n nh ng chùm hoa th t đ p": cây ả ạ ẫ ọ ở ữ ậ ẹhoa d i s ng gi a t nhiên l ng lẽ mà kiên c ng, nó t thích nghi v i hoàn ạ ố ữ ự ặ ườ ự ớ
c nh, v t lên đi u ki n kh c nghi t đ s ng và n hoa Nh ng bông hoa là ả ượ ề ệ ắ ệ ể ố ở ữthành qu đ p đẽ, k t tinh t s ch t chiu, th hi n s c s ng mãnh li t.ả ẹ ế ừ ự ắ ể ệ ứ ố ệ-> Nh v y câu nói m n hi n t ng thiên nhiên mà g i suy nghĩ v thái đ ư ậ ượ ệ ượ ợ ề ộ
s ng c a con ng i: cho dù hoàn c nh có kh c nghi t đ n đâu, s s ng v n ố ủ ườ ả ắ ệ ế ự ố ẫ
hi n h u, cái đ p v n t n t i Con ng i ph i có ý chí, ngh l c v n lên trong ệ ữ ẹ ẫ ồ ạ ườ ả ị ự ươ
b t ng , s c ngoài ý mu n Vì v y quan tr ng là cách nhìn, thái đ s ng c a ấ ờ ự ố ố ậ ọ ộ ố ủcon ng i tr c th c t đó Ta không nên đ u hàng hoàn c nh, không buông ườ ướ ự ế ầ ảxuôi phó m c cho s ph n Trong hoàn c nh kh c nghi t v n có nh ng con ặ ố ậ ả ắ ệ ẫ ữ
ng i đích th c v n v n lên.ườ ự ẫ ươ
+ Chính trong thách th c c a hi n th c cu c s ng, ngh l c và s c s ng con ứ ủ ệ ự ộ ố ị ự ứ ố
ng i càng đ c b c l rõ h n bao gi h t Nh ng đóng góp, c ng hi n hay ườ ượ ộ ộ ơ ờ ế ữ ố ế
nh ng thành t u, k t qu đ t đ c trong đi u ki n đó r t c n đ c tôn vinh ữ ự ế ả ạ ượ ề ệ ấ ầ ượ
nh nh ng t m g ng sáng cho m i ng i h c t p.ư ữ ấ ươ ọ ườ ọ ậ
o Nhà văn Nga vĩ đ i M.Go-r -ki – m t cu c đ i s m ch u nh ng n i đ ng ạ ơ ộ ộ ờ ớ ị ữ ỗ ắcay, nghi t ngã, đã không ng ng h c t p, t h c đ v n lên kh ng đ nh ệ ừ ọ ậ ự ọ ể ươ ẳ ịtài năng và đi đ n thành công.ế
o "Hi p sĩ công ngh " Nguy n Công Hoàng s ng trong hoàn c nh nghi t ệ ệ ễ ố ả ệngã: không th t mình di chuy n, kh năng ngôn ng h n ch V y mà ể ự ể ả ữ ạ ế ậ
ng i thanh niên đó đã s ng b ng ngh l c, quy t tâm h c t p và nghiên ườ ố ằ ị ự ế ọ ậ
c u ph n m m tin h c, cu i cùng anh đã thành công.ứ ầ ề ọ ố
o Th y Nguy n Ng c Kí, anh Nguy n S n Lâm….ầ ễ ọ ễ ơ
3 Bình lu n, m r ng ậ ở ộ :
Kh ng đ nh s sâu s c c a m t bài h c v thái đ s ng tích c c.ẳ ị ự ắ ủ ộ ọ ề ộ ố ự
Phê phán m t b ph n ng i trong xã h i ch vì không v t qua đ c hoàn ộ ộ ậ ườ ộ ỉ ượ ượ
c nh khó khăn mà t đánh m t mình.ả ự ấ
4 Bài h c nh n th c và hành đ ng ọ ậ ứ ộ :
Trang 20 Bài h c r t có ý nghĩa v i ng i tr tu i, nh c nh quan ni m s ng không ọ ấ ớ ườ ẻ ổ ắ ở ệ ố
đ u hàng s ph n, hãy s ng nh loài hoa kia v t lên s i đá đ t n t i.ầ ố ậ ố ư ượ ỏ ể ồ ạ
Nhìn t m g ng c a nh ng b n h c sinh cùng ki t v t khó t soi l i chính ấ ươ ủ ữ ạ ọ ệ ượ ự ạmình
*K t bà ế i:
- Kh ng đ nh ý nghĩa c a hi n t ng trên.ẳ ị ủ ệ ượ
Câu 13:
Trong bài th Ng i bu n nh m ta x a Nguy n Duy vi t:ơ ồ ồ ớ ẹ ư ễ ế
“ Ta đi tr n ki p con ng i ọ ế ườ
V n không đi h t nh ng l i m ru” ẫ ế ữ ờ ẹ
Câu th trên g i cho anh/ch suy nghĩ gì v tình m u t ? ơ ợ ị ề ẫ ử
a Ý nghĩa c a l i m ru ủ ờ ẹ : không ch là l i ca và giai đi u đ d dành tr nh ỉ ờ ệ ể ỗ ẻ ỏ
ng ngonủ mà còn là s th hi n tâm h n, t m lòng ng i hát ru Ti ng ru c a ự ể ệ ồ ấ ườ ế ủ
m là tình c m, là cẹ ả ướ mong, là l i g i g m tâm tình c a ng i m v i con ờ ử ắ ủ ườ ẹ ớmình Nó ch a đ ng trong đó c m tứ ự ả ộ th gi i tinh th n mà ng i m có đ c ể ớ ầ ườ ẹ ượ
mà mu n xây d ng cho đ a con:ố ự ứ
- Là l i yêu th ng: ch a đ ng tình yêu vô b b n c a m dành cho con Trong ờ ươ ứ ự ờ ế ủ ẹtình
yêu y, con là tài s n quý giá nh t, là ni m t hào l n đ p nh t, là c cu c s ng ấ ả ấ ề ự ớ ẹ ấ ả ộ ố
Trang 21c a ng iủ ườ m ẹ
- Là l i c u nguy n, c mong: l i ru là s g i g m mong c v t ng lai c a ờ ầ ệ ướ ờ ự ử ắ ướ ề ươ ủcon
v i s tr ng thành v th ch t và tâm h n, s thành công trong cu c s ng.ớ ự ưở ề ể ấ ồ ự ộ ố
- Là l i nh n nh , khuyên răn, d y b o: Ch a đ ng tr i nghi m c a cu c đ i ờ ắ ủ ạ ả ứ ự ả ệ ủ ộ ờ
ng iườ
m , s hi u bi t, khát v ng truy n th hi u bi t, kinh nghi m c a m cho con, ẹ ự ể ế ọ ề ụ ể ế ệ ủ ẹ
s hi u bi tự ể ế và kinh nghi m v đ o làm ng i, v lẽ s ng đ i, v lẽ ph i c n ệ ề ạ ườ ề ố ở ờ ề ả ầ
ph i tuân theo, v nh ngả ề ữ gi i h n c n bi t d ng l i, v nh ng c m b y nguy ớ ạ ầ ế ừ ạ ề ữ ạ ẫ
hi m nên tránh, v nh ng b c đ ngể ề ữ ướ ườ m i ng i ph i đi qua…ỗ ườ ả
Cho dù là l i yêu th ng, l i c u nguy n hay l i nh n nh thì cũng là chu n b ờ ươ ờ ầ ệ ờ ắ ủ ẩ ị
c aủ
ng i m cho nh ng đ a con trên con đ ng đ i hi n t i và sau này c a nó, s ườ ẹ ữ ứ ườ ờ ệ ạ ủ ựchu n bẩ ị không ch b ng ki n th c kinh nghi m mà b ng c t m lòng và tình ỉ ằ ế ứ ệ ằ ả ấyêu Lẽ t nhiên, trongự m i ng i m luôn bao g m c m t nhà giáo d c và m tỗ ườ ẹ ồ ả ộ ụ ộ
ph ng pháp giáo d c c a trái timươ ụ ủ th m đ m yêu th ng.ấ ẫ ươ
b Không đi h t ế : Không th y h t, không dùng h t, không th hi u bi t h t, ấ ế ế ể ể ế ếkhông
s ng h t nh ng gì m đã chu n b cho con qua l i ru y:ố ế ữ ẹ ẩ ị ờ ấ
- T m lòng bao dung vô b c a m ấ ờ ủ ẹ
- S che ch , nâng đ , dìu d t tr n đ i c a m qua nh ng l i ru.ự ở ỡ ắ ọ ờ ủ ẹ ữ ờ
- C m giác th m thía c a ng i con qua tr i nghi m cu c đ i khi nhìn nh n l i, ả ấ ủ ườ ả ệ ộ ờ ậ ạ
c mả
nh n l i nh ng gì có đ c t l i ru và tình yêu c a ng i m ậ ạ ữ ượ ừ ờ ủ ườ ẹ
L i tri ân c a ng i con v i m là l i ca ng i s vô giá, vô b b n c a tình m u ờ ủ ườ ớ ẹ ờ ợ ự ờ ế ủ ẫ
tử
m dành cho con Câu th đ c lên gi n d và th m thía đ đ m i con ng i ẹ ơ ọ ả ị ấ ủ ể ỗ ườ
đ c ng i l iượ ồ ạ trong yên tĩnh đ c m đ ng, suy nghĩ.ể ả ộ
2 Bình lu n, đánh giá: ậ
a Vai trò c a tình m u t : ủ ẫ ử
- Là môi tr ng t t nh t cho s phát tri n c a tâm h n và th m chí c trí tu ườ ố ấ ự ể ủ ồ ậ ả ệ
c a đ aủ ứ
Trang 22- Là đi m t a cho lòng tin, s c m nh c a đ a con trong cu c s ng.ể ự ứ ạ ủ ứ ộ ố
- Là cái g c thi n, ngu n nuôi d ng l ng tri, nhân ph m c a con ng i trong ố ệ ồ ưỡ ươ ẩ ủ ườ
cu cộ
đ i; có ý nghĩa c nh gi i con ng i khi đ ng tr c b v c c a l m l và t i ác.ờ ả ớ ườ ứ ướ ờ ự ủ ầ ỡ ộ
- Là n i xu t phát và cũng là ch n v sau cùng c a con ng i trong cu c s ng ơ ấ ố ề ủ ườ ộ ố
nghi m và t đi u ch nh b n thân đ góp ph n làm to sáng giá tr thiêng liêng ệ ự ề ỉ ả ể ầ ả ị
c a tình mủ ẹ trong chính cái k t tinh c a tình m thiêng liêng y là tâm h n và ế ủ ẹ ấ ồ
- “Nghe” là s ti p nh n âm thanh b ng tai (thính giác).ự ế ậ ằ
- “Bi t l ng nghe” là không ch nghe b ng tai mà còn nghe b ng c kh i óc và ế ắ ỉ ằ ằ ả ốtrái tim
- “Bi t l ng nghe – đi u kì di u c a cu c s ng ” là m t trong nh ng cách ti p ế ắ ề ệ ủ ộ ố ộ ữ ế
nh n, h c h i c a con ng i nh m làm cho b n thân ngày càng hoàn thi n.ậ ọ ỏ ủ ườ ằ ả ệ
- “ Bi t l ng nghe” tùy thu c vào ý th c ch quan c a m i ng i Đó là đ c tính, ế ắ ộ ứ ủ ủ ỗ ườ ứ
là năng l c c n ph i h c h i, là y u t thúc đ y đ con ng i t hoàn thi n ự ầ ả ọ ỏ ế ố ẩ ể ườ ự ệnhân cách và tr ng thành h n …do đó, “Bi t l ng nghe” là đi u kì di u c a ưở ơ ế ắ ề ệ ủ
Trang 23cu c s ng.ộ ố
2 Bình lu n: ậ
- “Bi t l ng nghe” ph thu c vào nhi u y u t nh kinh nghi m s ng, v n văn ế ắ ụ ộ ề ế ố ư ệ ố ốhóa, t m nhìn, s nh y c m, đ tinh t ng, tinh th n c u th , quan ni m s ng ầ ự ạ ả ộ ườ ầ ầ ị ệ ố
c a con ng i,…ủ ườ
- “Bi t l ng nghe” là đi u kì di u c a cu c s ng: nghe đ hi u, đ hành đ ng, ế ắ ề ệ ủ ộ ố ể ể ể ộ
đ h ng t i giá tr chân, thi n, mĩ Ch ng h n, bi t nghe ti ng v ng v t quá ể ướ ớ ị ệ ẳ ạ ế ế ọ ề ừ
kh , nghe nh ng gì đang di n ra hi n t i, nghe đ c c t ng lai; nghe đ c ứ ữ ễ ở ệ ạ ượ ả ươ ượ
l i c a thiên nhiên, đ t tr i, l i c a cây c i, chim muông; nghe đ phân bi t ờ ủ ấ ờ ờ ủ ố ể ệ
ph i trái, hay d , t t x u, nghe đ c c ti ng trái tim mình…ả ở ố ấ ượ ả ế
- Không bi t l ng nghe thì cu c s ng th t vô nghĩa, t nh t, ….ế ắ ộ ố ậ ẻ ạ
3 Bài h c nh n th c và hành đ ng: ọ ậ ứ ộ
- “Bi t l ng nghe” có vai trò quan tr ng trong cu c s ng c a con ng i, vì v y, ế ắ ọ ộ ố ủ ườ ậ
m i ng i c n ph i có ý th c rèn luy n năng l c “l ng nghe”.ỗ ườ ầ ả ứ ệ ự ắ
- Bi t l ng nghe m t cách chân thành, c u th đ có th chia s , đ ng c m v i ế ắ ộ ầ ị ể ể ẻ ồ ả ớ
ng i khác và làm cho cu c s ng c a mình ngày càng có ý nghĩa…ườ ộ ố ủ
- Ch ng t t ng ch quan, b o th và phê phán l i s ng ích k , “bi t nghe mà ố ư ưở ủ ả ủ ố ố ỉ ế
v n gi đi c”…ẫ ả ế
Câu 15:
Có ý ki nế cho r ng:ằ “Thà làm m t bông hoa sen n khi th y m t tr i r i m t ộ ở ấ ặ ờ ồ ấ
h t tinh nh y, còn h n gi nguyên hình n búp trong s ế ụ ơ ữ ụ ươ ng l nh vĩnh c u ạ ử
Thân bài
1.Gi i thích ý nghĩa c a l i nh n đ nh ả ủ ờ ậ ị
Cách gi i thích : C n gi i thích nh ng t ng tr ng tâm, nghĩa đen, nghĩa bi u ả ầ ả ữ ừ ữ ọ ể
t ng, sau đó rút ra ý nghĩa c câu.ượ ả
Trong câu trên, c n gi i thích các t ng : Hoa sen, n búp, m t tr i, s ng l nhầ ả ừ ữ ụ ặ ờ ươ ạvĩnh c u c a mùa đông.ử ủ
– Hoa sen: Bi u t ng cho v đ p tinh khi t, cho ph m cách thanh s ch, bi t ể ượ ẻ ẹ ế ẩ ạ ế
Trang 24v n lên trong cu c s ng c a con ng i.ươ ộ ố ủ ườ
– M t tr i: Thiên th trong vũ tr ,ặ ờ ể ụ mang l iạ s s ng, ánh sáng cho con ng i và ự ố ườ
v n v t M t tr i t ng tr ng cho s c s ng m nh mẽ, s huy hoàng.ạ ậ ặ ờ ượ ư ứ ố ạ ự
– N búp: n d cho cái non n t, nhút nhát, e s c a con ng i.ụ Ẩ ụ ớ ợ ủ ườ
– S ng l nh vĩnh c u: là môi tr ng l nh giá, kh c nghi t, đó v n v t ph i ươ ạ ử ườ ạ ắ ệ ở ạ ậ ả
n mình, thu mình, không th sinh sôi phát tri n Vì th nó t ng tr ng cho
cu c đ i th t nh t nhẽo, vô nghĩa.ộ ờ ậ ạ
2 Bàn lu n, ch ng minh ý nghĩa câu nói : ậ ứ
+ Gi i thích vì sao m i ng iả ỗ ườ nên ch n cách s ng nh bông hoa sen, v n t i ọ ố ư ươ ớánh n ng m t tr i đ r i m t h t tinh nhu ?ắ ặ ờ ể ồ ấ ế ỵ
– Cu c s ng r t quý giá nh ng l i ng n ng i, và ch đ n duy nh t m t l n Tu iộ ố ấ ư ạ ắ ủ ỉ ế ấ ộ ầ ổxuân c a m i ng i là h u h n, b i v y ta ph i s ng th nào cho x ng đáng, ủ ỗ ườ ữ ạ ở ậ ả ố ế ứ
ph i s ng sao cho kh i xót xa, ân h n vì nh ng tháng năm đã s ng hoài, s ng ả ố ỏ ậ ữ ố ốphí Ta c n có m t trái tim đ y nhi t huy t đ s ng h t mình, đ c m nh n ầ ộ ầ ệ ế ể ố ế ể ả ậ
t ng h i th trong kho nh kh c c a đ i mình.ừ ơ ở ả ắ ủ ờ
-M i ng iỗ ườ c n ph i có c m , lý t ng và khát khao th c hi n nh ng đi u ầ ả ướ ơ ưở ự ệ ữ ề
đó Tuy nhiên, cu c s ng luôn n ch a nh ng khó khăn, th thách và nh ng ộ ố ẩ ứ ữ ử ữ
đi u t t đ p không b ng d ng mà có Thay vì đ khó khăn đánh b i, ta hãy đón ề ố ẹ ỗ ư ể ạ
nh n chúng nh m t c h i đ rèn luy n b n lĩnh c a chính mình, đ ta thêm ậ ư ộ ơ ộ ể ệ ả ủ ể
tr ng thành.ưở
– Khi ta ch n làm “bông hoa sen n trong ánh m t tr i” đó là lúc ta s ng h t ọ ở ặ ờ ố ếmình và c ng hi n h t mình Ta sẽ có c h i đ c to sáng, đ c kh ng đ nh, ố ế ế ơ ộ ượ ả ượ ẳ ị
l u l i d u chân trên con đ ng đã đi và t n h ng nh ng đi u tuy t di u mà ư ạ ấ ườ ậ ưở ữ ề ệ ệ
cu c s ng mang l i Đó cũng chính là cách khi n cu c s ng c a ta thêm ý nghĩa ộ ố ạ ế ộ ố ủ
và tr nên có ích Đó m i là cu c s ng đích th c c a con ng i.ở ớ ộ ố ự ủ ườ
+ Gi i thích vì saoả không nên ch n cách s ng nh n búpọ ố ư ụ gi nguyên hình ữtrong s ng l nh vĩnh c u c a mùa đông?ươ ạ ử ủ
-N sen n mình trong bùn đ t sẽ mãi mãi không đ c ng i đ i bi t đ n giá ụ ẩ ấ ượ ườ ờ ế ế
tr c a nóị ủ
– Cu c s ng c a m i con ng i cũng v y, N u ta không dám đ i m t tr c ộ ố ủ ỗ ườ ậ ế ố ặ ướ
nh ng khó khăn, th thách c a cu c s ng vì ta s sai l m, s sẽ th t b i, s b ữ ử ủ ộ ố ợ ầ ợ ấ ạ ợ ị
c i chê… đ r i mãi mãi ta s ng trong v b c hèn nhát c a mình Đó là l i ườ ể ồ ố ỏ ọ ủ ố
s ng mòn, s ng th a, s ng vô ích mà không đ c ai bi t đ n.ố ố ừ ố ượ ế ế
M t “cu c s ng đang mòn ra, đang r đi, đang n i váng.” – Cu c s ng không m cộ ộ ố ỉ ổ ộ ố ụtiêu, c m , hoài bão th t vô v S ng nh th th c ch t ch là t n s t i mà ướ ơ ậ ị ố ư ế ự ấ ỉ ồ ự ạthôi, là ch t ngay c khi đang s ng.ế ả ố
D n ch ng liên h : Th văn ho c d n ch ng trong cu c s ng hàng ngày ví d :ẫ ứ ệ ơ ặ ẫ ứ ộ ố ụTrong bài th Gi c giã, nhà th Xuân Di u vi t:ơ ụ ơ ệ ế
“Thà m t phút huy hoàng r i ch t t i, ộ ồ ợ ố
Còn h n bu n le lói su t trăm năm.” ơ ồ ố
3 Bàn b c m r ng v n đ : ạ ở ộ ấ ề
Trang 25– Li u có ph i lúc nào ta cũng s ng h t mình? N u c h t mình nh th sẽ có ệ ả ố ế ế ứ ế ư ếlúc ta ki t s c V y ta c n ph i bi t l ng s c mình, không ph i lúc nào cũng ệ ứ ậ ầ ả ế ượ ứ ảnên lao v phía tr c Đ đ i m t v i m i th thách trên đ ng đ i tr c tiên ề ướ ể ố ặ ớ ọ ử ườ ờ ướ
ta ph i trân tr ng chính b n thân ta Đ ng nôn nóng theo đu i m c đích mà ả ọ ả ừ ổ ụquên m t b n thân mình.ấ ả
– Có nh ng phút giây ta nên thu mình l i khi đã c m th y m i m t Khi y ữ ạ ả ấ ỏ ệ ấ
không ph i ta đang hèn nhát, ch là ta đang tìm ki m chút bình yên cho tâm h n,ả ỉ ế ồtìm đ c l i ý chí, lòng quy t tâm đ ti p t c ti n lên phía tr c.ượ ạ ế ể ế ụ ế ướ
- “Ng ng m ”: Là thái đ tôn kính, khâm ph c, s yêu m n có ch ng m c.ưỡ ộ ộ ụ ự ế ừ ự
- “Mê mu i”: Là s say mê, cu ng tín, theo đu i, đ cao th n t ng m t cách ộ ự ồ ổ ề ầ ượ ộquá m c, mù quàng Đây là hi n t ng tâm lí không bình th ng, d n đ n ứ ệ ượ ườ ẫ ế
nh ng suy nghĩ và hành đ ng l ch l c.ữ ộ ệ ạ
( Ngoài ra các em có th gi i thích thêm “nét đ p văn hóa”, “th m h a” Tuy ể ả ẹ ả ọnhiên, không c n thi t ).ầ ế
=> V n i dung, ý ki n này đ c p đ n tính hai m t c a vi c say mê th n ề ộ ế ề ậ ế ặ ủ ệ ầ
t ng: n u ng ng m th n t ng m t cách đúng m c sẽ mang l i nhi u đi u ượ ế ưỡ ộ ầ ượ ộ ứ ạ ề ề
t t đ p, có ý nghĩa tích c c trong cu c s ng; ng c l i ng ng m quá m c, mù ố ẹ ự ộ ố ượ ạ ưỡ ộ ứquáng sẽ là m t đi u tiêu c c và có th còn gây ra h u qu khôn l ng.ộ ề ự ể ậ ả ườ
2 Bàn lu n: ậ
a T i sao nói “ Ng ạ ưỡ ng m th n t ộ ầ ượ ng là m t nét đ p văn hóa”? ộ ẹ
- B i c nh hi n t i: S du nh p văn hóa, s c i m trong quan ni m, đ i s ng; ýố ả ệ ạ ự ậ ự ở ở ệ ờ ố
Trang 26th c xã h i đ cao nh ng con ng i n i ti ng; nhi u ng i, nh t là các b n tr ứ ộ ề ữ ườ ổ ế ề ườ ấ ạ ẻ
đã th ng xuyên xây d ng nh ng hình m u th n t ng cho mình.ườ ự ữ ẫ ầ ượ
- Kh ng đ nh “ng ng m th n t ng là m t nét đ p văn hóa”: Có nh ng th n ẳ ị ưỡ ộ ầ ượ ộ ẹ ữ ầ
t ng đ p sẽ là đ ng l c giúp con ng i ta hoàn thi n b n thân, h ng t i ượ ẹ ộ ự ườ ệ ả ướ ớ
nh ng thành công, nh ng nét đ p cao c mà th n t ng đã đ nh h ng ữ ữ ẹ ả ầ ượ ị ướ
Ng ng m th n t ng đúng ch ng m c, không ch làm cho đ i s ng tâm h n, ưỡ ộ ầ ượ ừ ự ỉ ờ ố ồvăn hóa phong phú h n mà còn làm cho con ng i s ng có m c đ ch, m c tiêu ơ ườ ố ụ ị ụcao đ p và giàu đ ng l c ph n đ u, hoàn thi n mình.ẹ ộ ự ấ ấ ệ
- D n ch ng: Có th l y d n ch ng v vi c th n t ng nh ng thành công c a ẫ ứ ể ấ ẫ ứ ề ệ ầ ượ ữ ủ
nh ng ng i n i ti ng, v l i s ng đ p c a m t con ng i c th …ữ ườ ổ ế ề ố ố ẹ ủ ộ ườ ụ ể
b T i sao nói “Mê mu i th n t ạ ộ ầ ượ ng là m t th m h a”? ộ ả ọ
- Kh ng đ nh “mê mu i th n t ng là m t th m h a”: Khi đ cao th n t ng ẳ ị ộ ầ ượ ộ ả ọ ề ầ ượ
đ n m c tuy t đ i, thi u lý trí t nh táo ho c l a ch n nh ng m u th n t ng ế ứ ệ ố ế ỉ ặ ự ọ ữ ẫ ầ ượ
l ch l c sẽ khi n tâm lý con ng i không bình th ng, d n đ n nh ng suy nghĩ ệ ạ ế ườ ườ ẫ ế ữ
l ch l c và nh ng hành đ ng thi u ki m soát, thi u ki m ch ho c sai trái.ệ ạ ữ ộ ế ể ế ề ế ặ
- D n ch ng: có th l y d n c ng v vi c ch n hình m u th n t ng l ch l c, ẫ ứ ể ấ ẫ ứ ề ệ ọ ẫ ầ ượ ệ ạkhông x ng đáng; vi c quá tôn sùng tuy t đ i th n t ng mà bài xích quan ứ ệ ệ ố ầ ượ
đi m c a ng i khác; vi c mê mu i th n t ng d n đ n nh ng hành đ ng sai ể ủ ườ ệ ộ ầ ượ ẫ ế ữ ộtrái…
3 Bài h c nh n th c và hành đ ng: ọ ậ ứ ộ
- C n có nh n th c đúng đ n v vi c ng ng m th n t ng và l ng đ c ầ ậ ứ ắ ề ệ ưỡ ộ ầ ượ ườ ượ
nh ng h u qu c a s mê mu i đ có thái đ và cách ng x phù h p, làm cho ữ ậ ả ủ ự ộ ể ộ ứ ử ợtâm h n phong phú h n, nâng t m văn hóa cho b n thân, t đó ph n đ u v n ồ ơ ầ ả ừ ấ ấ ươ
M i ng i có m t th n t ng đ c m và v n t i C n bi t tôn tr ng th n ỗ ườ ộ ầ ượ ể ướ ơ ươ ớ ầ ế ọ ầ
t ng b ng cách có nh ng hành đ ng, suy nghĩ chin ch n và cao đ p Đó m i ượ ằ ữ ộ ắ ẹ ớ
th c s là ng ng m Đ ng vì quá đam mê và th n t ng hóa mà bi n mình ự ự ưỡ ộ ừ ầ ượ ếthành k d h m, khác ng i không t t cho b n thân và xã h i M i ng i chúngẻ ị ợ ườ ố ả ộ ỗ ườ
ta c n ý th c h n v đi u này đ cu c s ng luôn văn minh hi n đ i mà không ầ ứ ơ ề ề ể ộ ố ệ ạđánh m t đi nh ng giá tr c truy n t t đ p.ấ ữ ị ổ ề ố ẹ
Câu 17: Suy nghĩ c a em v câu nói sauủ ề
“ Bi t t hào v b n thân là c n thi t nh ng bi t x u h còn quan tr ng ế ự ề ả ầ ế ư ế ấ ổ ọ
h n.” ơ
G I Ý Ợ 1.Gi i thích : ả
+ T hào : l y làm hài lòng, hãnh di n v cái t t đ p mà mình có.ự ấ ệ ề ố ẹ
+ X u h : c m th y h th n khi th y mình có l i ho c kém c i tr c ng i ấ ổ ả ấ ổ ẹ ấ ỗ ặ ỏ ướ ườkhác
Trang 27– Bi t t hào v b n thân là thái đ hãnh di n v cái t t đ p mà mình có, v ế ự ề ả ộ ệ ề ố ẹ ề
nh ng đóng góp c a mình cho cu c s ng; bi t x u h là c m th y h th n v ữ ủ ộ ố ế ấ ổ ả ấ ổ ẹ ề
s kém c i và nh ng l i l m c a mình tr c ng i khác.ự ỏ ữ ỗ ầ ủ ướ ườ
+ Ý ki n : th hi n quan đi m c a ng i phát bi u v quan h c a t hào v i ế ể ệ ể ủ ườ ể ề ệ ủ ự ớ
x u h : t hào thì c n thi t, x u h quan tr ng h n Đ cao vi c nh n th c ấ ổ ự ầ ế ấ ổ ọ ơ ề ệ ậ ứ
đ y đ , sâu s c v b n thân, h ng đ n s hoàn thi n mình.ầ ủ ắ ề ả ướ ế ự ệ
2.Phân tích, ch ng minh : ứ
– Kh ng đ nh s c n thi t c a vi c bi t t hào: ẳ ị ự ầ ế ủ ệ ế ự
+bi t t kh ng đ nh mình, giúp b n thân t tin h n trong cu c s ng và trong ế ự ẳ ị ả ự ơ ộ ốcông vi c, có thêm đ ng l c đ v n t i nh ng c m l n h n.ệ ộ ự ể ươ ớ ữ ướ ơ ớ ơ
× Ng i t hào th ng là ng i hi u rõ b n thân, nh t là s tr ng, các t t đ pườ ự ườ ườ ể ả ấ ở ườ ố ẹ
c a b n thân Do đó cũng d là ng i có thái đ t tin.ủ ả ễ ườ ộ ự
× T hào th ng mang l i nh ng c m xúc tích c c Nó giúp ng i ta d ph n ự ườ ạ ữ ả ự ườ ễ ấ
kh i trong hành đ ng Do đó cu c s ng d đ t đ c nh ng thành công.ở ộ ộ ố ễ ạ ượ ữ
– Kh ng đ nh s c n thi t c a vi c bi t x u h : giúp con ng i có ý th c đi u ẳ ị ự ầ ế ủ ệ ế ấ ổ ườ ứ ề
ch nh hành vi c a mình phù h p v i nh ng chu n m c đ o đ c; bi t x u h ỉ ủ ợ ớ ữ ẩ ự ạ ứ ế ấ ổcòn quan tr ng h n bi t t hào b i nó là bi u hi n c a ý th c hoàn toàn t giác,ọ ơ ế ự ở ể ệ ủ ứ ự
xu t phát t l ng tâm, giúp con ng i nâng cao năng l c và hoàn thi n nhân ấ ừ ươ ườ ự ệcách
+ Bi t x u h còn quan tr ng h n :ế ấ ổ ọ ơ
× Bi t x u h , ng i ta d tránh nh ng l i l m sai trái.ế ấ ổ ườ ễ ữ ỗ ầ
× Bi t x u h , ng i ta d n l c v n lên đ kh c ph c nh ng kém c i c a ế ấ ổ ườ ễ ổ ự ươ ể ắ ụ ữ ỏ ủ
b n thân.ả
× Bi t x u h , ng i ta d có lòng khiêm t n, có tinh th n trách nhi m, có ế ấ ổ ườ ễ ố ầ ệ
l ng tâm.ươ
× Bi t x u h là m t trong nh ng bi u hi n c a lòng t tr ng, c a nh n th c ế ấ ổ ộ ữ ể ệ ủ ự ọ ủ ậ ứ
v ph m giá con ng i.ề ẩ ườ
× Bi t x u h , ng i ta cũng d bi t ki m ch b n thân tr c các tình hu ng.ế ấ ổ ườ ễ ế ề ế ả ướ ố
- Phê phán :
+Trong th c t , có nh ng ng i không bi t t hào, cũng ch ng t tr ng, vô c mự ế ữ ườ ế ự ẳ ự ọ ả
v i mình, v i ng i Nguyên nhân th ng do thi u nh n th c, thi u kỹ năng ớ ớ ườ ườ ế ậ ứ ế
+ C n có hi u bi t và ý th c v giá tr con ng i và cu c s ng.ầ ể ế ứ ề ị ườ ộ ố
+ C n có hi u bi t v ý nghĩa quan tr ng c a ph m giá cá nhân.ầ ể ế ề ọ ủ ẩ
+ C n n l c ph n đ u rèn luy n trau d i nh ng ph m ch t và kỹ năng s ng ầ ỗ ự ấ ấ ệ ồ ữ ẩ ấ ố
c n thi t đ s ng t t.ầ ế ể ố ố
3.Bài h c nh n th c và hành đ ng ọ ậ ứ ộ
– Nh n th c sâu s c v nh ng đi m m nh, đi m y u c a b n thân.ậ ứ ắ ề ữ ể ạ ể ế ủ ả
Trang 28– Nghiêm kh c đ i v i chính mình; không ng ng rèn luy n, b i d ng đ o đ c ắ ố ớ ừ ệ ồ ưỡ ạ ứnhân cách.
Câu 18:
Câu chuy n : ệ C u bé và cây si già ậ
B ao đ u làng có m t cây si già Thân cây to, cành lá sum xuê, ng xu ng m tờ ầ ộ ả ố ặ
n c M t c u bé đi ngang qua S n con dao nh n trong tay, c u hí hoáy kh c ướ ộ ậ ẵ ọ ậ ắtên mình lên thân cây Cây đau đi ng, nh ng c l y gi ng vui v , h i c u:ế ư ố ấ ọ ẻ ỏ ậ
- Chào c u bé! Tên c u là gì nh ?ậ ậ ỉ
- Cháu tên là Ngoan
- Câu có cái tên m i đ p làm sao!ớ ẹ
- Đau l m cháu ch u thôi!ắ ị
- V y, vì sao c u l i b t tôi ph i nh n cái đi u c u không mu n?ậ ậ ạ ắ ả ậ ề ậ ố
G I Ý Ợ 2.V ki n th c ề ế ứ :
- Trên c s n m di n bi n và m i li n h c a các s vi c, thí sinh c n ơ ở ắ ễ ế ố ệ ệ ủ ự ệ ầxác đ nh đ c bài h c toát lên t câu chuy n đ c bi t l i tho i cu i cùng ị ượ ọ ừ ệ ặ ệ ở ờ ạ ố
c a nhân v t cây si: “ủ ậ V y vì sao c u l i b t tôi ph i nh n cái đi u c u ậ ậ ạ ắ ả ậ ề ậ không mu n ố ?” Bài h c đó là nh ng gì mà b n thân mình không mu n thì ọ ữ ả ố
đ ng b t ng i khác ph i nh n (ừ ắ ườ ả ậ thí sinh có th có nhi u cách di n đ t khác ể ề ễ ạ nhau v n i dung bài h c ề ộ ọ )
+T câu chuy n thí sinh có th xác đ nh đ c trong cu c s ng, có nhi u ừ ệ ể ị ượ ộ ố ề
đi u mà b n thân mình không mu n nh n (n i kh đau, s m t mát, ni m ề ả ố ậ ỗ ổ ự ấ ề
b t h nh…)và dù v n có lúc không tránh đ c nh ng b n thân m i ng i ấ ạ ẫ ượ ư ả ỗ ườkhông ai mong nh ng đi u đó đ n v i mình ữ ề ế ớ
+ Không nên đem cho ng i khác nh ng đi u mà mình không mu n (n i ườ ữ ề ố ỗ
kh đau, ni m b t h nh, s m t mát… )dù vô tình hay c ý.ổ ề ấ ạ ự ấ ố
+ Không đ c ích k hay th , d ng d ng, vô tình tr c h u qu c a ượ ỉ ờ ơ ử ư ướ ậ ả ủ
nh ng l i nói hay hành đ ng mà chính b n thân mình đã gây nên đ i v i ữ ờ ộ ả ố ớ
ng i khác và ph i bi t đ t mình trong ho n c nh c a ng i khác đ th u ườ ả ế ặ ả ả ủ ườ ể ấ
hi u, s chia và c m thông…ể ẻ ả
+ M i con ng i không ch bi t đem l i ni m vui, ni m h nh phúc cho ỗ ườ ỉ ế ạ ề ề ạ
b n thân mà còn ph i đem l i ni m vui, ni m h nh phúc cho ng i khác ả ả ạ ề ề ạ ườ
T i ngôi làng nh , vào ngày ch nh t, có v giáo s th ng đ n nói chuy n ạ ỏ ủ ậ ị ư ườ ế ệ
v cu c s ng Hôm nay ông đ n thăm nhà c a c u bé v n không h mu n ch i ề ộ ố ế ủ ậ ố ề ố ơ hay k t b n v i ai ế ạ ớ
Trang 29C u bé m i v giáo s vào nhà và l y cho ông m t chi c gh ng i bên b p ậ ờ ị ư ấ ộ ế ế ồ ế
V giáo s nhìn đ ng h và nh n ra đã đ n gi ông ph i đi thăm nhà khác Ông ị ư ồ ồ ậ ế ờ ả
ch m rãi đ ng d y, nh t c c than l nh đ t vào gi a b p l a Ngay l p t c, nó l i ậ ứ ậ ặ ụ ạ ặ ữ ế ử ậ ứ ạ
b t đ u cháy, t a sáng v i ánh sáng và h i m c a nh ng c c than xung quanh ắ ầ ỏ ớ ơ ấ ủ ữ ụ nó.
Khi v giáo s đi ra c a, c u bé ch nhà n m tay ông nói: ị ư ử ậ ủ ắ
- C m n bài thuy t gi ng c a bác! ả ơ ế ả ủ
( First News - theo The Values of Life - H t gi ng tâm h n - T nh ng đi u ạ ố ồ ừ ữ ề bình dị, NXB T ng h p TP H Chí Minh, 2006, trang 136)ổ ợ ồ
G I Ý Ợ
1.Gi i thi u ớ ệ câu chuy n và v n đ đ t ra trong câu chuy n.ệ ấ ề ặ ệ
2.V n đ đ t ra trong câu chuy n ấ ề ặ ệ
– C u bé (ng i nghe thuy t gi ng) không h mu n ch i hay k t b n v i ai ậ ườ ế ả ề ố ơ ế ạ ớ : l i ố
s ng khép kín, cá nhân, cô đ c.ố ộ
– Bài thuy t gi ng ế ả c a v giáo s ủ ị ư:
+ Nh t m u than h ng đang cháy sáng ra và đ t nó sang bên c nh lò s i ặ ẩ ồ ặ ạ ưở : tách
cá nhân ra kh i môi tr ng t p th , c ng đ ng, th gi i mà nó c n thu c v ỏ ườ ậ ể ộ ồ ế ớ ầ ộ ề
+ C c than đ n l cháy nh d n r i t t h n ụ ơ ẻ ỏ ầ ồ ắ ẳ : s ng cá nhân, cô đ c là t di t.ố ộ ự ệ
+ Nh t c c than l nh đ t vào gi a b p l a Ngay l p t c, nó l i b t đ u cháy, ặ ụ ạ ặ ữ ế ử ậ ứ ạ ắ ầ
t a sáng v i ánh sáng và h i m c a nh ng c c than xung quanh nó ỏ ớ ơ ấ ủ ữ ụ : cá nhân khi
đ c ti p s c b i t p th , c ng đ ng l i có th t a sáng; khi góp ánh sáng và ượ ế ứ ở ậ ể ộ ồ ạ ể ỏ
h i m c a mình cùng v i nh ng cá nhân khác m i có th t o ra th ánh sáng ơ ấ ủ ớ ữ ớ ể ạ ứ
r c r và b n v ng h n.ự ỡ ề ữ ơ
– Thông đi p t câu chuy n ệ ừ ệ : Khi s ng đ n đ c, l loi, tách kh i t p th , c ng ố ơ ộ ẻ ỏ ậ ể ộ
đ ng, cá nhân sẽ đ y mình đ n ch t di t Ch khi hòa mình vào v i m i ng i ồ ẩ ế ỗ ự ệ ỉ ớ ọ ườ
đ cùng nhau s ng, cùng nhau n l c, cá nhân m i tìm th y ni m vui, phát huy ể ố ỗ ự ớ ấ ề
đ c năng l c, s tr ng, s c m nh c a chính mình, m i th c s s ng và s ng ượ ự ở ườ ứ ạ ủ ớ ự ự ố ố
m t cách có ý nghĩa.ộ
3.Phân tích ý nghĩa c a v n đ ủ ấ ề
– S ng đ n đ c, l loi, cá nhân sẽ đ y mình đ n ch t di t: ố ơ ộ ẻ ẩ ế ỗ ự ệ
+ M i cá nhân sinh ra và l n lên đ u có m i quan h không th tách r i gia đình ỗ ớ ề ố ệ ể ờ
và c ng đ ng nh ng m i ng i ch có m t gi i h n nh t đ nh v kh năng nên ộ ồ ư ỗ ườ ỉ ộ ớ ạ ấ ị ề ảkhông th t mình đáp ng h t đ c m i yêu c u c a cu c s ng, cũng không ể ự ứ ế ượ ọ ầ ủ ộ ố
Trang 30m t cá nhân (thiên tai, d ch b nh, chi n tranh,…) N u không h p s c, m t cá ộ ị ệ ế ế ợ ứ ộnhân nh nhoi hoàn toàn có th b nh n chìm, đè b p.ỏ ể ị ấ ẹ
– Khi hòa mình v i m i ng ớ ọ ườ i, cùng nhau s ng, cùng nhau n l c, cá nhân ố ỗ ự
+ S ng gi a m i ng i, th m nh c a m i cá nhân đ c phát huy, đi m y u ố ữ ọ ườ ế ạ ủ ỗ ượ ể ế
đ c bù đ p; nh ng đóng góp c a cá nhân đ c th a nh n, trân tr ng, tôn ượ ắ ữ ủ ượ ừ ậ ọvinh, l u gi ,…ư ữ
+ S ng cùng m i ng i, cá nhân sẽ b t k p nh p v n hành c a đ i s ng đ ố ọ ườ ắ ị ị ậ ủ ờ ố ể
không t t h u, l ch nh p, l c đi u,…ụ ậ ệ ị ạ ệ
(H c sinh ọ c n ầ có d n ch ng xác th c, c th trong đ i s ng đ làm rõ lu n đi m ẫ ứ ự ụ ể ờ ố ể ậ ể )
-M r ng: Phê phán nh ng k tách ra kh i t p th , thi u đoàn k t.ở ộ ữ ẻ ỏ ậ ể ế ế
5.Kh ng đ nh ý nghĩa câu chuy n và liên h b n thân ẳ ị ệ ệ ả
Câu 20: Suy nghĩ c a đ ng chí v câu nói: ủ ồ ề
“Hãy nhìn con chim đ u trên cành li u: nó th y cành s p gãy mà v n vui ậ ễ ấ ắ ẫ
v hót vì bi t r ng mình v n còn đôi cánh” ẻ ế ằ ẫ (V.Hugo)
G I Ý Ợ
1.Nêu đ ượ ấ c v n đ ngh lu n ề ị ậ
2 Gi i thích v n đ ả ấ ề
- Chú chim đang đ u trên cành li u, cành li u s p gãy nh ng chú chim không ậ ễ ễ ắ ư
lo s mình b r i xu ng đ t mà v n vui v , l c quan vì chú chim t tin vào đôi ợ ị ơ ố ấ ẫ ẻ ạ ựcánh c a chính mình.ủ
- T hình nh chú chim, V.Hugo đ c p đ n tinh th n l c quan, ngh l c, ý chí vàừ ả ề ậ ế ầ ạ ị ự
s t tin c a con ng i trong cu c s ng.ự ự ủ ườ ộ ố
3 Bàn lu n v n đ , m r ng ậ ấ ề ở ộ
- Trong cu c s ng, đôi khi chúng c a nh ng ta ph i đ i m t v i nh ng khó ộ ố ủ ữ ả ố ặ ớ ữkhăn và th thách Lúc y m t đi m t a hay s giúp đ c a nh ng ng i xung ử ấ ộ ể ự ự ỡ ủ ữ ườquanh là c n thi t nh ng đi u quan tr ng là chúng ta ph i có lòng tin chính ầ ế ư ề ọ ả ởmình
- Đ có đ c lòng t tin và tinh th n l c quan, chúng ta c n ph i h c t p, trang ể ượ ự ầ ạ ầ ả ọ ậ
b tri th c, năng l c b n lĩnh, ý chí cho b n thânị ứ ự ả ả
Trang 31.- Có ý chí, ni m tin vào b n thân, dù nh ng đi m t a có m t đi hay không ề ả ữ ể ự ấ
có s giúp đ , hay ph i đ i m t v i nh ng khó khăn th thách chúng ta v n có ự ỡ ả ố ặ ớ ữ ử ẫ
th t mình đ ng v ng và v t qua ể ự ứ ữ ượ (d n ch ng: Tác gi Thanh H i) ẫ ứ ả ả
- Phê phán nh ng ng i ch bi t d a d m vào ng i khác, không có b n lĩnh cá ữ ườ ỉ ế ự ẫ ườ ảnhân, không có ý chí và lòng tin v t qua th thách 24.Bài h c nh n th c và ượ ử ọ ậ ứhành đ ng- Ngh l c, ý chí, s t tin là đi u c n thi t đ v t qua th thách và ộ ị ự ự ự ề ầ ế ể ượ ử
Trang 32Câu 21: Suy nghĩ v nh n đ nh c a W.Whitman: ề ậ ị ủ
“Hãy nhìn v phía m t tr i bóng t i sẽ khu t sau l ng b n” ề ặ ờ ố ấ ư ạ
*M bài ở : Gi i thi u câu t c ng :ớ ệ ụ ữ
+Cu c s ng có nhi u khó khăn, th thách, và c th t v ng, n i bu n M i chúng ộ ố ề ử ả ấ ọ ỗ ồ ỗ
ta luôn ph i đ i di n v i nh ng r i ro và ti n v phía tr c.ả ố ệ ớ ữ ủ ế ề ướ
+ Trích d n câu t c ng :Hãy h ng v phía m t tr i, bóng t i sẽ khu t sau ẫ ụ ữ ướ ề ặ ờ ố ấ
l ng b nư ạ
*Thân bài :
Trang 331.Gi i thích ý nghĩa câu t c ng ả ụ ữ
Tr c h t c n gi i thích nh ng t ng tr ng tâm, sau đó gi i thích ý nghĩa c ướ ế ầ ả ữ ừ ữ ọ ả ảcâu :
– M t tr iặ ờ
Nghĩa g c : là ngu n sáng đem l i h i m và s s ng cho muôn loài.ố ồ ạ ơ ấ ự ố
Nghĩa bi u t ng :M t tr i còn là bi u t ng cho nh ng đi u t i sáng, đ p đẽ,ể ượ ặ ờ ể ượ ữ ề ươ ẹ
là ni m tin và hi v ng t t đ p t ng lai trong cu c đ i con ng i.ề ọ ố ẹ ở ươ ộ ờ ườ
– Bóng t i :ố
Nghĩa g c :là màn đêm âm u, tăm t i.ố ố
Nghĩa bi u t ng :Bóng t i cũng là bi u t ng cho s đen đ i, bi đát, b t h nh, ể ượ ố ể ượ ự ủ ấ ạthi u may m n, nh ng th t b i trong đ ng đ i c a con ng i.ế ắ ữ ấ ạ ườ ờ ủ ườ
Ý c câu : Khuyên m i ng i chúng ph i bi t v t lên nh ng b t h nh, r i ro, ả ỗ ườ ả ế ượ ữ ấ ạ ủđau bu n, th t b i, ph i bi t quên đi quá kh đen t i mà h ng v t ng lai ồ ấ ạ ả ế ứ ố ướ ề ươ
t i sáng, h ng v nh ng đi u t t đ p phía tr c.ươ ướ ề ữ ề ố ẹ ở ướ
2.Bình lu n, Phân tích – Ch ng minh ý nghĩa câu t c ng ậ ứ ụ ữ
+Cu c s ng không ph i lúc nào cũng là th m đ tr i đ y hoa h ng – Ph i bi t ộ ố ả ả ỏ ả ầ ồ ả ế
v t qua bóng t iượ ố
– Cu c đ i m i con ng i cũng không th tránh kh i nh ng gian nan, tr c tr , ộ ờ ỗ ườ ể ỏ ữ ắ ở
nh ng khó khăn, th t b i Đôi khi cu c s ng đ lên đ u b n nh ng r i ro, ho c ữ ấ ạ ộ ố ổ ầ ạ ữ ủ ặ
nh ng sai l m do chính b n gây raữ ầ ạ
– Cu c s ng là m t tr ng tranh đ u, ph i ch p nh n đ i m t v i bóng t i và ộ ố ộ ườ ấ ả ấ ậ ố ặ ớ ố
v t qua nó đ h ng v phía tr c B i bóng t i luôn xu t hi n quanh ta, con ượ ể ướ ề ướ ở ố ấ ệ
đ ng duy nh t v t qua khó khăn là đi xuyên qua nóườ ấ ượ
Gi i thích vì sao khi nhìn v phía m t tr i thì bóng t i sẽ khu t sau l ng b n?ả ề ặ ờ ố ấ ư ạ
M i ng i c n ph i có ý chí, ngh l c, dũng khí đ v t lên nh ng th t b i – ỗ ườ ầ ả ị ự ể ượ ữ ấ ạ
Ph i h ng v phía m t tr iả ướ ề ặ ờ
– Ph i xem nh ng gian nan, tr c tr nh m t th thách đ ta đ c rèn luy n, ả ữ ắ ở ư ộ ử ể ượ ệ
tr ng thành.ưở
– C n bi t h ng v phía tr c, l c quan, tin t ng vào t ng lai, có b n lĩnh ầ ế ướ ề ướ ạ ưở ươ ả
v ng vàng đ v t lên nh ng v p ngã c a b n thân.ữ ể ượ ữ ấ ủ ả
-B n sẽ khám phá ra s c m nh c a b n thân mình sau m i l n v t qua ngh ch ạ ứ ạ ủ ả ỗ ầ ượ ị
M t năm kia nh ng con sâu b đáng s đã tàn phá c vùng Năm sau nh ng ộ ữ ọ ợ ả ữ
ng i nông dân đem nhà c a c a h đi c m c đ có ti n và ti p t c tr ng cây ườ ử ủ ọ ầ ố ể ề ế ụ ồbông, hi v ng vào m t kỳ g t hái t t đ p Th nh ng khi nh ng cây bông b t ọ ộ ặ ố ẹ ế ư ữ ắ
đ u m c, nh ng con sâu b đó l i đ n và phá s ch h u h t các cánh đ ng ầ ọ ữ ọ ạ ế ạ ầ ế ồ
M t s ít ng i “s ng sót” qua hai năm đó đã quy t đ nh tr ng th m t th mà ộ ố ườ ố ế ị ồ ử ộ ứ
Trang 34tr c đây h ch a bao gi tr ng – cây đ u ph ng Và k t qu là đ u ph ng c aướ ọ ư ờ ồ ậ ộ ế ả ậ ộ ủ
h đã nhanh chóng đ c th tr ng a chu ng, đ n n i l i t c c a năm đó đ ọ ượ ị ườ ư ộ ế ỗ ợ ứ ủ ủ
đ cho h tr h t n c a hai năm tr c K t đó h tr ng đ u ph ng và r t ể ọ ả ế ợ ủ ướ ể ừ ọ ồ ậ ộ ấphát đ t ạ
Và r i b n bi t nh ng ng i nông dân đó đã làm gì không ? H trích m t ph n ồ ạ ế ữ ườ ọ ộ ầtài s n to l n c a mình đ d ng m t đài k ni m ngay gi a trung tâm thành ả ớ ủ ể ự ộ ỷ ệ ữ
ph ghi công “nh ng con sâu b ” B i n u không vì nh ng con sâu đó h sẽ ố ữ ọ ở ế ữ ọkhông bao gi khám phá ra đ u ph ng H sẽ mãi mãi ch đ ăn v i ngh tr ng ờ ậ ộ ọ ỉ ủ ớ ề ồcây bông t th h này qua th h khác.ừ ế ệ ế ệ
Ho c s d ng d n ch ng 2 : Có th l y d n ch ng v nhà văn Hemingway ặ ử ụ ẫ ứ ể ấ ẫ ứ ề
Nhi u năm v tr c, nhà văn n i ti ng Ernest Hemingway đã bi t đ c th nàoề ề ướ ổ ế ế ượ ế
là “kém may m n” và “b cu c s ng cho m t cú đá” – theo nh l i ông k l i.ắ ị ộ ố ộ ư ờ ể ạ
H i đó, ông đang c g ng h t s c đ t o d u n c a mình trong s nghi p văn ồ ố ắ ế ứ ể ạ ấ ấ ủ ự ệ
ch ng Và tai ho p t i Ông b m t chi c vali ch a toàn b b n th o v i r t ươ ạ ậ ớ ị ấ ế ứ ộ ả ả ớ ấnhi u nh ng câu chuy n mà ông đã m t th i gian và công s c ch nh s a kỹ ề ữ ệ ấ ờ ứ ỉ ửcàng, trau chu t c u kỳ không kém gì nh ng viên đá quý T p b n th o đó ông ố ầ ữ ậ ả ả
đã có k ho ch xu t b n thành m t cu n sách.ế ạ ấ ả ộ ố
Hemingway suy s p Ông không dám t ng t ng đ n vi c làm l i m i vi c t ụ ưở ượ ế ệ ạ ọ ệ ừ
đ u Th là hàng bao nhiêu tháng tr i mi t mài vi t lách, bây gi đ n gi n là ầ ế ờ ệ ế ờ ơ ảhoài công
Ông than th v chuy n này v i ng i b n là nhà th Ezra Pound Trái v i suy ở ề ệ ớ ườ ạ ơ ớnghĩ c a ông, Pound l i g i đây là “m t tia ch p may m n”! Pound kh ng đ nh ủ ạ ọ ộ ớ ắ ẳ ị
v i Hemingway r ng khi vi t l i nh ng câu chuy n, ông sẽ quên h t nh ng ớ ằ ế ạ ữ ệ ế ữ
ph n còn y u, ch nh ng ph n hay nh t m i đ c tái hi n trong đ u ông ầ ế ỉ ữ ầ ấ ớ ượ ệ ầ
Pound khuy n khích Hemingway vi t l i t đ u, vi t v i s l c quan và t tin ế ế ạ ừ ầ ế ớ ự ạ ự
Và Hemingway đã vi t l i nh ng câu chuy n đó, và tr thành ngôi sao sáng c a ế ạ ữ ệ ở ủvăn h c Mỹ.ọ
Gi ng nh m t câu danh ngôn: “N u cu c s ng đá cho b n m t cú, hãy đ nó đáố ư ộ ế ộ ố ạ ộ ể
b n v phía tr c”.ạ ề ướ
3.Đánh giá – m r ng v n đ ở ộ ấ ề
– Câu nói th hi n m t ph ng châm s ng tích c c, m t l i khuyên sâu s c ể ệ ộ ươ ố ự ộ ờ ắ
nh c nh ta luôn h ng v t ng lai và nh ng đi u t t đ p trong cu c s ng, ắ ở ướ ề ươ ữ ề ố ẹ ộ ốtruy n cho con ng i m t ni m tinề ườ ộ ề
– Phê phán nh ng ng i không có ni m tin, không có ý chí ph n đ u v n lên ữ ườ ề ấ ấ ươtrong cu c s ng Phê phán nh ng ng i bi quan, b cu c khi g p sóng gió.ộ ố ữ ườ ỏ ộ ặ
Bài h c rút ra cho b n thânọ ả
– Nh n th c: C n ph i có ý chí, ngh l c, ni m l c quan tin t ng vào t ng lai ậ ứ ầ ả ị ự ề ạ ưở ươ
đ v ng b c trong cu c đ i S ng c n có lý t ng, khát v ng và c m ể ữ ướ ộ ờ ố ầ ưở ọ ướ ơ
– Hành đ ng: Trong cu c s ng cũng nh trong h c t p, m i chúng ta ph i bi t ộ ộ ố ư ọ ậ ỗ ả ế
v t lên chính mình, không nên chùn b c tr c nh ng khó khăn th thách.ượ ướ ướ ữ ử
*K t bài : Kh ng đ nh ý nghĩa câu nói ế ẳ ị
Trang 35Câu 22 “S ng là cho đâu ch nh n riêng mình.” ( T H u) ố ỉ ậ ố ữ
=> Gi a “cho” và “nh n” luôn có m i quan h kh ng khít v i nhau Mu n nh n ữ ậ ố ệ ắ ớ ố ậ
đ c đi u t t đ p ta ph i bi t “cho” đi nh ng đi u t t đ p.ượ ề ố ẹ ả ế ữ ề ố ẹ
+ Cho đi làm cu c s ng tr nên vui v và có ý nghĩa h n.ộ ố ở ẻ ơ
+ Cho cũng sẽ nh n đ c tình c m yêu th ng t m i ng i, s kính tr ngậ ượ ả ươ ừ ọ ườ ự ọ
- Vì sao “s ng là cho không ch nh n riêng mình”?ố ỉ ậ
- Chúng ta có th “cho” đi v v t ch t ho c s chia v m t tinh th n.ể ề ậ ấ ặ ẻ ề ặ ầ
- “m t ng i vì m i ng i”.ộ ườ ọ ườ
- K t h p hài hòa gi a quy n l i và trách nhi m, gi a “cho” và “nh n”, ph i ế ợ ữ ề ợ ệ ữ ậ ả
nh n th c rõ đ c ni m h nh phúc c a b n thân khi đem l i h nh phúc cho ậ ứ ượ ề ạ ủ ả ạ ạ
ng i khác là nh th nào.ườ ư ế
=> “B n sẽ th y ni m vui khi đ ng i khác b ng c t m lòng” (Poul Newman).ạ ấ ề ỡ ườ ằ ả ấ
- Nêu m t s t m g ng c a vi c cho và nh n.ộ ố ấ ươ ủ ệ ậ
+ H Chí Minh muôn vàn kính yêu c a dân t c - cu c đ i b y m i chín mùa ồ ủ ộ ộ ờ ả ươxuân c a Bác là bài ca b t t v s hy sinh c ng hi n cao c cho nhân dân cho ủ ấ ử ề ự ố ế ả
n c.ướ
+ Nguy n Đình Chi u c cu c đ i c a ông cũng g p vô vàn khó khăn l n đ n, đi ễ ể ả ộ ờ ủ ặ ậ ậthi thì nh n đ c tin m m t, ông b thi v Nam đ ch u tang m , khóc nhi u ậ ượ ẹ ấ ỏ ề ể ị ẹ ề
Trang 36nên b mù c hai đôi m t nh ng ông v n v a d y h c v a b c thu c ch a b nh ị ả ắ ư ẫ ừ ạ ọ ừ ố ố ữ ệcho dân, v a làm th khuy n khích tinh th n đánh gi c ngo i xâm.ừ ơ ế ầ ặ ạ
4 Bàn lu n, m r ng ậ ở ộ
- L i s ng vô c m ố ố ả , s ng ch bi t “nh n” ch không h “cho” - “Ăn c đi tr c, ố ỉ ế ậ ứ ề ỗ ướ
l i n c theo sau” đáng phê phán.ộ ướ
- "Cho" đi đúng lúc, đúng m c, không nên mù quáng.ứ
=> Bài h c trong cu c s ng: bi t yêu th ng, trân tr ng cu c s ng.ọ ộ ố ế ươ ọ ộ ố
III K t bài ế
- "S ng là cho đâu ch nh n riêng mình” th hi n m t quan ni m s ng phù h p ố ỉ ậ ể ệ ộ ệ ố ợ
v i đ o đ c con ng i trong m i th i đ i.ớ ạ ứ ườ ọ ờ ạ
- Là m t quan ni m s ng đ p: Hãy s ng đ cho đi, đ c m nh n đ c nh ng ộ ệ ố ẹ ố ể ể ả ậ ượ ữgiá tr t t đ p c a cu c s ng mà do chính chúng ta t o ra.ị ố ẹ ủ ộ ố ạ
Câu 23.Suy nghĩ c a anh/ch v bài h c cu c s ng t hai câu th trong bài ủ ị ề ọ ộ ố ừ ơ
th Ti ng hát con tàu c a Ch Lan Viên: ơ ế ủ ế
Khi ta , ch là n i đ t ở ỉ ơ ấ ở Khi ta đi, đ t đã hóa tâm h n! ấ ồ
- S đ i l p gi a “Khi ta ” và “Khi ta đi” th hi n rõ ý nghĩa c a câu th : m nh ự ố ậ ữ ở ể ệ ủ ơ ả
đ t không ph i là n i ta sinh ra, l n lên, nh ng đó là n i ta đã , đã t ng có ấ ả ơ ớ ư ơ ở ừ
nh ng k ni m g n bó, thì khi đi xa, nó tr thành n i nh c a lòng ta, tr thành ữ ỷ ệ ắ ở ỗ ớ ủ ởquê h ng th hai trong ta.ươ ứ
- Ch Lan Viên vi t “Ti ng hát con tàu” đ th hi n ni m nh th ng đ i v i ế ế ế ể ể ệ ề ớ ươ ố ớTây B c, cũng là v i nh ng mi n quê đã t ng g n bó trong cu c kháng chi n ắ ớ ữ ề ừ ắ ộ ế
ch ng Pháp gian kh ố ổ
2 Phân tích, bàn b c đánh giá, m r ng: ạ ở ộ
- Câu th gi n d nh ng mang ý nghĩa tri t lý sâu s c, vì nó đ c đúc k t t tr i ơ ả ị ư ế ắ ượ ế ừ ảnghi m th c t và t tình c m chân thành c a nhà th Ch Lan Viên.ệ ự ế ừ ả ủ ơ ế
+ Con ng i không ph i ch s ng n i chôn rau c t r n, mà có th nhi u ườ ả ỉ ố ở ơ ắ ố ể ở ề
mi n quê khác do yêu c u c a công vi c và hoàn c nh.ề ầ ủ ệ ả
+ Nh ng mi n đ t y đã đ l i nh ng d u n sâu đ m trong tâm h n qua ữ ề ấ ấ ể ạ ữ ấ ấ ậ ồ
nh ng k ni m bu n vui.ữ ỉ ệ ồ
+ Ch khi xa mi n đ t y, k ni m m i s ng d y, kh c kho i, da di t trong lòng ỉ ề ấ ấ ỉ ệ ớ ố ậ ắ ả ế
ng i, tr thành n i nh không nguôi.ườ ở ỗ ớ
- Quy lu t tình c m này ch có nh ng tâm h n bi t trân tr ng cu c s ng, bi t ậ ả ỉ ở ữ ồ ế ọ ộ ố ếnâng niu nh ng k ni m bình d mà đ p đẽ, bi t s ng theo đ o lý nghĩa tình ữ ỉ ệ ị ẹ ế ố ạchung th y…ủ
D n ch ng ẫ ứ : Chi n d ch Đi n Biên Ph k t thúc th ng l i, tháng 7-1954, Hi p ế ị ệ ủ ế ắ ợ ệ
đ nh Genever v Đông D ng đ c kí k t Hoà bình l p l i, mi n B c n c ta ị ề ươ ượ ế ậ ạ ề ắ ướ
đ c gi i phóng và b t tay vào s nghi p xây d ng cu c s ng m i M t trang ượ ả ắ ự ệ ự ộ ố ớ ộ
Trang 37s m i c a đ t n c đ c m ra Tháng 10-1954, nh ng ng i kháng chi n t ử ớ ủ ấ ướ ượ ở ữ ườ ế ừcân c mi n núi tr v mi n xuôi, Trung ng Đ ng và Chính ph r i chi n khuứ ề ở ề ề ươ ả ủ ờ ế
-M r ng ở ộ : Phê phán nh ng k không bi t trân tr ng đ o lí ân nghĩa, th y ữ ẻ ế ọ ạ ủ
chung
3.Bài h c v cu c s ng rút ra t hai câu th : ọ ề ộ ố ừ ơ
- Trong cu c s ng, nh ng đi u đ n gi n g n gũi quanh ta t ng nh bình ộ ố ữ ề ơ ả ầ ưở ư
th ng, nh ng sẽ tr nên vô cùng quý giá khi ta đã r i xa chúng.ườ ư ở ờ
- Trân tr ng quá kh , trân tr ng nh ng giá tr bình d c a cu c s ng.ọ ứ ọ ữ ị ị ủ ộ ố
Câu 24 Làm đ ượ c đi u gì đó ề
Tôi đang d o b trên bãi bi n khi hoàng hôn buông xu ng Bi n đông ạ ộ ể ố ể
ng i nh ng tôi l i chú ý đ n m t c u bé c liên t c cúi xu ng nh t nh ng th gì ườ ư ạ ế ộ ậ ứ ụ ố ặ ữ ứ lên và ném xu ng Ti n l i g n h n, tôi chú ý th y c u bé đang nh t nh ng con ố ế ạ ầ ơ ấ ậ ặ ữ sao bi n b th y tri u đánh gi t vào b và ném chúng tr l i v i đ i d ng ể ị ủ ề ạ ờ ở ạ ớ ạ ươ
- Cháu đang làm gì v y? – Tôi làm quen ậ
- Nh ng con sao bi n này s p ch t vì thi u n c Cháu ph i giúp chúng – ữ ể ắ ế ế ướ ả
C u bé tr l i ậ ả ờ
- Cháu có th y là mình đang m t th i gian không Có hàng ngàn con sao bi n ấ ấ ờ ể
nh v y Cháu không th nào giúp đ c t t c chúng R i chúng cũng sẽ ph i ư ậ ể ượ ấ ả ồ ả
ch t thôi ế
C u bé ti p t c nh t m t con sao bi n khác và nhìn tôi m m c i tr l i: ậ ế ụ ặ ộ ể ỉ ườ ả ờ
- Cháu bi t ch Nh ng cháu nghĩ cháu có th làm đ c đi u gì đó ch Ít ế ứ ư ể ượ ề ứ
nh t cháu đã c u đ c nh ng con sao bi n này ấ ứ ượ ữ ể
( Theo :H t gi ng tâm h n – T nh ng đi u bình d , ạ ố ồ ừ ữ ề ị NXB T ng h p TP H Chíổ ợ ồMinh)
Suy nghĩ c a em v hành đ ng c a c u bé trong câu chuy n trên ủ ề ộ ủ ậ ệ
G i ý: ợ
- Có th trình bày bài vi t c a mình theo nhi u cách Sau đây là m t s g i ý c ể ế ủ ề ộ ố ợ ơ
b n mang tính đ nh h ng.ả ị ướ
1 Hành đ ng giúp đ nh ng con sao bi n đ chúng tr v bi n c c a c u ộ ỡ ữ ể ể ở ề ể ả ủ ậ
bé là hành đ ng nh nh t, bình th ộ ỏ ặ ườ ng ch ng m y ai quan tâm, đ ý ẳ ấ ể
nh ng l i là hành đ ng mang nhi u ý nghĩa: ư ạ ộ ề
- Góp ph n b o v môi tr ng t nhiên.ầ ả ệ ườ ự
- Th hi n nét đ p nhân cách c a con ng i: Không th l nh lùng, vô c m ể ệ ẹ ủ ườ ờ ơ ạ ả
tr c s v t, s vi c hi n t ng di n ra xung quanh mình, đ ng th i bi t s ướ ự ậ ự ệ ệ ượ ễ ồ ờ ế ẻchia, giúp đ v t ho c ng i khi g p ho n n n, khó khăn.ỡ ậ ặ ườ ặ ạ ạ
2 Hành đ ng c a c u bé trong câu chuy n đã cho ta bài h c sâu s c, th m ộ ủ ậ ệ ọ ắ ấ
Trang 38thía v nh ng kĩ năng s ng c n có m i ng ề ữ ố ầ ở ỗ ườ i:
- Bi t yêu thiên nhiên, b o v thiên nhiên và môi tr ng s ng.ế ả ệ ườ ố
- Có thói quen làm nh ng vi c t t, nh ng vi c có ích dù đó là vi c làm nh nh t.ữ ệ ố ữ ệ ệ ỏ ặ
3 Phê phán nh ng hành đ ng thi u trách nhi m v i thiên nhiên và môi ữ ộ ế ệ ớ
tr ườ ng s ng cũng nh l i s ng th , vô c m…tr ố ư ố ố ờ ơ ả ướ ự ậ ự ệ c s v t, s vi c hi n ệ
t ượ ng di n ra xung quanh ễ
H i nh , có l n b th y con b m trong b p, đó không ph i là l n đ u b g p ồ ỏ ầ ố ấ ướ ế ả ầ ầ ố ặ
m t con b m bay l c vào nhà B th ng đ n gi n là m c a kính đ chúng d ộ ướ ạ ố ườ ơ ả ở ử ể ễ dàng bay ra ngoài Nh ng con b m này có màu đ c bi t mà b ch a t ng th y ư ướ ặ ệ ố ư ừ ấ bao gi : m t con b m l n v i nh ng ch m tròn màu h ng nh t B đã loay loay ờ ộ ướ ớ ớ ữ ấ ồ ạ ố
đ b t đ c nó và gi ch t nó trong tay R i b l y cái h p bia cũ nhét đ y lá cây ể ắ ượ ữ ặ ồ ố ấ ộ ầ
và c r i nh t con b m vào đó Ch c con cũng đoán đ c đi u x y ra v i con ỏ ồ ố ướ ắ ượ ề ả ớ
b m ph i không? Con b m ch t! B không gi đ c con b m bên mình! ướ ả ướ ế ố ữ ượ ướ Câu chuy n th hai: ệ ứ
B nh ngày đ u tiên con t p đi xe đ p, b đã tháo hai cái bánh xe nh xe đ p ố ớ ầ ậ ạ ố ỏ ở ạ
c a con ra nh ng con c n ng n c mu n b ph i gi tay lái và yên xe su t ch ng ủ ư ứ ằ ặ ố ố ả ữ ố ặ
đ ng B nói: "B th ra m t lát nhé!" Còn con hét m lên: "Đ ng, đ ng b i, ườ ố ố ả ộ ầ ừ ừ ố ơ con s l m!" Khi con hét lên nh th , b th y m lòng vì b bi t con v n c n b , ợ ắ ư ế ố ấ ấ ố ế ẫ ầ ố
c n vòng tay p , ch che c a b ầ ấ ủ ở ủ ố
Nh ng ngày đông m a rét, b c t xe đ p c a con đi Đ i đ n mùa xuân tr i m ữ ư ố ấ ạ ủ ợ ế ờ ấ
áp b l i l y xu ng giúp con trèo lên xe B đ y xe cho con "Th ra b i!", con ố ạ ấ ố ố ẩ ả ố ơ reo lên và h i l ng qua l ng l i m t chút tr c khi có th ch y th ng đ c Con ơ ạ ạ ạ ộ ướ ể ạ ẳ ượ
c i h n h khi xe đ p ch y xa d n trên con đ ng tr i nh a, trong khi b đ ng ườ ớ ở ạ ạ ầ ườ ả ự ố ứ
s ng l i nhìn theo con mãi Lúc đó b mu n ch y theo đu i k p con, gi yên xe và ữ ạ ố ố ạ ổ ị ữ tay lái đ c m th y tóc con ch m vào má và c m th y h i th c a con ph nh ể ả ấ ạ ả ấ ơ ở ủ ả ẹ lên m t… ặ
Nh ng b v n g i theo con : "Đ p m nh lên con, gi ch c tay lái" R i b v tay ư ố ẫ ọ ạ ạ ữ ắ ồ ố ỗ
th t to đ nói v i con r ng : Con lái xe đ p r t tuy t! ậ ể ớ ằ ạ ấ ệ
Trang 39B sẽ không tìm cách gi l i con b m h ng, b sẽ không gi ch t con bên mình ố ữ ạ ướ ồ ố ữ ặ Cho dù b mong mu n bi t bao r ng con sẽ mãi mãi là con bé con lo ng cho ng ố ố ế ằ ạ ạ trên cái xe đ p, má đ h ng và kêu lên: "Đ ng th ra b i!" Nh ng r i cũng có ạ ỏ ồ ừ ả ố ơ ư ồ
m t ngày, b ph i th tay đ con t đ p xe m t mình Đ cho con mãi là m t ộ ố ả ả ể ự ạ ộ ể ộ cánh b m h ng bay mãi trên trên b u tr i xanh thăm th m… ướ ồ ầ ờ ẳ
Vi t bài văn ng n (kho ng 1 trang gi y thi) nêu suy nghĩ c a em sau khi đ c câu ế ắ ả ấ ủ ọ chuy n trên ệ
G I Ý Ợ
Bài làm c n đáp ng nh ng yêu c u sau:ầ ứ ữ ầ
A V n i dung ề ộ
- Ng i b khi còn nh đã th y m t con b m màu h ng đ p l c vào nhà b p.ườ ố ỏ ấ ộ ướ ồ ẹ ạ ế
Ng i b đã r t mu n gi con b m màu h ng y nên đã nh t con b m vàoườ ố ấ ố ữ ướ ồ ấ ố ướtrong m t h p bia cũ kĩ Nh ng chính vì mu n gi con b m đ p mà ng i bộ ộ ư ố ữ ướ ẹ ườ ố
đã gi t ch t nó và ế ế
mãi mãi không có đ c nó ượ
Khi ng i b có con, ng i b d y con đi xe đ p, ng i b mu n đ a con mãiườ ố ườ ố ạ ạ ườ ố ố ứ
c n ầ
mình, bên mình Nh ng ng i b đã không vì th tình yêu ích k đó mà giư ườ ố ứ ỉ ữ
ng i con bên mình Ng i b đã đ cho ng i con đ c tr ng thành, đ c tườ ườ ố ể ườ ượ ưở ượ ự
l p.ậ
- Rút ra bài h c cu c s ng: ọ ộ ố
+ Tình yêu ích k ch đem l i cho ng i mình th ng yêu s đau kh ỉ ỉ ạ ườ ươ ự ổ
+ Tình yêu th ng cũng gi ng nh nh ng h t cát: càng n m ch t sẽ càng trôi đi,ươ ố ư ữ ạ ắ ặ
bi t m r ng t m lòng tình yêu sẽ l n lên ế ở ộ ấ ớ
+ Tình yêu th ng vô b b n c a ng i cha ươ ờ ế ủ ườ
+ Xác đ nh thái đ s ng c a b n thân: bi t v t lên trên tình yêu th ng ích kị ộ ố ủ ả ế ượ ươ ỉ
Nhà tâm lí h c Elena ví tu i thi u niên nh m t “x s kì l ”.ọ ổ ế ư ộ ứ ở ạ
x s này khí h u r t th t th ng và kì qu c, khi thì nóng n c nh vùng nhi t Ở ứ ở ậ ấ ấ ườ ặ ự ư ệ
đ i, khi thì tr nên l nh nh băng X s này có mùa xuân hoa n ngát h ng, có ớ ở ạ ư ứ ở ở ươ mùa
thu lá vàng r ng t i t Dân c vùng này khi thì r t vui v , n ào, khi thì b ng ụ ơ ả ư ở ấ ẻ ồ ỗ nhiên tr m ngâm, l ng lẽ Trong x s kì l này không có tr con và cũng không ầ ặ ứ ở ạ ẻ
Trang 40a Gi i thích x s kì l ả ứ ở ạ : Cách nói hình t ng v tu i thi u niên – l a tu i c a ượ ề ổ ế ứ ổ ủ
nh ng đ i thay th t th ng, khi th này lúc th khác, ch a đ nh hình rõ tâm lí,ữ ổ ấ ườ ế ế ư ịtính
cách
b Đ c đi m ặ ể :
- Tu i thi u niên là m t x s kì l v i nhi u bi u hi n đa d ng, phong phú: lúcổ ế ộ ứ ở ạ ớ ề ể ệ ạ
r t rè, khi t tin, lúc già d n nh ng i l n, khi h n nhiên nh tr con, Đ cụ ự ặ ư ườ ớ ồ ư ẻ ặ
bi t là c m ệ ả
xúc, thái đ , hành đ ng và s nh n th c v b n thân ch a có s n đ nh cònộ ộ ự ậ ứ ề ả ư ự ổ ị
c m tính và đôi lúc trái ng c nhau.ả ượ
- Tu i thi u niên là giai đo n chuy n ti p v th ch t và tinh th n gi a giaiổ ế ạ ể ế ề ể ấ ầ ữ
đo n tr ạ ẻ
em và tr ng thành S chuy n ti p này liên quan đ n nh ng thay đ i v sinhưở ự ể ế ế ữ ổ ề
h c, xã h i và tâm lí Chính đi u đó khi n tu i thi u niên là tu i c a nh ng tháiọ ộ ề ế ổ ế ổ ủ ữ
các em sẽ phát tri n theo h ng tích c c và ng c l i ể ướ ự ượ ạ
- Phê phán nh ng ng i không hi u bi t v “x x kì l ” d n đ n c m đoán, ápữ ườ ể ế ề ứ ở ạ ẫ ế ấ
Và d i kh là nh ng lũ ng ạ ờ ữ ườ i câm Trên đ ườ ng đi nh nh ng bóng âm th m ư ữ ầ
Nh n đau kh mà g i vào trong im l ng ậ ổ ở ặ
(Liên hi p l i) ệ ạ Trình bày ý ki n c a em v m i nh n xét trên ế ủ ề ỗ ậ
1.M bài ở :
(Có nhi u cách m bài), Mi n h c sinh nêu đ c v n đ c n ngh lu n “ Im l ngề ở ễ ọ ượ ấ ề ầ ị ậ ặ
là vàng”
2.Thân bài.