KHOA KHOA HỌC & KỸ THUẬT MÁY TÍNH Bài thực hành số 5 Các cấu trúc lặp Ví dụ minh họa Viết chương trình cho người dùng nhập vào số nguyên N và xuất ra màn hình các số tự nhiên chẵn nhỏ hơn N theo thứ t[.]
Trang 1Các cấu trúc lặp
Ví dụ minh họa:
Viết chương trình cho người dùng nhập vào số nguyên N và xuất ra màn hình các số tự nhiên chẵn nhỏ hơn N theo thứ tự giảm dần
Phân tích:
• Hãy bắt đầu với việc viết 1 câu lệnh nhỏ để kiểm tra 1 số i có phải là số chẵn hay không
Số i là số chẵn nếu trong phép chia cho 2 có số dư bằng 0, ngược lại thì không là số chẵn
Hình 1: Câu lệnh tính số dư trong phép chia số i cho 2
Kiểm tra xem số dư đó có bằng 0 hay không, nếu đúng thì số i là số chẵn và cho in ra màn hình
Hình 2: Câu lệnh tính kiểm tra số dư
• Sau đó viết 1 câu lệnh lặp, lần lượt kiểm tra các số tự nhiên nhỏ hơn N có phải là số chẵn hay không Nếu đúng thì in ra màn hình
(Lưu ý: Do đề bài yêu cầu các số xuất ra phải theo thứ tự giảm dần, nên chúng ta xuất phát
từ giá trị (N-1) rồi cho giảm dần.)
Hình 3: Câu lệnh lặp dùng for
Trang 2Hình 4: Câu lệnh lặp dùng while
• Kiểm tra các trường hợp đặc biệt:
Vì đề bài yêu cầu người dùng nhập vào 1 số N bất kỳ, vì thế số N có thể là số âm hoặc là
số 0 Nếu N là số âm hoặc là số 0 thì sẽ không có số tự nhiên chẵn nào được xuất ra màn hình Vì thế chúng ta cần viết thêm 1 câu lệnh để kiểm tra số N nhập vào có phải là số âm hay là số 0 hay không Hay nói cách khác, nếu N là số dương thì chúng ta mới tiếp tục thực hiện các công đoạn như đã làm ở trên, và ngược lại N nhỏ hơn hay bằng 0 thì không làm gì
cả, hoặc có thể in ra màn hình báo cho người dùng số N không phải là số dương
Hình 5: Câu lệnh kiểm tra số N là số dương
Khi bắt đầu chương trình, chúng ta sẽ để câu lệnh này đầu tiên nhất Nếu thỏa điều kiện của if thì mới tiếp tục thực hiện các công đoạn kiểm tra như đã phân tích
Hình 6: Chương trình hoàn chỉnh
Trang 3Bài tập
Câu 1: Viết chương trình cho người dùng nhập vào số tự nhiên n In ra màn hình các số tự nhiên
từ 1 đến n Sau đó in ra các số tự nhiên chẵn nhỏ hơn n và in ra các số tự nhiên lẻ nhỏ hơn n
Câu 2: Viết chương trình cho người dùng nhập vào số nguyên z Nếu số nguyên z không chia hết cho 7 thì yêu cầu người dùng nhập lại cho đến khi được số chia hết cho 7 thì dừng
Câu 3: Viết chương trình cho người dùng nhập vào số tự nhiên n và tính tổng các số tự nhiên
từ 1 đến n
Câu 4: Viết chương trình cho người dùng nhập vào số tự nhiên n và kiểm tra xem n có phải là
số nguyên tố hay không Số nguyên tố là số tự nhiên lớn hơn 1 và chỉ có hai ước số là 1 và chính
nó Ví dụ, 2 và 3 đều là số nguyên tố còn 4 thì không phải là số nguyên tố
Câu 5: Viết chương trình cho người dùng nhập vào số tự nhiên n và kiểm tra xem n có phải là
số hoàn hảo hay không Số hoàn hảo là số tự nhiên lớn hơn 1 và tổng tất cả các ước số thực sự của nó bằng chính nó Ví dụ 6 là số hoàn hảo vì 6 = 1 + 2 + 3 với 1, 2, 3 là các ước số thực sự của 6
HẾT