Hồ Chí Minh NGẮM TRĂNG Trong tù không rượu cũng không hoa, Cảnh đẹp đêm nay khó hững hờ; Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ, Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ.. Hai câu thơ đầu: Hoàn cảnh
Trang 1Văn bản:
- Hồ Chí Minh -
Trang 2I TÌM HIỂU CHUNG
Trang 3Hồ Chí Minh
1 Tác giả
- Hồ Chí Minh (1890 - 1969) -Tên khai sinh là Nguyễn Sinh Cung
- Sinh tại Làng Sen, xã Kim Liên, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An
- Là lãnh tụ vĩ đại của cách mạng Việt Nam, là danh nhân văn hóa thế giới
Trang 4Thơ của Người luôn chan chứa một tình yêu thiên nhiên đằm thắm, hòa trong một tình cảm lớn – tình yêu đất nước thiết tha.
Trang 5- Hoàn cảnh sáng tác:
+ 8/1942, Bác Hồ sang Trung Quốc Khi đến Túc Vinh thì bị bắt, bị giam giữ tại gần 30 nhà lao của 13 huyện ở Quảng Tây + Tại đây, Người sáng tác tập thơ chữ Hán
Nhật kí trong tù nổi tiếng.
2 Tác phẩm
Trang 6- “Nhật kí trong tù” là tập nhật kí bằng thơ gồm 133 bài.
- “Nhật kí trong tù” là bức chân dung tinh thần tự hoạ của Bác.
- Phần lớn là thơ tứ tuyệt.
Trang 7VỌNG NGUYỆT
Ngục trung vô tửu diệc vô hoa,
Đối thử lương tiêu nại nhược hà?
Nhân hướng song tiền khán minh nguyệt
Nguyệt tòng song khích khán thi gia.
(Hồ Chí Minh)
NGẮM TRĂNG
Trong tù không rượu cũng không hoa, Cảnh đẹp đêm nay khó hững hờ;
Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ, Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ.
(Nam Trân dịch)
Thể thơ: Thất ngôn tứ tuyệt
Đường luật
Chữ viết: chữ Hán
Trang 81 Hai câu thơ đầu:
Hoàn cảnh ngắm trăng Cuộc vượt ngục tinh thần 2 Hai câu thơ cuối:
Trang 9II ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
Trang 10“Ngục trung vô tửu diệc vô hoa
(Trong tù không rượu cũng không hoa)
“
- Không gian: Trong tù
=> Tâm hồn lãng mạn,
yêu thiên nhiên
- Điệp ngữ “vô” => Nhấn
mạnh sự thiếu thốn của người tù.
Không tự do,
Bị xiềng xích
Không rượu Không hoa
Cách thưởng trăng hoàn toàn khác với cổ nhân
Trang 11Đối thử lương tiêu nại nhược hà?
(Cảnh đẹp đêm nay khó hững hờ )
- Câu hỏi tu từ => Khẳng định không thể không thưởng thức cảnh đẹp
Trong vô vàn thứ không,
Bác có thiên nhiên bên cạnh
“cảnh đẹp” - Trăng
Þ Tâm hồn ung dung, lạc quan, phóng khoáng
Þ Tình yêu thiên nhiên sâu sắc, mãnh liệt
Trang 121 Hai câu thơ đầu: Hoàn cảnh ngắm trăng
- Nghệ thuật: Phép đối
=> Tóm lại: Hai câu thơ đã khắc hoạ được tinh thần lạc quan của Bác trong mọi hoàn cảnh
tình yêu thiên nhiên vượt trên hoàn cảnh
hoàn cảnh bị giam cầm
Trang 132 Hai câu thơ cuối: Cuộc vượt ngục tinh thần
Nhân hướng song tiền khán minh nguyệt Nguyệt tòng song khích khán thi gia
(Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ)
- Hình ảnh thơ sóng đôi, nhân cách hoá:
=> Bác và trăng như đôi bạn thân thiết, thấu hiểu nhau
Trang 14- Khi Bác và trăng cùng hướng về nhau thì không gian nhà tù biến mất
=> Cái nhìn lãng mạn vượt thoát khỏi hiện thực
- Phong thái ung dung, tự tại của Bác khi đối diện với hiện thực nhà tù.
- Tình yêu thiên nhiên giúp Bác vượt qua sự khắc nghiệt của hoàn cảnh.
Thân thể ở trong lao Tinh thần ở ngoài lao Muốn lên sự nghiệp lớn Tinh thần càng phải cao.
“
“
Trang 15Cấu trúc đăng đối + Điệp từ, nhân hóa
Giao hoà đặc biệt, người và trăng chủ động tìm đến nhau bất chấp song sắt nhà tù
Tinh thần thép: Phong thái ung dung, vượt lên sự tàn bạo của kẻ thù, tư tưởng tự do của Bác
2 Hai câu cuối Nhân hướng Nguyệt tòng song song tiền khích khán khán minh nguyệt thi gia
Trang 16III Tổng kết
Trang 171 Nghệ thuật
Thể thất ngôn tứ tuyệt giản dị mà hàm súc Kết hợp hài hòa giữa cổ điển và hiện đại
Sử dụng BPTT vừa giản dị vừa hàm súc
Trang 182 Nội dung
Tình yêu thiên nhiên tha thiết của người tù
Phong thái ung dung tự tại, sức mạnh tinh thần kì diệu
Bài thơ là một cuộc vượt ngục tinh thần đặc biệt của người tù Hồ Chí Minh.