Văn mẫu 12 Phân tích Mị trong đêm tình mùa xuân Tổng hợp Download vn Dàn ý diễn biến tâm trạng Mị trong đêm tình mùa xuân I Mở bài ● Giới thiệu tác giả và tác phẩm ● Giới thiệu sơ lược về Mị trong tác[.]
Trang 1Dàn ý diễn biến tâm trạng Mị trong đêm tình mùa xuân
I Mở bài:
● Giới thiệu tác giả và tác phẩm
● Giới thiệu sơ lược về Mị trong tác phẩm “Vợ chồng A Phủ” Tâm trạng của Mịtrước đêm xuân
II Thân bài:
– Phân tích tâm trạng Mị trong đêm mùa xuân
+ Trước đêm mùa xuân, do bị đày đọa, áp chế, Mị trở thành một người phụ nữ “vôhồn”, mất hết ý niệm về thời gian lẫn không gian Kiếp sống của Mị lúc đó chẳngkhác nào kiếp sống con trâu, con ngựa trong nhà thống lí Pá Tra Nhưng có thể nóisức sống trong Mị chưa hoàn toàn lụi tắt
-> Sức sống trong Mị có thể bị dập tắt vĩnh viễn, nhưng cũng có thể sẽ trỗi dậy khi cóđiều kiện
+ Do sự tác động của bối cảnh bên ngoài đối với Mị trong đêm mùa xuân Mùa xuânnăm ấy ở Hồng Ngài đẹp và gợi cảm biết bao
> Chính không gian rộn rã sắc màu cùng tiếng sáo tha thiết lơ lửng kia đã đánh thứccon người Mị ngày xưa Tiếng sáo vô tình hay cố ý chạm vào nỗi nhớ “Mị nghe tiếngsáo vọng lại, thiết tha bổi hồi” “Mị ngồi nhẩm lại bài hát của người đang thổi”…
- Mùa xuân đó đầy sắc màu, rộn rã âm thanh Điều ấy xa lạ với không gian trong cănphòng bé nhỏ của Mị, nhưng gần gũi với thế giới mà Mị đã từng sống rất hạnh phúc.Chúng gợi cho Mị nhớ lại thời xa xưa Ngày xưa, Tết Mị uống rượu Bây giờ, Mị cũnguống rượu Rồi Mị say
- Rượu – chất men đánh thức phần đời đã mất của Mị “Khi uống rượu say, Mị lạiđược sống về những ngày trước Ngày trước Mị vui sướng biết bao Tai Mị vẳng nghe
Trang 2tiếng sáo vọng lại đầu làng Đấy là tiếng sáo của tình duyên, của tuổi thanh xuân căngđầy sức sống Mị không còn là cô con dâu gạt nợ nhà thống lí Pá Tra nữa Mị đanguống rượu bên bếp và thổi sáo rồi Mị uốn chiếc lá trên môi, thổi lá cũng hay như thổisáo Có biết bao người mê, ngày đêm đã thổi sáo đi theo Mị Ra thế, Mị còn trẻ lắm.
Mị vẫn còn trẻ.”
- Sự đối lập giữa hoàn cảnh đêm xuân, giữa thế giới được đánh thức với cuộc sốngthực tại: Khi say, Mị nhớ và sống lại với ngày xưa, nhưng thực ra, Mị vẫn đang ở nhàthống lý Pá Tra Mị vẫn đang sống kiếp đọa đày với A Sử Sự đối lập giữa một bên làhạnh phúc tuổi trẻ với một bên là kiếp sống trâu ngựa đã khiến Mị suy nghĩ đến việckết liễu đời mình như ngày mới về làm dâu nhà thống lý Mị lại ước gì có nắm lá ngóntrong tay, Mị sẽ ăn cho chết ngay chứ không buồn nhớ lại nữa Càng nhớ lại chỉ thấynước mắt ứa ra Ôi chao, tiếng sáo ấy, tiếng sáo gọi bạn yêu vẫn lửng lơ bay ngoàiđường Mị đang muốn quên đi, Mị không muốn nhớ lại cái ngày trước mà không được.Tiếng sáo ấy lửng lơ, tiếng sáo ấy làm Mọi thiết tha bổi hổi Mị muốn đi chơi Mịmuốn thoát ra ngoài cái ô cửa ô mờ đục, trăng trắng này!
- Nhưng Mị lại thực hiện một sự giải thoát bằng cách khác Đó là bỏ nhà đi chơi nhưnhững người trẻ trung đang dập dìu ngoài làng Mị đã ý định giải thoát một cách lặng
lẽ mà mãnh liệt: Mị đến góc nhà, tay lấy ống mỡ, xắn một miếng bỏ thêm vào đĩa đèncho sáng…Mị quấn lại tóc, Mị với tay lấy cái váy hoa vắt ở trong vách… Mị rút thêmcái áo Mị làm tất cả, thật bình thản và quyết liệt như ngày xưa, khi trong đầu Mị đangrập rờn tiếng sáo
- Ý định giải thoát của Mị không thành: Trông thấy Mị, A Sử lấy làm lạ Nó chỉ biếtrằng Mị muốn đi chơi Thằng chồng ác hơn con hổ ấy không biết trước mặt mình đã làmột cô Mị khác, cô Mị của ngày xưa mà hắn đã từng lừa lọc để đánh cắp đem về Hắnthẳng tay vùi dập tàn nhẫn sự trở về đó: A Sử bước lại, nắm lấy Mị, lấy thắt lưng tróihai tay Mị Nó xách cả một thúng sợi đay ra trói Mị đứng vào cột nhà Tóc Mị xoãxuống mặt, A Sử quấn luôn tóc lên cột làm cho Mị không cúi, không nghiêng đầuđược nữa…
Trang 3III Kết bài:
Thành công của nhà văn Tô Hoài là đã khắc hoạ một nhân vật sống chủ yếu bằng tâmtrạng, với tâm trạng Cả đêm mùa xuân, Mị hành động được rất ít, nhưng người đọcvẫn thực sự hấp dẫn với một con người đang từ cõi âm u mơ hồ trỗi dậy Không gian,thời gian, giọng kể của tác phẩm theo một tiết tấu của chính tâm trạng ấy Hẳn TôHoài đã đặt cả tấm lòng của mình vào tâm trạng của Mị, để người đọc dõi theo tâmtrạng ấy, khi tha thiết, khi nghẹn ngào xót xa
Xem thêm:Dàn ý diễn biến tâm trạng Mị trong đêm tình mùa xuân
Phân tích Mị trong đêm tình mùa xuân
Sự xuất hiện cũng như tác động đồng thời của cả ba tác nhân có thể ví như một làn gió
đã thổi tan lớp tro tàn nguội lạnh trong tâm hồn Mị Để rồi dẫn đến hàng chuỗi cáchành động cả vô thức lẫn ý thức nhưng chứa đựng đầy sức sống của nhân vật
Tô Hoài đã thâm nhập vào mê cung tâm trạng của người phụ nữ này và bằng lòng cảmthông yêu thương sâu sắc, nhà văn đã làm người đọc thực sự xúc động trước nhữngbiến đổi về tâm lý của Mị Con rùa nuôi trong xó cửa ấy đã không còn lùi lũi nữa Nó
đã phá vỡ cái bức tường vô cảm kia để khát khao tìm ra thiên đường mùa xuân củatuổi trẻ, của hạnh phúc Mị đang sống về ngày trước: “lòng Mị đột nhiên vui sướng “.Còn gì hạnh phúc bằng khi mình tìm lại được chính mình? Mị nhận thức được chínhmình, đó chính là ý thức về tuổi trẻ Mị thấy mình còn trẻ “Mị trẻ lắm Mị hãy còn trẻ
Mị muốn đi chơi” Còn trẻ nghĩa là còn sức sống, còn khao khát, còn muốn yêuthương Đây là sự thay đổi lớn lao trong con người vốn cam chịu nhẫn nhịn như Mị.Nhưng đớn đau thay, cùng với cảm xúc tìm lại được chính mình là một nỗi tủi thânkhi Mị ý thức được tình cảnh cay đắng , nghiệt ngã của mình trong hiện tại Mị đã cóchồng nhưng người chồng ấy không tình yêu, không hạnh phúc A Sử – kẻ khốn nạn
ấy đã giam hãm cuộc đời Mị và dẫu “không có lòng với nhau mà cũng phải ở vớinhau” Cảm xúc ấy như gáo nước lạnh dội vào mặt, làm tan biến đi tất cả niềm vui
Trang 4sướng mà nãy giờ Mị chắt chiu gom góp Cô Mị cam chịu đã hiểu cô bị tước đoạt nhấtquyền sơ đẳng, đó là quyền tự do, quyền lựa chọn hạnh phúc của mình Biết bao nămtrôi qua Mị phải cắn răng, chịu đựng nhẫn nhục sống với người mình không yêuthương Còn gì đau khổ bằng lấy một người mà mình không có tình yêu Còn gì đaukhổ bằng phải sống với một kẻ vũ phu chỉ xem mình là món đồ chơi và bị khinh rẻnhư súc vật.
Một ý nghĩ bất chợt đến với Mị, Mị lại tưởng đến nắm lá ngón, Mị ước ao có nắm lángón trong tay lúc này Mị sẽ ăn cho chết ngay chứ không buồn nhớ lại nữa, nhớ lạinước mắt chỉ ứa ra Thấm thía nỗi đau vô hạn của cuộc đời mình , Mị Muốn chết đểgiải thoát nỗi đọa đày, muốn chết để thoát khỏi bi kịch Muốn chết chính là biểu hiệncủa sức sống Khi Mị đã hồi sinh, khó có thể nào chấp nhận được thực tại cay đắngnày Đây phải chăng là tình yêu, lòng nhân đạo của tác giả đối với nhân vật
Không có lá ngón trong tay, tâm trạng Mị chợt xoay sang hướng khác Mị không thểngồi yên được nữa Mị phải đứng dậy! Mị hành động trong lặng lẽ Lặng lẽ nhưngmãnh liệt Mị đã thắp lên ngọn đèn trong căn phòng u ám, đặc cóng muộn phiền.Không phải bỗng dưng mà Tô Hoài chọn hành động thắp đèn làm hành động đầu tiênsau khi người con gái lặng câm ấy thức tỉnh, bởi trong hoàn cảnh này ngọn đèn nhưxua tan đi tất cả cái bóng tối u ám đang bao quanh cuộc đời Mị Đã bao mùa xuân trôiqua, biết bao nước mắt đã chảy, Mị đâu có quan tâm đến bóng tối và ánh sáng Mị đãtừng nghĩ : « cứ ngồi trong cái lỗ vuông ấy mà trông ra đến bao giờ chết thì thôi Nhưng hôm nay Mị đã thắp sáng cho cuộc đời mình, thắp sáng cho căn phòng toànbóng tối Thế mới biết dù trong hoàn cảnh nào con người ta cũng không đầu hàng sốphận và Mị chính là một con người như thế Nhà văn Tô Hoài đã diễn tả rất thànhcông sự trở về của 1 linh hồn Mùa xuân đến và Mị đã hồi sinh…
Khát vọng cháy bỏng muốn được đi chơi của Mị được diễn tả bằng một đoạn vănngắn nhưng giàu sự cảm thông Câu văn ngắn, nhịp văn mạnh mẽ thể hiện sự trỗi dậymãnh liệt của nhân vật “Mị quấn lại tóc Mị với tay lấy cái váy hoa vắt ở phía trongvách” Mị sắp đi chơi Mị hành động thản nhiên như 1 người tự do, dù A Sử đang hiện
Trang 5diện trong căn buồng của Mị Nhưng Mị không sợ, không quan tâm đến sự hiện diệncủa A Sử bóng ma thần quyền đã không thể làm gì Mị bởi sức sống trong con người
ấy đang trỗi dậy mạnh mẽ Nhưng đớn đau thay, sự độc ác tàn nhẫn của giai cấp thốngtrị miền núi đã dập tắt đi cái khát vọng và sự trỗi dậy đó của Mị, mà A Sử chính là kẻđại diện thằng A Sử lòng người dạ thú nó đã nhẫn tâm trói Mị bằng một thúng sợi dây,tóc Mị xõa xuống hắn quấn luôn tóc Mị lên cột làm cho Mị không cúi, không nghiêngđầu được nữa những hành động nhẫn tâm của A Sử dường như muốn đẩy Mị vàobóng tối, dìm chết Mị trong sự bế tắc và tuyệt vọng Qua đây ta thấy Sự đè nén, áp chếđến tàn nhẫn của bọn thống trị
Nhưng lúc này đây, Mị đâu còn sống bằng thể xác nữa mà Mị đang thực sự sống vớitâm hồn A Sử trói được thể xác của Mị nhưng không thể nào trói được tâm hồn cô vàthật kì diệu Mị bị trói mà dường như không biết mình đang bị trói Thể xác Mị nằmđây, giữa bốn bức tường câm lặng nhưng hồn Mị đang “đi theo những cuộc chơinhững đám chơi”, mị còn nhẩm thuộc lòng trong đầu lời bài hát của người thổi sáo mà
có lẽ đó cũng là bài hát và khúc nhạc sáo mà Mị thổi năm nào: ” Em không yêu, quảpao rơi rồi Em yêu người nào, em bắt pao nào ”
Tâm hồn Mị ngập đầy tiếng sáo, ăm ắp những kỷ niệm đẹp tươi Có lúc tiếng sáo nhập
cả vào hồn Mị làm Mị bừng lên như ngọn lửa gặp cơn gió lớn “Mị vùng bước đi” Nhưng rồi “tay chân đau không cựa được”, hơi men đã hết lại đưa Mị quay trở về vớihiện thực cay đắng “Mị thổn thức nghĩ mình không bằng con ngựa”- hiện thực khắcnghiệt của thực tại đè nặng làm cho Mị không thể sống với thế giới mộng tưởng củamình được
Một trong những chi tiết đắt giá được nhà văn Tô Hoài ghi lại trong tác phẩm củamình đó là khoảnh khắc ” Mị nghĩ tới người đàn bà ngày trước bị trói cho đến chết ởngôi nhà này Nhớ thế Mị sợ quá ” Lúc này Mị đã biết sợ , biết hãi hùng trước cáichết, nghĩa là Mị còn yêu sống, ham sự sống và vẫn khát khao hạnh phúc Và Mị đã
sợ, sợ chết “Mị cựa quậy xem thử mình còn sống hay đã chết” Vậy là sức sống trongcon người khốn khổ ấy đã không lụi tàn mà ngược lại vẫn mãnh liệt như những đợt
Trang 6sóng ngầm gầm gào trong lòng đại dương tưởng như không gì có thể dập tắt nổi Nóinhư nhà văn Lỗ Tấn “Một tia lửa hôm nay báo hiệu một đám cháy ngày mai” Chắcchắn đợt sóng ngầm ấy sẽ hứa hẹn trở thành bão táp của ngày mai Đó là đêm cởi tróicho A Phủ một năm sau đó Ta yêu nhân vật của nhà văn Tô Hoài bởi dù sống dướiách áp bức, bạo tàn song vẫn ẩn chứa 1 sức sống mãnh liệt.
Sức sống tiềm tàng trong nhân vật Mị đã có cơ hội đánh thức sau bao ngày bị vùi chôntrong đọa đày Nó đủ kéo Mị ra khỏi vỏ bọc của một con rùa rụt cổ, của một cái bóng
vô hồn, của một vật vô tri vô giác trong nhà Pá Tra Thậm chí là đủ để cho nhân vật cóthể phản kháng với thực tại, cho dù sự phản kháng ấy còn yếu ớt Nhưng nó là tín hiệu
dự báo số phận của mình: “Ta là thân đàn bà chúng nó đã bắt ta về trình ma nhà nó rồithì chỉ còn biết đợi ngày rũ xương ở đây thôi”
Mị trong đêm tình mùa xuân hay nhất
Nếu những nhà văn hiện thực phê phán chỉ thấy con người là nạn hân bất lực của hoàncảnh thì các nhà văn cách mạng bao giờ cũng phát thiện hiện ra sức manh phúc sinhtrong tâm hồn của những con người cùng khổ Là cây bút xuất sắc trong dòng văn họccách mạng Việt Nam, chẳng những rất thành công khi diễn tả cái chết dần chết mòncủa Mị – một cô gái tràn đầy sức sống mà còn rất tinh tế khi khám phá quá trình hốiduyên của Mị Nếu như có một hoàn cảnh làm tê liệt bóp chết sức sống của Mị thì tấtcũng có một hoàn cảnh giúp Mị hối sinh Và hoàn cảnh đó chính là đêm tình mùaxuân quyến rũ
Ơ vùng rẻo cao Hồng Ngài không gì vui bòng Tết đến, xuân về Năm nay Hồng Ngàiđón một cái tết đặc biệt Đúng lúc gió và rét rất dữ dội thế nhưng, bất chấp cái khắcnghiệt của thời tiết, không khí đón Tết vui xuân của Hồng Ngài vẫn rất náo nức tưngbừng Tiếng cười nói rộn vang Ngoài đầu núi lấp ló đã có tiếng sáo rủ bạn đi chơi.Không khí tưng bừng, náo nức ấy đã vọng vào tâm hồn Mị, khiến tâm hồn Mị thứctỉnh hồi sinh
May co con trai con gai rôi
Trang 7May đi lam nương Tao không co con trai con gai Tao di tìm ngươi yêu
Lời của tiếng sáo thật giản dị mộc mạc, nhưng nó chứa chan niềm vui niềm tự do, khátvọng yêu đương, hạnh phúc Khúc ca say mê náo nức của mùa xuân tuổi trẻ đã vọngvào cõi sâu thẳm trong lòng Mị thiết tha đã đánh thức cõi lòng câm lặng bấy lâu của
Mị, tiếng sáo ấy khơi dậy sức sống tiềm tàng trong con tim Mị Ý thức về quyền làmngười trỗi dậy, Mị cũng uống rượu Mị lén lấy hũ rượu, cứ uống ực từng bát Cáchuống rượu của Mị thật lạ Mị uống lấy được, uống như chưa bao giờ được uống, uốngcho bõ hờn, bõ tức Uống để cuốn phăng đi bao cay đắng tủi nhục của quãng đời đãqua Uống cho thỏa khát khao say mê, phía trước Men rượu nồng nàn tiếng sao thathiết đã nhấc bổng Mị thoát khỏi thực tại, dìu Mị trở về miền quá khứ đẹp tươi với baokhát khao nồng cháy Mị say, cứ lịm mặt ngồi đấy nhìn mọi người hát trong lòng Mịđang sống về ngày trước Ngày trước, Mị thổi sáo giỏi … có biết bao nhiêu người mê.Ngày trước Mị trẻ trung yêu đời, ngày trước Mị đã từng yêu và được yêu Sống vớingày trước, lòng Mị bỗng phơi phới trở lại đột nhiên vui sướng, hạnh phúc Những kí
ức hạnh phúc đã thôi thúc Mị nổi loạn Bắt đầu là sự nổi loạn trong ý nghĩ Mị trẻ lắm,
Mị vẫn còn trẻ Mị muốn đi chơi Bao nhiêu người có chồng ngày Tết cũng đi chơi.Huống chi Mị với A Sử không có lòng với nhau, vậy mà vẫn phải ở với nhau Lần đầutiên, sau chuỗi ngày dài dằng dặc, sống cam chịu, nhấn nhục với kiếp ngựa trâu nhưcon rùa nuôi trong xó tối, Mị dám chối bỏ ràng buộc duyên phận với A Sử để thànhngười tự do Đắm chìm trong miền kí ức say mê, trong những khát khao nồng cháydường như Mị đã quên cả thực tại Rượu đã tan lúc nào Người về đã vãn cả Mịkhông biết, Mị vẫn ngồi trơ một mình giữa nhà Cõi mộng, cõi mơ miền thương nẻonhớ đang gọi Mị
Mãi sao, Mị mới bừng tỉnh Mị đứng dậy nhưng không bước ra đường chơi nữa mà từ
từ bước vào buồng Ý nghĩ muốn đi chơi đã lóe lên trong đầu Mị nhưng nó chưa đủmạnh để dứt Mị ra khỏi thế giới ngục tù Phản ứng nổi loạn ở Mị cần thêm thời gian
Trang 8và chất xúc tác Bước vào buồn, ngòi xuống giường, trông ra cái cửa sổ lỗ vuông bằngbàn tay, mờ mờ trăng trắng Bao cay đắng tủi nhục của kiếp nô lệ trung thân bỗng dội
về, dày vò cõi lòng Mị tan nát, ứ máu đầy bi kịch Và Mị bỗng nảy ra ý nghĩ thật lạlùng, đột biến mà mang tinh tất yếu : Mị muốn tự tử : nếu có nắm lá ngón trong taylúc này, Mị sẽ ăn cho chết ngay chứ không buồn nhớ lại nữa Nhớ lại chỉ thấy nướcmắt úa ra Cứ nghĩ Mị sẽ tự tử ngay nhưng đúng lúc ý nghĩ muốn chết trỗi dậy thìtiếng sao gọi bạn yêu lơ lửng bay ngoài đường lại một lần nữa vang vọng vào tâm hồn
Mị Khúc ca yêu nồng nàn ấy đã dập tắt ý nghĩ muốn chết nhưng cũng không thể sốnglùi lũi như con rùa nuôi trong xó tối nữa Mị phải sống trong vùng trời tươi sáng, ngậptràn ánh nắng tự do, hạnh phúc Và chính ý nghĩ ấy đã thôi thúc Mị có hành động nổiloạn, táo bạo, quyết liệt từng có Mị đến góc nhà lấy ống mỡ sắn một miếng bỏ vàothêm đĩa đèn cho sáng Tại sao Mị phải thắp đèn ? Phải chăng, Mị không cam chịusống trong xó tối nữa ? Mị muốn phá tan màn đêm âm u, mù tối nơi đại ngục trần giannày Mị muốn thắp sáng cho tương lai của mình Ngọn lửa trên đĩa đèn hay ngọn lửatrong lòng Mị đang rừng rực cháy Thắp đèn xong, Mị cuốn lại tóc, với tay lấy cái váy
và rút thêm cái áo Bất chấp mọi luật lệ của nhà thống lí, Mị hành động như một ngườihoàn toàn tự do
Những khát vọng cháy bỏng của Mị vừa bùng lên thì đã bị vùi dập một cách thô bạotàn nhẫn A Sử trói đứng Mị vào cột bằng cả một thúng sợi đay tàn nhẫn Tóc Mị xõaxuống, A Sử cuốn luôn tóc lên cột làm cho Mị không cúi không nghiêng được nữa.Rồi A Sử tắt đèn đóng cửa lại Tại sao A Sử phải trói Mị như thê ? Có phải đó là thóiquen tàn bạo của A Sử hay chính A Sử cũng giật mình hoảng sợ trước hành động nổiloạn táo bạo của Mị ? Hắn phải dùng mọi vũ lực thô bạo nhất để dập tắt tinh thần phảnkháng mạnh mẽ của Mị Tuy nhiên những cánh cửa buồng khép chặt, những làn dâychói chặt không sao chói được tâm hồn Mị Bóng ma của buồng gian cũng không saodập tắt được ngọn lửa cháy sáng trong tim Mị Mọi vũ lực bạo tàn của A Sử đều trởnên vô nghĩa Trong bóng tối, Mị đứng im lặng như không biết mình đang bị trói Hơirượu nồng nàn, Mị vẫn nghe tiếng sáo đưa Mị theo cuộc chơi, những đám chơi Mịkhe khẽ hát, tiếng hát cất lên từ trái tim sôi nổi, nồng nàn Rồi Mị vùng bước đi, mạnh
Trang 9mẽ, quyết liệt, sức sống tiềm tàng, khát vọng tự do đã trỗi dậy mãnh liệt Sức sống ấy
cứ trào ra ngoài ra sợi dây trói
Nhưng rồi Mị chợt bừng tỉnh, những làn dây chói cứa vào ra thịt đau dứt, xót xa, đauđớn đến tê tái Tiếng sáo tha thiết, dìu dặt tắt lịm, chỉ còn tiếng chân ngựa đạp váchnhức nhối ai oán Mị thổn thức nghĩ mình không bằng con ngựa Cả đêm ấy, Mị lúc
mê, lúc tỉnh, lúc đớn đau, quặn thắt trước thực tại thê thảm, khốn cùng, lúc lại cồn cào,tha thiết nhớ Quá khứ, thực tại, hạnh phúc, khổ đau cứ giằng xé trong trái tim Mị.Ngòi bút Tô Hoài thật tinh tế tài hoa khi lách vào cõi sâu tâm tư của Mị khiến Mị trởthành ‘thật hơn con người thật’
Mùa xuân rồi cũng qua đi nhưng sức sống tiềm tàng trong Mị đã được khơi dậy vàchờ dịp bùng lên Với nghệ thuật khắc họa tâm lí nhân vật tinh tế Tô Hoài đã đem đếncho nhân vật một hướng đi, một cuộc đời mới Đó cũng chính là giá trị nhân văn caođẹp của tác phẩm Đồng thời cũng cho thấy tài năng của Tô Hoài cùng những đónggóp của ông cho văn học Việt Nam
Phân tích Mị trong đêm tình mùa xuân học sinh giỏi
Khi nhắc tới tác giả Tô Hoài, người ta thường nhớ ngay đến những tác phẩm gắn liềnvới con người miền núi Nổi bật hơn cả phải nhắc đến tác phẩm "Vợ chồng A Phủ".Qua ngòi bút của Tô Hoài, nhân vật Mị - nhân vật trung tâm của tác phẩm đã đượckhắc họa rõ nét từng diễn biến tâm trạng, hành động, suy nghĩ của Mị đặc biệt là cảnh
Mị trong đêm tình mùa xuân
Những ngày tháng bị bắt làm con dâu gạt nợ cho nhà thống lí Pá tra giống như địangục trần gian với Mị Ngày ngày, Mị phải quay sợi, thái cỏ ngựa, dệt vải, chẻ củi, đicõng nước dưới khe suối lên, hái thuốc phiện, giặt đay, xe đay, bung ngô, tước đaythành sợi Mị bị đối xử như thể là trâu, là ngựa trong nhà Chính địa ngục trần gian
ấy đã biến một cô gái hồn nhiên, yêu đời, năm nào thành một người phụ nữ vô hồn, vôcảm “ lùi lũi như con rùa nuôi sống xó cửa” Mị bị những hủ tục mê tín của nhà Pá tra,khiến Mị tin rằng mình đã được cúng trình ma “ Ta là thân đàn bà Nó đã bắt ta về
Trang 10trình ma nhà nó rồi thì còn biết đợi ngày rũ xương ở đây thôi” Cho nên, Mị lựa chọnsống nhẫn nhục, thầm lặng, vô cảm, không có chút hi vọng vào sự đổi thay của tươnglai.
Thế nhưng mùa xuân trên mảnh đất Hồng Ngài lại về Khung cảnh thiên nhiên mùaxuân nơi đây thật thơ mộng, tình tứ và bừng sức sống: “ Gió thổi vào cỏ gianh vàngửng”, “ trong các làng Mèo đỏ, những chiếc váy hoa đã đem ra phơi trên mỏm đá xòenhư con bướm sặc sỡ Hoa thuốc phiện vừa nở trắng lại đổi ra màu đỏ hay, đỏ thẫm,rồi sang màu tím man mát” Cùng với vẻ đẹp thiên nhiên là không khí náo nức, nhộnnhịp của ngày hội “ Trai gái, trẻ con ra sân chơi tụ tập đánh pao, đánh quay, thổi sáo,thổi khèn và nhảy”; “ chiêng đánh ầm ỉ”; “ văng vẳng tiếng sáo gọi bạn đầu làng”.Chính cái không khí ấy đã đánh thức tâm trí Mị - nơi bề sâu hun hút trong tâm hồn Mị.Khiến Mị nhớ về những ngày tháng quá khứ tuổi xuân, nghĩ đến đây mà đau thắt lòng,chỉ muốn chết quách đi cho khỏi phải nghĩ Mị lén lấy hũ rượu, cứ uống ừng ựng từngbát Uống ừng ực như muốn nuốt trôi những phẫn uốt Rồi Mị lịm mặt ngồi đấy nhìnmọi người nhảy đồng, người hát, nhưng lòng Mị thì đang sống về ngày trước Tai Mịvăng vẳng tiếng sáo gọi bạn đầu làng Ngày trước, Mị thổi sáo giỏi Mùa xuân này, Mịuống rượu bên bếp và thổi sáo Mị uốn chiếc lá trên môi, thổi lá cũng hay như thổi sáo
Có biết bao người mê, ngày đêm đã thổi sáo đi theo Mị Nhưng khi tâm trạng bồi hồi,sung sướng vô ngần ấy vừa xuất hiện thì nổi đắng cay, chua xót, u sầu cũng chạy đếnvây lấy Mị Mị ý thức được cảnh ngộ éo le của cuộc đời mình Mị liền nghĩ đến cáichết: “ Nếu có nắm lá ngón trong tay lúc này, Mị sẽ ăn hết cho chết ngay” Nhưng rồi,
“ tiếng sáo gọi bạn yêu vẫn lửng lơ bay ngoài đường: Anh ném pao, em không bắt;
Em không yêu, quả pao rơi rồi…” đã giục giã, thôi thúc Mị, khiến Mị dường như quênhết cảnh ngộ bi thảm hiện tại Mị đứng lên hành động, tìm lại tự do cho mình "Mị đếngóc nhà lấy ống mỡ, xắn một miếng bỏ thêm vào đĩa đèn cho sáng” Cái hành động
“ quấn lại tóc”, “ với tay lấy cái váy hoa vắt ở phía trong vách”, “ rút thêm cái áo”chuẩn bị đi chơi là sự chiến thắng bất ngờ của bản năng Bản năng đã làm cho Mịkhông biết sợ sệt là gì
Trang 11Nhưng cũng chính lúc lòng yêu đời đang trỗi dậy mãnh liệt cũng là lúc Mị bị vùi dậpmột cách tàn nhẫn, không thương tiếc Mặc dù đang “ thay áo mới, khoác thêm haivòng bạc vào cổ rồi bị cái khăn trắng lên đầu” để đi chơi nhưng A Sử biết được ý địnhcủa Mị, hắn chỉ hỏi một câu: “ Mày muốn đi chơi à?” rồi “ bước lại, nắm Mị, lấy thắtlưng trói hai tay Mị Nó xách cả một thùng sợi đay ra trói đứng Mị vào cột nhà Tóc
Mị xõa xuống A Sử quấn luôn tóc lên dây cột, làm cho Mị không cúi, không nghiêngđược đầu nữa” Sau một loạt hành động vô nhân tính, không xứng mặt một ngườichồng như thế thì hắn đã bỏ đi Trong bóng tối, dù bị trói như một thứ đồ vật nhưng
Mị vẫn sống với bản năng Mị không biết mình đang bị trói Mị vẫn nghe tiếng sáođưa mị đi theo những cuộc chơi, những đám chơi Mị vẫn nghe lời ca, tiếng hát ngọtngào, tình tứ vang lên: “ Em không yêu, quả pao rơi rồi Em yêu người nào, em bắtpao nào…” Mãi đến lúc Mị “vùng bước đi”, cô mới giật mình trở về với thực tại, mớithấm hiểu rõ cái cảnh ngộ bi thảm của mình: “ Tay chân đau không cựa được” và cômới thổn thức nỗi lòng, biết mình không bằng con ngựa Nhưng khi nghe tiếng chósủa xa xa, đêm đã về khuya thì Mị mới khóc, lòng Mị lại bồi hồi Trong suốt đêm Mị
bị trói đứng như thế, Mị rơi vào tâm trạng lúc tỉnh, lúc mê Lúc mê lòng lại “ nồng nàntha thiết nhớ” Lúc tỉnh thì khắp người bị dây trói thít lại, đau nhức Đến sáng “ khibàng hoàng tỉnh thì cô “ sợ quá”, “ cựa quậy”, xem mình còn sống hay chết” Tâmtrạng lo sợ ấy đã thể hiện ý thức về sự sống của Mị Tâm trạng và hành động của Mịtrong đêm tình mùa xuân đã dự liệu cho sự trỗi dậy của sức sống tiềm tàng đã thôithúc Mị có những hành động táo bạo, mạnh mẽ sau này, cô cắt dây cởi trói để cứu APhủ thoát khỏi cảnh ngộ bi thảm đồng thời cũng là tự cứu mình
Bằng ngòi bút khắc họa nội tâm nhân vật sâu sắc, Tô Hoài đã làm nổi bật sức sốngtiềm tàng, trẻ trung không dập tắt được của Mị Đồng thời cũng là một bản cáo trạngđanh thép về tội ác của bọn phong kiến, thần quyền cùng núi cao Tây Bắc
Phân tích Mị trong đêm tình mùa xuân
Nhắc đến Tô Hoài là nhắc đến một cây bút với khả năng sáng tác dồi dào, phong phú
ở nhiều thể loại, mà ở thể loại nào ông cũng để lại những tác phẩm, những dấu ấn xuất
Trang 12sắc từ truyện thiếu nhi, hồi ký, truyện ngắn, tiểu thuyết, kịch bản phim, Ơ mảng vănhọc hiện thực Tô Hoài đã ghi dấu ấn với tập truyện Tây Bắc bao gồm ba truyện ngắnnói về cuộc sống của người dân tộc miền núi phía Bắc những năm tháng trước cáchmạng tháng tám Trong đó Vợ chồng A Phủ là tác phẩm được biết đến nhiều nhất bởinhững giá trị nhân văn, nhân đạo sâu sắc được lồng ghép trong bối cảnh hiện thực đấtnước lúc bấy giờ Có thể nói rằng Tô Hoài chính là người tiên phong "mở đất" khi viết
về đời sống của các dân tộc miền núi phía Bắc, đặc biệt hơn là đi sâu vào những bấthạnh và vẻ đẹp tiềm ẩn trong tâm hồn của người phụ nữ dân tộc thiểu số dưới ách ápbức của cả cường quyền, lẫn thần quyền Mị trong Vợ chồng A Phủ chính là một điểnhình cho những số phận bất hạnh, đau khổ tột cùng của vùng trời Tây Bắc, cuộc đời
Mị tưởng như đã chết từ khi bước chân vào nhà thống lý Pá Tra, thế nhưng với sứcsống mạnh mẽ, khao khát tự do tột độ, trong đêm tình mùa xuân ấy, Mị đã thức giấc,bắt đầu phản kháng, tìm lối thoát cho riêng mình
Mị xuất thân trong một gia đình nông dân nghèo, bố Mị phải đi vay tiền cưới vợ, món
nợ ấy mãi đến khi Mị đã lớn khôn, trở thành một cô gái xinh đẹp, giỏi giang mà vẫnchưa trả hết nợ Chính món nợ truyền kiếp khốn khổ đó đã kéo theo cuộc đời của Mịxuống những bất hạnh tột cùng Vì để trả nợ cho cha, Mị phải chấp nhận làm con dâugán nợ cho nhà thống lý Pá Trá, bị bắt ép chung sống với A Sử, người mà Mị khôngthương, chấp nhận từ bỏ tình yêu của cuộc đời
Ngày đầu tiên về là dâu, Mị đã bỏ trốn về nhà, trong tay cầm nắm lá ngón chỉ muốnchết quách đi cho xong, Mị đã cố gắng vùng vẫy, phản kháng để chống lại số phận.Thế nhưng Mị chết rồi thì lấy ai trả nợ cho người cha già, cái hiếu, cái tình đã giữ Mị
ở lại với cuộc đời này, thế nhưng Mị sống cũng chẳng khác nào cái xác không hồn,chỉ đơn giản là đang tồn tại Mang tiếng về làm dâu nhà giàu, nhưng Mị sống khôngkhác gì một nô lệ, làm việc quần quật không kể ngày đêm, liên tục từ mùa này quatháng khác, chưa từng ngơi nghỉ đến một ngày Cái khổ sở về thể xác cùng với sựhành hạ về tinh thần khi phải chung sống với người đàn ông vũ phu dường như đã giếtchết trái tim, giết chết tâm hồn Mị Mị tựa như một cỗ máy lao động, suốt mấy nămtrời người ta chẳng nghe Mị nói chuyện lần nào, cứ lặng im, "lầm lũi như con rùa
Trang 13trong xó cửa", đi qua từng năm tháng khổ đau Rõ ràng là một cô gái xinh đẹp có tàithổi sáo, tuổi đời tầm hai mươi thế nhưng lại sống như một nắm tro tàn, lạnh lẽo, đơnđộc, thậm chí không còn cảm nhận được niềm vui sướng hay đau khổ bởi "ở lâu trongcái khổ, Mị cũng quen khổ rồi Bây giờ Mị tưởng mình cũng là con trâu, mình cũng làcon ngựa Con ngựa chỉ biết ăn cỏ, biết đi làm mà thôi" Ấy vậy mà trong sự chai lìđến vô cảm, không thiết tha với cuộc đời, Mị vẫn còn nhận thức được cái khổ đaukhông bằng loài trâu ngựa của người đàn bà sống trong nhà thống lý Pá Tra rằng "Conngựa, con trâu làm có lúc, đêm còn được đứng gãi chân, nhai cỏ, đàn bà con gái nhànày vùi vào việc cả đêm cả ngày" Chi tiết nhỏ này đã khắc họa mạnh nỗi đớn đau, bấthạnh cùng cực không chỉ của riêng nhân vật Mị mà là của chung nhiều những thânphận đàn bà khác ở Hồng Ngài, là người nhưng sống kiếp không bằng loài vật nuôi,đớn đau đến tột cùng.
Không chỉ là nỗi đau về thể xác khiến Mị trở nên chai sạn, mà thực tế chính những vếtthương trong tâm hồn mới khiến Mị trở nên thờ ơ với tất cả Từ một cô gái xinh đẹp,thổi sáo, thổi lá giỏi, được biết bao chàng trai si mê, lại có một tình yêu đẹp tưởng nhưgần đâm hoa kết trái, Mị bỗng trở thành con dâu gán nợ, chịu cảnh chung đụng vớimột kẻ thô lỗ, bị giam cầm trong một căn phòng tối tăm chỉ có một ô cửa sổ bé bằnglòng bàn tay lúc nào cũng mờ mờ không biết là màu sương hay là màu nắng Mị phải
từ bỏ tất cả những mong ước của đời mình, từ bỏ cuộc sống tự do, chôn vùi tuổi trẻtrong cuộc hôn nhân gán nợ, lấy người chồng sang giàu nhưng chẳng khác nào địangục trần gian Mị không có quyền được lựa chọn, không có một con đường nào khác,
cô chỉ còn cách bọc mình lại trong cái vỏ chai lì, lầm lũi để tiếp tục những ngày thángtối tăm, tuyệt vọng
Những tưởng cuộc đời Mị cứ mãi thinh lặng, bế tắc và vĩnh viễn bị chôn vùi dưới cáiách của thần quyền và thần quyền, thế nhưng chính đêm tình mùa xuân cùng với tiếngsáo gọi bạn réo rắt - âm thanh của sự sống trong Vợ chồng A Phủ, dường như đã đánhthức tâm hồn Mị Một tâm hồn chưa chết hẳn, nằm sâu trong nắm tro tàn ấy chính lànhững hòn than nóng bỏng, vẫn nồng nhiệt niềm khao khát được sống, được tự do của
Mị, chỉ trực chờ ngày được phất lên ngọn lửa rực rỡ Khi mùa xuân đến, những cô gái,
Trang 14chàng trai trẻ tuổi nô nức hẹn hò, người ta khoác lên mình những bộ váy áo màu sắcsặc sỡ, thổi sáo, thổi lá tình tứ suốt ngày này qua ngày nọ Mị nghe thấy tiếng sáovọng lại "thiết tha bổi hổi", trong vô thức mị bất chợt lẩm nhẩm theo bài hát của ngườivừa thổi, những câu hát mà có lẽ đã lâu lắm rồi Mị không còn nhắc tới Có thể nóirằng, ở một chi tiết nhỏ này, người ta đã thấy được trái tim vốn chai sạn của Mị hìnhnhư đang dần sống lại, bởi lẽ làm gì có người nào lại hát khi tâm hồn đã nguội lạnh.Những câu hát ấy, dù không thành tiếng, thành lời thế nhưng nó lại là tiếng vang củatâm hồn, một tâm hồn khởi sắc, dần bước ra khỏi lớp vỏ chai lì bấy lâu nay vẫn mang.
Sự thay đổi trong tâm hồn Mị càng được bộc lộ rõ ràng thông qua chi tiết Mị uốngrượu "Ngày Tết Mị cũng uống rượu Mị lén lấy hũ rượu, cứ uống ực từng bát" Trênthực tế Mị ở trong nhà thống lý Pá Tra không hề có một vị trí nào, cô sống cuộc đờicòn bần cùng khổ sở hơn cả loài vật nuôi, thế nên việc uống rượu đối với Mị là một sựkiện xa xỉ, thậm chí nếu bị bắt được có lẽ Mị sẽ bị đánh trói, bắt phạt Dù thế nhưng
Mị vẫn lén lấy rượu uống, điều đó giống như là một sự phản kháng, Mị muốn đòiquyền lợi cho mình, cả nhà thống lý đều được uống rượu ăn Tết đủ đầy, Mị cũngmuốn được như vậy, Mị muốn một lần được sống như con người ở cái nơi đã mangđến cho Mị biết bao nhiêu là đau khổ Và cứ thế Mị uống rượu ừng ực, từng bát, uốngkhông phải để thỏa mãn cái niềm khao khát, thèm muốn, mà dường như Mị đang cốuống cho trôi đi hết tất cả những uất ức khổ đau, cũng là cái cách mà cô thể hiện sựphẫn nộ, khó chịu trong lòng bấy lâu nay Trong men rượu cay, Mị bỗng nhớ vềnhững ngày xa xăm, khi Mị còn chưa bị ép làm dâu nhà thống lý, cô cũng có một cuộcsống tươi đẹp, tương lai đầy hứa hẹn, khi bản thân Mị là người con gái tài sắc vẹn toàn,chăm chỉ lao động, lại có một tình yêu đẹp sắp đơm bông Thế nhưng chỉ trong mộtđêm tất cả đã trở thành ác mộng, càng nghĩ Mị lại càng ngẩn ngơ trong hoài niệm Thếrồi người cũng về hết, còn lại một mình Mị ngồi trơ giữa nhà, trong lòng Mị bỗng nảy
ra điều gì đó, Mị đứng dậy đi vào buồng "Mị thấy phơi phới trở lại, trong lòng độtnhiên vui sướng như những đêm Tết ngày trước" Tâm hồn tưởng đã chết của Mị đãthực sự sống lại một cách diệu kỳ, đã biết bao lâu rồi Mị không còn cảm nhận đượccái cảm giác vui sướng, cái phơi phới của một tâm hồn son trẻ, có lẽ là từ lúc Mị bước
Trang 15chân vào nhà thống lý Pá Tra Không chỉ là về cảm xúc mà dấu ấn chứng minh cho sựsống lại của tâm hồn Mị còn nằm ở nhận thức về cuộc đời về tuổi trẻ của mình "Mị trẻlắm Mị vẫn còn trẻ", đồng thời bộc lộ thành khao khát, ước muốn rằng "Mị muốn đichơi" Có thể nói rằng đến lúc này niềm khao khát tự do, khao khát được sống, đượchưởng thụ cuộc đời của Mị đã bộc lộ một cách rõ rệt nhất Mị không còn là người đàn
bà trẻ tuổi sống lầm lũi, thinh lặng, chịu đựng trong nhà thống lý Pá Tra với khuônmặt lúc nào cũng buồn rười rượi nữa, mà đã gần như khôi phục được sự sống quay vềvới bản tính con người trước kia, một cô gái trẻ đẹp, yêu đời, giỏi thổi sáo, bắt đầudám phản kháng lại để giành lại hạnh phúc cho bản thân
Thế nhưng không may rằng dù tâm hồn Mị đã được cởi trói, nhưng thân xác Mị vẫnnằm trong sự khống chế của cường quyền Trong lúc Mị định thay vào chiếc váy rực
rỡ để đi chơi thì A Sử về, nó không cho Mị cái quyền được chơi Tết mà tàn ác túm tóc
Mị, rồi trói cô vào cây cột nhà bằng sợi đay, cắt đứt hết những niềm vui sướng vừanảy nở trong tâm hồn người phụ nữ tội nghiệp A Sử đi rồi, để lại một mình Mị vớicăn buồng tối đen, trong hoàn cảnh ấy cứ nghĩ rằng Mị sẽ sụp đổ và tuyệt vọng thêmmột lần nữa, nhưng không, "Mị đứng im lặng, như không biết mình bị trói", lòng Mịvẫn đang nghĩ về những cuộc chơi, những đám chơi mà Mị khao khát Dường như dâytrói của A Sử có chặt hơn nữa, thì cũng chỉ giữ lại được thân xác này của Mị chứkhông thể trói buộc được cái tâm hồn khao khát tự do mãnh liệt của cô Mị bắt đầuphản kháng "Mị vùng bước đi" nhưng dây trói siết lại, "tay chân đau không cựa được",nghe tiếng ngựa đạp vào vách, Mị lần nữa ý thức được nỗi đau thân phận rằng bảnthân thậm chí còn chẳng bằng con ngựa Bởi lẽ, con ngựa còn được tự do đôi chân màđạp vào vách, còn Mị cả chân tay đều bị trói cứng không thể cựa quậy, Mị chảy nướcmắt, nghĩ về cuộc đời đau khổ của mình bằng một tâm thế xót xa, cái mà bao lâu nay
Mị dường như đã bỏ qua
Đêm tình mùa xuân đã kết thúc bằng việc Mị bị trói đứng trong buồng ngủ, thế nhưng
đó không phải là sự kết thúc, mà thực tế rằng tất cả những sự kiện diễn ra tuần tự đều
có ý nghĩa dần dà đánh thức tâm hồn đang nép kỹ trong lớp vỏ chai sần của Mị Chođến khi Mị hoàn toàn ý thức được nỗi đau thân phận, ý thức được giá trị của bản thân,
Trang 16cùng với niềm khao khát mãnh liệt được sống, được tự do, thì cũng chính là lúc Mịhoàn toàn sống lại một cách đúng nghĩa cả thể xác lẫn tinh thần Sự kiện A Sử trói Mịchính là tiền đề, khởi đầu cho những sự phản kháng mạnh mẽ, tự giải thoát cho ngườikhác và cho chính bản thân Mị, để tìm đến một cuộc đời, một tương lai mới tốt đẹphơn.
Mị trong Vợ chồng A Phủ là một nhân vật điển hình cho nhiều đồng bào miền núiphía Bắc có số phận bất hạnh, phải chịu cảnh áp bức bóc lột của cả cường quyền vàthần quyền trong giai đoạn trước cách mạng tháng tám Với tình cảm gắn bó tha thiết
và đôi mắt thấu hiểu của mình Tô Hoài không chỉ phản ánh hiện thực xã hội đầy khắcnghiệt mà còn thông qua đó bộc lộ những vẻ đẹp tiềm ẩn trong từng nhân vật, mà ở
Mị là vẻ đẹp tài năng, nhan sắc, nhân cách, sự khao khát tự do mãnh liệt, tình yêucuộc sống tha thiết, sự phản kháng mạnh mẽ đối với những bất công mà cô phải gánhchịu, để tự giải thoát cho chính bản thân và cả người khác
Phân tích nhân vật Mị trong đêm tình mùa xuân
Với nhà văn Tô Hoài "Nhân vật là trụ cột của sáng tác, phải chuẩn bị nhân vật trướctiên" cho nên ông đã rất thành công khi xây dựng nhân vật Mị và A Phủ trong tácphẩm "Vợ chồng A Phủ" Ngòi bút miêu tả tâm lí của Tô Hoài đã đạt tới phép "biệnchứng tâm hồn", điều đó được thể hiện rõ ràng qua diễn biến tâm trạng nhân vật Mịtrong đêm tình mùa xuân với nhiều cảm xúc khó hiểu nhưng ẩn chứa một sức sốngtiềm tàng mãnh liệt
Tô Hoài (1920) là một trong những cây bút văn xuôi hiện đại hàng đầu của nền vănhọc hiện đại Việt Nam với nhiều sáng tác phong phú thiên về phong tục và những sinhhoạt đời thường của con người Tác phẩm "Vợ chồng A Phủ" được viết năm 1952 và
in trong tập "Truyện Tây Bắc" Đây chính là kết quả của chuyến đi với bộ đội vào giảiphóng Tây Bắc dài 8 tháng của nhà văn khi được hòa mình vào những phong tục tậpquán của người dân miền núi
Trang 17Mị là một cô gái xinh đẹp nhưng gia cảnh lại chẳng mấy giàu có Thế nhưng cố vẫnrất yêu đời và có tài thổi kèn lá hay như thổi sáo Trong những đêm tình mùa xuân
"trai đến đứng nhẵn cả chân vách đầu buồng Mị" chứng tỏ mị có sức hấp dẫn như mộtbông hoa rừng Tây Bắc vậy Người ta thường hay nói "Hồng nhan bạc phận" và với
Mị cũng vậy, sóng gió bắt đầu ập đến với cô kể từ khi cô bị bắt làm dâu gạt nợ nhàthống lí Pá Tra Mị có thái độ phản đối trước những lệ tục cổ hủ, nghiệt ngã tồn tạitrong xã hội phong kiến trước cách mạng, Mị nói với cha rằng "bố đừng bán con chonhà giàu" Những ngày sống trong nhà thống lí, Mị cảm thấy mình không bằng thâncon trâu, con ngựa, Mị "lùi lũi như con rùa nuôi trong xó cửa" Mị đã muốn tự tửnhưng nghĩ đến cha Mị lại không tự tử, sống trong cái khổ lâu dần Mị cũng không cònnghĩ đến cái chết nữa Điều đặc biệt ẩn chứa bên trong của một cô gái tưởng chừngnhư yếu đuối ấy lại có một dòng nhựa sống vô cùng mãnh liệt Tâm hồn Mị như đượchồi sinh trong đêm tình mùa xuân với những giai điệu của tiếng sáo, tiếng nhạc và rồisức sống của Mị được đẩy lên cao trào trong đêm đông, Mị đã cắt dây trói cứu A Phủ
- người có cùng cảnh ngộ với Mị để cùng nhau trốn thoát khỏi nhà thống lí Pá Tra.Thiên nhiên vốn là ngoại cảnh nhưng nó cũng có tác động vô cùng to lớn đối với tâmtrạng của con người Thiên nhiên Tây Bắc rạo rực khi xuân về khiến cho Mị cũng dầnthay đổi, không còn u buồn như trước nữa Khung cảnh thiên nhiên Tây Bắc thật đẹp
"gió thổi vào cỏ gianh vàng ửng", "gió và rét rất dữ dội" cho thấy sự biến chuyển củađất trời đang từ mùa đông khắc nghiệt đang chuyển biến dần sang mùa xuân ấm áp.Cuộc sống của con người cũng thật sinh động bởi những màu sắc rực rỡ của "nhữngchiếc váy hoa đã đem ra phơi trên mỏm đá xòe như con bướm sặc sỡ", rộn ràng bởitiếng cười đùa của đám trẻ trên sân chơi trước nhà hay những tiếng sáo lấp ló ngoàiđầu núi như dội vào tâm hồn Mị Mị ngồi nhẩm thầm lời bài hát của người đang thổisáo Lời bài hát tuy giản dị, mộc mạc nhưng hàm chứa lẽ sống đầy phóng khoáng, tự
do của con người:
"May co con trai con gai rôi May đi lam nương
Trang 18Ta không co con trai con gai
Ta đi tìm ngươi yêu"
Người ta thường chỉ hát khi có điều gì thôi thúc họ và Mị cũng hát vì có một mùaxuân đang thức dậy ngay cả trong lòng Mị Có lẽ, tiếng hát trong lòng Mị chính là mộtbiểu tượng nghệ thuật cho thấy sức sống bắt đầu được hồi sinh sau những chuỗi ngày
Mị sống trong tủi nhục, u buồn Mị uống rượu, Mị "cứ uống ực từng bát" như muốnnuốt hận vào lòng để quên đi thực tại và nén sâu nỗi xót xa tủi nhục vào trong lòng.Hơi men của rượu đã làm thức dậy trong đầu Mị những kỉ niệm ngày xưa "tai Mị văngvẳng tiếng sáo gọi bạn đầu làng", "có biết bao nhiêu người mê, ngày đêm đã thổi sáo
đi theo Mị" Mị thấy phơi phới trở lại, trong lòng đột nhiên vui sướng như những đêmngày trước Đây là cảm giác vui sướng nhất của Mị trong suốt cả quãng đời khi Mịcòn được tự do Mị có ý thức rất rõ về mình "Mị trẻ lắm Mị muốn đi chơi" như baongười có chồng vẫn đi chơi ngày Tết Mị lại nghĩ đến cái chết, đây là lần thứ hai trongcuộc đời Mị nghĩ đến nó nhưng ý nghĩ đó vụt đến rồi vụt biến mất Nếu như lần thứnhất Mị nghĩ đến cái chết để giải thoát khi bị bắt về làm dâu gạt nợ nhà thống lí Pá Trathì lần thứ hai Mị nghĩ đến cái chết để tỏ rõ sự phản kháng mãnh liệt với hoàn cảnh biđát của mình Tiếng sáo gọi bạn yêu vẫn còn văng vẳng bên tai Mị khiến cho Mị cũngchẳng buồn nghĩ đến cái chết nữa, nhịp sống của mùa xuân vẫn khơi dậy trong lòng
Mị những ý thức muốn sống, cô có nhu cầu đi chơi
Tâm hồn và thể xác của con người luôn là một thể thống nhất và không thể tách rời.Khi Mị vui Mị cũng muốn làm nhiều việc ý nghĩa cho cuộc đời mình hơn Mị đến gócnhà lấy ống mỡ xắn một miếng bỏ vào đĩa đèn cho sáng, ánh sáng của ngọn đèn trongcăn buồng Mị chính là ánh sáng của sự sống, nó đang được chắt chiu trong cái khắcnghiệt của hoàn cảnh và Mị đã lấy ánh sáng trong lòng mình để thắp sáng cuộc đời
Mị cuốn lại tóc, với lấy cái váy hoa cho thấy sức sống của Mị đã được trở về với vẻđẹp nữ tính Điều này gắn với quy luật tâm lí của người phụ nữ khi có khát vọng vềtình yêu trong cuộc sống thì họ rất có ý thức chăm sóc bản thân nhưng khi mất đi hạnhphúc thì họ không còn nâng niu, trân quý tài sản quý giá như vẻ đẹp nữ tính ấy nữa
Trang 19Mị chuẩn bị mọi thứ cho tươm tất để được hòa vào sắc xuân như thời còn ở với bố, Mịcũng chuẩn bị đi chơi như bao người nhưng sức sống của Mị nhanh chóng bị đàn ápbởi A Sử Hắn lấy cái thắt lưng trói đứng Mị vào cột nhà, tắt đèn và khép cửa buồnglại giống như việc đi chơi của Mị đã bị dập tắt ngay tại giây phút này Ngay tronghoàn cảnh đó Mị vẫn sống với một trạng thái vô cùng lạ lùng "Trong bóng tối Mịđứng im lặng như không biết mình đang bị trói", Mị vẫn nghe thấy tiếng sáo còn vangbên tai nhưng Mị vùng lên để bước đi thì chân tay đau không thể cựa được Tưởngchừng như A Sử trói Mị để cản bước cô đi chơi nhưng A Sử chỉ có thể cầm tù Mị vềthể xác mà không thể trói buộc tâm hồn Mị Tiếng sáo xuất hiện đã đưa Mị trở về vớithực tại, giúp Mị ý thức được tình cảnh đau khổ "Mị không nghe tiếng sáo nữa", "Mịthổn thức nghĩ mình không bằng con ngựa" Ngòi bút của Tô Hoài đã thật sự tinh tếkhi miêu tả sức sống bền bỉ trong tâm hồn Mị, nó như một hạt mầm căng tràn nhựasống để thức dậy xuyên qua lớp đất đá vươn tới bầu trời tự do khi mùa xuân về.
Để miêu tả diễn biến tâm trạng nhân vật Mị trong đêm tình mùa xuân, nhà văn TôHoài đã phát hiện ra hai mặt tưởng như đối lập mà thống nhất trong tính cách củanhân vật Mị Đó chính là con người tưởng chừng như cam chịu nhưng lại có sức phảnkháng mạnh mẽ, khao khát tự do hạnh phúc từng bước vươn dậy để tạo nên một sứcmạnh không gì có thể hủy diệt được Nhà văn đã thành công ở nghệ thuật khắc họanhân vật Ngòi bút của Tô Hoài đã diễn tả tinh tế, chân thực những biểu hiện tâm líphức tạp đầy mâu thuẫn của Mị Mị là kiểu nhân vật tâm trạng, được miêu tả chủ yếu
ở đời sống nội tâm Nhà văn đã sử dụng nghệ thuật trần thuật, truyện được kể chủ yếu
ở ngôi thứ ba từ điểm nhìn của những người ở Hồng Ngài như hòa vào tiếng nói bêntrong của nhân vật để nói lên nỗi lòng của Mị
Nhân vật Mị trong "Vợ chồng A Phủ" chính là hiện thân cho sức sống của con ngườilao động miền núi trong chế độ cũ phải chịu nhiều áp bức, bóc lột Nhà văn đã khámphá ra vẻ đẹp ẩn chứa trong tâm hồn của những con người bị vùi dập Mị tưởng chừngnhư đã trở thành vật vô tri vô giác trong nhà thống lí nhưng vẫn tiềm tàng sức sốngmãnh liệt trong đêm tình mùa xuân Qua nhân vật Mị, ta thấy được niềm thương cảm
Trang 20của tác giả trước những thân phận bất hạnh, nhà văn đã phát hiện, trân trọng và khẳngđịnh vẻ đẹp của họ khi họ hướng tới ánh sáng của cách mạng.
Phân tích Mị trong đêm tình mùa xuân hay nhất
Tô Hoài là một trong những cây bút văn học vô cùng xuất sắc, cho ra đời nhiều tácphẩm nổi tiếng và đưa vào giảng dạy Trong cuộc đời hoạt động nghệ thuật của mìnhông đã nhận được rất nhiều giải thưởng danh giá Hơn 60 năm lao động nghệ thuật,ông có gần 200 đầu sách thuộc nhiều thể loại khác như như truyện kí, tiểu thuyết…Những tác phẩm văn học của ông thường có lối trần thuật hóm hỉnh, sinh động, vốn từgiàu có và nhiều khi bình dân, thông tục Khi đọc truyện người đọc cảm nhận thấy tácphẩm rất thật, rất chân thành, cảm nhận được tấm lòng nhà văn dành cho nhân vật củamình nên tác phẩm rất có sức hút lôi cuốn, lay động người đọc
Một trong những tác phẩm để đời của Tô Hoài phải kể đến Vợ Chồng A Phủ và đoạntrích nổi bật nhất tác phẩm chính là diễn biến tâm trạng Mị trong đêm tình mùa xuân.Đây là đoạn trích thể hiện cho vẻ đẹp đầy sức sống tiềm tàng mãnh liệt của người phụ
nữ bị áp bức
Sức sống tiềm tàng vốn là sức sống của con người, khi bị hoàn cảnh bên ngoài tácđộng vào dù là khó khăn, gian khổ thế nào cũng không thể che khuất đi, thậm chí sứcsống ấy luôn thường trực như ngọn lửa, chỉ chờ cơ hội là bùng cháy, trỗi dậy Sứcsống ấy luôn có ở trong người con gái nhỏ bé vùng Tây Bắc – Mị trong tác phẩm Vợchồng a Phủ của Tô Hoài
Nếu đọc đoạn đầu tác phẩm ta sẽ thấy hình ảnh một cô gái lầm lũi ngồi quay sợi gaibên tảng đá Cô gái ấy nhìn thiếu sức sống, sống mà như đã chết, ánh mắt chỉ nhìn vềmột hướng vô định Dù cô gái ấy có làm gì đi nữa như thái cỏ ngựa, dệt vải hay chẻcủi, cõng nước thì cô ấy cũng cúi mặt buồn rười rượi Thoạt đầu khi đọc tác phẩm,người đọc cảm thấy đây là nhân vật nhu nhược, sóng hèn và có lẽ bị tra tấn quá nhiềudẫn đến tinh thần không được ổn định và vô định
Trang 21Nhưng ngược dòng quá khứ, trở về thời cô Mị chưa làm dâu nhà thống lý Pá Trachúng ta sẽ bắt gặp hình ảnh một cô gái tuổi đôi mươi, xinh đẹp, tràn đầy sức sống và
hi vọng
Mị xinh đẹp, Mị nhiều người yêu, người xếp ở ngõ nhiều đến nỗi bố mẹ không thểngủ được vì tiếng chó sủa Trai đứng nhẵn cả chân vách đầu buồng Mị Mị là cô gáingười Mông trẻ trung, hồn nhiên, Mị thổi sáo rất giỏi đến nỗi bao nhiêu chàng trai say
mê “Mùa xuân đến, Mị uống rượu bên bếp và thổi sáo Mị uốn chiếc lá trên môi, thổi
lá cũng hay như thổi sáo Có biết bao nhiêu người mê, cứ ngày đêm thổi sáo đi theo
Mị hết núi này sang núi khác.”
Mị cũng có người yêu, Mị cũng muốn đi theo tiếng gọi của tình yêu, vì Mị còn trẻ Mị
ý thức được điều này nên Mị sống hạnh phúc, vui trẻ
Không chỉ vậy, Mị còn rất hiếu thảo với cha mẹ Khi biết cha mẹ muốn bán mình gán
nợ Mị ý thức được tự do, cầu xin cha mẹ để Mị làm nương ngô trả nợ Chỉ qua mộtvài yếu tố về cuộc đời của Mị trước lúc làm dâu nhà thống lý Pá Tra chúng ta cũngthấy được rằng Mị là người khao khát sống tự do, khao khát hạnh phúc và có sức sốngmãnh liệt tiềm tàng
Khi về làm dâu nhà thống lý Pá Tra, người đọc cảm thấy dường như sức sống ấy đãkhông còn Vì chúng ta chỉ bắt gặp hình ảnh cô Mị lúc nào cũng buồn rười rượi, ánhmắt cúi xuống vô định Muội bị bóc lột không khác gì trâu ngựa, trâu ngựa làm cònđược nghỉ, được cho ăn, còn đàn bà nhà này thì chỉ biết vùi đầu vào công việc khôngđược nghỉ ngơi Ơ nhà thống lý Pá tra không khác gì địa ngục trần gian với đủ loại cựchình như đánh, phạt, trói…
Trong hoàn cảnh như thế này, một cô gái mới lớn chưa trải sự đời chỉ biết sống quangày, lầm lũi như con rùa: “Mỗi ngày Mị càng không nói, lùi lũi như con rùa nuôitrong xó cửa Ơ buồng Mị nằm, kín mít, có một chiếc cửa sổ một lỗ vuông ấy màtrông ra Đến bao giờ chết thì thôi.” Dường như chúng ta thấy cô Mị không còn sứcsống nữa, phó mặc cho cuộc đời, cứ sống vậy đến khi nào chết thế là hết một đời
Trang 22Căn phòng Mị ở có khác nào buồng giam, chỉ có một ô cửa nhỏ duy nhất nhìn rangoài để thấy ánh sáng Nhưng chính hoàn cảnh này đã làm nền cho sức sống mãnhliệt tiềm tàng trong Mị Sức sống ấy chưa có đủ điều kiện để bùng cháy, trỗi dậy Chỉcho đến khi vào đêm tình mùa xuân, sức sống mãnh liệt trong trái tim người con gáinhỏ bé mới trỗi dậy để thay đổi cuộc đời Mị và A Phủ.
Trước đêm tình mùa xuân, khi mới về làm dâu sức sống mãnh liệt đã trỗi dậy đó là khi
Mị về nhà và cầm theo lá ngón Mị có ý định tử tự bằng lá ngón vì không chấp nhậnđược cuộc sống mất tự do
Mị trốn về nhà, hai tròng mắt còn đỏ hoe Trông thấy bố, Mị quỳ, úp mặt xuống đất,nức nở Bố Mị cũng khóc, đoán biết lòng con gái:
– Mầy về chào lạy tao để mày đi chết đấy à? Mày chết nhưng nợ tao vẫn còn, quan lạibắt trả nợ Mày chết rồi không lấy ai làm nương ngô, trả được nợ, tao thì ốm yếu quárồi Không được con ơi!
Mị chỉ bưng mặt khóc Mị ném nắm lá ngón (một thứ lá độc) xuống đất Nắm lá ngón
Mị đã đi tìm hái trong rừng Mị vẫn giấu trong áo Thế là Mị không đành lòng chết
Mị chết thì bố Mị còn khổ hơn bao nhiêu lần bây giờ
Mị đã ý thức được sự tự do và ý nghĩa của cuộc sống Sức sống ấy đã có cơ hội trỗidậy nhưng lại bị dập tắt ngay vì lòng hiếu thảo còn cao hơn Mị đành chấp nhận cuộcsống và có lẽ trong đêm tình mùa xuân lần này, Mị đã sống lại
Mị nghe thấy những âm thanh bên ngoài cuộc sống, âm thanh của mùa xuân Đó làtiếng trẻ con chơi quay, tin nghịch, đốt những lều quanh nương, tiếng sáo gọi bạn tình.Tất cả những âm thanh ùa vào trong tâm trí, đánh thức mọi kỉ niệm trong quá khứ của
Mị Mùa xuân những năm Mị chưa đi làm dâu, Mị cũng thổi sáo, cũng váy hoa, cũngnhiều người theo đuổi, Mị cũng yêu cũng có khát vọng được yêu và hạnh phúc Tất cảnhư tái hiện lại rõ mồn một trong đêm tình mùa xuân Mị lẩm nhẩm theo lời bài hát,đây là sự biến đổi đầu tiên trong tâm trí Mị Một tâm hồn chai sạn, tự cho mình là contrâu con ngựa, sống quen với cái khổ rồi nên cũng không khao khát gì Vậy mà hôm
Trang 23nay Mị lại nghe thấy âm thanh mùa xuân, nhẩm theo lời bài hát, nhớ tới thanh xuântươi đẹp và khao khát tình yêu.
Mị đã ý thức được sự tồn tại của bản thân “Mị thấy phơi phới trở lại, trong lòng độtnhiên vui như những đêm Tết ngày trước Mị trẻ Mị vẫn còn trẻ Mị muốn đi chơi.”Khi đã thấy được giá trị và sự tồn tại của bản thân thì đây chính là cột mốc quan trọngđánh dấu sự bứt phá trong tâm trí của Mị Đó là Mị muốn chấm dứt sự tù đày này, Mịmuốn được đi chơi
Nhưng suy nghĩ muốn đi chơi vừa nảy ra chưa kịp hành động thì Mị đã bị A Sử bắttrói vào cột nhà “Tóc Mị xõa xuống A Sử quấn luôn tóc lên cột, Mị không cúi, khôngnghiêng được đầu nữa Trói xong, A Sử thắt cái thắt lưng xanh ra ngoài áo rồi phẩytay tắt đèn, đi ra khép cửa buồng lại” Nhưng A Sử chỉ trói được phần xác của Mị màthôi, còn tâm hồn của Mị đang bay lơ lửng theo tiếng sáo Trái tim và tâm trí của mịđang sống lại mãnh liệt, Mị nào có quan tâm đến việc A Sử trói mình
Có thể nói, Mị luôn tiềm tàng sức sống mãnh liệt, sức sống ấy đã cháy âm ỉ trong lòngngười con gái Tây Bắc và cơ hội đã đến để ngọn lửa khát khao sống bùng lên Mị vẫnđang mơ về đêm tình mùa xuân, mơ về tự do “Trong bóng tối, Mị đứng im, như khôngbiết mình đang bị trói Hơi rượu còn nồng nàn Mị vẫn nghe thấy tiếng sáo đưa Mị đitheo những cuộc chơi”
Mị cứ đứng như thế tới sáng mới bừng tỉnh Cả một đêm bị trói mà Mị vừa mê vừatỉnh, hơi rượu phả vào, tâm hồn vẫn thả theo tiếng sáo Dường như khát vọng sốngquá mãnh liệt đến nỗi con người ta quên đi đau thương của thực tại Đến lúc bừng tỉnh,
Mị mới biết mình bị trói, mới thấy đau Mị lại trở về cái xác không hồn
Nhưng sức sống ấy vẫn còn vẫn âm ỉ khi Mị sợ mình bị bỏ quên mà chết Con người
ta còn tham sống thì sẽ còn sợ chết và khao khát sống mãnh liệt hơn bao giờ hết Mịnhớ đến câu chuyện nhà Thống Lý Pá Tra xưa có người vợ bị trói, chồng đi chơi bangày về thì người vợ đã chết “Mị sợ quá, Mị cựa quậy Xem mình còn sống hay chết.”
Trang 24Vẫn còn thấy mình đau nghĩa là còn muốn sống Chỉ khi nào không còn muốn cảmnhận gì nữa, dù đau về thể xác hay tinh thần mà mình bàng quang không quan tâm thì
có lẽ khi ấy, sức sống tiềm tàng không còn nữa và lụi tàn như đám tro tàn Nhưng Mịvẫn còn cảm thấy, vẫn sợ chết, vẫn cựa mình và thấy cổ tay, đầu , bắp chân bị dây tróisiết lại, đau đứt từng mảnh thịt
Mở đầu tác phẩm là sự lầm lũi như con rùa của Mị và các tình tiết được đẩy dần lênlàm trỗi dậy sức sống tiềm tàng trong con người Mị Sức sống ấy luôn có và khi cơhội đã búng cháy và trong đêm tình mùa xuân, người đọc đã cảm nhận rõ sức sốngmãnh liệt của Mị Phải thương và hiểu nhân vật của mình thế nào, Tô Hoài mới có thểtạo nên một tình huống đặc biệt, là nút mở cho câu chuyện, giúp cuộc đời của Mị sangmột trang mới
Vợ chồng A Phủ đêm tình mùa xuân
Nhắc đến Tô Hoài, chúng ta không thể không nói tới tác phẩm văn học kinh điển “Vợchồng A Phủ” Đặc biệt khi phân tích nhân vật Mị trong đêm tình mùa xuân càng chothấy qua nhân vật ấy, tác giả muốn gửi gắm những thông điệp vô cùng nhân văn
“Vợ chồng A Phủ” được xem là truyện ngắn xuất sắc nhất của ông trong giai đoạn sauCách mạng tháng Tám năm 1945 Câu chuyện xoay quanh nhân cuộc đời đầy biến cố
và đau thương của nhân vật Mị và A Phủ dưới chế độ thực dân phong kiến thối nát.Tác phẩm nổi tiếng không chỉ nội dung sâu sắc mà còn ở tài sử dụng nghệ thuật xâydựng nhân vật của nhà văn Mị là đại diện tiêu biểu cho cuộc sống cơ cực, tủi nhụccủa những người lao động thời bấy giờ Nhưng đồng thời, qua Mị nhà văn Tô Hoàicũng chứng tỏ cho độc giả thấy ý chí đấu tranh, sự vùng lên tự giải phóng của đồngbào miền núi Tây Bắc
Phân tích nhân vật Mị trong đêm tình mùa xuân, đầu tiên phải nói tới phần mở đầucâu chuyện Ơ đây, nhà văn Tô Hoài đã cho Mị xuất hiện với dáng vẻ lầm lũi, cả ngàycúi đầu, không nói, không cười, như bóng ma nơi xó nhà Thế nhưng, ông cũng khôngquên nhắc tới hoàn cảnh của Mị trước khi về nhà thống lý Pá Tra làm con dâu Mị mồ
Trang 25côi mẹ, sống với cha già Nhưng Mị xinh đẹp nết na Mị đang tuổi thanh xuân, trànđầy sức sống như đóa hoa rừng thơm ngát, đầy sắc thắm Đêm nào, đầu giường Mịcũng có trai làng đứng nhẵn để tỏ tình Những tưởng rằng, đời Mị sẽ ấm êm hạnhphúc Thế nhưng, cuộc đời đâu biết trước được chữ ngờ.
Trong một đêm tình mùa xuân, Mị bị người ta lừa gạt, bắt cóc rồi trở thành con dâugạt nợ cho gia đình Từ đây, cuộc đời Mị chuyển sang một trang khác, tối tăm mù mịt
và đầy rẫy sự tủi nhục, cô đơn, ê chề “Có đến mấy tháng, đêm nào Mị cũng khóc.Một hôm, Mị trốn về nhà, hai tròng mắt còn đỏ hoe Trông thấy bố, Mị quỳ, úp mặtxuống đất, nức nở” Mị khóc cho số phận hẩm hiu của mình và nàng đã định tìm đếncái chết Thế nhưng thương cha, Mị lại không nỡ Mị lại trở lại nhà thống lý để làmcon dâu gạt nợ Đến lúc cha Mị chết đi, Mị cũng không còn thiết tha bỏ trốn nữa Mị
cứ sống như cái xác không hồn Mị quên rằng thời gian vẫn không ngừng trôi Mị vôcảm trước sự đời Những tưởng rằng đời Mị như thế đã hết, nhưng không, trong đêmtình mùa xuân ấy, sức sống mãnh liệt bấy lâu vẫn ẩn dấu trong Mị như bừng tỉnh Nóbùng lên dữ dội
Mùa xuân trên rẻo cao thật đẹp Dưới ngòi bút sắc bén của nhà văn, khung cảnh núirừng Tây Bắc khi xuân về càng trở nên hấp dẫn, lôi cuốn kỳ lạ “Hồng Ngài năm ấy ăntết giữa lúc gió thổi vào cỏ gianh vàng ửng, rét càng dữ Nhưng trong các làng Mông
Ðỏ, những chiếc váy hoa đã được phơi ra mỏm đá, xoè như con bướm sặc sỡ” “Ngoàiđầu núi, đã có tiếng ai thổi sáo rủ bạn đi chơi Mị nghe tiếng sáo vọng lại, thiết tha bồihồi Tiếng chó sủa xa xa Những đêm tình mùa xuân đã tới”
Đẹp thế, sống động thế bảo sao trái tim bao chàng trai cô gái không đập rộn ràng Thếnên, thật không quá khó để hiểu vì sao, trong không gian, không khí đó, tâm trạng của
Mị bỗng diễn biến phức tạp Mị uống rượu Mị lịm đi trước người nhảy đồng nhưnglòng Mị lại đang sống lại những ngày xưa, khi Mị còn trẻ
Nhà văn đã cho Mị nghĩ “Mị thấy phơi phới trở lại, trong lòng đột nhiên vui nhưnhững đêm Tết ngày trước Mị trẻ, Mị vẫn còn trẻ Mị muốn đi chơi” Với cách dùngliên tiếp là những câu ngắn, câu khẳng định tác giả cho thấy tâm trạng Mị đang
Trang 26chuyển biến nhanh chóng và rõ rệt Trái tim Mị nóng hổi Lí trí Mị thôi thúc Cácmạch máu trong cơ thể Mị đang cuộn trào Lúc này, Mị không chỉ cảm nhận đượcmàu sắc rực rỡ, âm thanh rộn rã của mùa xuân mà Mị đã thực sự sống lại những ngàyxưa.
Thực tại xót xa xen lẫn với quá khứ hạnh phúc khiến tâm hồn Mị rỉ máu “Nếu có nắm
lá ngón trong tay lúc này, Mị sẽ ăn cho chết ngay, chứ không buồn nhớ lại nữa Nhớlại, chỉ thấy nước mắt ứa ra Mà tiếng sáo gọi bạn vẫn lửng lơ bay ngoài đường “Anhném pao/ Em không bắt/ Em không yêu Quả pao rơi rồi” Lúc này đây, nhà văn TôHoài đã để Mị hiện ra với rất nhiều sự xáo trộn trong tâm trí Mị bị giằng xé giữa buồnđau và vui sướng Mị bị bóp nghẹt đến quặn đau giữa khát khao đi chơi với cảnh bịnhốt trong căn phòng tăm tối
Nếu như đoạn đầu tác phẩm “Vợ chồng A Phủ”, nhà văn Tô Hoài đã để nhịp truyệntrôi đi chầm chập với cảnh lầm lũi của Mị thì đến đêm tình xuân, diễn biến diễn ranhanh chóng như một thước phim điện ảnh Phân tích nhân vật Mị trong đêm tình mùaxuân, sẽ thấy liên tục là những câu từ diễn tả sự chuyển động không ngừng Mị say
Mị bừng tỉnh Rồi “Trong đầu Mị đang rập rờn tiếng sáo Mị muốn đi chơi Mị cũngsắp đi chơi Mị quấn lại tóc Mỵ với tay lấy cái váy hoa vắt phía trong vách A Sử sắpbước ra, bỗng quay lại, lấy làm lạ A Sử nhìn quanh thấy Mị rút thêm cái áo”
Một loạt các hành động của Mị diễn ra, tuy không gấp gáp nhưng rất dứt khoát.Dường như Mị không để ý rằng A Sử đang ở sau mình A Sử đang dõi theo mọi hànhđộng của Mị Toàn thân Mị, tất cả tâm trí Mị đều đã dành cho những chuyến đi chơivào đêm tình mùa xuân cùng bè bạn năm xưa Khi trong đầu Mị vẫn cứ chập chờntiếng sáo thì cũng là lúc A Sử trói đứng Mị “A Sử bước lại, nắm Mị, lấy thắt lưng tróitay Mị Nó xách cả một thúng sợi đay ra trới đứng Mị vào cột nhà Tóc Mị xõa xuống
A Sử quấn luôn tóc lên cột Mị không cúi, không nghiêng được đầu nữa”
Bị trói, nhưng Mị vẫn câm nín, không thốt ra lời nào kể cả một ánh mắt thể hiện sựphản kháng Ơ đây, tác giả cho thấy, tất cả đều chỉ là hành động đơn phương của A Sử
A Sử vẫn luôn muốn giữ Mị làm của riêng của mình Còn Mị, chẳng bao giờ quan tâm
Trang 27A Sử là ai Trong đầu Mị không có hình ảnh của A Sử Bởi vậy, mọi nỗi đau mà A Sửgây ra, đều không làm Mị bận tâm Khác với Mị trước kia Mị trong đêm tình xuânnày dù im lặng nhưng trong tâm hồn đã biến đổi thành một Mị hoàn toàn khác Đó là
cô Mị đang mê đắm trong những kỷ niệm tình yêu, đang khát khao về một cuộc sống
tự do, được là chính mình
“Trong bóng tối, Mị đứng im như không biết mình đang bị trói Hơi rượu còn nồngnàn Mị vẫn nghe thấy tiếng sáo đưa Mị đi theo những cuộc chơi “Em không yêu, quảpao rơi rồi Em yêu người nào, em bắt pao nào!” Mị vùng bước đi Nhưng chân đaukhông cựa được Mị không nghe tiếng sáo nữa Chỉ còn nghe tiếng chân ngựa đạp vàovách Ngựa vẫn đứng yên, gãi chân, nhai cỏ Mị thổn thức nghĩ mình không bằng conngựa” Việc gì cần làm Mị đã làm Dù là trong cơn say, trong vô thức nhưng nhà văn
Tô Hoài vẫn cho độc giả thấy, tương lai Mị sẽ thay đổi Sự biến chuyển tâm trạngphức tạp trong đêm tình hôm nay là dấu hiệu cho một cuộc vùng lên đầy mạnh mẽ.Khen thay cho tài năng xây dựng nhân vật của nhà văn Tô Hoài Phân tích nhân vật
Mị trong đêm tình mùa xuân chúng ta càng thấy rõ hơn điều đó Việc miêu tả chi tiết,đặc tả diễn biến tâm trạng và hành động của Mị cho thấy nhà văn đã thực sự nhập tâmvào nhân vật Ông đã biến chính mình thành Mị đã suy nghĩ, để hành động và cảmnhận Nhờ thế, mà nhân vật của nhà văn vô cùng sinh động, chân thực và có chiều sâuhơn về tâm lý Sự thay đổi tâm lý, tâm trạng của Mị trong đêm tình ấy đã nung nấutrong lòng cô ngọn lửa đấu tranh, khát khao sống tự do Nó mang tới cho bạn đọcthông điệp, tận sâu trong tim mỗi người luôn có một sức sống tiềm tàng mãnh liệt Vìthế hãy sống sao cho ý nghĩa, đừng sống hoài sống phí
Diễn biến tâm trạng Mị trong đêm tình mùa xuân đầy đủ
Bài làm mẫu 1
Tô Hoài là một nhà văn lớn, có số lượng tác phẩm đạt kỉ lục trong văn học hiện đạiViệt Nam, các sáng tác của ông thiên về diễn tả sự thật đời thường với lối viết giản dị,gần gũi, thông tục Truyện ngắn “ Vợ chồng A Phủ” in trong tập “Truyện Tây Bắc” là
Trang 28một tác phẩm tiêu biểu, sau hơn nửa thế kỉ, đến nay vẫn giữ nguyên vẹn sức hút vớinhiều thế hệ người đọc Tác phẩm xoay quanh số cuộc sống của nhân vật Mị, đặc biệt
là diễn tả diễn biến nội tâm của cô trong từng giai đoạn và đêm tình mùa xuân là mộtcảnh tác động lớn diễn biến tâm lí và hành động của người con gái vùng núi này
Vì sao sau bao nhiêu năm sống lầm lũi như con rùa nuôi nơi xó cửa, chấp nhận cuộcsống chẳng bằng con trâu, con ngựa, sức sống của Mị lại chợt hồi sinh trong đêm tìnhmùa xuân? Phải chăng không khí mùa xuân đến bất ngờ cùng hội xuân, sắc áo váy rực
rỡ và những cuộc chơi đã ảnh hưởng đến Mị? Hay chẳng phải sắc màu cũng chẳngphải hương xuân mà chính là tiếng sáo thân quen Tiếng sáo gọi bạn tình vốn đã quenthuộc, đi vào nếp sống của người dân Hồng Ngài, họ dùng tiếng sáo để thể hiện tìnhyêu, để nói lòng mình Nghe tiếng sáo, Mị lại bồi hồi nhớ lại quá khứ của mình, tiếngsáo đưa Mị theo những cuộc chơi, hình ảnh tiếng sáo quan trọng đến mức được lặp lạihơn mười lần trong tác phẩm Tiếng sáo tuy giản dị, mộc mạc nhưng lại khiến lòngngười thiết tha bồi hồi, bởi nó tượng trưng cho tình yêu trai gái Tiếng sáo khơi dậytrong người con gái vốn tưởng đã chết về mặt tinh thần sống lại quá khứ tươi đẹp, cáingày mà cô thỏa sức vùng vẫy trong tự do và tình yêu Chính tiếng sáo đã tác độngmạnh mẽ đến sức sống tiềm tàng trong Mị Bên cạnh tiếng sáo, men rượu cũng là mộtyếu tố khiến Mị có sự thay đổi Mị uống ực từng bát, uống như một tên sâu rượu, Mịuống để quên đi hiện tại khốn khổ, nhục nhã và cũng để không nhớ đến tương lai mờmịt, không có gì để hi vọng Hành động uống rượu ấy đã nói lên nỗi oan khuất đaubuồn trong trái tim người con gái nhưng cũng tiếp thêm sức mạnh để người con gái ấybừng tỉnh sức sống
Từ những chất xúc tác từ bên ngoài ấy cùng bản chất mạnh mẽ, tràn đầy sức sống, Mị
đã hồi sinh cảm xúc trong đêm tình mùa xuân Nghe tiếng sáo, Mị bỗng cảm thấy thathiết, bồi hồi Những cảm xúc nhẹ nhàng ấy khiến Mị nhớ về quá khứ – một quá khứtươi đẹp mà chẳng bao giờ Mị dám hi vọng có thể sống lại một lần nữa Ngày ấy, Mịthổi lá cũng hay như thổi sáo, tài năng cùng với sắc đẹp của nàng khiến bao chàng traiHồng Ngài mê đắm, ngày đêm thổi sáo đi theo Mị Từ những hồi ức đẹp đẽ ấy, Mịthấy phơi phới trở lại và cô nhận ra mình vẫn còn trẻ Thật kì lạ khi người ta không
Trang 29biết trạng thái của bản thân ra sao để rồi một ngày chợt nhận ra mình vẫn còn trẻ Điều
ấy chẳng khác nào bao ngày qua, Mị không biết mình đang sống hay chỉ là tồn tại nhưmột cái xác và đêm nay, cô mới chợt tỉnh, nhận thức được mình vẫn còn trẻ, mình vẫncòn sống và mình phải làm điều gì để chứng minh điều đó Điều đầu tiên cô muốn làmkhi sống lại cảm giác chính là muốn đi chơi Bao năm rồi, kể từ khi bị gả về nhà thống
lí Pá Tra, làm vợ A Sử, Mị đều không đi chơi xuân, mặc dù những người đàn bà cóchồng khác vẫn đi chơi Mị muốn ra ngoài, không còn muốn yên phận sống trong cănphòng kín mít, chỉ có một ôi cửa sổ nhỏ, hằng ngày nhìn ra không biết là sáng hay tốinữa Cô bắt đầu sửa soạn, cô lấy chiếc váy hoa, cho thêm mỡ vào đèn để thắp sáng cănphòng tăm tối và quấn tóc Đây là những hành động được coi là phản kháng của Mị,
cô đã bắt đầu có những phản ứng với cuộc sống, đã hồi sinh cảm xúc Nhưng ngay khingọn lửa sức sống đang bùng cháy mạnh mẽ thì lại bị dập tắt, con người tàn nhẫn ấykhông ai khác chính là A Sử - con trai thống lí và cũng là chồng Mị Hắn đột nhiên vềnhà và thấy lạ khi thấy Mị sửa soạn đi chơi Con người ấy đã trói Mị lại, độc ác hơn,hắn lấy tóc Mị quấn quanh cột, không cho Mị cử động Nhưng dù bị trói, hơi rượu vẫnnồng nàn trong Mị, chi phối lí trí cô Cô nghe thấy tiếng sáo, tiếng sáo gọi bạn tìnhcủa ai kia mà như gọi lòng cô, bất giác cô bước đi, cô muốn đi theo tiếng sáo tình yêu
ấy, đó mới chính là cuộc sống đáng lẽ cô được hưởng Nhưng dây trói cứa vào da thịt,nỗi đau thể xác làm cô bừng tỉnh Cô đành lòng phải trở lại với hiện thực đắng cay,rằng thân phận mình không bằng con ngựa nhà thống lí Đau xót thay
Sự hồi sinh sức sống của Mị trải qua cả một quá trình diễn biến từ những cảm xúc hồtưởng về quá khứ đến hành động phản kháng muốn đi chơi và cuối cùng nhận thức ramột điều quan trọng Lúc trước, Mị đã coi mình là con trâu, con ngựa nhà thống lí mà
đã là con trâu, con ngựa thì không có suy nghĩ, chúng chỉ biết ăn và làm việc mà thôinhưng lúc này Mị đã hiểu ra, trong ngôi nhà này, đến cả con trâu, con ngựa mình cũngkhông bằng Sự hồi sinh sức sống này do nguyên nhân khách quan là tiếng sáo và menrượu nồng nó chưa đủ sức mạnh để tạo nên những hành động mạnh mẽ để tự giảithoát mình, chính vì thế sau đó, Mị lại trở lại cuộc sống như cũ
Trang 30Qua nghệ thuật miêu tả tâm lí cùng việc sử dụng ngôn ngữ giản dị, thông dụng, TôHoài dường như đã vẽ lên trước mắt người đọc hình ảnh một người con gái mạnh mẽ,tuy đã bị vùi dập, tưởng chỉ còn cái xác không hồn nhưng bên trong vẫn tiềm tàng ẩnchứa sức sống mãnh liệt, chỉ tìm cơ hội để hồi sinh, để bùng cháy.
Bài làm mẫu 2
Vợ Chồng A phủ là tác phẩm hay nhất nói về con người và đất nước vùng cao TâyBắc Qua ngòi bút của Tô Hoài ta thấy được nỗi khổ đau và tủi nhục của các cô gáikhi bị “ ép duyên” và sự áp bức của chế độ phong kiến thời bấy giờ Có nhiều tuyếnnhân vật chính và phụ trong tác phẩm như A Phủ, A Sử, thống lí Bá Tra… nhưng Mịvẫn là nhân vật trung tâm của tác phẩm và tâm trạng, hành động, suy nghĩ của Mịđược bộc lộ rõ nét nhất qua cảnh Mị trong đêm tình mùa xuân
Mị là cô gái người dân tộc H’Mông tài sắc vẹn toàn, vừa hát hay, thổi sáo giỏi làm sayđắm biết bao chàng trai Ngày xưa, bố Mị lấy mẹ không có đủ tiền cưới, phải đến vaynhà thống lí, bố của thống lí Bá tra bây giờ Mỗi năm đem nộp lãi cho chủ nợ mộtnương ngô Đến tận khi hai vợ chồng về già rồi mà cũng chưa trả hết nợ Vì vậy, đếntuổi xuân thì, Mị bị bắt làm con dâu gạt nợ cho nhà thống lí Bá Tra nhưng thực chất làlàm nô lệ Suốt ngày, ở nhà thống lí, Mị phải quay sợi, thái cỏ ngựa, dệt vải, chẻ củi,
đi cõng nước dưới khe suối lên, hái thuốc phiện, giặt đay, xe đay, bung ngô, tước đaythành sợi… Kiếp sống cơ cực hơn cả ngựa trâu đã biến một cô gái hồn nhiên, yêu đời,năm nào thành một người phụ nữ cam chịu “ lùi lũi như con rùa nuôi sống xó cửa”, cókhi vô cảm Mặt khác, Mị cũng có những phản ứng ngấm ngầm Một hôm, Mị trốn vềnhà quỳ lạy bố, úp mặt xuống đất khóc nức nở nhưng bên trong áo giấu sẵn một nắm
lá ngón để tự tử
Mị không chỉ là nạn nhân của sự đầu độc, áp chế về tinh thần Bọn thống lí Bá Tra đãlợi dụng thần quyền – tục mê tín dị đoan để làm cho người nô lệ này yên phận vớikiếp sống đau khổ Mị tin rằng “ Ta là thân đàn bà nó đã bắt ta về trình ma nhà nó rồithì còn biết đợi ngày rũ xương ở đây thôi” Cho nên, Mị sống nhẫn nhục, thầm lặng,
vô cảm, không có chút hi vọng vào sự đổi thay của tương lai
Trang 31Thế rồi mùa xuân lại về Khung cảnh thiên nhiên mùa xuân ở Hồng Ngài thật thơmộng, tình tứ và bừng sức sống: “ Gió thổi vào cỏ gianh vàng ửng”, “ trong các làngMèo đỏ, những chiếc váy hoa đã đem ra phơi trên mỏm đá xòe như con bướm sặc sỡ.Hoa thuốc phiện vừa nở trắng lại đổi ra màu đỏ hay, đỏ thẫm, rồi sang màu tím manmát”.
Cùng với vẻ đẹp thiên nhiên là không khí náo nức, nhộn nhịp của ngày hội “ Trai gái,trẻ con ra sân chơi tụ tập đánh pao, đánh quay, thổi sáo, thổi khèn và nhảy”; “ chiêngđánh ầm ỉ”; “ văng vẳng tiếng sáo gọi bạn đầu làng” Chính cái không khí ấy đã khơidậy, đánh thức nơi bề sâu hun hút của tâm hồn Mị một cuộc sống mãnh liệt, trẻ trung
Mị “ lén lấy hũ rượu, cứ uống ừng ựng từng bát” Rồi Mị lịm mặt ngồi đấy nhìn mọingười nhảy đồng, người hát, nhưng lòng Mị thì đang sống về ngày trước Tai Mị văngvẳng tiếng sáo gọi bạn đầu làng Ngày trước, Mị thổi sáo giỏi Mùa xuân này, Mị uốngrượu bên bếp và thổi sáo Mị uốn chiếc lá trên môi, thổi lá cũng hay như thổi sáo Cóbiết bao người mê, ngày đêm đã thổi sáo đi theo Mị
Nhưng khi tâm trạng bồi hồi, sung sướng vô ngần ấy vừa xuất hiện thì nổi đắng cay,chua xót, u sầu cũng chạy đến vây lấy Mị Mị ý thức được cảnh ngộ éo le của cuộc đờimình.” A Sử với Mị không có lòng với nhau nhưng vẫn phải ở với nhau Mị liền nghĩđến cái chết: “ Nếu có nắm lá ngón trong tay lúc này, Mị sẽ ăn hết cho chết ngay”.Nhưng rồi, “ tiếng sáo gọi bạn yêu vẫn lửng lơ bay ngoài đường: Anh ném pao, emkhông bắt; Em không yêu, quả pao rơi rồi…” đã giục giã, thôi thúc Mị, khiến Mịdường như quên hết cảnh ngộ bi thảm hiện tại Mị hành động như một người tựdo,như “ bao nhiêu người có chồng khác” Mị đến góc nhà lấy ống mỡ, xắn mộtmiếng bỏ thêm vào đĩa đèn cho sáng” Mị muốn đi chơi một cách bản năng Cái ýnghĩ “ muốn đi chơi” vọt ra khi có tiếng sáo rập rờn ở trong đầu Cái hành động
“ quấn lại tóc”, “ với tay lấy cái váy hoa vắt ở phía trong vách”, “ rút thêm cái áo”chuẩn bị đi chơi là sự chiến thắng bất ngờ của bản năng Bản năng đã làm cho Mịkhông biết sợ sệt là gì
Trang 32Trong lúc lòng yêu đời đang trỗi dậy mãnh liệt cũng là lúc Mị bị vùi dập một cách tànnhẫn, không thương tiếc Mặc dù đang “ thay áo mới, khoác thêm hai vòng bạc vào cổrồi bị cái khăn trắng lên đầu” để đi chơi nhưng A Sử biết được ý định của Mị, hắn chỉhỏi một câu: “ Mày muốn đi chơi à?” rồi “ bước lại, nắm Mị, lấy thắt lưng trói hai tay
Mị Nó xách cả một thùng sợi đay ra trói đứng Mị vào cột nhà Tóc Mị xõa xuống A
Sử quấn luôn tóc lên dây cột, làm cho Mị không cúi, không nghiêng được đầu nữa”.Sau hành động vô nhân đạo, phũ phàng ấy, hắn bỏ đi
Trong bóng tối, dù bị trói như một thứ đồ vật nhưng Mị vẫn sống với bản năng Mịkhông biết mình đang bị trói Mị vẫn nghe tiếng sáo đưa mị đi theo những cuộc chơi,những đám chơi Mị vẫn nghe lời ca, tiếng hát ngọt ngào, tình tứ vang lên: “ Emkhông yêu, quả pao rơi rồi Em yêu người nào, em bắt pao nào…” Mãi đến lúc Mị
“vùng bước đi”, cô mới giật mình trở về với thực tại, mới thấm hiểu rõ cái cảnh ngộ bithảm của mình: “ Tay chân đau không cựa được” và cô mới thổn thức nỗi lòng, biếtmình không bằng con ngựa Nhưng khi nghe tiếng chó sủa xa xa, đêm đã về khuya thì
Mị mới khóc, lòng Mị lại bồi hồi Trong suốt đêm Mị bị trói đứng như thế, Mị rơi vàotâm trạng lúc tỉnh, lúc mê Lúc mê lòng lại “ nồng nàn tha thiết nhớ” Lúc tỉnh thìkhắp người bị dây trói thít lại, đau nhức Đến sáng “ khi bàng hoàng tỉnh thì cô “ sợquá”, “ cựa quậy”, xem mình còn sống hay chết” Tâm trạng lo sợ ấy đã thể hiện ýthức về sự sống của Mị Có cảm thấy đau đớn từng mảnh thịt bởi vì cổ tay, đầu, bắpchân bị dây trói siết lại Chính sự trỗi dậy của sức sống tiềm tàng đã thôi thúc Mị cónhững hành động táo bạo, mạnh mẽ sau này, cô cắt dây cởi trói để cứu A Phủ thoátkhỏi cảnh ngộ bi thảm đồng thời cũng là tự cứu mình
Tóm lại, trong khung cảnh tăm tối, ngột ngạt, tù túng, tàn bạo, chúng ta thấy có bảnnăng sống đầy chất thơ của nhân vật Mị bừng sáng lên Sức sống tiềm tàng, trẻ trungkhông dập tắt được của Mị là một bài ca hùng hồn về sự sống Đồng thời cũng là mộtbản cáo trạng đanh thép về tội ác của bọn phong kiến, thần quyền cùng núi cao TâyBắc
Bài làm mẫu 3
Trang 33Vợ chồng A Phủ là truyện ngắn được nhà văn Tô Hoài viết vào năm 1952 được introng tập “Truyện Tây Bắc” (1953) được lấy cảm hứng từ một sự kiện có thật khichính nhà văn Tô Hoài đã được sống và chứng kiến chính cuộc sống của những ngườidân nghèo nơi vùng cao xa xôi này Nhà văn Tô Hoài đã thấy được cảnh những sốphận con người biến thành nô lệ bị chế độ địa chủ cường hào thống lí áp bức bóc lộtkhiến sống không bằng chết Hệ thống nhân vật mà Tô Hoài xây dựng nên cũng lànhững số phận tiêu biểu cho những tầng lớp tiêu biểu trong xã hội xưa chính là thống
lí Pá Tra - địa chủ giàu có nhưng tàn ác, Mị và A Phủ - những người nông dân laođộng hiền lành nhưng phải chịu đày đọa cả về thể xác lẫn tinh thần
Nhân vật Mị được nhà văn giới thiệu từ giữa cuộc đời đi ra Mở đầu truyện nhà vănđưa người đọc đến với thế giới của truyện cổ tích, với miền đất xa xôi Tây Bắc, dừnglại nhà thống lí Pá Tra giàu có nhất vùng, gặp một thiếu phụ đặc biệt lúc nào cũngngồi cạnh tảng đá cạnh tàu ngựa vô tri vô giác, mặt lúc nào cũng cúi buồn rười rượi.Những câu văn tự sự chậm rãi nhỏ nhẹ hé mở cho người đọc thấy cuộc đời ngườithiếu phụ thật bất hạnh, chắc không phải con gái thống lí, quả đúng như vậy đó là condâu gạt nợ tội nghiệp, khốn khổ Từ đây, ngòi bút tài hoa của Tô Hoài ngược dòngthời gian trở về quá khứ để kể về cuộc đời của Mị trước khi về làm dâu nhà thống lí
Pá Tra Thời gian trước đó Mị là con gái trong một gia đình nông dân nghèo khổ hoàncảnh vô cùng éo le, nghèo đến mức mà bố mẹ Mị không đủ tiền cưới phải vay lãi nhàthống lí Pá Tra “mỗi năm trả lãi một nương ngô”, đến khi mẹ Mị qua đời mà gia đìnhvẫn chưa hết nợ, món nợ truyền từ đời này sang đời khác Số phận đưa đẩy Mị phảisống trong căn nhà u tối nhà thống lí, ngày cũng như đêm Mị ở trong căn phòngkhông có ánh sáng, không được coi như một con người phải chịu cảnh sống khổ cựcnhư trâu ngựa
Mị là người con gái nết na thùy mị, có những phẩm chất, tính cách tốt đẹp, tài hoa “Mịthổi sáo giỏi” đi đường “nhặt chiếc lá đưa lên môi, thổi sáo lá hay như thổi sáo” thểhiện được thế giới tâm hồn của Mị rất phong phú Hơn thế nữa Mị là người con hiếuthảo biết lo cho gia đình đã hy sinh bản thân để giúp cha trả nợ Ấy thế rồi cuộc đời
Mị bị lay chuyển từ khi bước chân vào làm con dâu nhà thống lí Mị lùi lũi như con
Trang 34rùa nuôi ở xó cửa, hình ảnh so sánh có thể cho người đọc thấy được cảnh nơi Mị sốngchẳng khác gì địa ngục, nơi tăm tối, không có sự sống.
Nhưng trái tim nhân đạo sâu sắc của Tô Hoài không để cho nhân vật mà mình đồngcảm chết tàn chết lụi tội nghiệp ở nhà thống lí mà ông vẫn để cho sức sống tiềm tàngcủa Mị như hòn than hồng âm ỉ cháy trong đống tro tàn của tâm hồn, nếu gặp luồnggió mát cuộc đời thổi tới nó sẽ bùng cháy Nhà văn đã thăng hoa tài năng của mìnhsáng tạo ra luồng gió mát ấy chính là đêm tình mùa xuân làm hồi sinh tâm hồn Mị.Thiên nhiên năm ấy khác thường gió bấc lạnh thêm dữ dội hòa với sắc màu cuộc sống
là trên những mỏm đá những chiếc váy hoa phơi “xòe” như đàn bướm sặc sỡ, âmthanh của cuộc sống khác lạ khi ở Hồng Ngài ăn tết sớm tiếng trẻ con đùa nhau ầm ĩ,tiếng “trai gái ném pao, thổi khèn, thổi sáo và nhảy” Sự khác thường ấy đã tác độngvào tâm hồn Mị đặc biệt là chi tiết “tiếng sáo” như một sợi chỉ đỏ nối liền tâm hồn Mịthời trẻ trung son sắt với đêm tình mùa xuân năm nay, tiếng sáo vọng vào sâu thẳmtâm hồn gọi về bài hát Mị thường thổi năm xưa “Mày có con trai con gái rồi, mày đilàm nương, ta không có con trai con gái ta đi tìm người yêu” Đây là tiếng sáo lần thứnhất lấp ló đầu núi, từ xa vọng lại khiến trái tim Mị đang lạnh giá, khô cứng, bỗngmềm dịu, ấm áp, đập những nhịp đập hồi sinh trở lại “thiết tha bồi hồi” và Mị tỉnh lạithấy hiện tại “đêm tình mùa xuân đã tới” Khi tỉnh dậy có lẽ Mị lại nhận ra cuộc sốnghiện thực không đáng sống vì tuổi xuân của Mị đang bị giam hãm ở nhà thống lí PáTra, và tất yếu bao nỗi buồn tủi đau dâng trào mãnh liệt đòi hỏi Mị tìm đến men rượu
để trốn tránh: “Mị lén lấy hũ rượu cứ uống ực từng bát”, uống như muốn trôi đi baođau khổ, uất hận Cách uống rượu như thể tất yếu khiến Mị say, lịm mặt ngồi đấy, bắtđầu rơi vào trạng thái phân thân, tiếng sáo vẫy gọi giục giã, còn men rượu nâng tâmhồn Mị bay lên theo tiếng sáo đến với những cuộc chơi trong hoài niệm của quá khứ.Còn thể xác vẫn ở lại nhà thống lí “nhìn mọi người nhảy đồng, người hát” khi mọingười về hết “Mị vẫn ngồi trơ một mình giữa nhà” Tiếng sáo lần hai “tai Mị văngvẳng tiếng sáo gọi bạn đầu làng” tiếng sáo lần này đã đến gần Mị hơn Tiếng sáo nhưvẫy gọi khiến Mị như bị thôi thúc trở về quá khứ ngày trước sống với những ngày tươiđẹp xuân sắc, rực rỡ, vui tươi nhất, thuở ấy “Mị thổi sáo giỏi” “Mị uốn chiếc lá trên