1. Trang chủ
  2. » Tất cả

Bài 8 ck ctst lớp 7 (2)

87 2 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Tiêu đề Bài 8 ck ctst lớp 7 (2)
Trường học Trường Đại Học Sư Phạm Hà Nội
Chuyên ngành Ngữ Văn
Thể loại Giáo án
Năm xuất bản 2023
Thành phố Hà Nội
Định dạng
Số trang 87
Dung lượng 2,13 MB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

MỤC TIÊU KHI XÂY DỰNG BÀI HỌC đặc thù Năng lực ngôn ngữ đọc – viết – nói và nghe; năng lực văn học.- HS biết cách đọc hiểu một văn bản thông tin: + Nhận biết được đặc điểm của văn bản gi

Trang 1

           

GIÁO ÁN NGỮ VĂN LỚP 7 – HỌC KÌ I– BỘ CHÂN TRỜI SÁNG TẠO       THẦY CÔ ĐỌC KĨ TRƯỚC KHI SỬ DỤNG GIÁO ÁN NHÉ: ĐÂY LÀ GA CỦA NHÓM GV Ở NAM ĐỊNH TRONG GA CỦA TỪNG THẦY CÔ ĐÃ ĐƯỢC ẨN THÔNG TIN CÁ NHÂN CỦA CHÍNH THẦY CÔ (CẢ WORD VÀ PPT) TRƯỚC KHI GỬI GA LẦN 1, TÔI ĐÃ TRỰC TIẾP GỌI CHO THẦY CÔ, TOÀN BỘ NỘI DUNG CUỘC GỌI ĐỀU ĐÃ ĐƯỢC GHI ÂM LÀM BẰNG CHỨNG THẦY CÔ ĐÃ CAM KẾT VỚI CHÚNG TÔI LÀ CHỈ DÙNG CÁ NHÂN THÌ THẦY CÔ HOÀN TOÀN CHỊU TRÁCH NHIỆM BỒI THƯỜNG CHO CHÚNG TÔI ÍT NHẤT TỪ 50 -70 TRIỆU NẾU THẦY CÔ ĐỂ BỘ GA BỊ CHIA SẺ LÊN CÁC NHÓM TRÂN TRỌNG NHAU THÌ GIỚI THIỆU BẠN BÈ TÌM TỚI ĐỊA CHỈ UY TÍN MÀ MUA GA CHỨ KHÔNG PHẢI MANG GA MÀ CHIÊU ĐÃI NGƯỜI DƯNG TRÊN MẠNG VỪA MẤT TIỀN MUA VỪA CHUỐC MỌI RẮC RỐI VÀO THÂN: GỌI VỀ CHO HIỆU TRƯỞNG, CHO SGD, BÊU TÊN TRÊN CÁC NHÓM FB, YÊU CẦU ĐỀN BÙ…CHẮC KHÔNG THẦY CÔ NÀO MUỐN?       

A NỘI DUNG VÀ THỜI LƯỢNG THỰC HIỆN.

I CÁC NỘI DUNG CẦN THỰC HIỆN:

1 Đọc:

- Đọc – hiểu các văn bản:  

VB1: Trò chơi cướp cờ (Theo Nguyễn Thị Thanh Thủy)

VB2: Cách gọt củ hoa thủy tiên (Theo Giang Nam)

- Đọc kết nối chủ điểm:  Văn bản Hương khúc (Nguyễn Quang Thiều)

- Thực hành đọc – hiểu văn bản: Kéo co (Trần Thị Ly)

2 Thực hành tiếng Việt: Đặc điểm và chức năng của số từ

3 Viết: Viết một văn bản tường trình

4 Nói và nghe: Trao đổi một cách xây dựng, tôn trọng ý kiến khác biệt

5 Ôn tập

Trang 2

II THỜI LƯỢNG THỰC HIỆN: 13 tiết – KHGD

B MỤC TIÊU KHI XÂY DỰNG BÀI HỌC

đặc thù Năng lực ngôn ngữ (đọc – viết – nói và nghe); năng lực văn học.- HS biết cách đọc hiểu một văn bản thông tin:

+ Nhận biết được đặc điểm của văn bản giới thiệu một quy tắc haymột luật lệ trong hoạt động; chỉ ra được mối quan hệ giữa đặc điểmcủa văn bản với mục đích của nó; nhận biết được cách triển khai các

ý tưởng và thông tin trong văn bản

+ Nhận biết được tác dụng biểu đạt của một kiểu phương tiện phingôn ngữ trong một VB in hoặc VB điện tử

- HS nhận biết đặc điểm và chức năng của số từ.

- Viết được VB tường trình rõ ràng, đầy đủ, dúng quy cách

- Biết trao đổi một cách xây dựng, tôn trọng ý kiến khác biệt.

II PHẨM CHẤT

Trung thực khi tham gia các hoạt động

C THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

   1 Giáo viên

  - Sưu tầm tài liệu, lập kế hoạch dạy học

  - Thiết kể bài giảng điện tử

  - Phương tiện và học liệu: 

    + Các phương tiện : Máy vi tính, máy chiếu đa năng

    + Học liệu: Tranh ảnh và phim: GV sử dụng tranh, ảnh, video liên quan

    + Phiếu học tập: Sử dụng các phiếu học tập trong dạy học đọc, viết, nói và nghe

 2 Học sinh.

- Đọc phần Kiến thức ngữ văn và hướng dẫn Chuẩn bị phần Đọc – hiểu văn bản

trong sách giáo khoa; chuẩn bị bài theo các câu hỏi trong SGK

- Đọc kĩ phần Định hướng trong nội dung Viết, Nói và nghe và thực hành bài tập

SGK. 

D TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC

Trang 3

+ Nhận biết được cách triển khai ý tưởng và thông tin trong VB (chẳng hạn theotrật tự thời gian, quan hệ nhân quả, mức độ quan trọng, hoặc các đối tượng đượcphân loại)

+ Nhân biết được tác dụng biểu đạt của một số kiểu phương tiện phi ngôn ngữtrong VB in hoặc VB điện tử

+ Nhận biết được các thông tin cơ bản của văn bản

2 Phẩm chất: Có ý thức tôn trọng quy tắc trong trò chơi; trung thực khi tham giatrò chơi hay hoạt động

II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

 1.Giáo viên

  - Sưu tầm tài liệu, lập kế hoạch dạy học

  - Thiết kế bài giảng điện tử

  - Phương tiện và học liệu: 

    + Các phương tiện: Máy vi tính, máy chiếu đa năng

    + Học liệu: GV sử dụng tranh, ảnh, video liên quan

    + Phiếu học tập: Sử dụng các phiếu học tập trong dạy học đọc

2 Học sinh

- Đọc tài liệu có liên quan đến văn bản thông tin; các trò chơi dân gian

- Đọc phần Kiến thức ngữ văn và hướng dẫn Chuẩn bị phần Đọc – hiểu văn bản

trong sách giáo khoa; chuẩn bị bài theo các câu hỏi trong SGK

III.TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC

HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG

a Mục tiêu: Kết nối – tạo hứng thú cho học sinh, chuẩn bị tâm thế tiếp cận kiến

thức mới

Trang 4

b Nội dung hoạt động: HS trả lời cá nhân hoặc tham gia trò chơi để giải quyết

một tình huống có liên quan đến bài học mới

c Sản phẩm: Câu trả lời của HS, cảm nhận ban đầu về vấn đề đặt ra trong bài học.

d Tổ chức thực hiện hoạt động:

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:

Cách 1: PP trò chơi “Tìm về tuổi thơ”?

? Em hãy quan sát hình ảnh và nêu tên các trò chơi dân gian xuất hiện trong hìnhảnh đó?

Hình 1 Hình 2 Hình 3

Hình 4 Hình 5 Hình 6

Trang 5

Bước 3: Báo cáo kết quả

Dự kiến câu trả lời của HS :  

Hình 6: Chơi rồng rắn lên mây

Cách 2: HS chia sẻ về suy nghĩ của bản thân.

Bước 4: Đánh giá, kết luận: Nhận xét câu trả lời của HS, dẫn dắt để kết nối hoạt

HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC Hoạt động 2.1: Tìm hiểu tri thức Ngữ văn và trải nghiệm cùng văn bản

a Mục tiêu: Tìm hiểu chung về thể loại văn bản thông tin giới thiệu một quy tắc

hay luật lệ trong trò chơi hay hoạt động và văn bản Trò chơi cướp cờ

b Nội dung hoạt động: Vận dụng kĩ năng đọc thu thập thông tin tìm hiểu chung

về thể loại, tác giả và văn bản

 c Sản phẩm: Câu trả lời cá nhân, PHT 

Trang 6

d Tổ chức thực hiện hoạt động:

Phiếu học tập 01: Ôn tập lại kiến thức về văn bản thông tin đã học ở bài 5

Phiếu trả lời nhanh

1 Thế nào là văn bản thông tin giới thiệu một

quy tắc hay luật lệ trong trò chơi hay hoạt

động?

2 Thế nào là thông tin cơ bản trong văn bản thông tin?

3 Chi tiết trong văn bản thông tin thường được triển khai ở phần nào trong văn bản? Bao gồm các loại chi tiết nào?

4 Cước chú là gì? Lấy ví dụ minh hoạ?

5 Mục đích của việc trích dẫn tài liệu tham khảo?

Phiếu học tập 02: Tìm hiểu thêm về cấu trúc, đặc điểm hình thức và cách triển khai ý tưởng và thông tin trong văn bản thông tin giới thiệu về một quy tắc hoặc một luật lệ trong trò chơi hay hoạt động Tìm hiểu thêm về VB thông tin Cấu trúc của VB gồm mấy phần?

Trang 7

khai ý tưởng và thông tin

trong VB thông tin?

PHIẾU HT 03: Tìm hiểu khái quát tác giả và văn bản

Đọc văn bản Trò chơi cướp cờ

và trả lời các câu hỏi sau:

- Tên tác giả

- Nêu xuất xứ của văn bản

- Xác định thể loại, phương thức biểu đạt

*Tìm hiểu về văn bản thông tin và văn bản

thông tin giới thiệu một quy tắc hay luật lệ

trong trò chơi hay hoạt động

NV1: Nhắc lại kiến thức về VB thông tin

đã học (HĐ cặp đôi)

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:

HS thực hiện báo cáo phiếu học tập 01 tại

I Kiến thức Ngữ văn về văn bản thông tin giới thiệu một quy tắc hay luật lệ trong trò chơi hay hoạt động

1 Nhắc lại kiến thức về VB thông tin đã học

- Khái niệm

Trang 8

Bước 2 HS thực hiện nhiệm vụ

- HS thảo luận cặp đôi trong 2p

-  GV quan sát, hỗ trợ góp ý

Bước 3: Báo cáo, thảo luận 

- GV gọi1 -2 cặp đôi trình bày (hình thức hỏi

- đáp)

- Các HS khác lắng nghe, bổ sung

Bước 4: Đánh giá, kết luận

GV chuẩn hoá kiến thức

NV1: Tìm hiểu thêm một số đặc điểm về

VB thông tin giới thiệu về một quy tắc hay

luật lệ trong một trò chơi hay hoạt động

HĐ cặp đôi

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:

HS thực hiện báo cáo phiếu học tập 02 tại

lớp

Bước 2 HS thực hiện nhiệm vụ

- HS thảo luận cặp đôi trong 2p

-  GV quan sát, hỗ trợ góp ý

Bước 3: Báo cáo, thảo luận 

- GV gọi 1 -2 cặp đôi trình bày (hình thức

hỏi - đáp)

- Các HS khác lắng nghe, bổ sung

Bước 4: Đánh giá, kết luận

GV chuẩn hoá kiến thức

- Đặc điểm: Thông tin cơ bản, chi tiết trong VB thông tin, cước chú, tài liệu tham khảo

2 Tìm hiểu thêm một số đặc điểm về VB thông tin giới thiệu

về một quy tắc hay luật lệ trong một trò chơi hay hoạt động

a Về cấu trúc

Thường có 3 phần:

+ Phần 1: Giới thiệu mục đích của quy trình thực hiện trò chơi hay hoạt động bằng một đoạn văn hay nhan đề bài viết (tên quytrình)

+ Phần 2: Liệt kê những gì cần chuẩn bị trước khi thực hiện trò chơi hay hoạt động

+ Phần 3: Trình bày các bước cần thực hiện Đối với trò chơi,

đó là quy tắc, luật lệ, hướng dẫn cách chơi; đối với các hoạt động khác đó là thứ tự các bước thực hiện hoạt động

*Lưu ý: Một số VB có thể có thêm phần giải thích sự cần thiết mỗi bước thực hiện

b Về đặc điểm hình thức

Trang 9

+ Thường sử dụng các con số (1,

2, 3, ), từ ngữ chỉ thời gian (đầutiên, tiếp theo, sau cùng, ) hoặc

số từ chỉ số lượng chính xác (hai,ba, để giới thiệu trình tự thực hiện

+ Dùng hình ảnh minh họa, sơ

đồ chỉ dẫn, đề mục để tóm tắt thông tin chính

+ Thường sử dụng từ xưng hô

ngôi thứ hai (ví dụ như bạn, )

- Theo quan hệ nhân quả (trình bày thông tin theo quan hệ ý nghĩa nhân quả bằng một số từ ngữ như: lí do (của) , nguyên nhân (của) , vì, nên, do đó, )

- Theo mức độ quan trọng của thông tin (thông tin chính được

ưu tiên trình bày trước hoặc làm nổi bật bằng cách in đậm, tô màu, gạch dưới hoặc lặp đi lặp

Trang 10

=> Khi viết người viết có thể kết hợp nhiều cách triển khai ý tưởng và thông tin

*Tìm hiểu chung về văn bản “Trò chơi

chỉ dẫn trong box bên tuyến phải trang sách –

chủ yếu kĩ năng theo dõi (Ở VB này, các em

chú ý đến những trình tự chỉ các hoạt động

được mô tả ở nội dung c Hướng dẫn cách

chơi)

- GV đọc mẫu một đoạn, làm mẫu kĩ năng

theo dõi bằng cách nói to suy nghĩ

(think-aloud) Sau đó, gọi 1 - 2 HS khác đọc lại VB

- Thảo luận theo cặp trong 03 phút- hoàn

thành Phiếu học tập 03:

+ Nêu tên tác giả và xuất xứ của văn bản.

+ Nêu thể loại và phương thức biểu đạt

chính của văn bản? Nêu những dấu hiệu

giúp em nhận biết về thể loại đó?

+ Xác định đề tài của văn bản Em dựa vào

Bước 3 Báo cáo, thảo luận

- Đại diện 1 số cặp trình bày sản phẩm thảo

luận

- Nhóm khác nghe, bổ sung

 Bước 4 Đánh giá, kết luận

II Trải nghiệm cùng văn bản

“Trò chơi cướp cờ”

1 Đọc văn bản, giải thích từ khó.

- Đọc 

- Tìm hiểu và giải thích từ khótr.45, 46 sgk))

2 Tác giả và xuất xứ

- Tác giả: Nguyễn Thị Thanh

Thủy

- Xuất xứ: In trong 100 trò chơi

dân gian cho thiếu nhi, NXB

Kim Đồng, 2014

3 Thể loại và phương thức biểu đạt chính:

- Thể loại: Văn bản thông tin

Cụ thể là văn bản thông tin giới thiệu về một quy tắc trong trò chơi

=> Văn bản Trò chơi cướp cờ thể

hiện những đặc điểm của văn bảnthông tin giới thiệu một quy tắc trong một hoạt động:

+ Dấu hiệu về nội dung và mục đích: giới thiệu quy tắc trong trò chơi cướp cờ

+ Dấu hiệu về bố cục, hình thức trình bày, ngôn ngữ: Bố cục, đề mục rõ ràng; có kết hợp phương tiện giao tiếp ngôn ngữ và phi ngôn ngữ

- Phương thức biểu đạt chính: Thuyết minh 

4 Đề tài: Quy tắc trong trò chơi

Trang 11

    GV nhận xét mức độ đạt được về kiến

thức, kĩ năng của từng câu trả lời, về thái độ

làm việc khi thảo luận của HS

   Chuẩn kiến thức

cướp cờ

5 Bố cục: Triển khai qua các đề

mục rõ ràng (3 đề mục)

Hoạt động 2.2: Suy ngẫm và phản hồi a Mục tiêu:  - Giúp HS biết cách đọc văn bản thông tin giới thiệu một quy tắc trong hoạt động góp phần phát triển năng lực văn học, ngôn ngữ - Giúp HS nắm được các đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của văn bản + Nắm được những đặc điểm về hình thức nghệ thuật của văn bản thông tin: thông tin cơ bản, thông tin chi tiết, các phương tiện ngôn ngữ và phi ngôn ngữ, cước chú + Nhận biết được cách triển khai ý tưởng và thông tin trong VB b Nội dung hoạt động: HS làm việc cá nhân, hoạt động nhóm để tìm hiểu nội dung và nghệ thuật của văn bản thông tin c Sản phẩm: Câu trả lời, phiếu học tập đã hoàn thiện của cá nhân và nhóm d Tổ chức thực hiện hoạt động: *Các phiếu học tập: PHT 04: Tìm hiểu các thông tin cơ bản và thông tin chi tiết của VB Thông tin cơ bản Thông tin chi tiết bậc 1 Thông tin chi tiết bậc 2

Trang 12

Dự kiến trả lời:

Phiếu học tập 04 :

*Hướng dẫn HS tìm hiểu đặc

điểm nội dung thông tin của văn

bản và cách triển khai thông tin

của VB

*NV1: Hoàn thành phiếu học tập

04:

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:

HĐ cặp đôi hoàn thành phiếu học

tập 04: Xác định thông tin cơ bản

và thông tin chi tiết trong văn bản

III Suy ngẫm và phản hồi

1 Tìm hiểu nội dung thông tin của văn bản

và cách triển khai thông tin trong VB

a Nội dung thông tin trong VB

* Thông tin cơ bản: Giới thiệu trò chơi cướp

cờ - một trò chơi dân gian

* Thông tin chi tiết bậc 1

Những lưu ý khi chơi trò chơi cướp cờ (luật

chơi)

Trang 13

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ

HS thảo luận theo cặp đôi

Bước 3: Báo cáo kết quả

Đại diện 1 cặp đôi báo cáo

Các cặp đôi khác nhận xét, bổ

sung

Bước 4: GV nhận xét, chuẩn kiến

thức

*NV2: Phân tích một số nội dung

thông tin của VB

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:

GV chia lớp thành 6 nhóm;

HS thảo luận nhóm để trả lời các

câu hỏi sau:

+ Nhóm 1, 2: Qua việc hướng dẫn

cách chơi, theo em, để ghi được

điểm trong trò chơi này, đội chơi

phải làm gì?

+ Nhóm 3, 4: Tìm trong văn bản

trên những thông tin về luật chơi

của trò chơi cướp cờ? Theo em, đó

có được coi là thông tin chi tiết

trong VB này không? Nếu có, nó là

thông tin chi tiết cấp độ nào?

+ Nhóm 5, 6: Thông tin trong VB

Trò chơi cướp cờ được triển khai

theo cách nào? Dựa vào đâu mà em

xác định được? Cách triển khai

thông tin ấy có tác dụng gì trong

việc thể hiện mục đích của VB

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

học tập

- Làm việc cá nhân 2 phút, ghi

kết quả ra phiếu cá nhân

- Thảo luận nhóm 5 phút và ghi

kết quả ra phiếu học tập nhóm

(phần việc của nhóm mình

chuyển hướng hợp lí, cho người chơi

- Tạo không khí vui vẻ, thi đua, tính tập thể đoàn kết khi chơi

(2) b Chuẩn bị: (4 việc cần chuẩn bị để tổ chức được trò chơi cướp cờ)

(3) c Hướng dẫn cách chơi (qua trình tự 3 hoạt động được mô tả)

* Qua việc hướng dẫn cách chơi, ta hiểu để ghi được điểm trong trò chơi này, các đội chơi phải chạy lên lừa lấy được cờ cờ từ giữa sân sau tiếng

hô của trọng tài và chạy về đến vạch của đội mình với cây cờ trên tay mà không bị bạn chơi ngăn cản hoặc đập (vỗ) nhẹ lên người

c Thông tin chi tiết bậc 2

Trong mục c Hướng dẫn cách chơi , xuất hiệnthông tin chi tiết bậc 2 – những điều cần lưu ý khi chơi trò chơi cướp cờ (luật chơi)

+ Người chơi chỉ được cướp cờ khi trọng tài gọi đúng số thứ tự của mình

+ Chỉ được đập (vỗ) nhẹ người chơi đối phương khi học cầm cờ

+ Khi người chơi đã cầm cờ chạy qua được vạch của đội mình thì người chơi của đội kia không được đập vào người bạn chơi

+ Trọng tài có thể gọi nhiều cặp đôi của hai đội cùng lên cướp cờ

+ Kết thúc cuộc chơi, đội nào được nhiều điểm hơn thì thắng cuộc Phần thưởng cho đội thắng có thể là hiện vật hoặc đội thau cõng một vòng quanh sân

b Cách triển khai ý tưởng và thông tin trong VB:

Trình tự thời gian: Tác giả đã mô tả những việc cần chuẩn bị trước khi chơi, trình tự các bước chơi được mô tả bằng những từ ngữ như: đầu tiên, tiếp theo, sau đó, tiếp tục => giúp người đọc hình dung được các bước cần thực hiện của trò chơi

Trang 14

- GV  gọi đại diện 04 nhóm lần

lượt lên trình bày

- Hướng dẫn HS trình bày (nếu

cần)

- Các nhóm khác theo dõi, quan

sát, nhận xét, bổ sung (nếu cần)

cho nhóm bạn

- Giáo viên: Quan sát, theo dõi

quá trình học sinh thực hiện,

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:

Thảo luận nhóm cặp đôi trả lời câu

hỏi:

- Mục đích của VB Trò chơi cướp

cờ là gì? Những đặc điểm nào của

Bước 3: Báo cáo, thảo luận: 

2 Cấu trúc và đặc điểm hình thức với mục đích viết của VB

- Mục đích viết của VB: Giới thiệu về cách thức thực hiện trò chơi cướp cờ

- Các đặc điểm sau của văn bản đã góp phần thực hiện mục đích đó:

+ Về cấu trúc: VB gồm ba phần:

++ (a) Giới thiệu mục đích của trò chơi ++ (b) Liệt kê những thứ cần chuẩn bị trước khi chơi

++ (c) Trình bày cách chơi

+ Về từ ngữ: sử dụng những từ ngữ chỉ thời

gian như: đầu tiên, tiếp theo,

+ Về loại từ: câu sử dụng nhiều động từ

+ Về đề mục: sử dụng đề mục để tóm tắt

những thông tin chính của VB như a Mục đích,

b Chuẩn bị, c Hướng dẫn cách chơi + Về phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ: sử

Trang 15

GV gọi một số đại diện các cặp

chia sẻ, trình bày kết quả

Bước 4: Đánh giá, kết luận.

*Hướng dẫn HS tìm hiểu hình

ảnh minh họa và cước chú trong

VB

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:

Thảo luận nhóm bàn theo từng dãy

trả lời câu hỏi:

- Dãy 1: Loại phương tiện phi

ngôn ngữ được sử dụng trong

Bước 3: Báo cáo, thảo luận: 

GV gọi một số đại diện một số

nhóm chia sẻ, trình bày kết quả

Bước 4: Đánh giá, kết luận.

dụng hình ảnh minh họa cách chơi

3 Hình ảnh minh họa và cước chú trong VB

- Hình ảnh minh họa: Hình vẽ trò chơi (phươngtiện phi ngôn ngữ trong VB) làm cho thông tin được rõ ràng, giúp người đọc hình dung và dễ nhận biết cách chơi

=> VB thông tin sử dụng các phương tiện phi ngôn ngữ để hỗ trợ cho việc biểu đạt thông tin

- Cước chú: Trong VB sử dụng 3 cước chú:

Cước chú 1 (tr.45,sgk) giải thích từ vượt mốc Cước chú 2 (tr.46, sgk) giải thích từ trọng tài Cước chú 3 (tr.46, sgk) giải thích từ lừa thế

 Giúp việc đọc hiểu thông tin trong VB thuận lợi hơn

Hoạt động 2.3: Hướng dẫn HS Tổng kết

a Mục tiêu: Giúp HS

- Khái quát nghệ thuật, nội dung, ý nghĩa của VB

b Nội dung: 

- GV sử dụng KT đặt câu hỏi, tổ chức hoạt động cá nhân

- HS làm việc cá nhân, trình bày sản phẩm, quan sát và bổ sung

c Sản phẩm: Câu trả lời của HS.

d Tổ chức thực hiện

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: Hoạt

Trang 16

?  Khái quát lại những đặc sắc về nội dung

và nghệ thuật của văn bản?

? Từ việc đọc hiểu văn bản Trò chơi cướp

cờ, em hãy nhắc lại và bổ sung thêm cách

đọc hiểu VB thông tin giới thiệu một quy

tắc hay luật lệ trong trò chơi hay hoạt động?

 Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ.

 HS suy nghĩ cá nhân 2’ và ghi ra giấy

 GV hướng theo dõi, quan sát HS thảo

luận nhóm, hỗ trợ (nếu HS gặp khó

khăn)

Bước 3: Báo cáo, thảo luận

 Tổ chức trao đổi, trình bày nội dung đã

thảo luận

Bước 4: Đánh giá, kết luận

- Trình tự trình bày rõ ràng quacác đề mục, các phần, các đoạntrong văn bản

- Triển khai thông tin theo trình tựthời gian; kết hợp phương tiệnngôn ngữ và phi ngôn ngữ đểngười đọc dễ dàng theo dõi, nắmbắt thông tin

2 Nội dung – Ý nghĩa

Văn bản giới thiệu về cách thứcthực hiện trò chơi cướp cờ

3.Cách đọc hiểu văn bản thông tin giới thiệu một quy tắc hay luật lệ trong trò chơi hay hoạt động

- Xác định mục đích viết của VB;mối quan hệ giữa đặc điểm VBvới mục đích của nó

- Xác định thông tin cơ bản củavăn bản

- Xác định các thông tin chi tiếttheo các cấp độ trong văn bản

- Tìm các phương tiện ngôn ngữ

và phi ngôn ngữ làm sáng tỏthông tin chi tiết Xác định tình tựtriển khai thông tin

- Nhận biết cách triển khai ýtưởng và thông tin trong VB

- Đọc cước chú và tài liệu thamkhảo (nếu có)

Hoạt động 3: Luyện tập

a.  Mục tiêu: HS hiểu được kiến thức trong bài học để thực hiện bài tập GV giao.

b Nội dung: Trả lời câu hỏi, tham gia trò chơi học tập.

c Sản phẩm: Câu trả lời đúng của HS.

d Tổ chức thực hiện:

*Nhiệm vụ: Trắc nghiệm củng cố:

Trang 17

GV tổ chức cho HS chơi trò chơi Vòng quay văn học thông qua trả lời câu hỏi trắcnghiệm.

Bước 1: GV phổ biến luật chơi:

- GV mời 2 HS lên tham gia trò chơi

- Có 9 ô câu hỏi và 1 vòng quay may mắn.Trong đó 8 ô chứa câu hỏi và 1 ô maymắn (không cần trả lời câu hỏi mà sẽ tham gia luôn quay vòng quay may mắn vànhận điểm)

- HS lần lượt chọn câu hỏi, trả lời đúng sẽ được tham gia quay vòng quay maymắn, quay vào số điểm nào, người chơi sẽ nhận được điểm số đó; nếu trả lời sai,quyền trả lời thuộc về người chơi còn lại Nếu người chơi còn lại trả lời đúng sẽđược tham gia quay vòng quay may mắn và nhận điểm

- Cứ như vậy sau khi trả lời hết câu hỏi, người chơi nào nhiều điểm hơn thì sẽgiành chiến thắng

Trang 18

Câu 1: Phương thức biểu đạt chính của văn bản

A Tự sự

B Nghị luận

C Thuyết minh

D Biểu cảm

Câu 2: Thông tin cơ bản của VB Trò chơi cướp cờ là:

A Giới thiệu mục đích trò chơi cướp cờ

B Giới thiệu sự chuẩn bị của trò chơi cướp cờ

C Giới thiệu cách chơi của trò chơi cướp cờ

D Giới thiệu về trò chơi cướp cờ

Câu 3: Cách triển khai ý tưởng và thông tin trong VB Trò chơi cướp cờ chủ yếu

là:

A Theo quan hệ nhân quả

B Theo mức độ quan trọng của thông tin

C Theo trình tự thời gian

D Theo trình tự không gian

Câu 4: Việc sử dụng hình vẽ trò chơi trong văn bản Trò chơi cướp cờ có ý nghĩa

gì?

A Là hình thức trực quan để người đọc dễ dàng nắm bắt thông tin trong lời thuyết minh.

B Đặc điểm đặc trưng mà văn bản thông tin nào cũng cần phải có

C Làm cho văn bản sinh động hơn, bớt khô khan

D Thể hiện tính khoa học của văn bản thông tin

Câu 5: Thông tin chi tiết bậc 1 trong VB Trò chơi cướp cờ được thể hiên qua

Trang 19

Câu 6: VB thông tin giới thiệu về một quy tắc hay luật lệ trong một hoạt động

thường có cấu trúc gồm mấy phần:

 b) Nội dung: Viết tích cực

c) Sản phẩm: Câu trả lời, bài viết của HS 

d) Tổ chức thực hiện:

HS Bước 1: GV giao nhiệm vụ:

Kỹ thuật “Viết tích cực”, kĩ thuật công não

Câu hỏi: Viết đoạn văn (khoảng 100 chữ) nêu

một vài ưu điểm của trò chơi dân gian (cướp cờ,

đá cầu, kéo co, ) so với trò chơi sử dụng thiết bị

công nghệ.

* Nội dung đoạn văn: một vài ưu điểm của trò chơi dân gian (cướp cờ,

Trang 20

- HS mỗi nhóm 5 người, mỗi người viết 3 ý kiến

trong vòng 2p về các ưu điểm của trò chơi dân

gian so với trò chơi sử dụng thiết bị công nghệ

và sau đó tiếp tục chuyển cho người bên cạnh

Tiếp tục như vậy cho đến khi tất cả mọi người

đều viết ý kiến của mình (Kĩ thuật 532)

- HS HĐ cá nhân tiến hành viết đoạn văn theo ý

tưởng đã được gợi ra ở phần thảo luận

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: 

- HS thảo luận theo kĩ thuật 532

- HS hoạt động cá nhân viết đoạn văn theo ý

tưởng đã gợi ra từ phần thảo luận ở trên

Bước 3: Báo cáo, thảo luận:

- GV gọi 1 số HS báo cáo sản phẩm học tập.

- Các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung

Bước 4: Kết luận, nhận định: GV nhận xét và

chỉnh sửa đoạn văn (nếu cần)

đá cầu, kéo co, ) so với trò chơi sử dụng thiết bị công nghệ

+ Người chơi được tham gia vận động trong một không gian mở.

+ Được tương tác, kết nối, phối hợp cùng các bạn chơi khác, cảm nhận được tình đồng đội, sự đoàn kết khi chơi;

+ Được luyện tập một số

kĩ năng như: lắng nghe, quan sát, nhanh nhẹn, khéo léo,

* Hình thức đoạn văn: Đảm bảo hình thức đoạn văn, tránh sai sót về chính tả, ngữ pháp

Rubric đánh giá viết đoạn văn theo chủ đề:

        Mức độ

      Tiêu chí     Mức 1         Mức 2         Mức 3

Đoạn văn có chủ

đề: ưu điểm của

trò chơi dân gian

mắc một số lỗi chính tả, ngữ pháp

 ( 5 – 6 điểm)

Nội dung đoạn văn tương đối chi tiết; trình bày thuyết phục về những ưu điểm của trò chơi dân gian

 (7- 8 điểm)

Nội dung đoạn văn chi tiết; trình bày được suy nghĩ riêng có sức thuyết phục về chủ đề, diễn đạt sáng tạo, có cảm xúc, không mắc lỗichính tả, ngữ pháp. (9- 10 điểm)

 

PHIẾU CHỈNH SỬA BÀI VIẾT

Trang 21

Nhiệm vụ: Hãy đọc lại đoạn văn của mình và hoàn chỉnh đoạn văn bằng cách trả lời các câu hỏi sau:

1 Bài viết  đảm bảo hình thức đoạn văn chưa?

Đoạn văn tham khảo

Xã hội ngày càng phát triển, nền công nghệ điện tử cũng ngày một hiện đại góp phần tạo ra vô vàn những trò chơi điện tử đa dạng Trò chơi điện tử thu hút người chơi bởi sự hiện đại, phong phú và nội dung lôi cuốn thế nhưng chúng ta không thểphủ nhận một số những ưu điểm nổi bật của trò chơi dân gian so với trò chơi có sử dụng các thiết bị công nghệ Trò chơi dân gian như cướp cờ, đá cầu, kéo co,… không những tạo không khí vui vẻ, mang tính tập thể, tinh thần đoàn kết khi chơi

mà còn góp phần rèn luyện thể lực, sự khéo léo, nhanh nhẹn, tinh mắt, khả năng phán đoán và chuyển hướng hợp lí,… cho người chơi Đặc biệt trò chơi dân gian còn là một nét văn hóa truyền thống đặc sắc của người dân Việt Nam

NHIỆM VỤ VỀ NHÀ

- Vẽ sơ đồ tư duy về các đơn vị kiến thức của bài học

- Tìm đọc các văn bản thông tin khác viết về quy tắc trong trò chơi

- Chuẩn bị đọc hiểu VB2: Cách gọt củ hoa thủy tiên (Theo Giang Nam)

RÚT KINH NGHIỆM

Tiết   

VĂN BẢN 2: 

CÁCH GỌT CỦ HOA THỦY TIÊN

Theo Giang Nam

I MỤC TIÊU

Trang 22

+ Nhận biết được cách triển khai ý tưởng và thông tin trong VB (chẳng hạn theotrật tự thời gian, quan hệ nhân quả, mức độ quan trọng, hoặc các đối tượng đượcphân loại)

+ Nhận biết được tác dụng biểu đạt của một số kiểu phương tiện phi ngôn ngữtrong VB in hoặc VB điện tử

+ Nhận biết được các thông tin cơ bản của văn bản

2 Phẩm chất: Có ý thức tôn trọng quy tắc trong hoạt động

II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

 1.Giáo viên

  - Sưu  tầm tài liệu, lập kế hoạch dạy học

  - Thiết kế bài giảng điện tử

  - Phương tiện và học liệu: 

    + Các phương tiện : Máy vi tính, máy chiếu đa năng

    + Học liệu: GV sử dụng tranh, ảnh, tranh, video liên quan

    + Phiếu học tập: Sử dụng các phiếu học tập trong dạy học đọc

2 Học sinh

- Đọc tài liệu có liên quan đến văn bản thông tin

- Đọc phần Kiến thức ngữ văn và hướng dẫn Chuẩn bị phần Đọc – hiểu văn bản

trong sách giáo khoa; chuẩn bị bài theo các câu hỏi trong SGK

III.TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC

HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG

a Mục tiêu: Kết nối – tạo hứng thú cho học sinh, chuẩn bị tâm thế tiếp cận kiến

thức mới

b Nội dung hoạt động: HS trả lời cá nhân để giải quyết một tình huống có liên

quan đến bài học mới

c Sản phẩm: Câu trả lời của HS, cảm nhận ban đầu về vấn đề đặt ra trong bài học.

d Tổ chức thực hiện hoạt động:

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: PP vấn đáp: 

GV cho HS xem video về gọt củ hoa thủy tiên – chăm sóc và nuôi dưỡng củ thủytiên trong nước:

Trang 23

Bước 3: Báo cáo kết quả

Dự kiến câu trả lời:

Câu 1: - HS trả lời theo sự quan sát, cảm nhận của mình Chẳng hạn: Video chothấy sự khéo tay, tỉ mỉ của người trồng hoa Họ biến củ hoa thủy tiên bình thườngthành những chậu hoa đặc biệt và đẹp mắt

Những người thích chăm sóc cây cối là những người yêu thiên nhiên, cái đẹp; lànhững người khéo tay, tỉ mỉ, tinh tế; chịu khó học hỏi, mày mò; có mắt thẩm mĩ,

Bước 4: Đánh giá, kết luận: Nhận xét câu trả lời của HS, dẫn dắt để kết nối hoạt

động hình thành kiến thức mới

🡺GV dẫn vào bài: Có thể nói chăm sóc cây, hoa là một nghệ thuật và người

chăm sóc cây, hoa điêu luyện có thể được coi là những người nghệ sĩ Chăm sóc cây, hoa không những để trang trí cho đẹp mắt mà nhiều loại hình chăm sóc cây, hoa đã trở thành giá trị văn hóa truyền thống Cách chơi hoa thủy tiên cũng vậy

Nó đã trở thành một vẻ đẹp của văn hóa Hà thành Vậy để tạo ra chậu hoa có vẻ đẹp “ngũ phẩm” này, người vun trồng đã phải thực hiện những công việc nào Để trả lời cho câu hỏi đó, chúng ta cùng đi tìm hiểu bài học ngày hôm nay: Cách gọt

củ hoa thủy tiên.

HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC Hoạt động 2.1 Trải nghiệm cùng văn bản

a Mục tiêu: Tìm hiểu chung về văn bản Cách gọt củ hoa thủy tiên

b Nội dung hoạt động: Vận dụng kĩ năng đọc thu thập thông tin tìm hiểu chung

về thể loại, tác giả và văn bản

 c Sản phẩm: Câu trả lời cá nhân, PHT 

d Tổ chức thực hiện hoạt động

PHIẾU HT 01: Tìm hiểu khái quát tác giả và văn bản

Đọc văn bản Cách gọt củ hoa thủy tiên

và trả lời các câu hỏi sau:

Trang 24

Câu hỏi tìm ý Trả lời

- Tên tác giả

- Nêu xuất xứ của văn bản

- Xác định thể loại, phương thức biểu đạt

*Tìm hiểu chung về văn bản “Cách gọt

củ hoa thủy tiên”

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:

- GV hướng dẫn HS đọc VB:

+ Đọc kĩ từng phần của văn bản:  đọc to,

rõ ràng; cách ngắt nhịp nghỉ khi đọc, chú

ý các chỉ dẫn trong box bên tuyến phải

trang sách – chủ yếu kĩ năng theo dõi, suy

luận (Ở VB này, các em chú ý đến những

trình tự chỉ các hoạt động được mô tả ở

nội dung 2 Ngâm nước và gọt tỉa và 3

+ Nêu tên tác giả và xuất xứ của văn bản.

+ Nêu thể loại và phương thức biểu đạt

chính của văn bản? Nêu những dấu hiệu

giúp em nhận biết về thể loại đó?

+ Xác định đề tài của văn bản Em dựa

vào đâu để xác định điều đó?

 Bước 2 HS thực hiện nhiệm vụ

- HS đọc VB – Giải thích một vài chú

thích SGK

- GV hướng dẫn HS thực hiện lần lượt

từng yêu cầu

I Trải nghiệm cùng văn bản

“Cách gọt củ hoa thủy tiên”

1 Đọc văn bản, giải thích từ khó.

- Đọc 

- Tìm hiểu và giải thích từ khótr.48 sgk))

2 Tác giả và xuất xứ

- Tác giả: Giang Nam

- Xuất xứ: Theo

hoa-thuy-tien-633639, ngày

http://nhandan.vn/dong-chay/mua-31/1/2021

3 Thể loại và phương thức biểu đạt chính:

- Thể loại: Văn bản thông tin Cụ

thể là văn bản thông tin giới thiệu vềmột quy tắc trong hoạt động

=> Văn bản Cách gọt hoa thủy tiên

thể hiện những đặc điểm của văn bản thông tin giới thiệu một quy tắc trong một hoạt động:

+ Dấu hiệu về nội dung và mục đích: giới thiệu quy tắc trong hoạt động gọt củ hoa thủy tiên

+ Dấu hiệu về bố cục, hình thức trình bày, ngôn ngữ: Bố cục, đề mục

rõ ràng; sử dụng phương tiện ngôn

Trang 25

- HS thực hiện.

Bước 3 Báo cáo, thảo luận

- Đại diện 1 số cặp trình bày sản phẩm

thảo luận

- Nhóm khác nghe, bổ sung

 Bước 4 Đánh giá, kết luận

    GV nhận xét mức độ đạt được về kiến

thức, kĩ năng của từng câu trả lời, về thái

độ làm việc khi thảo luận của HS

   Chuẩn kiến thức

ngữ và phi ngôn ngữ

- Phương thức biểu đạt chính:

Thuyết minh 

4 Đề tài: Quy tắc trong hoạt động

gọt củ hoa thủy tiên

5 Bố cục: Triển khai qua các đề

mục rõ ràng (3 đề mục)

Hoạt động 2.2: Suy ngẫm và phản hồi

a Mục tiêu: 

- Giúp HS biết cách đọc văn bản thông tin giới thiệu một quy tắc trong hoạt động góp phần phát triển năng lực văn học, ngôn ngữ

- Giúp HS nắm được các đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của văn bản:

+ Nắm được những đặc điểm về hình thức nghệ thuật của văn bản thông tin: thôngtin cơ bản, thông tin chi tiết, các phương tiện ngôn ngữ và phi ngôn ngữ, cước chú.+ Nhận biết được cách triển khai ý tưởng và thông tin trong VB

b Nội dung hoạt động: HS làm việc cá nhân, hoạt động nhóm để tìm hiểu nội

dung và nghệ thuật của văn bản thông tin

c Sản phẩm: Câu trả lời, phiếu học tập đã hoàn thiện của cá nhân và nhóm.

d Tổ chức thực hiện hoạt động:

*Các phiếu học tập:

PHT 02: Tìm hiểu các thông tin cơ bản và thông tin chi tiết của VB

Trang 26

Dự kiến trả lời:

Phiếu học tập 02 :

Thông tin cơ bản

Thông tin chi tiết bậc 1

Thông tin chi tiết bậc 2

Trang 27

02, trả lời câu hỏi

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:

HĐ cặp đôi hoàn thành phiếu học

tập 02: Xác định thông tin cơ bản

và thông tin chi tiết trong văn bản

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ

HS thảo luận theo cặp đôi

Bước 3: Báo cáo kết quả

Đại diện 1 cặp đôi báo cáo

Các cặp đôi khác nhận xét, bổ

sung

II Suy ngẫm và phản hồi

1 Tìm hiểu nội dung thông tin của văn bản

và cách triển khai thông tin trong VB

a Nội dung thông tin của VB *Thông tin cơ bản: Cách gọt củ hoa thủy tiên *Thông tin chi tiết:

(1) Chuẩn bị: Dụng cụ và chọn củ thủy tiên

- Dụng cụ cắt tỉa gọt

- Củ thủy tiên

(2) Ngâm nước và gọt tỉa

- Ngâm và thay nước đúng kĩ thuật + Trước tiên, ngâm củ thủy tiên vài ngày vàthay nước liên tục

- Gọt tỉa củ thủy tiên khéo léo: Tác giả miêu

tả quá trình gọt tỉa này qua nhiều công đoạn:

Cách gọt củ hoa thủy

tiên

Chuẩn bị Ngâm nước và gọt tỉa

- Ngâm và thay nước đúng kĩ thuật.

- Gọt tỉa củ thủy tiên khéo léo

Thủy dưỡng

.- Ngâm dưỡng thủy tiên.

"Thúc", "hãm" thủy tiên.

- Chỉnh lá, chỉnh hoa

Trang 28

Bước 4: GV nhận xét, chuẩn kiến

thức

*NV2: Phân tích một số nội dung

thông tin của VB

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:

GV chia lớp thành 6 nhóm;

HS thảo luận nhóm để trả lời các

câu hỏi sau:

+ Nhóm 1, 2: Nêu các bước của

quá trình ngâm và gọt tỉa củ thủy

tiên? Nêu các cách triển khai thông

tin trong đoạn: “Phải chăm chú

quan sát, theo dõi cách nghệ nhân

Nguyễn Phú Cường mỡ hành”

+ Nhóm 3, 4: Nêu các bước, các kĩ

thuật cần thực hiện trong khâu thủy

dưỡng? Khi thực hiện khâu ngâm

dưỡng thủy tiên, cần lưu ý những

điều gì?

+ Nhóm 5, 6: Thông tin trong VB

được triển khai theo cách nào? Dựa

vào đâu mà em xác định được?

Cách triển khai thông tin ấy có tác

dụng gì trong việc thể hiện mục

đích của VB?

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học

tập

- Làm việc cá nhân 2 phút, ghi

kết quả ra phiếu cá nhân

- Thảo luận nhóm 5 phút và ghi

- GV  gọi đại diện 04 nhóm lần

+ Mài sắc con dao rồi mới bắt đầu bóc vỏ cũ

và bao mầm

+ Nâng củ thủy tiên trên tay rồi dùng con dao

bén đi mấy đường để tách nhẹ từng lớp vỏ củ + Lại gọt tiếp những bẹ củ để mầm lộ hẳn ra + Các mầm nỏ, xiên xẹo sẽ bị cắt bỏ, chỉ giữ lại các mầm chính giữa củ nằm thẳng hàng nhau + Xén lá

+ Cạo cuống hoa++ Tác giả còn giải thích căn kẽ và những lưu

ý trong một số quy trình: “Vì sao lại phải gọt khi lá, giỏ hoa mới mỡ hành” hoặc “Chuẩn

vị thủy tiên xưa lá phải xoăn, thấp, những bông hoa cao lêu đêu lá cũng hỏng Vì thế, ”

(3) Thủy dưỡng:

- Ngâm dưỡng thủy tiên:

+ Gọt xong, hàng ngày củ phải được “tắm rửa” vài lần bằng nước sạch Trước khi dưỡng nên ngâm củ hoa trong chậu nước, thay nước 4-

6 tiếng một lần, dùng chổi lông nhỏ để làm sạch nhựa và cặn bám ở các vết cắt rồi xả và ngâm lạivào nước

+ Sau hai ngày đặt ngửa củ lên, đưa vào dụng

cụ dưỡng như bình thủy tinh, bình nhựa,

- Thúc, hãm thủy tiên:

+ Thúc, hãm nương theo thời tiết+ Muốn củ ra sớm thì dùng nước ấm để thủydưỡng, Muốn củ ra muộn thì dùng nước lạnh,

- Chỉnh lá, chỉnh hoa:

Bát thủy tiên được coi là đẹp nếu đạt ngũ phầm -> Vì thế, gọt xong rồi phải chỉnh lá, chỉnh hoa sao có bố cục đẹp

Trang 29

lượt lên trình bày.

- Hướng dẫn HS trình bày (nếu

cần)

- Các nhóm khác theo dõi, quan

sát, nhận xét, bổ sung (nếu cần)

cho nhóm bạn

- Giáo viên: Quan sát, theo dõi

quá trình học sinh thực hiện,

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:

Thảo luận nhóm cặp đôi trả lời câu

Bước 3: Báo cáo, thảo luận: 

GV gọi một số đại diện các cặp

chia sẻ, trình bày kết quả

dẫn cách gọt quả thủy tiên: 1 Chuẩn bị, 2 Ngâm nước và gọt tỉa, 3 Thủy dưỡng; các bước trong quy trình ngâm nước: trước tiên , vài ngày sau, các bước nhỏ trong quy trình gọt tỉa

củ thủy tiên khéo léo; các bước trong quy trình thủy dưỡng

+ Theo mối quan hệ nhân quả: Thông qua cách

lí giải lí do của việc “phải gọt khi lá, giỏ hoa mới là những mầm vẫn đang ngủ yên trong cũ” hoặc “Chuẩn vị thủy tiên xưa Vì thế, ” hoặc

“bát thủy tiên được coi là đẹp Vì vậy,

 Thông tin chính của VB chủ yếu được triển khai theo trình tự thời gian tức là trật

tự thực hiện các thao tác của hoạt động Cách triển khai thông tin này hỗ trợ cho việc thực hiện mục đích của văn bản, người đọc sẽ hình dung rõ ràng, cụ thể tuần tự từng bước cần thực hiện trong hoạt động, nhờ đó có thể làm tốt hoạt động ấy

2 Cấu trúc và đặc điểm hình thức với mục đích viết của VB

- Mục đích viết của VB: Hướng dân cách gọt

củ hoa thủy tiên

- Các đặc điểm sau của văn bản đã góp phần thực hiện mục đích đó:

+ Về cấu trúc: VB gồm ba phần:

++ (a) Giới thiệu mục đích của quy trình ++ (b) Liệt kê những thứ cần chuẩn bị trước khi thực hiện

++ (c) Trình bày các bước thực hiện

+ Sử dụng các con số để đánh dấu trình tự thực hiện và một số từ ngữ chỉ thời gian như:

trước tiên, đầu tiên, trước khi, sau hai ngày, + Sử dụng một số thuật ngữ liên quan đến chăm sóc hoa và cây cảnh như: củ hoa, cuống hoa, thủy dưỡng, chỉnh lá, chỉnh hoa,

+ Sử dụng câu nhiều động từ

Trang 30

Bước 4: Đánh giá, kết luận.

*Hướng dẫn HS tìm hiểu hình

ảnh minh họa và cước chú trong

VB

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:

Thảo luận nhóm bàn theo từng dãy

trả lời câu hỏi:

- Dãy 1: Loại phương tiện phi

ngôn ngữ được sử dụng trong

Bước 3: Báo cáo, thảo luận: 

GV gọi một số đại diện một số

nhóm chia sẻ, trình bày kết quả

Bước 4: Đánh giá, kết luận.

+ Về đề mục: sử dụng hệ thống đề mục để

tóm tắt những thông tin chính của VB như 1 Chuẩn bị, 2 Ngâm nước và gọt tỉa, 3 Thủy dưỡng

+ Về phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ: sử

dụng hình ảnh minh họa củ thủy tiên sau khi được gọt tỉa, hoa thủy tiên

3 Hình ảnh minh họa và cước chú

- Hình ảnh minh họa: củ thủy tiên sau khi được gọt tỉa, hoa thủy tiên, hoa thủy tiên

=> Tác dụng: Tăng tính trực quan cho VB thông tin, kết hợp với thông tin trong VB giúp người đọc hình dung rõ về các bước cầnthực hiện trong hoạt động gọt củ hoa thủy tiên, góp phần tạo hứng thú cho người đọc

- Cước chú: Trong VB sử dụng 10 cước chú:

Cước chú 1 (tr.48,sgk) giải thích từ vát Cước chú 2 (tr.48,sgk) giải thích từ lòng máng Cước chú 3 (tr.48,sgk) giải thích từ bợt

Cước chú 4 (tr.48,sgk) giải thích từ Nguyễn Phú Cường

Cước chú 5 (tr.49,sgk) giải thích từ thẳng đuỗn Cước chú 6 (tr.50, sgk) giải thích từ thủy dưỡng Cước chú 7 (tr.50, sgk) giải thích từ ang

Cước chú 8 (tr.50, sgk) giải thích từ nồm Cước chú 9 (tr.50, sgk) giải thích từ thúc Cước chú 10 (tr.50, sgk) giải thích từ hãm

 Giúp việc đọc hiểu thông tin trong VB thuận lợi hơn

Hoạt động 2.3: Hướng dẫn HS Tổng kết

a Mục tiêu: Giúp HS

- Khái quát nghệ thuật, nội dung, ý nghĩa của VB

b Nội dung: 

- GV sử dụng KT đặt câu hỏi, tổ chức hoạt động cá nhân

- HS làm việc cá nhân, trình bày sản phẩm, quan sát và bổ sung

Trang 31

c Sản phẩm: Câu trả lời của HS.

d Tổ chức thực hiện

Bước 1: Chuyển giao nhiệm

vụ: Hoạt động cá nhân

?  Khái quát lại những đặc sắc

về nội dung và nghệ thuật của

văn bản?

 Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ.

 HS suy nghĩ cá nhân 2’

và ghi ra giấy

 GV hướng theo dõi,

quan sát HS thảo luận

nhóm, hỗ trợ (nếu HS

gặp khó khăn)

Bước 3: Báo cáo, thảo luận

 Tổ chức trao đổi, trình bày nội

dung đã thảo luận

Bước 4: Đánh giá, kết luận

III Tổng kết

1 Nghệ thuật 

- Trình tự trình bày rõ ràng qua các đề mục, cácphần, các đoạn trong văn bản

- Triển khai thông tin theo trình tự thời gian;theo mối quan hệ nhân quả; kết hợp phươngtiện ngôn ngữ và phi ngôn ngữ để người đọc dễdàng theo dõi, nắm bắt thông tin

2 Nội dung – Ý nghĩa

Văn bản giới thiệu về cách gọt tỉa củ hoa thủytiên

Hoạt động 3: Luyện tập

a.  Mục tiêu: HS hiểu được kiến thức trong bài học để thực hiện bài tập GV giao.

b Nội dung: Trả lời câu hỏi, tham gia trò chơi học tập.

c Sản phẩm: Câu trả lời đúng của HS.

d Tổ chức thực hiện:

*Nhiệm vụ: Vẽ sơ đồ tóm tắt các bước gọt tỉa củ hoa thủy tiên

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

HS hoạt động cá nhân thực hành vẽ sơ đồ tóm tắt các bước gọt tỉa củ hoa thủytiên

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ: HS thực hiện vẽ ra giấy A4

Bước 3: Báo cáo kết quả: GV chụp kết quả, chiếu lên ti vi để cả lớp cùng theo dõi Bước 4 GV công bố kết quả

Trang 32

Dự kiến sản phẩm:

Hoạt động 4: Vận dụng.

 a) Mục tiêu: HS vận dụng kiến thức bài học vào giải quyết tình huống trong thực

tiễn

 b) Nội dung: Viết tích cực

c) Sản phẩm: Câu trả lời, bài viết của HS 

d) Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV giao nhiệm vụ:

Kỹ thuật “Viết tích cực”, kĩ thuật công não

Câu hỏi: Hãy tưởng tượng em là người gọt

được bát thủy tiên đẹp Khi được ngắm thành

quả của mình, em có cảm xúc như thế nào?

Viết đoạn văn khoảng 5 – 7 câu thể hiện cảm

+ Cảm xúc: thú vị, xúc động + Lí do: Cảm nhận chậu hoa

bẹ củ->xén lá->gọt cuống

hoa

Ngâm nước và gọt tải

Ngâm dưỡng thủy tiênthúc hãm thủy tiênChỉnh lá, chỉnh hoa

Thủy dưỡng

Trang 33

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: 

- HS hoạt động cá nhân lập dàn ý, viết đoạn

văn

Bước 3: Báo cáo, thảo luận:

- GV gọi 1 số HS báo cáo sản phẩm học tập.

- Các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung

Bước 4: Kết luận, nhận định: GV nhận xét và

chỉnh sửa đoạn văn (nếu cần)

mình tạo ra, miêu tả vài nét đẹp nổi bật của nó.

+ Cần giữ gìn truyền thống văn hóa tốt đẹp này.

* Hình thức đoạn văn: Đảm bảo hình thức đoạn văn, tránh sai sót về chính tả, ngữ pháp

Rubric đánh giá viết đoạn văn theo chủ đề:

mắc một số lỗi chính tả, ngữ pháp

 ( 5 – 6 điểm)

Nội dung đoạn văn tương đối chi tiết; trình bày cảmxúc ban đầu khi ngắm nhìn bát hoathủy tiên

 (7- 8 điểm)

Nội dung đoạn văn chi tiết; trình bày được suy nghĩ riêng có sức thuyết phục về chủ đề, diễn đạt sáng tạo, có cảm xúc, không mắc lỗichính tả, ngữ pháp. (9- 10 điểm)

 

PHIẾU CHỈNH SỬA BÀI VIẾT Nhiệm vụ: Hãy đọc lại đoạn văn của mình và hoàn chỉnh đoạn văn bằng cách trả lời các câu hỏi sau:

1 Bài viết  đảm bảo hình thức đoạn văn chưa?

Trang 34

NHIỆM VỤ VỀ NHÀ

- Vẽ sơ đồ tư duy về các đơn vị kiến thức của bài học

- Tìm đọc các văn bản thông tin khác viết về quy tắc trong trò chơi

- Chuẩn bị đọc hiểu VB đọc kết nối chủ điểm: Hương khúc (Nguyễn Quang Thiều)

RÚT KINH NGHIỆM

Tiết……ĐỌC KẾT NỐI CHỦ ĐIỂM:

Văn bản : HƯƠNG KHÚC (Nguyễn Quang Thiều)

I Mục tiêu

1 Năng lực

Kết nối chủ điểm: Kết nối văn bản với nội dung trong bài học, khơi sâu chủ điểm

Nét đẹp văn hóa Việt Qua đó, giúp HS:

- Vận dụng kĩ năng đọc để nhận biết chủ đề của VB; nhận biết được tình cảm,cảm xúc của người viết thể hiện qua ngôn ngữ VB

- Liên hệ với chủ điểm của bài học để hiểu hơn về chủ điểm Nét đẹp văn hóa Việt.

2 Phẩm chất: Có ý thức giữ gìn và phát huy nét đẹp văn hóa Việt

II Thiết bị dạy học và học liệu.

1 Thiết bị: Máy chiếu, máy tính, Giấy A0 hoặc bảng phụ để HS làm việc nhóm.

2 Học liệu: SGK, kế hoạch bài dạy, sách tham khảo, Phiếu học tập, rubric đánh

giá

III Tiến trình dạy học

HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG

a Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút sự chú ý của HS vào việc thực hiện

nhiệm việc học tập Khắc sâu tri thức chung cho bài học

b Nội dung hoạt động: HS chia sẻ cách hiểu của mình

c Sản phẩm: Những suy nghĩ, chia sẻ của HS.

d Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV giao nhiệm vụ: Trò chơi “Ai nhanh hơn?”

Trang 35

Hãy kể tên các món xôi mà em biết.

GV mời hai HS đối đầu HS lần lượt kể món xôi nối tiếp nhau (VD: HS 1 – Xôi ngô -> HS 2 nối tiếp – xôi gấc -> HS 1, mỗi HS có 5 giây Nếu quá 5s mà HS không tiếp nối được sẽ bị thua HS còn lại sẽ chiến thắng HS bị thua có thể phạtchống đẩy hoặc hát một bài hát

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: HS đối đầu, tham gia trò chơi

Bước 3: Báo cáo, thảo luận: HS chia sẻ các câu trả lời

=> Dự kiến câu trả lời của HS: xôi đỗ đen, xôi đỗ xanh, xôi ngô, xôi lá nếp, xôi

gấc, xôi khúc, xôi đỗ đỏ, xôi xéo, xôi vò, xôi dừa, xôi trắng, xôi ruốc, xôi gà, xôichim bồ câu, xôi sầu riêng, xôi xoài, xôi hạt dẻ, xôi mít,

Bước 4: Đánh giá, kết luận: Nhận xét câu trả lời của HS, kết nối hoạt động hình

thành kiến thức mới: 

Những trò chơi dân gian, hoạt động văn hóa dân gian góp phần làm nên nét văn hóa Việt Nhưng không dừng lại ở đó, văn hóa ẩm thực của dân tộc cũng góp phần lớn vào kho báu văn hóa Việt với sự phong phú và độc đáo của nó Đặc biệt phải

kể đến là các món ăn được chế biến từ sản vật quê hương Bài học ngày hôm nay

đã thể hiện được điều đó: Tình cảm, cảm xúc của nhân vật trữ tình gửi gắm vào món xôi khúc – “miền kí ức tuổi thơ” Để hiểu rõ hơn điều này, chúng ta cùng đi đọc văn bản “Hương khúc” (Nguyễn Quang Thiều)

HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC Hoạt động 2.1: Trải nghiệm cùng văn bản

Bước 1 Chuyển giao nhiệm vụ:

 GV hướng dẫn HS đọc

- GV mời HS đọc trực tiếp VB trước lớp

- Lưu ý: đọc giọng to, rõ ràng mà vẫn

thể hiện cảm xúc của tác giả; vận dụng

kĩ năng đọc – theo dõi, suy luận

 GV chia lớp thành 2 dãy HS mỗi dãy

trao đổi theo cặp câu hỏi sau:

Dãy 1 thực hiện câu 1.

Dãy 2 thực hiện câu 2. 

Thời gian: 5 phút 

- GV hướng dẫn HS tìm hiểu chung về tác

phẩm: 

I Trải nghiệm cùng văn bản

1 Tác giả: Nguyễn Quang Thiều

b.  Đề tài: Văn hóa ẩm thực Việt

c Thể loại, phương thức biểu đạt:

- Thể loại: Văn bản tản văn.

- Phương thức biểu đạt:: Tự sự

kết hợp miêu tả và biểu cảm

d Bố cục: 

Trang 36

Câu 1 :

? Hãy cho biết vài nét về tác giả văn

bản, xuất xứ và thời gian ra đời của văn

bản. 

? Văn bản viết về đề tài gì?

Câu 2:

? Tác giả đã sử dụng thể loại và PTBĐ?

? Nêu bố cục của văn bản

Bước 2 HS thực hiện nhiệm vụ

GV hướng dẫn HS thực hiện lần lượt từng

yêu cầu

HS thực hiện

Bước 3 Báo cáo, thảo luận

- Đại diện một số cặp ở mỗi dãy lần lượt

trình bày sản phẩm thảo luận

- Các HS khác lắng nghe, bổ sung

 Bước 4 Đánh giá, kết luận

 GV nhận xét mức độ đạt được về kiến

thức, kĩ năng của từng câu trả lời, về thái

độ làm việc khi thảo luận của HS

  Chuẩn kiến thức

- Phần 1 (từ đầu đến “Đang mưa đầy trời đấy”): Giới thiệu về thời điểm rau khúc nở

- Phần 2 (tiếp theo đến “đậm thêm hương rau khúc”): Hồi ức về cách làm món bánh khúc

- Phần 3 (còn lại): Tình cảm của tác giả đối với món bánh khúc

Hoạt động 2.2: Suy ngẫm và phản hồi

a Mục tiêu

- Cảm nhận được sự hấp dẫn của món bánh khúc

- Nhận biết tình cảm, cảm xúc của tác giả với món bánh khúc, với người bà và với

kí ức tuổi thơ

- Hiểu được bài học, thông điệp cuộc sống từ văn bản

- Hiểu được cách thể hiện tư tưởng, tình cảm của tác giả được thể hiện qua văn bản

b Nội dung hoạt động: HS làm việc cá nhân, hoạt động nhóm để tìm hiểu nội

dung và nghệ thuật tác phẩm

c Sản phẩm: Câu trả lời, phiếu học tập đã hoàn thiện của cá nhân và nhóm.

Trang 37

PHIẾU HỌC TẬP: TÌM HIỂU CÁC YẾU TỐ CỦA THỂ LOẠI TẢN VĂN

TRONG VĂN BẢN Đặc điểm thể loại tản văn Biểu hiện trong VB Hương khúc

Câu hỏi chung cho 4 nhóm:

?Ý nghĩa của VB trong việc thể hiện chủ

II Suy ngẫm và phản hồi

1 Chất trữ tình trong văn bản

- Chất trữ tình thể hiện vẻ đẹp của cảm xúc, suy nghĩ, vẻ đẹp của hình ảnh bánh khúc tạo nên rung động thẩm mĩ cho người đọc Những tình cảm đó được bộc

lộ qua hình ảnh chiếc bánh khúc tuổi thơ:+ Niềm tự hào vì chiếc bánh được làm từ

vẻ đẹp của sản vật quê hương: Mùa rau khúc nở rộ trên cánh đồng quê

+ Sự hấp dẫn của bánh khúc đến từ cách làm bánh tỉ mỉ, đong đầy yêu thương của

bà trong từng công đoạn: Từ việc hái lá khúc “bà không bao giờ hái lá khúc vào buổi chiều” mà hái vào lúc sáng sớm khi

sương vẫn còn đọng trên mặt ruộng -> lá khúc ủ nhiều hương nhất đến việc rửa

Trang 38

điểm của bài học?

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:

- Các cá nhân ghi câu trả lời ra giấy, sau đó

thảo luận nhóm theo kĩ thuật khăn trải bàn

- HS bắt cặp trong bàn, hoặc 2 bàn gần

nhau để trao đổi ý kiến

- Chia sẻ với nhóm lớn/cả lớp

Bước 3: Báo cáo, thảo luận:

GV gọi một số đại diện các cặp chia sẻ,

trình bày kết quả

Bước 4: Đánh giá, kết luận

sạch đều rất cẩn thận “bà lấy nước mưa trong bể rửa sạch rau khúc” -> giã

nhuyễn -> trộn rau khúc đã giã với bột nếp

và nhào cho thật nhuyễn -> nặn bánh với nhân là nước mỡ trộn với đậu xanh -> đồ chín

2 Cái tôi trong VB

- Cái tôi của tác giả trong văn bản: Thể

hiện qua từ nhân xưng “tôi”; thể hiện trực tiếp và gián tiếp qua cách tác giả

kể và tả về cách bà làm bánh khúc:

+ Thể hiện trực tiếp như: “Mùi thơn ngậy của rau khúc đồ chín, mùi của gạo nếp, mùi của nhân đậu xanh quyện với mùi hành mỡ món ăn dân giã ngon lạ thường.

+Thể hiện gián tiếp qua cách miêu tả tỉ

mỉ, chi tiết từng đoạn làm bánh; cách lựa chọn từ ngữ miêu tả chiếc bánh, đặc biệt là những tính từ cực tả về tính chất như: thơm ngậy, béo ngậy, ngọt

ngào, ;những biện pháp tu từ: “Tôi

Trang 39

nâng chiếc bánh khúc lên như nâng một báu vật, ”

 Tác giả thể hiện sự yêu thương, trânquý, nâng niu chiếc bánh ấy như nâng niu tất cả những gì đẹp nhất của tuổi thơ và đặc biệt trong đấy còn có những kí ức rất đẹp và ấm áp

về người bà

3 Ngôn ngữ của VB

Ngôn ngữ mộc mạc, chân thật, bình dị;văn phong trong sáng, gợi hình, gợi cảm

Hoạt động 2.3: Hướng dẫn HS tổng kết

a Mục tiêu: Giúp HS khái quát nghệ thuật, nội dung, ý nghĩa của VB Hương khúc

b Nội dung: 

- GV sử dụng KT đặt câu hỏi, tổ chức hoạt động cá nhân

- HS làm việc cá nhân, trình bày sản phẩm, thảo luận

c Sản phẩm: Câu trả lời của HS

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ.

 HS suy nghĩ cá nhân 2’ và ghi ra

giấy

 GV hướng theo dõi, quan sát hỗ

trợ (nếu HS gặp khó khăn)

Bước 3: Báo cáo, thảo luận

 Tổ chức trao đổi, trình bày nội dung

2 Nội dung – Ý nghĩa

Văn bản gợi tình cảm, cảm xúc của tácgiả dành cho chiếc bánh khúc tuổi thơ

Qua đó, thể hiện niềm tự hào về nét đẹp trong văn hóa ẩm thực Việt

Trang 40

HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP

a.  Mục tiêu: HS hiểu được kiến thức trong bài học để thực hiện bài tập GV giao. 

b Nội dung: Trả lời câu hỏi, bài tập

c Sản phẩm: Câu trả lời đúng của HS.

Gợi ý nhóm câu hỏi: 

Câu 1: Câu nào sau đây nói đúng về phương thức biểu đạt của VB:

A Tự sự kết hợp miêu tả, biểu cảm

B Tự sự kết hợp thuyết minh, nghị luận

C Biểu cảm kết hợp miêu tả, thuyết minh

D Miêu tả kết hợp với nghị luận, thuyết minh

Câu 2: Đề tài của VB Hương khúc là:

A Trò chơi dân gian

B Văn nghệ dân gian

C Ẩm thực dân gian

D Sân khấu dân gian

Ngày đăng: 18/02/2023, 14:21

w