PHÒNG GD&ĐT QUỲNH LƯU PHÒNG GD&ĐT QUỲNH LƯU KHẢO SÁT HỌC KỲ II LỚP 9 NĂM HỌC 2019 2020 ĐỀ CHÍNH THỨC Đề thi môn Ngữ văn Thời gian 120 phút (Không kể thời gian giao đề) I ĐỌC HIỂU (2,0 điểm) Đọc đoạn t[.]
Trang 1PHÒNG GD&ĐT QUỲNH LƯU KHẢO SÁT HỌC KỲ II - LỚP 9
NĂM HỌC 2019 - 2020
Đề thi môn: Ngữ văn
Thời gian: 120 phút (Không kể thời gian giao đề)
I ĐỌC HIỂU (2,0 điểm)
Đọc đoạn trích và thực hiện các yêu cầu sau:
… Những buổi sớm mai của thời thơ ấu, tôi thường bị đánh thức khi trời còn tờ
mờ sương, bởi tiếng nước chảy trong trẻo đổ từ gàu vào chiếc thùng thiếc vọng từ ngoài giếng Rồi những âm thanh đến gần hơn Ngay dưới nhà bếp thôi Tiếng nước sôi réo trong ấm, tiếng lửa nổ tanh tách Tiếng phin cà phê va vào nhau lách cách Và tôi trở mình trong chăn, mơ màng ngủ lại giữa chập chùng những tiếng rì rầm trò chuyện của ba mẹ Chuyện lúa gạo, chuyện học hành, chuyện chiếc xe bò đang bị hỏng cái bánh xe, chuyện một người quen ở xa mới về… Thảng hoặc pha những tiếng cười rất nhẹ Đó chính là âm thanh mà tôi yêu thích nhất Tiếng trò chuyện rì rầm ấy, vào buổi ban mai Cái âm thanh thủ thỉ, vừa xa vừa gần, tin cậy, và tràn đầy yêu thương Nó khiến tôi thấy lòng hạnh phúc và bình yên vô hạn…
(https://www.wattpad.com/ nếu biết trăm năm là hữu hạn – Phạm Lữ Ân)
Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích?
Câu 2 Tìm các phép liên kết được sử dụng trong đoạn trích trên?
Câu 3 Tìm từ láy có trong câu văn sau: Và tôi trở mình trong chăn, mơ màng ngủ lại
giữa chập chùng những tiếng rì rầm trò chuyện của ba mẹ
Câu 4 Em hiểu điều gì khiến “tôi thấy lòng hạnh phúc và bình yên”.
II LÀM VĂN (8,0 điểm)
Câu 1 (3,0 điểm)
Dịch Covid -19 đã chia rẽ con người về mọi mặt không gian và xã hội Người ta không dám đứng gần nhau nơi công cộng Người người hạn chế đi lại nếu không cần thiết Học sinh, sinh viên phải nghỉ học để tránh dịch…
Nhưng dường như Virus Corona không ngăn được con người xích lại gần nhau trong tình yêu thương để cùng chung tay góp sức chống dịch
Từ thực tế đó, em hãy viết bài văn nêu suy nghĩ về tình yêu thương
Câu 2 (5,0 điểm): Cảm nhận của em về vẻ đẹp của các cô gái thanh niên xung phong
trong đoạn trích sau:
Còn chúng tôi thì chạy trên cao điểm cả ban ngày Mà ban ngày chạy trên cao điểm không phải chuyện chơi Thần chết là một tay không thích đùa Hắn ta lẩn trong ruột những quả bom Tôi bây giờ còn một vết thương chưa lành miệng ở đùi Tất nhiên, tôi không vào viện quân y Việc nào cũng có cái thú của nó Có ở đâu như thế này không: đất bốc khói, không khí bàng hoàng, máy bay đang ầm ì xa dần Thần kinh căng như chão, tim đập bất chấp cả nhịp điệu, chân chạy mà vẫn biết rằng khắp xung quanh
có nhiều quả bom chưa nổ Có thể nổ bây giờ, có thể chốc nữa Nhưng nhất định sẽ nổ Rồi khi xong việc, quay lại nhìn cảnh đoạn đường một lần nữa, thở phào, chạy về hang Bên ngoài nóng trên 30 độ chui vào hang là sà ngay đến một thế giới khác Cái mát lạnh làm toàn thân rung lên đột ngột Rồi ngửa cổ uống nước, trong ca hay trong
bi đông Nước suối pha đường Xong thì nằm dài trên nền ẩm, lười biếng nheo mắt nghe ca nhạc từ cái đài bán dẫn nhỏ mà lúc nào cũng có pin đầy đủ Có thể nghe, có thể nghĩ lung tung hình như ta sắp mở chiến dịch lớn Ðêm nào xe cũng đi nườm
ĐỀ CHÍNH THỨC
Trang 2nượp ngoài đường Ban đêm chúng tôi được ngủ Nhưng mấy đêm nay thì chịu Ðứa nào cũng leo tót lên trọng điểm, cầm xẻng xúc, nói vài câu buồn cười với một anh lái xe nào đó Vui Chỉ khổ đứa phải trực máy điện thoại trong hang
(Lê Minh Khuê, Những ngôi sao xa xôi, SGK Ngữ văn 9, tập 2,
NXB Giáo dục Việt Nam, 2016, tr.114)
Trang 3
-Hết -HƯỚNG DẪN CHẤM
A YÊU CẦU CHUNG:
1 Có kiến thức văn học và xã hội đúng đắn, bước đầu thể hiện chiều sâu; kĩ năng làm văn khá tốt: bố cục rõ ràng, kết cấu chặt chẽ, diễn đạt trong sáng, giàu hình ảnh và sức gợi cảm, ít mắc lỗi về chính tả, ngữ pháp…
2 Hướng dẫn chấm thi chỉ nêu một số nội dung cơ bản, định tính chứ không định lượng Giám khảo cần hết sức linh hoạt khi vận dụng hướng dẫn chấm, không chỉ đánh giá kiến thức và kĩ năng mà còn chú ý đến thái độ, cảm xúc, tình cảm của người viết Cần khuyến khích những tìm tòi, sáng tạo riêng trong nội dung và hình thức bài làm
3 Tổng điểm của toàn bài là 10,0 điểm, cho lẻ đến 0,25 điểm
B YÊU CẦU CỤ THỂ:
M
Câu
1.
Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích: Tự sự 0,5
Câu
2.
Phép liên kết: Học sinh nêu được các phép liên kết
Phép thế, phép nối
0,5
Câu
3.
Câu
4.
Điều khiến“tôi thấy lòng hạnh phúc và bình yên” đó là: Cái âm
thanh thủ thỉ, vừa xa vừa gần, tin cậy, và tràn đầy yêu thương
(Hoặc học sinh có thể trả lời là nhân vật tôi được nghe những âm
thanh bình dị thân thương của mẹ cha của cuộc sống gia đình.)
0,5
II LÀM VĂN (8,0 điểm)
a Đảm bảo cấu trúc viết bài văn nghị luận. 0,25
b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: tình yêu thương trong cuộc
sống
0,25
c Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm; vận dụng tốt các
thao tác lập luận; kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng
HS có thể có nhiều cách trình bày khác nhau nhưng cần đảm bảo yêu cầu
sau:
* Giải thích: Tình yêu thương:
+ là tình cảm thương yêu, chia sẻ và đùm bọc một cách
thắm thiết giữa người vơi người
+ là sự quan tâm, giúp đỡ của chúng ta đối với những
người xung quanh và làm những điều tốt đẹp cho người
khác và nhất là những người gặp khó khăn hoạn nạn…
* Bàn luận, mở rộng:
0,5
Trang 4- Biểu hiện của tình yêu thương:
+ Trong gia đình: Tình thương, sự hi sinh của ông bà cha
mẹ đối với con cháu Là sự hiếu thuận, trân quý của con
cháu đối với ông bà cha mẹ, sự hòa thuận quý mến lẫn
nhau giữa anh em trong một nhà…
+ Ngoài xã hội: Tình thương sự quan tâm chia sẻ dành cho
những người gặp hoàn cảnh khó khăn thiếu thốn, người có
số phận đau khổ bất hạnh…Biết lên án, đấu tranh chống lại
những thế lực đày đọa, bóc lột, ngược đãi con người
- Ý nghĩa của tình yêu thương:
+ Sưởi ấm tâm hồn những con người cô đơn, đau khổ, bất
hạnh Tạo nên sức mạnh, sự đoàn kết để chúng ta có thể
vững bước vượt qua mọi khó khăn
+ Tạo sức mạnh cảm hoá kì diệu đối với những người “lầm
đường lạc lối”; mang lại niềm hạnh phúc, niềm tin và cơ hội
để có cuộc sống tốt đẹp hơn;
+ Là cơ sở xây dựng một xã hội tốt đẹp, có văn hóa
+…
(Học sinh lấy dẫn chứng cụ thể)
- Phê phán những người trong xã hội sống thiếu tình
thương, vô cảm, dửng dưng trước nỗi đau chung của đồng
loại; những kẻ ích kỉ, chỉ biết lo cho cuộc sống của bản thân
mình mà không quan tâm đến bất cứ ai
- Tình yêu thương có vai trò rất quan trọng trong cuộc sống
- Chúng ta hãy nâng niu hạnh phúc gia đình; hãy sống yêu
thương, biết sẻ chia, đồng cảm với những cảnh ngộ trong
cuộc đời
(Lưu ý: Khuyến khích cho những bài viết biết biết bàn luận, lấy dẫn chứng
từ thực tế của đất nước trong cuộc chống đại dịch Covid-19)
1,5
0.5
d Sáng tạo: Có cách diễn đạt sáng tạo, thể hiện suy nghĩ mới mẻ, sâu sắc
về vấn đề nghị luận
0,25
e Chính tả, dùng từ, đặt câu: Đảm bảo quy tắc chính tả, dùng từ, đặt câu 0,25
a Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận: Có đủ các phần mở bài, thân bài, kết
bài Mở bài nêu được vấn đề, thân bài triển khai được vấn đề, kết bài kết
luận được vấn đề
0,25
c Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm; vận dụng tốt các
thao tác lập luận; kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng
HS có thể có nhiều cách trình bày khác nhau nhưng cần đảm bảo yêu cầu
sau:
* Giới thiệu tác giả, tác phẩm và nêu vấn đề nghị luận
* Làm nổi bật hình ảnh các cô gái TNXP trong đoạn văn:
- Giới thiệu khái quát hoàn cảnh sống và chiến đấu của các cô gái TNXP:
Đầy thử thách, hiểm nguy, cái chết luôn rình rập cận kề
0,5 0,5
Trang 5- Trong hoàn cảnh đầy gian khổ, các cô gái hiện lên với nhiều phẩm chất
đẹp đẽ:
+ Những cô gái gan dạ, dũng cảm kiên cường, có lí tưởng sống đẹp, khao
khát được cống hiến đáng khâm phục
+ Ngoài ra, ba cô gái còn rất mơ mộng, yêu đời, nữ tính, tràn đầy tinh thần
lạc quan …
- Đoạn văn ngắn nhưng thể hiện được những nét nghệ thuật tiêu biểu của
toàn tác phẩm, từ cách nhà văn sử dụng ngôi kể, cách sử dụng kiểu câu,
ngôn ngữ và đặc biệt là nghệ thuật tương phản đối lập, khắc họa không
gian…
* Đánh giá:
- Từ hình thức nghệ thuật kể chuyện đặc sắc; khắc họa không gian đối lập,
nhân vật chân thực sinh động Nhà văn Lê Minh Khuê tái hiện vẻ đẹp của
ba cô gái thanh niên xung phong đã cho ta những cảm nhận rõ nét về hình
ảnh những cô gái thanh niên trên tuyến đường Trường Sơn trong thời kì
kháng chiến chống Mỹ cứu nước Hình ảnh đẹp của một thế hệ thanh niên
anh hùng sống và cống hiến hết mình cho tổ quốc Họ góp một phần
không nhỏ vào công cuộc bảo vệ tổ quốc đáng tự hào, đáng ngưỡng mộ
của dân tộc ta
- Thái độ và trách nhiệm của thế hệ trẻ với lịch sử, với đất nước…
1,0 1,0 0,5
0,5
d Sáng tạo: Có cách diễn đạt sáng tạo, thể hiện suy nghĩ mới mẻ, sâu sắc
về vấn đề nghị luận
0,25
e Chính tả, dùng từ, đặt câu: Đảm bảo quy tắc chính tả, dùng từ, đặt câu 0,25