Thúc đẩy thực hành Báo cáo khảo sát Mức độ sẵn sàng thực hành ESG tại Việt Nam 2022: Từ Tầm nhìn đến hành động ESG trong ngành Dịch vụ Tài chính Việt Nam Phối hợp với... Mức độ sẵn sà
Trang 1Thúc đẩy thực hành
Báo cáo khảo sát
Mức độ sẵn sàng thực hành ESG tại Việt Nam 2022:
Từ Tầm nhìn đến hành động
ESG trong ngành
Dịch vụ Tài chính Việt Nam
Phối hợp với
Trang 22
Nội dung
Định hình lại ngành Dịch vụ Tài chính theo ESG
Tích hợp nội dung chương trình ESG
Từ nguyên tắc ESG sang hành động cụ thể
Định hướng tương lai cho các tổ chức tài chính
Đầu mối liên hệ
Trang 3Định hình lại ngành
Dịch vụ Tài chính
theo ESG
1
Trang 4Mức độ sẵn sàng thực hành ESG của ngành Dịch vụ Tài chính
Khảo sát của PwC Việt Nam phối hợp với Viện Thành viên Hội đồng quản trị
Việt Nam (VIOD) về mức độ sẵn sàng thực hành ESG đào sâu vào những
câu hỏi trên đây Báo cáo này là phần trích dẫn tập trung vào ngành Dịch vụ
Tài chính tổng hợp ý kiến quan điểm từ 51 đại diện từ Dịch vụ Tài chính
tham gia khảo sát trong khoảng thời gian từ tháng 5 đến tháng 8 năm nay.
Báo cáo này cung cấp thông tin phân tích và đánh giá chuyên sâu về mức
độ sẵn sàng thực hành ESG, những thách thức và cơ hội mà các tổ chức tài
chính tại Việt Nam nhìn thấy trong chương trình hành động về ESG.
Mặc dù có thể là thách thức lớn nhưng quá trình tích hợp ESG vào hoạt
động của tổ chức tài chính mang đến cơ hội vàng để đổi mới và tạo ra sự
khác biệt Chúng tôi hy vọng rằng báo cáo này sẽ hữu ích để giúp độc giả
đánh giá mức độ sẵn sàng của các tổ chức tài chính tại Việt Nam trong việc
áp dụng thực hành ESG, đồng thời có cái nhìn về những thách thức và cơ
hội mà thực hành này có thể mang lại.
Chương trình hành động về ESG đang nổi lên ngày càng mạnh mẽ
Đề tài ESG đang được các doanh nghiệp chú ý hơn bao giờ hết và chủ đề
này cũng đang đặc biệt thu hút sự chú ý của ngành Dịch vụ Tài chính, mặc
dù đây không phải vấn đề hoàn toàn mới Các tổ chức tài chính thường
phải đưa ra những lựa chọn có tác động lớn đến xã hội và do đó từ lâu họ
đã phải cân nhắc các vấn đề về trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp
Tương tự như vậy, các tổ chức tài chính trong hơn một thập kỷ qua đã cố
gắng cải thiện hệ thống quản trị và tính minh bạch sau cuộc khủng hoảng
tài chính năm 2008.
Giờ đây, khi ESG trở thành tiêu đề hàng đầu trên toàn cầu, các tổ chức tài
chính đang đánh giá và triển khai hành động, dựa trên những gì họ có thể
đưa vào chương trình thực hành ESG cũng như những cơ hội mà ESG có
thể mang lại.
Bước tiến của tài chính bền vững tại Việt Nam
Ngành Dịch vụ Tài chính, nhân tố chủ đạo của nền kinh tế, đóng vai trò
quan trọng trong việc thúc đẩy các nỗ lực toàn diện hướng tới sự phát triển
bền vững Do đó, việc tích hợp các nguyên tắc ESG vào chiến lược cốt lõi
và hoạt động của các tổ chức tài chính là mấu chốt Để đạt được mục tiêu
này, các nhà hoạch định chính sách của Việt Nam đang đẩy mạnh tích hợp
ESG vào cấu trúc của ngành Dịch vụ Tài chính.
Vậy ngành Dịch vụ Tài chính phản ứng như thế nào với ESG? Đây có nên
được coi là một yêu cầu tuân thủ hay là sáng kiến chiến lược? Có bao
nhiêu cơ hội được tạo ra bằng cách chủ động tham gia vào tiến trình
chuyển đổi ESG của quốc gia? Và quan trọng nhất, cần phải làm gì để thúc
đẩy nhanh việc tích hợp các vấn đề ESG vào chiến lược và hoạt động của
tổ chức tài chính?
Giới thiệu về Môi trường, Xã hội
và Quản trị (ESG)
Trang 5lượng rác thải ra hay
lượng tài nguyên thiên
nhiên cần thiết cho quá
trình vận hành doanh
nghiệp
XÃ HỘI
Các mối quan hệ và danh tiếng được củng
cố thông qua các giao dịch kinh doanh của bạn tại các cộng đồng nơi doanh nghiệp hoạt động
QUẢN TRỊ
Cơ chế giám sát bao gồm các hoạt động kiểm soát, quy trình và thông lệ cần thiết để quản trị doanh nghiệp và đưa ra các quyết định hiệu quả vì lợi ích chung của doanh nghiệp
Khan hiếm nước
Quản lý năng lượng
Đa dạng sinh học & sử dụng
đất
Khác
Người lao động
Nhu cầu cơ bản & phúc lợi
Đa dạng & toàn diện Tuyển dụng & thăng tiến Trải nghiệm của người lao động
Khách hàng
An toàn và chất lượng sản phẩm
Thông lệ bán hàng Quyền riêng tư & bảo mật dữ liệu
Mô hình kinh doanh
Vận hành bền vững Thiết kế & quản lý vòng đời sản phẩm
Quản lý chuỗi cung ứng Khả năng tiếp cận Đầu tư vào cộng đồng
Thông lệ kinh doanh
Đạo đức Hành vi cạnh tranh
Minh bạch & Công bố thông tin
Thuế
Kế toán & Kiểm toán nội bộ
Ban lãnh đạo
Hồ sơ của Hội đồng Quản trị
& Ban giám đốc Chế độ lương thưởng của Hội đồng Quản trị/cấp điều hành Mục đích và giá trị
Rủi ro và cơ hội Quyền sở hữu & Kế thừa
Hiểu về ESG
ESG là một bộ tiêu chuẩn về môi trường, xã hội và quản trị doanh nghiệp trong quá trình
vận hành của tổ chức ESG đóng vai trò như kim chỉ nam giúp các bên liên quan hiểu rõ
cách thức doanh nghiệp quản lý các rủi ro cũng như cơ hội ở ba khía cạnh này
Nội dung trong từng khía cạnh là gì?
Nội dung: Nội dung:
Trang 6Góc nhìn của nhà lãnh đạo
Các cơ hội liên quan đến ESG ngày càng trở nên
quan trọng hơn đối với các tổ chức tài chính Cơ sở
vững chắc về ESG có thể tạo ra các giá trị lâu dài và
bền vững Cơ sở đó giúp chúng tôi khai thác các thị
trường mới để tăng doanh thu, đồng thời nâng cao
lợi tức đầu tư
Đối với MUFG Việt Nam, ESG mang đến cho chúng
tôi cơ hội đóng góp trực tiếp vào quá trình chuyển
đổi liên quan đến ESG của các khách hàng và quốc
gia nói chung.
Chúng tôi đã tham gia tích cực vào các cuộc đối
thoại của Chính phủ cũng như kết nối khách hàng
với các cơ quan hữu quan nhằm giúp Việt Nam thúc
đẩy quá trình chuyển đổi xanh như cam kết đã đưa
ra tại COP26.”
Takeshi Masuyama
Tổng Phụ trách Việt Nam,Tổng Giám đốc Chi nhánh Hà NộiMUFG Bank, Ltd
Trang 7Cơ hội và thách thức lớn để ngành Dịch vụ Tài chính Việt Nam vươn lên dẫn đầu
Việt Nam là một trong những quốc gia có khả năng bị ảnh hưởng nhiều nhất bởi biến đổi khí hậu với mức thiệt hại ước tính khoảng 523 tỷ USD, tương đương 14.5% GDP đến năm 2050
Vì vậy, xây dựng nền tài chính xanh đóng vai trò quan trọng trong phát triển bền vững Ngoài
ra, nền tài chính xanh mở ra những cơ hội mới đồng thời cũng mang lại nhiều lợi ích cho chính các doanh nghiệp
1,7 tỷ USD
doanh thu mà các tổ chức tài chính có
thể thu được từ phát hành trái phiếu để
tài trợ cho các dự án ESG
134 triệu USD
do Quỹ Anh Quốc hỗ trợ để thúc đẩy
Tài chính Xanh ở Đông Nam Á
753 tỷ USD
vốn đầu tư cho khí hậu mà Việt Nam
có thể thu hút từ năm 2016 đến 2030
15,5 tỷ USD
thông qua nguồn vốn đầu tư công và tư
nhân của các quốc gia G7 để hỗ trợ
Việt Nam giảm mức độ sử dụng than
Việt Nam đứng thứ 2 về phát hành trái
phiếu xanh tại ASEAN:
1,5 tỷ USD năm 2021
cao gấp 5 lần so với mức 0,3 tỷ USD năm 2020
>30%
Doanh nghiệp càng đa dạng càng có lợi:
có lợi nhuận cao hơn những doanh nghiệp không đa dạng
có tỷ lệ trung bình của phụ nữ tham gia ban lãnh đạo, thì
Thách thức đối với các tổ chức tài chính
Đạt được sự cân bằng phù hợp:
dự đoán đầy đủ các rủi ro liên quan
Chuyển chiến lược ESG vào
hệ sinh thái của doanh nghiệp
Điều chỉnh việc quản lý các bên liên
quan và phổ biến kiến thức về ESG
1
2
3
4 5 6
15%
Đồng thời, các doanh nghiệp đạt điểm cao về tính bền vững có xu hướng hoạt động tốt hơn những doanh nghiệp không có
Cơ hội cho tài chính bền vững
Trang 8Hành trình tài chính bền vững
của Việt Nam
• Chiến lược phát triển ngành Ngân
hàng Việt Nam đến năm 2025 và
phát hành trái phiếu doanh nghiệp,
bao gồm trái phiếu xanh
(163/2018/ND-CP)
• Quyết định về Đề án phát triển
ngân hàng xanh (1604/QD-NHNN)
và Sổ tay đánh giá rủi ro môi
trường & xã hội cho từng lĩnh vực
cụ thể
• Chỉ thị của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về Thúc đẩy tăng trưởng tín dụng xanh
và Quản lý Rủi ro Môi trường & Xã hội trong hoạt động cấp tín dụng và Kế hoạch hành động của ngành ngân hàng để triển khai Chiến lược Quốc gia về tăng trưởng xanh đến năm 2020 (Chỉ thị 03/CT-NHNN)
• Công văn yêu cầu các tổ chức
• Công bố thông tin phát thải khí
nhà kính của các công ty niêm
yết đại chúng tại Thông tư
96/2020/TT-BTC
• Ủy ban Chứng khoán Nhà nước ban hành Hướng dẫn: Cách thức phát hành Trái phiếu xanh, trái phiếu xã hội và trái phiếu phát triển bền vững
• Quy định về chào bán, giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ trên thị trường trong nước và quốc tế, trong đó có đề cập đến trái phiếu xanh (Nghị định 153/2020/ND-CP)
• Sáng kiến về các Nguyên tắc ngân hàng bền vững ASEAN được thông qua
• Dự thảo Thông tư của Ngân hàng Nhà nước hướng dẫn thực hiện quản lý rủi ro môi trường trong hoạt động cấp tín dụng của tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài
• Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2011-2020, tầm nhìn đến năm 2050 được phê duyệt (Quyết định 1393/QĐ-TTg)
Tín hiệu rõ ràng từ chính phủ Việt Nam và các cơ quan quản lý
Việc phê duyệt Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam-Châu Âu (EVFTA) bao gồm một số
điều khoản về ESG về bảo vệ tài sản, quyền lao động và phát triển bền vững - cho thấy
những dấu hiệu mạnh mẽ về cam kết ESG của Việt Nam
Trong ngành Dịch vụ Tài chính, Việt Nam nằm trong số 38 nền kinh tế thị trường mới nổi đã
khởi xướng các cải cách ngân hàng quan trọng để thúc đẩy phát triển và chống biến đổi khí
hậu vào năm 2019 Điều này diễn ra trước thềm Hội nghị Biến đổi Khí hậu lần thứ 26 của
Liên hợp quốc (COP26)
Không dừng lại ở đó Năm 2021, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Việt Nam (SSC) ban
hành hướng dẫn về Phương thức Phát hành Trái phiếu Xanh, Trái phiếu Xã hội và Trái
phiếu Bền vững Nghị định số 53 Quy định về trái phiếu doanh nghiệp do Chính phủ Việt
Nam ban hành cùng năm cũng đề cập đến trái phiếu xanh
Trang 9Tích hợp nội dung
chương trình ESG
2
Trang 10Góc nhìn của nhà lãnh đạo
Để xây dựng một Việt Nam tốt đẹp và bền vững hơn,
chúng ta cần sự cam kết và hợp tác chung của nhiều bên
liên quan Ngành Dịch vụ Tài chính, với tư cách là nhà
cung cấp vốn cho các doanh nghiệp nên đóng một vai trò
quan trọng trong hành trình này.
Các tổ chức tài chính tại Việt Nam cần tạo mối liên kết
chặt chẽ hơn giữa mục đích và lợi nhuận, đồng thời nhận
ra giá trị của việc đưa ESG vào chiến lược doanh nghiệp
Điều này sẽ cho phép họ xây dựng nền tảng vững chắc
cho sự tăng trưởng bền vững và toàn diện trong tương lai.
Nền tảng này sẽ cho phép các tổ chức tài chính không chỉ
thúc đẩy chuyển đổi trong ngành này mà còn thúc đẩy áp
dụng ESG trong các ngành khác thông qua việc cung cấp
tài chính bền vững.”
Đinh Thị Quỳnh Vân
Tổng Giám đốcPwC Việt Nam
Trang 11Kết quả khảo sát cho thấy 88% số người được phỏng vấn trong ngành Dịch vụ tài chính đã thực hiện hoặc có kế hoạch thực hiện các cam kết ESG Trong số đó, gần 89% cho rằng Nâng cao hình ảnh và uy tín thương hiệu là yếu tố hàng đầu thúc đẩy họ xem xét các cam kết ESG và 71% cho rằng Năng lực cạnh tranh là yếu tố thứ hai Đối với các tổ chức không có kế hoạch thực hiện các cam kết ESG trong 2-4 năm tới, hơn hai phần
ba cho biết họ sẽ có động lực xem xét lại đề xuất
này vì lý do Thương hiệu hoặc Áp lực từ chính
phủ Điều này cho thấy dấu hiệu rằng một khi các
nguyên tắc/giải pháp ESG được triển khai, hầu hết các tổ chức tài chính sẽ bắt đầu hành trình ESG
đã cam kết ESG hoặc
đã lập kế hoạch nhưng chưa thực hiện
trong giai đoạn lập kế hoạch cho 2-4 năm tới
Giữ vững năng lực cạnh tranh (56%)
Năng lực cạnh tranh (81%)
Được nêu
lên nhiều
thứ ba
Giữ vững năng lực cạnh tranh (33%)
Thu hút & giữ nhân lực
(39%) / Áp lực từ chính phủ (39%)
Áp lực từ chính phủ (74%)
Trang 12Câu hỏi: Hãy xếp hạng theo mức độ quan trọng của các yếu tố sau đối với chiến lược của tổ chức
12
ESG thường đề cập đến các vấn đề môi trường
như biến đổi khí hậu và khan hiếm tài nguyên,
đặc biệt là sau COP26 và được tái khẳng định tại
COP27 Trên thực tế, kết quả khảo sát của chúng
tôi cho thấy điều này chưa đúng đối với ngành
Dịch vụ Tài chính của Việt Nam
Khảo sát của chúng tôi cho thấy phần lớn (67%)
số người được phỏng vấn trong ngành Dịch vụ
Tài chính xếp hạng yếu tố quản trị là ưu tiên hàng
đầu, tiếp theo là yếu tố xã hội (67%) ưu tiên thứ
hai và yếu tố Môi trường (55%) là ưu tiên thứ ba
Đây có thể là do tính chất chịu sự quản lý nhà
nước chặt chẽ của ngành ngân hàng, cùng với
những thách thức nhất định mà ngành Dịch vụ
Tài chính phải đối mặt gần đây, một phần do thiếu
các tiêu chuẩn quản trị doanh nghiệp
Phát hiện này tương tự với kết quả từ báo cáo
Tài chính công bằng tại Việt Nam trong đó nghiên
cứu các cam kết thực hành ESG của 10 ngân
hàng thương mại Việt Nam Trong cả hai báo
cáo, yếu tố 'E' (môi trường) đều xếp dưới quản trị
và xã hội
Việc tập trung vào quản trị rất có thể bắt nguồn từ
niềm tin của các doanh nghiệp rằng quản trị tốt
hơn sẽ cho phép ra quyết định hiệu quả hơn ở cả
khía cạnh môi trường và xã hội
Sự kết hợp của các yếu tố E, S và G tạo ra
kết quả tốt hơn trong dài hạn.
Báo cáo mới đây của MSC cho thấy rằng
mặc dù quản trị trong ESG có tác động nhiều
hơn đến hiệu quả hoạt động của các doanh
nghiệp trong thời gian ngắn (một năm),
nhưng trong thời hạn dài hơn, cả ba yếu tố
đều quan trọng để đạt được hiệu quả hoạt
động vượt trội Sử dụng dữ liệu trong khoảng
thời gian 13 năm, nghiên cứu này đã tìm thấy
điểm số ESG tổng thể, theo đó tổng hợp
trọng số chuyên biệt theo ngành của cả ba
khía cạnh E, S và G có kết quả dài hạn tốt
hơn bất kỳ chỉ số riêng lẻ nào.
67 %
Quản trị (G)
được xếp là
ưu tiên hàng đầu
Trang 13https://www.shutterstock.com/vi/ima ge-photo/skyscraper-buildings-city- blue-sky-1563439783
Từ nguyên tắc ESG
sang hành động cụ thể
3
Trang 14Mitsubishi UFJ Financial Group (MUFG) đã tích hợp các yếu
tố ESG vào chiến lược kinh doanh như thế nào?
Cam kết của MUFG về phát triển bền vững được thể hiện bởi mục
đích kinh doanh hướng tới một tương lai tươi sáng hơn cho cả
khách hàng và cộng đồng nơi chúng tôi hoạt động Vì vậy, chúng
tôi tin tưởng chắc chắn rằng việc hợp tác với các thành viên trong
ngành và xã hội để đương đầu với các vấn đề môi trường và xã
hội là một phần không thể thiếu trong sứ mệnh của chúng tôi với
tư cách là một tổ chức tài chính toàn cầu
Để thực hiện mục tiêu phát triển bền vững, chúng tôi đã cam kết
tài trợ tổng cộng 35 nghìn tỷ Yên (tương đương 306,7 tỷ USD) cho
hoạt động tài chính liên quan đến tính bền vững trên toàn cầu đến
năm 2030 Chúng tôi cũng đã công bố cam kết đạt được mục tiêu
Net Zero (mục tiêu không phát thải carbon ròng) trong các hoạt
động của MUFG vào cùng năm và trong danh mục đầu tư tài chính
vào năm 2050 Và kể từ khi gia nhập Liên minh Ngân hàng Net
Zero (NZBA) vào năm 2021, MUFG đã lãnh đạo Nhóm Theo dõi
Công tác Tài chính & Tham gia (Financial & Engagement Work
Track) của NZBA và đặc biệt lãnh đạo Nhóm Nghiên cứu Tài chính
Chuyển đổi Châu Á (Asia Transition Finance Study Group), với
nhiệm vụ tạo ra một khuôn khổ mạnh mẽ cho tài chính chuyển đổi
Tại Việt Nam, MUFG đã thành lập một nhóm chuyên trách về ESG
để phối hợp chặt chẽ với các văn phòng toàn cầu và khu vực để
tận dụng những hiểu biết sâu rộng và chuyên môn về tài chính bền
vững nhằm nâng cao nhận thức về chuyển đổi năng lượng và hỗ
trợ các sáng kiến phát triển bền vững của khách hàng và các bên
liên quan
Tại MUFG, chúng tôi tin tưởng chắc chắn rằng sự tham gia, cam
kết và kiên trì là rất quan trọng để đạt được một xã hội trung hòa
carbon Sự tham gia thường xuyên với khách hàng và các bên liên
quan là chìa khóa để thúc đẩy quá trình chuyển đổi công bằng và
có trật tự để hướng tới mục tiêu Net Zero
Vì vậy, chúng tôi thường xuyên có các cuộc đối thoại với các Cơ
quan Tín dụng Xuất khẩu (CA), chủ trì tổ chức một số hội thảo trao
đổi kiến thức với các cơ quan chính phủ như Ngân hàng Nhà
nước Việt Nam về bối cảnh Môi trường, Xã hội và Quản trị, cũng
như thảo luận với Bộ Công thương để trao đổi thông tin về sự phát
triển của ngành điện
Câu chuyện ESG của
một Tổ chức tài chính hàng đầu