Bài 2 đấu tranh cho một thế giới hòa bình

KÕ ho¹ch lªn líp Ng÷ v¨n 9 2017 2018 Ngày soạn Ngày giảng Bµi 2 TiÕt 6,7 V¨n b¶n §Êu tranh cho mét thÕ giíi hoµ b×nh (G G M¸c kÐt) I/ Mục tiêu (Tài liệu) II/ Chuẩn bị GV nghiên cứu bài học, xây dựng k[.]

Ngày soạn:

Ngày giảng:

Bài 2 - Tiết 6,7 Văn bản: Đấu tranh cho một thế giới hoà bình

(G.G Mác-két)

I/ Mục tiờu (Tài liệu)

II/ Chuẩn bị:

- GV: nghiờn cứu bài học, xõy dựng kế hoạch lờn lớp, tranh ảnh tư liệu về chiến tranh

- HS: soạn bài, bảng phụ, bỳt dạ

III/ Tổ chức cỏc hoạt động học của HS

1/ Ổn định tổ chức

2/ Kiểm tra đầu giờ (Kiểm tra sự chuẩn bị của HS)

3/ Tổ chức cỏc hoạt động học tập

A/Hoạt động khởi động

- GV trình chiếu một số hình ảnh về

chiến tranh: Mĩ ném bom nguyên tử ở NB

trong chiến tranh thế giới thứ hai, cái chết

của cậu bé Si-ri-a bên bờ biển khi di c vì

chiến tranh, cuộc khủng bố 11/9 tại Mĩ

- HS quan sát và chia sẻ những hiểu

biết của mình về nội dung các bức tranh

và nói lên mong ớc của mình

- GV nhận xét và nêu vấn đề bài

học:

Chiến tranh mang đến bao đau

th-ơng, mất mát cho con ngời Hiện nay

chiến tranh vẫn xảy ra ở nhiều nơi trên

thế giới Cuộc chạy đua vũ trang, đặc

biệt là vũ khí hạt nhân vẫn đang diễn

ra và ngày càng căng thẳng Vậy cuộc

chạy đua vũ trang đó ảnh hởng đến sự

phát triển của thế giới ntn và chúng ta

cần phải làm gì trớc nguy cơ chiến tranh

hạt nhân?

B/Hoạt động hỡnh thành kiến thức

- GV HD HS đọc VB

- HS đọc VB -> NX -> GV NX, uốn nắn

cách đọc cho HS

- GV: Trình chiếu ảnh chân dung t/g.

- HS: q/s và nghiên cứu chú thích (*)

H: Nêu những hiểu biết của em về

I/ Đọc, tỡm hiểu chung

1 Tác giả

- Ga-bri-en Gác-xi-a

Mác-két (1928-2014), là nhà văn, nhà báo, nhà hoạt

động chính trị ngời Cô-lôm-bi-a

tác giả?

GV: Chốt lại, kết hợp mở rộng, trình

chiếu hình ảnh về cuốn tiểu thuyết

Trăm năm cô đơn.

- Ông xuất thân trong một gia đình tri

thức nghèo, bố mẹ vất vả kiếm sống Ông

sống với ông bà ngoại Năm 18 tuổi, theo

-ớc nguyện của bố, ông vào học ngành luật

(Đại học luật quốc gia) Bô-gô-ta, ông

không thiết tha lắm Niềm đam mê của

ông là văn chơng Ông sáng tác trên nhiều

lĩnh vực: viết báo, phóng sự, truyện

ngắn, tiểu thuyết

- Ông có nhiều đóng góp cho nền hoà

bình nhân loại thông qua các hoạt động

xã hội và sáng tác văn học

- Là tỏc giả của nhiều tiếu thuyết và nhiều tập truyện

ngắn theo khuynh hướng hiện thực huyền ảo

- ễng đặc biệt nổi tiếng với tiểu thuyết “Trăm năm

cụ đơn” (1967) Cuốn sỏch này đó được trao giải

thưởng Chi-an-chi-a-nụ của I-ta-li-a, được Phỏp

cụng nhận là cuốn sỏch nước ngoài hay nhất trong

năm và được giới phờ bỡnh văn học Mĩ xếp là một

trong 12 cuốn sỏch hay nhất của văn học thế giới vào

những năm 60 của thế kỉ XX

H: Xác định thể loại và chủ đề của

VB? VB thuộc loại VB nào?

- HS báo cáo, chia sẻ, GV chốt KT

GV: Y/c HS giải nghĩa một số từ khó

GV: Giải thích thêm một số từ ngữ.

- Vũ khí hạt nhân: loại vũ khí ứng dụng

hiệu ứng nổ hạt nhân gây ra sức nổ

hủy diệt lớn

- Lí trí của tự nhiên: quy luật lô gíc tất

yếu của tự nhiên

- HS HĐNB 3’ câu hỏi 2.a TL/18 -> Báo

cáo, chia sẻ -> GV chốt máy chiếu ->

HS hoàn thiện vào vở

2 Tác phẩm

- Là văn bản nhật dụng

nói về nguy cơ của chiến

tranh hạt nhân và hậu quả của các cuộc chạy

đua vũ trang trên thế giới

- Phơng thức biểu đạt: nghị luận kết hợp tự sự, biểu cảm, thuyết minh

c Các chú thích khác (TL/17,18)

II/ Tỡm hiểu văn bản

*Bố cục (4 phần)

- HS hoàn thiện vở ghi

- Phần 1: Từ đầu vận mệnh thế giới.

(Kho vũ khí hạt nhân có nguy cơ huỷ

diệt trái đất, đe dọ nghiêm trọng vận

mệnh t/g)

- Phần 2: Tiếp cho toàn thế giới (Cuộc

chạy đua vũ trang vô cùng tốn kém hiện

nay đã làm mất đi khả năng cải thiện

đời sống cho hàng tỉ ngời)

- Phần 3: Tiếp điểm xuất phát của nó

(Chiến tranh hạt nhân không chỉ đi ngợc

lại lí trí của loài ngời mà còn đi ngợc lại

với lí trí của tự nhiên)

- Phần 4: Còn lại (Chúng ta phải ngăn

chặn cuộc chiến tranh hạt nhân, đấu

tranh cho một thế giới hoà bình)

H: Tác giả đã chỉ ra nguy cơ chiến

tranh hạt nhân đang đe doạ loài

ng-ời ntn?

- HSHĐCN 2’ tìm chi tiết -> Báo cáo,

chia sẻ

- GV : NX, KL, trình chiếu chi tiết

H: Những nguy cơ ghê gớm đó đợc tác

giả so sánh với hình ảnh nào ? Tác

dụng ?

- Thanh gơm Đa-mô-clét Nhấn mạnh

mối nguy cơ đe dọa trực tiếp sự sống

của con ngời

H: Những con số mà tác giả đa ra

nhằm mục đích gì ?

- Nâng cao nhận thức cho mọi ngời về

nguy cơ chiến tranh hạt nhân và sự huỷ

diệt ghê gớm của chiến tranh

H: Em có nhận xét gì về cách lập

luân và nêu dẫn chứng của tác giả ?

GV: Để cho thấy t/c hiện thực và khủng

1 Nguy cơ chiến tranh hạt nhân

+Hơn 50.000 đầu đạn hạt nhân đã đợc bố trí trên khắp hành tinh (1 ngời ngồi trên 4 tấn thuốc

nổ ) + Tất cả chỗ đó nổ tung lên sẽ làm biến hết thảy,

k 0 phải 1 lần mà là 12 lần mọi dấu vết của sự sống trên trái đất

+ Tiêu diệt các hành tinh xung quanh mặt trời cộng 4 hành tinh nữa và phá huỷ thế thăng bằng của hệ mặt trời.

- Cách vào đề trực tiếp,

so sánh hình ảnh, số liệu

cụ thể, rõ ràng

-> Gây sự chú ý cho ngời

đọc, tạo ấn tợng mạnh mẽ

về tính hệ trọng của vấn

đề: nguy cơ chiến tranh hạt nhân đe doạ loài ngời

khiếp của nguy cơ này tác giả đã bắt

đầu bài viết bằng việc xác định cụ thể

t/gian (Hôm nay ngày 8 – 8 – 1986) và đã

đa ra những số liệu cụ thể với một phép

tính đơn giản cho ta thấy sự khủng

khiếp của của nguy cơ chiến tranh hạt

nhân Ngoài ra tác giả còn dẫn điển

tích, dùng phép so sánh, sử dụng biện

pháp tăng cấp để nhấn mạnh điều đó

H: Cách lập luận ấy có tác dụng gì ?

Em hiểu đợc điều gì về nguy cơ của

chiến tranh hạt nhân?

GV: MR kết hợp trình chiếu hình ảnh về

chiến tranh ở NB, VN

Trên thực tế trong CTTGT2 (8/1945)

Mĩ đã thả hai quả bom nguyên tử xuống

hai thành phố Hi-rô-xi-ma và Na-ga-sa-ki

của Nhật Bản Khi bom phát nổ ngay lập

tức đã làm 25 vạn ngời chết Đến năm

1951 có thêm 10 vạn ngời chết Hay trong

chiến tranh ở VN, Mĩ đã rải chất độc

màu da cam từ năm 1967 Đến nay, CT đã

lùi xa hơn 30 năm song nỗi đau về những

di chứng vẫn còn dai dẳng giết dần, giết

mòn con ngời với bao nạn nhân của CT

Tiết 2 HS: Chú ý phần 2 "Niềm an ủi đủ tiền

xoá nạn mù chữ cho toàn thế giới"

H: Để ngời đọc thấy đợc cái giá của cuộc

chạy đua vũ trang hạt nhân, tác giả đã

đa ra những dẫn chứng trong các lĩnh

vực nào ?

GV: HD HS lập bảng so sánh

- HS: HĐN 5’ cõu hỏi 2.c TL/18 -> Ghi kết quả

thảo luận vào vở cỏ nhõn -> Bỏo cỏo, chia sẻ ->

GV chốt MC

Các Chi phí cho Những việc có

và toàn bộ sự sống trên trái đất

2 Sự tốn kém và tính chất phi lí của cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân

vực cuộc chạy đua vũ trang thể làm với chi phí đó

Xã hội

- 100 máy bay

ném bom chiến

l-ợc B.1B của Mĩ và

gần 7000 tên lửa

vợt đại châu.

- Thực hiện một chơng trình cứu trợ giải quyết những vấn đề cấp bách cho 500 triệu trẻ em nghèo khổ nhất thế giới.

Y tế

- 10 chiếc tàu

sân bay mang vũ

khí hạt nhân

trong số 15 chiếc

mà Hoa Kì dự

định đóng đến

năm 2000.

- Đủ để thực hiện chơng trình phòng bệnh trong

14 năm, bảo vệ hơn 1 tỉ ngời sốt rét, cứu hơn 14tr trẻ em

Tiếp

tế

thực

phẩm

- 149 tên lửa MX.

- 27 tên lửa MX.

- Thừa để cung cấp lợng ca-lo cho

575 tr ngời thiếu dinh dỡng.

- Đủ trả tiền nông

cụ cần thiết cho các nớc nghèo để

có thực phẩm trong 4 năm

Giáo

dục

- Hai chiếc tàu

ngầm mang vũ

khí hạt nhân.

- Đủ tiền xóa nạn

mù chữ cho toàn thế giới.

GV: Đây đều là những lĩnh vực hết sức

thiết yếu trong cuộc sống con ngời, đặc

biệt là với các nớc nghèo, cha phát triển

H: Em có nhận xét gì về cách lập

luận và hệ thống dẫn chứng của tác

giả?

H: Qua đó em nhận thức đợc điều gì

về cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân

đang diễn ra hiện nay?

- GV: Nghệ thuật lập luận của tác giả ở

đoạn này thật đơn giản mà có sức

thuyết phục cao, không thể bác bỏ đợc

Tác giả chỉ lần lợt đa ra những ví dụ so

sánh trên nhiều lĩnh vực và những con số

ở đây là những con số biêt nói Có

những so sánh khiến ngời đọc phải ngạc

nhiên, bất ngờ trớc những sự thật hiển

nhiên mà rất phi lí Chẳng hạn nh : ‘‘ Chỉ

hai chiếc tàu ngầm mang vũ khí hạt

- So sánh trên nhiều lĩnh vực, số liệu cụ thể, lập luận đơn giản, thuyết phục

-> Chiến tranh hạt nhân

đã và đang cớp đi của thế giới nhiều điều kiện

để cải thiện cuộc sống con ngời, nhất là ở các nớc nghèo

3 Hiểm họa của chiến tranh hạt nhân

- Chạy đua vũ trang là đi ngợc lại lí trí: lí trí con ngời và lí trí tự nhiên

+ 380 triệu năm con bớm mới bay đợc.

+ 180 triệu năm nữa bông hồng mới nở đợc + Trải qua 4 kỉ địa chất con ngời mới hát đợc hay hơn chim và mới chết vì yêu.

+ Bấm nút một cái là trở lại điểm xuất phát.

nhân là đủ tiền xóa nạn mù chữ cho toàn

thế giới’’ Đoạn văn cũng cho ta thấy thái

độ của tác giả vừa thể hiện sự mong

muốn khát khao vừa oán giận căm hờn,

nghĩa là cùng một lúc yêu thơng những

ngời cần đợc chăm sóc, cu mang với lên án

kẻ tội đồ của thời đại

- HS chú ý phần 3 "Một nhà tiểu

thuyết điểm xuất phát của nó"

- HS HĐNB 3’ câu hỏi 2.d TL/19 -> Báo

cáo, chia sẻ -> GV chốt máy chiếu ->

HS hoàn thiện vào vở.

H: Từ hình dung của tác giả, em hiểu

gì về quá trình hình thành mọi sự

sống trên Trái Đất?

- Trong vũ trụ, Trái Đất chỉ là một hành

tinh nhỏ nhng lại là hành tinh duy nhất có

sự sống Khoa học cha khám phá đợc sự

sống ở nơi nào khác ngoài Trái Đất

- Sự phát triển của trái đất là sự phát

triển lâu dài của tự nhiên Phải lâu lắm

mới có đợc sự sống trên trái đất này và

mọi vẻ đẹp trên TĐ không phải một sớm

một chiều mà có đợc

GV: Vậy mà “Trong thời đại hoàng kim

này , chỉ cần bấm nút một cái là đa cả

quá trình vĩ đại và tốn kém đó của

hàng bao nhiêu triệu năm trở lại điểm

xuất phát của nó.”

H: Em có nhận xét gì về cách lập

luận và nêu dẫn chứng của tác giả?

- Lập luận chặt chẽ, sắc bén, diễn đạt giàu hình

ảnh, so sánh tơng phản

về thời gian, chứng cứ cụ thể, rõ ràng

Chiến tranh hạt nhân không chỉ tiêu diệt nhân loại mà còn tiêu huỷ mọi

sự sống trên trái đất, đi ngợc lại lợi ích của con

ng-ời, phản lại sự tiến hoá của tự nhiên

4 Nhiệm vụ đặt ra cho thế giới loài ngời

H: Qua đó giúp em hiểu đợc điều gì

về hiểm họa của chiến tranh hạt

nhân?

GV: Tác giả đã đa ra những chứng cứ từ

khoa học địa chất và cổ sinh học về

nguồn gốc và sự tiến hóa của sự sống

trên trái đất, với lối biện luận tơng phản

về thời gian: quá trình hình thành sự

sống và văn minh nhân loại phải trải qua

hàng triệu triệu năm, vậy mà sự hủy diệt

trái đất chỉ diễn ra trong nháy mắt,

“chỉ cần bấm nút một cái” tất cả sẽ trở

thành tro bụi Ông đã chỉ cho mỗi ngời,

mỗi dân tộc, mỗi quốc gia thấy rõ hiểm

họa vũ khí hạt nhân, chạy đua vũ trang

hạt nhân là khủng khiếp nh thế nào! Qua

đó giúp ta nhận thức sâu hơn về tính

chất phản tự nhiên, phản tiến hoá của

chiến tranh hạt nhân

HS: Ng/c phần còn lại

GV: Sau khi đã chỉ ra 1 cách hết sức rõ

ràng về hiểm hoạ CT hạt nhân đang đe

doạ loài ngời và sự sống trên TĐ, t/giả ko

dẫn ngời đọc đến sự lo âu mang tính bi

quan về vận mệnh của nhân loại, mà

h-ớng tới một thái độ tích cực

- HS HĐCN 1’ câu hỏi 2.e TL/19 -> Báo

cáo, chia sẻ -> GV chốt

H: Nhận xét về cách lập luận của tác

giả? Qua đó em nhận thức ntn về

nhiệm vụ cảu chúng ta?

H: Em học tập đợc gì về NT lập luận

của tác giả?

H: Qua văn bản, em hiểu Mac-két là

- Cách lập luận độc đáo, giàu hình ảnh, cảm xúc, lời lẽ đanh thép

-> Đấu tranh chống vũ khí hạt nhân, bảo vệ hoà bình là nhiệm vụ của toàn nhân loại, trong

có có chúng ta

III/ Tổng kết 1/ Nghệ thuật

- Lập luận chặt chẽ

- Chứng cứ cụ thể, xác thực

- So sánh sắc sảo,

giàu sức thuyết phục

2 Nội dung

- VB thể hiện những suy nghĩ nghiêm túc, đầy trách nhiệm của Mác-két

đối với hoà bình nhân loại

IV/ Luyện tập

ngời ntn?

- Là ngời quan tâm sâu sắc đến vấn

đề vũ khí hạt nhân với niềm lo lắng và

công phẫn cao độ

- Vô cùng yêu chuộng hoà bình, yêu

chuộng cuộc sống trên Trái Đất

GV: Liên hệ t tởng yêu nớc và độc lập

dân tộc trong quan hệ với hoà bình thế

giới (chống nạn đói, nạn thất học, bệnh

tật, chiến tranh) của Bác

H: Là một HS đang ngồi trên ghế

nhà trờng, em sẽ làm gì để góp

phần vào cuộc đấu tranh chống

chiến tranh hạt nhân bảo vệ hoà

bình chung t/g?

- HS: Học tập để có tri thức, trở thành

một con ngời có nhận thức đúng đắn,

có hành động phù hợp, tránh xung đột,

sống hòa bình với bạn bè,

C/ HĐ luyện tập

- GV HD HS thực hiện phần luyện tập

4/ Củng cố

- GV HD HS trả lời cõu hỏi đặt ra trong phần khởi động

- HS TL -> GV khỏi quỏt nội dung bài học, nhấn mạnh kiến thức trọng tõm

5/ Hướng dẫn học bài

- Bài cũ: Về nhà học bài, thực hiện bài tập 1 trong phần HĐ vận dụng tỡm tũi, MR

- Bài mới: Soạn phần tiếp theo - Cỏc phương chõm hội thoại

Ngày soạn:

Ngày giảng:

Bài 2 - Tiết 3 Các phơng châm hội thoại I/ Mục tiờu (Tài liệu)

II/ Chuẩn bị:

- GV: nghiờn cứu bài học, xõy dựng kế hoạch lờn lớp

- HS: soạn bài, bảng phụ, bỳt dạ

III/ Tổ chức cỏc hoạt động học

1/ Ổn định tổ chức

2/ Kiểm tra đầu giờ (Cho HS thực hiện phần đúng vai cỏc tỡnh huống vi phạm cỏc p/c hội thoại và phõn tớch)

3/ Tổ chức cỏc hoạt động học tập

A/Hoạt động khởi động

- GV cho HS chơi trũ chơi đuổi hỡnh, bắt chữ,

tỡm ra cỏc thành ngữ sau: trống đỏnh xuụi, kốn

thổi ngược; ụng núi gà, bà núi vịt; ấm a ấm ớ; ỳp

ỳp, mở mở; núi như đấm vào tai

- GV nờu vấn đề: Những cỏch núi trờn ảnh hưởng

ntn đến quỏ trỡnh giao tiếp? Những cỏch núi trờn

đó vi phạm p/c hội thoại nào?

B/Hoạt động hỡnh thành kiến thức

- HS: HĐNB 2’ bài tập a (1)-> Bỏo cỏo, chia sẻ

-> GV chốt

GV: Đa VD và HD HS phân tích

A: Bạn học bài cha?

B: Tớ ăn cơm rồi

-> Con ngời không hiểu nhau, không đạt

đợc mục đích giao tiếp

H: Qua đó, em rút ra bài học gì

trong giao tiếp?

- GV trình chiếu tình huống:

1) Khách : Nóng quá !

Chủ nhà : Mất điện rồi !

I Phơng châm quan hệ

1 Bài tập (SGK/21)

- Thành ngữ: “ Ông nói gà,

bà nói vịt”

-> Mỗi ngời nói một đằng (1 ý), không khớp với nhau

=> Con ngời sẽ không giao tiếp đợc với nhau, những hoạt động của xã hội sẽ trở nên rối loạn

2 Kết luận

- Khi giao tiếp, cần nói

đúng vào đề tài giao tiếp, tránh nói lạc đề

2) Cô gái : Anh ơi ! Quả khế chín rồi

kìa

Chàng trai: Cành cây cao lắm !

H: Những tình huống trên có tuân thủ

phơng châm q/hệ không? Tại sao?

- HS: HĐNB 2’ -> Bỏo cỏo, chia sẻ -> GV chốt

Nếu xét trên bề mặt câu chữ

thì dờng nh những câu đáp của ngời

thứ 2 không tuân thủ p/châm quan hệ

Tuy nhiên, trong thực tế đó là những

tình huống giao tiếp rất bình thờng

Vì ngời nghe hiểu và đáp lại câu nói

theo hàm ý (thông qua suy luận) VD: Khi

cô gái nói: "Quả khế chín rồi kìa" thì

chàng trai hiểu đó không đơn giản là

một thông báo mà là một y/c "Hái quả

khế cho em!" Chàng trai mới đáp lại nh

vậy Nh vậy p/châm q/hệ vẫn đợc tuân

thủ

- HS: HĐNB 3’ bài tập b (1,2) -> Bỏo cỏo, chia

sẻ -> GV chốt

- Thành ngữ “vũng vo Tam Quốc”: chỉ cỏch núi

dài dũng, mất thời gian, gõy khú chịu

H: Từ cách nói trên em rút ra bài học

gì trong quá trình giao tiếp ?

- HS: HĐCN 2’ bài tập c (1) -> Bỏo cỏo, chia sẻ

-> GV chốt

- HS: HĐCN 1’ bài tập c (2) -> Bỏo cỏo, chia sẻ

-> GV chốt

II Phơng châm cách thức

1 Bài tập (TL/19)

- Thành ngữ "dây cà ra

dây muống": chỉ cách nói

dài dòng, rờm rà

- Thành ngữ "lúng búng

nh ngậm hột thị": chỉ

cách nói ấp úng, không thành lời, không rành mạch G/t không đạt k/q nh mong muốn Vì ngời nghe khó tiếp nhận thông tin, hoặc tiếp nhận không

đúng nội dung truyền

đạt

2 Kết luận

- Khi giao tiếp, cần chú ý nói ngắn gọn, rõ ràng, rành mạch; tránh nói mơ

hồ, dài dòng

III Phơng châm lịch sự

1 Bài tập (TL/19)

- Những câu tục ngữ, ca dao đó khuyên con ngời phải nói năng tế nhị và tôn trọng ngời khác

2 Kết luận