Chương 10 – Cơ sở dữ liệu, SQL, và ADO .NET pptx

10.1 Mô hình Cơ sở dữ liệu quan hệ Biểu diễn dữ liệu một cách logic  Có thể xem xét các mối quan hệ mà không cần quan tâm đến cấu trúc vật lý của dữ liệu  Bao gồm các bảng  Các hàn

Chương 10 – Cơ sở dữ liệu, SQL, và ADO NET

Outline

10.4 ADO.NET

 Cơ sở dữ liệu:

Là sự lưu trữ dữ liệu có tổ chức.

 Hệ quản lý cơ sở dữ liệu (DBMS):

Cung cấp cơ chế lưu trữ, quản lý dữ liệu một cách phù hợp với định dạng dữ liệu.

Cho phép lưu trữ và truy cập tới cơ sở dữ liệu mà không cần biết về những khai báo bên trong cơ sở dữ liệu

Ví dụ như SQL Server, Microsoft Access … là các hệ quản lý cơ sở dữ liệu.

Cơ sở dữ liệu

10.1 Mô hình Cơ sở dữ liệu quan hệ

 Biểu diễn dữ liệu một cách logic

 Có thể xem xét các mối quan hệ mà không cần quan tâm đến

cấu trúc vật lý của dữ liệu

 Bao gồm các bảng

 Các hàng được gọi là các mẩu tin (records)

 Các cột được gọi là các trường ( fields)

 Khoá chính (Primary key) một hàng phải có khóa chính nhằm

phân biệt nó với các hàng khác Do đó khóa chính phải có giá trị duy nhất và không có giá trị null

 Khóa ngoại (foreign key): trong trường hợp một nhân viên mua nhiều hàng hóa thì trên bảng Order, ngoài khóa chính

(thường là số hiệu hàng hóa) còn lặp lại số thẻ nhân viên (trong bảng Employee) Lúc này số thẻ nhân viên gọi là khóa ngoại của bảng Order Khóa ngoại dùng để tìm kiếm các giá trị trong bảng con (bảng Order).

Ví dụ ta có cơ sở dữ liệu của bảng Employee và bảng Order như sau:

khóa chính của bảng Employee

khóa chính của bảng Order

khóa ngo ại của

bảng Order

Quan hệ (relationship): được thiết lập giữa hai bảng dữ liệu với nhau, có ba loại quan hệ

chính.

Person1, Person2 thì quan hệ Kết hôn là quan hệ 1-1 Một cách khác khi mà 2 bảng có quan hệ thông qua 2 khóa chính thì quan hệ là 1-1.

Chẳng hạn như quan hệ giữa 2 bảng Employee và Order như vừa rồi là quan hệ 1-N.

trong Child table và ngược lại.

 Tính toàn vẹn dữ liệu (Data Integrity), được định nghĩa là không tồn tại dữ liệu dư thừa, bao gồm:

 Dữ liệu nhập (Entity Integrity): mọi hàng phải có một giá trị duy nhất trong trường khóa chính của nó.

 Ràng buộc toàn vẹn (Referential Integrity): mọi giá trị trường khóa ngoại của bảng này phải xuất hiện trong trường

khóa chính của bảng khác.

 Toàn vẹn miền (Domain Integrity): dữ liệu nhập vào trong cột phải phù hợp với định dạng và kiểu dữ liệu đã khai báo

Fig 19.4 Data from the Authors table of Books

Bảng Authors của CSDL Books

ví dụ

authorID isbn authorID isbn

Fig 19.8 Data from AuthorISBN table in Books

Bảng AuthorsISBN của CSDL Books (lưu số ISBN của sách).

ví dụ

Bảng Titles của CSDL Books.

Bảng Publishers của CSDL Books

Ta có mối quan hệ giữa các bảng đó như sau:

AuthorISBN

authorID isbn

1

¥

¥

¥ 1

1

ví dụ

10.2 Làm việc với hệ quản trị CSDL Microsoft SQL Server 2000

 Để làm quen, ta xét ví dụ tạo cơ sở dữ liệu với SQL Server 2000

 Trong menu Start chọn Microsoft SQL Server \Enterprise Manager để mở cửa sổ SQL Server Enterprise Manager.

 Trong Databases chọn New Database … như sau.

nhập tên CSDL rồi nhấn OK

tạo bảng

tạo cột và định dạng chỉ định

khóa chính

Thiết lập quyền truy nhập CSDL

 Do tính bảo mật, mỗi một CSDL chỉ cho phép người dùng có tên (user ID) và mật mã (password) cho trước có

quyền truy cập hay thay đổi nội dung của nó.

 User ID và password được tạo ra bằng DBMS tạo ra CDSL đó, ở đây là SQL Server 2000 Bạn chọn New

Database User … để tạo một user mới.

chọn CSDL cho phép truy cập

thiết lập vai trò

nhấp OK để

nhập lại mật mã

và hoàn tất

Detach và Attach CSDL

 Do tính bảo mật, việc “copy” CSDL không đơn giản Muốn sử dụng

CSDL nào đó trên một DBMS khác, trước hết bạn phải Detach

CSDL khỏi DBMS cũ Việc Detach giải phóng CSDL khỏi các mối liên kết mà nó đang có.

 Sau khi Detach xong, bạn copy bình thường nó vào đĩa mềm

Để sử dụng, từ đĩa mềm bạn copy vào máy mới rồi Attach nó vào DBMS Cả hai thao tác này đều ở trong menu chuột phải All Tasks.

10.3 Ngôn ngữ truy vấn có cấu trúc

trên dữ liệu đó

Có thể mở trực tiếp từ cửa sổ SQL Server Enterprise Manager

mở cửa sổ SQL Query Analyzer

10.3 Ngôn ngữ truy vấn có cấu trúc

10.3.1 Truy vấn SELECT

 Chức năng:

Trích thông tin từ một hay nhiều bảng trong một CSDL.

 Cú pháp:

SELECT danh_sách_các_cột FROM tên_bảng

Dấu * cho phép trích mẩu tin với tất cả các cột trong bảng.

Nhấn F5 để thực hiện các câu lệnh trong SQL Query Analyzer

authorID lastName authorID lastName

Fig 19.13 authorID and lastName from the Authors table

Ví dụ lệnh SELECT * FROM Authors cho kết quả

10.3.2 Mệnh đề WHERE

 Chức năng:

Truy xuất dữ liệu trong bảng theo các điều kiện nào đó.

 Cú pháp:

SELECT tên_cột FROM tên_bảng

WHERE tên_cột phép_toán giá_trị

BETWEEN Nằm giữa một khoảng

LIKE So sánh mẫu chuỗi

Ví dụ ta có bảng Persons như sau:

cho kết quả:

10.3.2 Mệnh đề WHERE–Phép toán LIKE

 Chức năng:

Phép toán LIKE được dùng để tìm kiếm một chuỗi mẫu văn bản trên một cột.

 Cú pháp:

SELECT tên_cột FROM tên_bảng

WHERE tên_cột LIKE mẫu

Ví dụ: câu lệnh SQL sau sẽ trả về danh sách những người có tên chứa chuỗi ‘la’:

SELECT * FROM Persons

WHERE FirstName LIKE '%la%'

Ta cũng có thể sắp xếp theo thứ tự giảm dần của OrderNumber bằng cách đánh lệnh: SELECT Company, OrderNumber FROM Orders

ORDER BY OrderNumber DESC

Kết quả trả về:

Ngược lại, ASC sắp xếp theo thứ tự tăng dần.

10.3.4 Kết hợp dữ liệu từ nhiều bảng: INNER JOIN

Các bảng trong CSDL có thể quan hệ ràng buộc với nhau thông qua các khoá Một khoá chính (primary key) là một cột

mà trong đó mỗi giá trị của hàng phải là duy nhất Mục đích của khoá là kết nối dữ liệu từ nhiều bảng khác nhau mà không gây trùng lặp dữ liệu giữa các bảng

Ví dụ ta có 2 bảng sau:

Bảng Employees Bảng Orders

khoá chính của bảng

Employees

khóa chính của bảng Orders

khóa ngoại của bảng Orders

10.3.4 Kết hợp dữ liệu từ nhiều bảng: INNER JOIN

Chú ý:

 Các bảng được tạo ra bằng lệnh INNER JOIN có thể là đối số của lệnh INNER JOIN khác

 Các mệnh đề cũng có thể được sử dụng cho phù hợp với mục đích bài toán.

có cùng publisherID bảng 2 là kết hợp bảng Authors và AuthorsISBN

có cùng authorID

bảng kết quả trả về kết hợp 2 bảng trên

có cùng isbn

sắp xếp kết quả theo tiêu đề

10.3.4 Kết hợp dữ liệu từ nhiều bảng: INNER JOIN

10.3.4 Kết hợp dữ liệu từ nhiều bảng: LEFT JOIN

10.3.4 Kết hợp dữ liệu từ nhiều bảng: RIGHT JOIN

10.3.4 Kết hợp dữ liệu từ nhiều bảng: INNER JOIN

Ví dụ dòng lệnh sau cho biết ai đã đặt hàng và họ đã đặt món hàng nào:

SELECT Employees.Name, Orders.Product

FROM Employees

INNER JOIN Orders

ON Employees.Employee_ID = Orders.Employee_ID

10.3.6 Truy vấn thêm mới INSERT

 Chức năng:

Chèn một hàng vào trong bảng.

 Cú pháp:

INSERT INTO tên_bảng

VALUES (giá_trị_1, giá_trị_2, )

Ta cũng có thể chỉ rõ các cột/trường nào cần chèn dữ liệu:

INSERT INTO tên_bảng (cột_1, cột_2, )

VALUES (giá_trị_1, giá_trị_2, )

10.3.6 Truy vấn thêm mới INSERT

Ví dụ Ta có bảng Persons như sau:

Câu lệnh SQL sau:

VALUES ('Rasmussen', 'Storgt 67')

sẽ tạo ra kết quả trong bảng Persons :

SET tên_cột = giá_trị_mới

WHERE tên_cột = giá_trị

10.3.7 Truy vấn cập nhật UPDATE

Ví dụ ta có bảng Person sau:

Để bổ xung thêm phần tên cho người có họ là Rasmussen

ta đánh lệnh sau:

UPDATE Person SET FirstName = 'Nina'

WHERE LastName = 'Rasmussen‘

Kết quả trả về:

10.3.8 Truy vấn xóa DELETE

 Chức năng:

Xoá các dòng ra khỏi bảng.

 Cú pháp:

DELETE FROM tên_bảng

WHERE tên_cột = giá_trị

 Ví dụ xoá người có tên Nina Rasmussen:

DELETE FROM Person WHERE LastName = 'Rasmussen'

10.4 ADO.NET

 ADO (Active Data Object) đang là một đối tượng phổ biến trong lập trình cơ sở dữ liệu, bạn sử dụng ADO kết nối

với bất kỳ cơ sở dữ liệu tương thích Nó cung cấp hệ giao tiếp lập trình ứng dụng API (application program interface)

để truy nhập vào cơ sở dữ liệu hệ thống.

 Các API là các dạng thức ngôn ngữ và thông báo định nghĩa các cách chương trình tương tác với hệ điều hành,

với các thủ tục trong những chương trình khác, với các hệ thống truyền thông, hay với các trình điều khiển phần cứng.

Lớp Connection

 NET Data Provider là một phần của mô hình lập trình ADO.NET, bao gồm 4 lớp sau:

Connection: lớp kết nối cơ sở dữ liệu.

DataAdapter: lớp chứa dữ liệu.

Command: lớp chứa lệnh.

DataReader: lớp đọc dữ liệu.

 Bạn cần khai báo Connection khi muốn truy cập loại dữ liệu nguồn Có 3 loại kết nối Microsoft cung cấp trong Net

Framework bao gồm OdbcConnection, OleDbConnection và SqlConnection.

SqlConnection tối ưu hóa cho quá trình kết nối với CSDL SQL Server 7.0 và phiên bản mới hơn Trong khi Odbc và

OleDb được sử dụng cho MS Access hay MySQL, …

Thuộc tính ConnectionString

Thuộc tính ConnectionString chỉ định loại cơ sở dữ liệu cụ thể muốn kết nối Nó chứa các thông tin về kết nối như tính bảo

mật, mật mã, tên Server, tài khoản đăng nhập, thời gian kết nối

Để khởi tạo biến kết nối ta thực hiện các bước sau:

using System;

using System.Data.SqlClient;

string ConStr = “Server = hutiph”;

+ “Initial Catalog = sinhvien;” + “User ID = hieu;”

+”Password = 123456;”;

SqlConnection Conn = new SqlConnection(ConStr);

tên Server

tên CSDL

tên user

mật mã

Lớp DataAdapter

 Lớp DataAdapter dùng để nhận dữ liệu từ dữ liệu nguồn, sau đó chuyển vào DataSet và các lớp quan hệ như

DataTable (xem về lớp không kết nối ở phần sau) Nó cũng có trách nhiệm cập nhật dữ liệu thay đổi vào dữ liệu nguồn.

 Các phát biểu trong SQL được “nhúng” vào C# bằng đối tượng Command Bộ điều hợp sẽ sử dụng đối tượng

Command để truy vấn và cập nhật dữ liệu Vì thế để làm việc được với DataAdapter, bạn phải chỉ rõ và sử dụng đối tượng Command

 DataAdapter chia thành 3 lớp cụ thể: OleDbDataAdapter , OdbcDataAdapter, SqlDataAdapter

Khai báo đối tượng SqlDataAdapter

 khai báo câu lệnh SQL truy vấn dữ liệu

string SQL = “SELECT * FROM sinhvien.dbo.dulieu”;

 Khởi tạo và mở kết nối:

SqlConnection Conn = new SqlConnection(ConStr);

Conn.Open();

 Khai báo đối tượng DataAdapter:

SqlDataAdapter da = new SqlDataAdapter(SQL,Conn);

Lớp không kết nối

 Trong khi mục đích chính của những lớp kết nối cho phép truy cập và thao tác đến dữ liệu nguồn thì lớp không kết nối

cho phép thao tác trên đối tượng tạm thời Một vài lớp không kết nối quan trọng:

Lớp DataSet

Lớp DataTable

Lớp DataView

 DataSet là lớp cục bộ hay còn gọi là bộ nhớ truy cập nhanh cho dữ liệu được lấy từ dữ liệu nguồn Nó chính là phiên

bản copy của dữ liệu nguồn.

 Điền dữ liệu vào DataSet bằng DataAdapter:

DataSet ds = new DataSet();

da.Fill(ds,”sinhvien”);

khởi tạo đối tượng DataSet

tên CSDL

Vài nét về DataGrid

 DataGrid là một giao diện cho phép hiển thị dữ liệu dưới dạng

bảng Nó rất thích hợp trong việc kết hợp với CSDL để hiển thị

dữ liệu Với tính điều hướng, DataGrid còn cho phép hiển thị các bảng CSDL có quan hệ với nhau.

DataGrid đều dẫn đến thay đổi nội dung của DataSet.

Sử dụng Toolbox để kết nối CSDL

bạn không còn phải khởi tạo các biến kết nối Khi đó các thuộc tính kết nối được nhập trực tiếp qua Wizard và bạn vẫn có thể thay đổi các thuộc tính kết nối này trong code.

chọn đối tượng

kết nối là

khi kéo vào form

Nhấp New Connection

để tạo liên kết mới

dùng câu lệnh SQL để tạo đối tượng Command

đánh câu lệnh SELECT

Wizard từ câu lệnh SELECT tạo ra 4 đối tượng Command cho phép cập nhật vào dữ liệu nguồn Nếu không, bạn phải viết các đối tượng

lệnh theo kiểu tham số !

Chương trình đầu tiên

Hiển thị dữ liệu trong CSDL vào DataGrid

 Các project đầu này không sử dụng công cụ ToolBox để kết nối với CSDL Sau khi đã quen với các khai báo

cần thiết, bạn có thể sử dụng ToolBox để đơn giản hóa kết nối (đặc biệt là việc khai báo các đối tượng Command (!)).

 Vì chủ yếu làm việc với SQL Server 2000 nên ta chọn lớp kết nối là SqlDataConnection.

 Bạn kéo DataGrid từ ToolBox vào Form và viết mã vào sự kiện nạp Form.

khai báo lớp SqlClient

chuỗi chứa thông

Kết quả chương trình

Thay đổi dữ liệu nguồn

C# có những cú pháp để thực hiện các câu lệnh SQL trực tiếp lên dữ liệu nguồn Cú pháp đó như sau:

SqlCommand lenh = Conn.CreateCommand();

lenh.CommandText = “Delete from sinhvien.dbo.dulieu where [ho ten] = ‘ha’ ”;

Một vấn đề nảy sinh là trường hợp thông tin trong câu

lệnh SQL được người dùng chỉ định thì sao ? Giả sử ta có

hộp TextBox yêu cầu nhập họ tên SV cần xóa Lúc này ta

chèn thông tin đó vào câu lệnh SQL bằng quy ước cộng

chuỗi ký tự “+stringadd+”

Thay đổi dữ liệu nguồn

 Ví dụ hộp TextBox có tên là ht thì câu lệnh xóa sinh viên có họ tên nhập vào hộp thoại là:

lenh.CommandText =

“Delete from sinhvien.dbo.dulieu where [ho ten] = ‘ “+ht.Text+” ‘ “;

 Bạn có thể thắc mắc là hộp TextBox luôn coi dữ liệu nhập vào nó là kiểu string Trong khi dữ liệu của

CSDL đòi hỏi phải đúng kiểu Chẳng hạn như hộp TextBox về số thẻ SV coi số thẻ SV nhập vào là string còn CSDL đã mặc định là kiểu int Thực ra thì lúc SQL Server nhận câu lệnh này, nó vẫn nhận kiểu string và convert sang kiểu int (nếu dữ liệu nhập vào có thể convert được) Do đó dòng Command Text luôn có dạng ‘

“+string+” ‘

quy ước chèn ký tự

Cập nhật với DataGrid

 Khi dùng DataGrid để hiển thị nội dung trong DataSet thì mọi thay đổi trên DataGrid đều làm thay đổi DataSet

Và ta có thể cập nhật luôn nội dung đã thay đổi này vào dữ liệu nguồn bằng một câu lệnh đơn giản:

da.Update(ds,”sinhvien.dbo.dulieu”);

 Tuy nhiên, điều này phải trả giá Việc điền dữ liệu vào DataSet đơn giản hơn nhiều vì lúc đó SqlDataAdapter chỉ

gắn với lệnh truy xuất SELECT từ dữ liệu nguồn Điều ngược lại (ghi từ DataSet vào nguồn) có nghĩa là bạn phải khai báo các đối tượng Command chứa các lệnh Insert, Update, Delete dưới dạng tham số Viết đầy đủ nó sẽ như sau:

11 // Summary description for TableDisplay.cs.

12 public class TableDisplay : System.Windows.Forms.Form

13 {

14 private System.Data.DataSet dataSet1;

15 private System.Data.OleDb.OleDbDataAdapter oleDbDataAdapter1;

16 private System.Windows.Forms.DataGrid dataGrid1;

17 private System.Data.OleDb.OleDbCommand oleDbSelectCommand1;

18 private System.Data.OleDb.OleDbCommand oleDbInsertCommand1;

19 private System.Data.OleDb.OleDbCommand oleDbUpdateCommand1;

20 private System.Data.OleDb.OleDbCommand oleDbDeleteCommand1;

21 private System.Data.OleDb.OleDbConnection oleDbConnection1;

29 // Fill dataSet1 with data

30 oleDbDataAdapter1.Fill( dataSet1, "Authors" );

31

32 // bind data in Users table in dataSet1 to dataGrid1

33 dataGrid1.SetDataBinding( dataSet1, "Authors" );

34 }

35

sử dụng lớp kết nối OleDbDataAdapter

khai báo 4 đối tượng Command

TableDisplay.cs

36 private void InitializeComponent()

TableDisplay.cs

93 this dataGrid1.Name = "dataGrid1" ;

94 this dataGrid1.Size = new System.Drawing.Size( 264 , 248 );