CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập Tự do Hạnh phúc ĐƠN ĐỀ NGHỊ XÉT, CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN Năm 2022 Kính gửi Hội đồng khoa học quận Lê Chân Hội đồng khoa học Trường Mẫu giáo Kim Đồng II Họ và tên[.]
Trang 1CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
ĐƠN ĐỀ NGHỊ XÉT, CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
Năm: 2022
Kính gửi:
- Hội đồng khoa học quận Lê Chân
- Hội đồng khoa học Trường Mẫu giáo Kim Đồng II
Họ và tên: Bùi Thị Thu Trang
Ngày/tháng/năm sinh: 11/11/1990
Chức vụ, đơn vị công tác: Giáo viên trường mẫu giáo Kim Đồng II
Điện thoại: 0934366567
Tên sáng kiến: “Giải pháp giúp trẻ tích cực tham gia hoạt động làm quen với quen toán nhằm nâng cao chất lượng giáo dục lĩnh vực nhận thức cho trẻ 4-5 tuổi tại trường mẫu giáo Kim Đồng II –Quận Lê Chân – Hải Phòng”
Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Lĩnh vực phát triển nhận thức
1 Tóm tắt trình trạng giải pháp đã biết
Trong những năm học qua một số tác giả đã nghiên cứu về các biện pháp giáo dục phối kết hợp nhà trường và gia đình trong công tác chăm sóc và nuôi dạy trẻ, cụ thể như sau:
- Đề tài: “ Một số biện pháp giúp trẻ yêu thích toán học” của tác giả Nguyễn Hoài Phương, trường Mầm non Kim Liên – Hà Nội
- Đề tài: “ Giải pháp giúp trẻ tích cực hoạt động vào các hoạt động giáo dục nhận thức – môn học Toán” của tác giả: Trịnh Hồng Nhung , trường mầm non Hoa Sen – Quảng Ninh
*Ưu điểm các biện pháp đã và đang sử dụng
Các đề tài nghiên cứu kể trên đều có ưu điểm là:
- Đã giúp trẻ có hứng thú với hoạt động hơn hoạt động làm quen toán hơn
*Hạn chế các biện pháp đã và đang sử dụng
Bên cạnh các ưu điểm trên các biện pháp đưa ra còn bộc lộ một số hạn chế:
- Tiết học làm quen với toán cho còn chưa sáng tạo, khiến trẻ cả thấy dài và mất hứng tập trung
- Chưa tạo nhiều môi trường toán học để trẻ khám phá, trải nghiệm
2 Tóm tắt nội giải pháp đề nghị công nhận sáng kiến:
- Tính mới:
+ Lồng ghép hoạt động khác vào hoạt động làm quen với toán
+ Tích hợp môn toán vào các hoạt động trong ngày.
- Tính sáng tạo:
+ Làm đồ dùng, đồ chơi phục vụ hoạt động làm quen với toán
+ Sáng tạo, sưu tầm các trò chơi nhằm ôn luyện, củng cố kiến thức cho trẻ
Trang 2Giải pháp được thực hiện thành công ở trường mẫu giáo Kim Đồng II và có thể nhân rộng trong tất cả các trường Mầm non toàn quận, thành phố và toàn quốc
4 Hiệu quả, lợi ích thu được do áp dụng giải pháp
a Hiệu quả kinh tế:
- Không mất chi phí về cơ sở vật chất, sử dụng các đồ dùng học tập sẵn có Sử dụng nguồn nguyên vật liệu phế phẩm để tạo các đồ dùng trực quan vừa hạn chế rác thải môi trường lại tăng hứng thú cho trẻ
b Hiệu quả về mặt xã hội:
* Đối với giáo viên:
- Giáo viên học hỏi thêm nhiều kinh nghiệm hay, tự tin, linh hoạt và sáng tạo hơn trong việc tổ chức hoạt động làm quen với toán
* Đối với trẻ:
- Mang lại cho trẻ niềm vui, sự tự tin, mạnh dạn và là cơ hội tốt sớm hình thành cho trẻ khả năng quan sát,so sánh phân tích phát triển ngôn ngữ và tư duy logic phát huy được vai trò, giúp trẻ phát huy được những biểu tượng toán sơ đẳng ban đầu làm tiền
đề cho trẻ vào phổ thông
* Đối với phụ huynh:
- Phụ huynh thấy được tầm quan trọng của môn học làm quen với toán đối với sự phát triển toàn diện của trẻ để từ đó cùng phối kết hợp với cô giáo giúp trẻ tham gia một cách tích cực và có nền tảng kiến thức cơ bản về toán
c Giá trị làm lợi khác:
- Việc thực hiện thành công: “Giải pháp giúp trẻ tích cực tham gia hoạt động làm
quen với quen toán nhằm nâng cao chất lượng giáo dục lĩnh vực nhận thức cho trẻ 4-5 tuổi tại trường mẫu giáo Kim Đồng II –Quận Lê Chân – Hải Phòng” đã
góp phần nâng cao chất lượng giáo dục lĩnh vực nhận thức môn Toán trong nhà trường , giúp trẻ hình thành các biểu tượng sơ đẳng về toán đối với sự phát triển toàn diện của trẻ một cách rõ ràng và đầy đủ Tạo dựng một tiền đề vững chắc giúp các em phát triển tư duy trở thành công dân có ích cho xã hội mai này
3 Cam kết bản quyền: Đây là sáng kiến cá nhân của tôi, tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung cam kết này
CƠ QUAN ĐƠN VỊ Hải Phòng, ngày8 tháng 1 năm 2022
ÁP DỤNG SÁNG KIẾN Người viết đơn
Bùi Thị Thu Trang
Trang 3UBND QUẬN LÊ CHÂN
TRƯỜNG MẪU GIÁO KIM ĐỒNG II
- -BẢN MÔ TẢ SÁNG KIẾN
Đề tài : “Giải pháp giúp trẻ tích cực tham gia hoạt động làm quen với quen toán nhằm nâng cao chất lượng giáo dục lĩnh vực nhận thức cho trẻ 4-5 tuổi tại trường mẫu giáo Kim Đồng II –Quận Lê Chân – Hải Phòng”
Tác giả: Bùi Thị Thu Trang
Trình độ chuyên môn: Đại học
Chức vụ: Giáo viên
Nơi công tác: Trường mẫu giáo Kim Đồng II
Năm 2022
Trang 5BẢN MÔ TẢ SÁNG KIẾN
I.THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
1 Tên sáng kiến: “Giải pháp giúp trẻ tích cực tham gia hoạt động làm quen với quen
toán nhằm nâng cao chất lượng giáo dục lĩnh vực nhận thức cho trẻ 4-5 tuổi tại trường mẫu giáo Kim Đồng II –Quận Lê Chân – Hải Phòng”
2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giảng dạy
3.Tác giả:
Họ và tên: Bùi Thị Thu Trang Ngày/tháng/năm sinh: 11/11/1990
Chức vụ, đơn vị công tác: Giáo viên trường Mẫu giáo Kim Đồng II
Điện thoại:0934366567
4 Đơn vị áp dụng sáng kiến:
Tên đơn vị: Trường Mẫu giáo Kim Đồng II Địa chỉ: 198 Trần Nguyên Hãn – Lê Chân – Hải Phòng
II Mô tả giải pháp đã biết:
Đối với trẻ mầm non, việc hình thành các biểu tượng toán học cho trẻ có vai trò rất quan trọng, nhằm giúp trẻ có được những kiến thức sơ đẳng về tập hợp, con số, phép đếm, về kích thước hình dạng, khả năng định hướng trong không gian, thời gian Môn toán đã mang lại cho trẻ sự phát triển tư duy, đồng thời thông qua môn toán trẻ có thể tìm hiểu khám phá thêm về thế giới xung quanh mình Đến với môn toán trẻ trở nên tích cực nhanh nhẹn hơn, trẻ biết đếm, phân biệt nhiều hơn ít hơn, trẻ biết tách gộp chia nhóm, ngoài ra trẻ có thể xác định được các hình khối…Như vậy trẻ đã dần hình thành những nét sơ đẳng biểu tượng ban đầu của toán học
Trong quá trình công tác và giảng dạy tôi luôn băn khoăn, tự đặt câu hỏi bởi tại sao giờ học âm nhạc, văn học luôn thu hút sự chú ý, hứng thú, tính tích cực của trẻ Với hoạt động làm quen với toán thì ngược lại tính tích cực của trẻ không cao, trẻ ít hứng thú phải chăng trẻ không thích học hay cô giáo dạy chưa đúng cách chưa có sự lựa chọn phù hợp cho từng hoạt động hay là do bản chất của môn toán là khô khan, khuôn mẫu,không mượt mà nhưng lại đòi hỏi sự chính xác cao Vì vậy tôi suy nghĩ phải làm thế nào để tạo được hứng thú cho trẻ, giúp trẻ tự giác, tích cực tham gia vào hoạt động làm quen với toán để tiếp thu kiến thức một cách tự nhiên, không bị gò ép, phù hợp với nhận thức và đặc điểm tâm sinh lý của trẻ ở lứa tuổi này là “Học mà chơi, chơi mà học" Từ đó tôi đã quyết tâm tìm tòi,
nghiên cứu đã chọn đề tài : “Giải pháp giúp trẻ tích cực tham gia hoạt động làm quen
với quen toán nhằm nâng cao chất lượng giáo dục lĩnh vực nhận thức cho trẻ 4-5 tuổi tại trường mẫu giáo Kim Đồng II –Quận Lê Chân – Hải Phòng”
III.Nội dung giải pháp đề nghị công nhận sáng kiến
III.1 Nội dung giải pháp đề nghị công nhận sáng kiến:
Từ những hạn chế trên tôi thấy mình là một giáo viên ở lớp, tôi cần phải nhận thức rõ được vai trò của việc hình thành các biểu tượng sơ đẳng về toán đối với sự phát triển toàn
Trang 6diện của trẻ một cách rõ ràng và đầy đủ Từ đó đề ra những giải pháp linh hoạt, sáng tạo trong quá trình hướng dẫn, truyền đạt, tạo hứng thú cho trẻ trong hoạt động để trẻ lĩnh hội bài học một cách tích cực nhất
* Tạo môi trường cho trẻ hoạt động làm quen với toán.
Môi trường luôn đặt ra cho trẻ những thử thách , tìm tòi, khám phá trong các hình thức hoạt động.Môi trường hấp dẫn, lôi cuốn thì trẻ sẽ tích cực, hứng thú tham gia hoạt động một cách tự nguyện và tự giác Môi trường cần cung cấp cho trẻ nhiểu cơ hội để thực hiện các hoạt động làm quen với toán phù hợp với khả năng của trẻ: “Chỉ khi ở trong một môi trường thuận lợi đứa trẻ mới có cơ hội phát triển đầy đủ và bộc lộ những tính cách tiểm
ẩn của mình” Chính vì thế ngay từ đầu năm học tôi đã chủ động bàn bạc với 2 cô trong lớp
để cùng nghiên cứu và trang trí để tạo ra môi trường nhóm lớp gần gũi thân thiện với trẻ để trẻ hứng thú khi đến lớp và phát triển nhận thức, hình thành cho trẻ các biểu tượng sơ đẳng
về toán một cách tự nhiên nhất
Góc làm quen với toán là một phần quan trọng trong môi trường phát triển của trẻ Đây là một môi trường thu nhỏ trong phạm vi lớp học giúp trẻ luôn được tìm tòi, khám phá
và từ đó góp phần củng cố thêm kiến thức về toán học cho trẻ Bên cạnh đó, tôi xây dựng góc bé học toán phong phú, nhiều chủng loại sắp xếp bố trí đồ chơi gọn gàng, đồ chơi luôn
để ở tư thế “mở’’ để kính thích trẻ hứng thú hoạt động, đồ dùng đồ chơi phải đảm bảo thuận tiện cho thao tác sử dụng, được xắp xếp sao cho dễ lấy, dễ cất và đặc biệt có thể sử dụng vào các môn học khác và các hoạt động khác Góc toán phải được bố trí thật to rõ ràng đẹp mắt, vừa đảm bảo tính thẩm mỹ, lại đảm bảo tính chính xác
Hiện nay với quan điểm lấy trẻ làm trung tâm tôi tận dụng tối đa các sản phẩm của trẻ
để trang trí lớp Khi trẻ thấy các sản phẩm từ chính bàn tay trẻ làm ra trẻ rất yêu thích giúp trẻ hăng say thể hiện ý tưởng của mình và trẻ thích thú tham gia các hoạt động dưới sự động viên khuyến khích của cô
Ví dụ: Khi học số 5 thuộc tuần thực vật thì trẻ sẽ dán5 cây, 5 bông hoa, 5 quả vvv vào trang “sách” và đặt số tương ứng, đến hết chủ đề này, lại sang chủ đề khác ở bài khác trẻ lại sưu tập tiếp dần dần trẻ có bộ sưu tập về môn toán rất phong phú
Ví dụ: Cho trẻ sưu tập các hộp có dạng các hình khối sau đó cô cùng trẻ sẽ trang trí các chi tiết vào hình khối cho ngộ nghĩnh thành hình người, hình con vât lật đật, và trưng bày ở lớp với các hình học như vậy trẻ sẽ rất thích thú và ghi nhớ được các hình khối
* Kết quả: Xây dựng môi trường cho trẻ được hoạt động làm quen với toán giúp trẻ hứng thú, tích cực hơn và củng cô thêm phần kiến thức về toán cho trẻ
* Phối hợp với phụ huynh
Gia đình là môi trường giáo dục đầu tiên của trẻ và cũng là môi trường giáo dục quan trọng nhất.Cha mẹ chính là người thầy đầu tiên ảnh hưởng sâu sắc nhất đến đứa trẻ Mahatma Gandi đã từng nói “Không có một ngôi nhà nào tốt bằng gia đình và không có người thầy nào tốt như cha mẹ” Jacquie Mc Taggard, trong cuốn sách ‘Từ chiếc bàn của
Trang 7giáo viên” xuất bản năm 2013 đã viết: “Các bậc cha mẹ chính là người thầy đầu tiên và tốt nhất của con cái họ Đó là một trách nhiệm nặng nề nhưng mang lại những phần thưởng vô cùng to lớn” Chính vì thế bản thân tôi đã tích cực tuyên truyền về tầm quan trọng của sự phát triển toàn diện của trẻ ngay từ đầu năm học bằng các hình thức như:
– Họp phụ huynh đầu năm: Tôi trực tiếp trao đổi, phổ biến để phụ huynh hiểu rõ tầm quan trọng của việc hình thành các biểu tượng sơ đẳng về toán đối với sự phát triển của trẻ
và ứng dụng toán học vào cuộc sống hàng ngày
– Vào các thời điểm đón trả trẻ trong ngày, tôi thường xuyên trao đổi với phụ huynh về cách dạy con học toán ở nhà như: cùng trẻ hát các bài hát về số đếm, đọc thơ vần, cùng trẻ học đếm hay dạy trẻ nhớ những con số đặc biệt như ngày sinh của mình, của người thân trong gia đình nhớ số nhà số điện thoại… Cùng trẻ chơi xếp hình hay phân loại các đồ dùng
đồ chơi trong gia đình
Trang 8III.2 Tính mới,tính sáng tạo:
III.2.1: Tính mới:
* Lồng ghép hoạt động khác vào hoạt động làm quen với toán.
Không giống như những hoạt động khác họat động cho trẻ “Làm quen với toán” nếu người dạy không có sự đầu tư nó sẽ rất đơn điệu và khô cứng không thu hút, gây được hứng thú cho trẻ
Thu hút được sự chú ý của trẻ vừa dễ lại vừa khó vì trẻ rất hào hứng trước những điều mới lạ, nhưng dễ chán với những gì quen thuộc mà hoạt động làm quen với toán bản chất là khô khan khó học Tuy đã được tôi tổ chức các phần thành các trò chơi để giờ học có chất lượng tốt hơn, nhưng để giờ học toán thật sự là giờ học được trẻ đam
mê hơn tôi đã tích hợp một số hoạt động khác vào môn toán mong một phần nào đấy giúp cho môn toán ngày càng trở nên nhẹ nhàng, mềm mại và trẻ yêu thích hơn
- Lồng ghéphoạt động văn học: tôi đã suy nghĩ sáng tạo các bài dạy dưới hình thức kể chuyện gây hứng thú cho trẻ trong bài dạy Khi kể chuyện chú ý cốt truyện phải liền mạch, logic, hấp dẫn mang tính giáo dục, lời kể và thao tác của cô cũng như yêu cầu đối với trẻ thực hiện phải có sự đan xen, kết hợp, lời kể rõ ràng, mạch lạc ,có
sự trầm bổng mới gây được hứng thú cho trẻ Mỗi loại tiết dạy cần đưa ra cốt truyện khác nhau không rập khuôn cái cũ dẫn đến trẻ nhàm chán, mỗi phần trong tiết đều phải có tình huống, lời dẫn và sự lôi cuốn trẻ khác nhau
Ví dụ1: Đề tài: Dạy trẻ đếm đến 4, nhận biết các nhóm có 4 đối tượng
Phần ôn luyện kỹ năng đếm đến 3
Cô kể: ngày xửa ngày xưa có một gia đình nhà Thỏ sống với nhau rất là hạnh phúc, luôn luôn vui đùa bên nhau, các chú Thỏ con thi nhau hát tặng mẹ
+ Thỏ hát : Cốc, cốc, cốc ( 3 tiếng )
+ Thỏ mẹ rất vui vuốt râu ( 3 lần )
+ Thỏ mẹ thấy các con hát rất hay gật đầu ( 2 lần), thỏ con gật đầu ( 1 lần) để đáp lại + Thỏ mẹ vẫy đuôi ( 3 lần )
Thỏ con vẫy đuôi ( 2 lần )
Ví dụ 2: Đề tài : Trẻ biết so sánh , thêm bớt tạo sự bằng nhau giữa hai nhóm đồ vật trong phạm vi bốn
Vào một buổi chiều đẹp trời các chú Vịt xin phép mẹ ra bờ sông câu cá Trước khi đi Vịt mẹ dặn các con không được mải chơi mà về muộn nhé Các chú Vịt vâng ạ! Chào mẹ rồi xếp thành hàng nối đuôi nhau đi ra bờ sông ( Xếp các chú Vịt thành một hàng ngang )
Ra đến bờ sông chú vịt nào cũng chăm chỉ câu cá, mỗi chú đều câu cho mình một con
cá, riêng chỉ có Vịt nâu buồn ngủ quá nên không câu được cá Xếp cho mỗi chú Vịt một con cá, vịt nâu không có cá )
+ Khi tỉnh giấc vịt nâu thấy mình không câu được cá, liền oà khóc Vì vậy chúng
Trang 9mình tặng cho vịt nâu một con cá nào, cho trẻ lấy cá tặng cho vịt nâu, đếm nhóm cá
và nhóm vịt , nhận xét và gắn thẻ số 4 tương ứng
+ Mặt trời xuống núi đi ngủ, các chú vịt vội vã về nhà, vịt nâu biết mình có lỗi vội chạy lại xin lỗi mẹ Vịt mẹ rất vui mang 2 con cá đi nướng cho các con
+ Lấy cất 2 con cá, nhận xét số cá và số vịt sau đó chọn thẻ số có số tương ứng với nhóm cá gắn thẻ số và cô cho trẻ thêm bớt tạo nhóm nhiều lần.
Cho trẻ đọc những bài thơ vần, nhịp nhàng luôn mang đến cho trẻ sự thích thú khi đọc lên
Ví dụ:
Bắt đầu số 1
Là ông mặt trời
Tiếp đến số 2
Kìa, 2 cha mẹ,
Số 3 vững chãi
Chiếc kiềng 3 chân
Số 4 lăn tăn
Chiếc xe 4 bánh
Số 5 lấp lánh
Năm cánh như sao
Bạn ơi có thích
Đếm nữa không nào
Hay bài vè:
Nghe vẻ nghe ve
Nghe vè học số
Đầu tiên là 1
Thêm một là 2
Tiếp đến số 3
Là hai thêm một
Số 4 khiêm tốn
Đứng sau số 3
Số liền kề sau
Bé sắp được học
Ve vẻ vè ve
Nghe vè bé học
- Với hoạt động âm nhạc: Tôi đã chọn bài hát phù hợp với chủ đề, nội dung của bài học toán để tích hợp vào
Ví dụ: Khi dạy toán đến bài về số tôi sẽ chọn các bài hát như tập đếm, một con vịt, gà trống mèo con và cún con… tùy vào chủ đề mà tôi sẽ chọn bài hát cho phù hợp
Trang 10- Hoạt động khám phá: Tôi có thể cho quan sát vật thật, cho trẻ đếm số lượng… sau
đó trò chuyện để dẫn dắt vào bài học chính
- Hoạt động tạo hình: tùy vào nội dung của từng tiết học mà tôi sẽ tích hợp sao cho hợp lí
Ví dụ: tiết nhận biết phân biệt hình vuông, hinh chữ nhật, hình tròn, hình tam giác Tôi cho các tổ thi nhau dán các hình lên các bộ trang phục bằng giấy ( mỗi đội chọn
và dán 1 loại hình) sau đó cho đại diện của mỗi đội lên biểu diễn thời trang, cô và các bạn sẽ quan sát và nhận xét
- Với hoạt động vận động: tôi cũng nhẹ nhàng lồng ghép các vận động vào tiết học làm quen với toán
Ngoài ra tôi còn lồng ghép các nội dung như: giáo dục dinh dưỡng, giáo dục an toàn giao thông vào hoạt động cho trẻ làm quen với toán trẻ sẽ hứng thú và qua đó giáo dục đến trẻ một số kĩ năng cần thiết trong đời sống hàng ngày
Việc tích hợp các nội dung của hoạt động khác vào tiết học làm quen với toán giúp trẻ hứng thú, tích cực trong giờ học và giúp trẻ lĩnh hội kiến thứcvề các biểu tượng về toán một cách tự nhiên, thoải mái và giờ học đạt kết quả cao
* Tích hợp môn toán vào các hoạt động trong ngày.
Làm quen với toán là một hoạt động vừa cần độ chính xác mà kiến thức cô cung cấp liên tục mới và tăng dần theo độ khó, mà đặc điểm của trẻ mầm non là lứa tuổi nhanh nhớ nhứng cũng rất chóng quên, chính vì vậy việc cho trẻ làm quen với toán ở mọi lúc mọi nơi cũng là một vấn đề không thể thiếu đối với trẻ Chính vì vậy trước khi dạy trẻ kiến thức mới về làm quen với toán hoặc củng cố những kiến thức đã học tôi thường cho trẻ làm quen trước hoặc ôn ở mọi lúc mọi nơi và mọi thời điểm hoạt động trong ngày
Ví dụ:
Đầu năm học, khi cho trẻ tập xếp hàng và di chuyển đội hình tôi kết hợp cho trẻ làm quen và ôn lại các thuật ngữ toán học đã được học như trước, sau, phải trái, trên dưới, cao thấp.tôi yêu cầu: Lớp xếp cho cô 4 hàng dọc theo tổ: cô phải vừa nói hiệu lệnh vừa đưa tay chỉ hướng từng tổ:tổ 1, tổ 2, tổ 3, tổ 4 Khi di chuyển đội hình sang phải hoặc sang trái thì tôi phải quan sát từng trẻ để kịp thời giúp đỡ những trẻ chậm Sang học kì 2 tôi thay đổi khẩu lệnh tập hợp để trẻ làm quen với các thuật ngữ trước, sau nhanh hơn, chính xác hơn tôi yêu cầu: 4 tổ xếp thành 4 hàng dọc, 4 tổ trưởng đứng trước tổ mình, còn các bạn khác đứng sau Di chuyển đội hình tôi sử dụng khẩu lệnh kết hợp với sắc xô trẻ sẽ di chuyển đội hình đúng theo yêu cầu
Trong giờ hoạt động góc: trong quá trình trẻ chơi ở các góc tôi lại gần
trẻ đặt ra các câu hỏi để trẻ trả lời