Gừng gió chữa xơ gan cổ trướng Gừng gió, Riềng gió, Ngải xanh, Ngải mặt trời - Zingiber zerumbet Sm, thuộc họ gừng - Zingeberaceae Mô tả: Cây thảo cao 1-1,30m, có bẹ.. Thân rễ dạng củ,
Trang 1Gừng gió chữa xơ gan cổ trướng
Gừng gió, Riềng gió, Ngải xanh, Ngải mặt trời - Zingiber zerumbet Sm, thuộc
họ gừng - Zingeberaceae
Mô tả: Cây thảo cao 1-1,30m, có bẹ Thân rễ dạng củ, phân nhánh, mặt ngoài màu
trắng, bên trong màu vàng vàng Lá xếp sít nhau, hầu như không cuống, thuôn ngọn giáo, có mũi nhọn, thon ở gốc, màu lục sẫm ở trên, nhạt màu và có lông rải rác ở mặt dưới; bẹ lá nhẵn trừ ở chóp Cán hoa dài 30-60cm bao phủ nhiều vẩy lợp bên nhau, có lông ở ngoài Bông hình trứng, với những lá bắc to áp sát, hình mắt chim, màu lục, đường kính 25-30mm Hoa vàng; tràng hoa có ống 2cm, với các thuỳ hình ngọn giáo; cánh môi có 3 thuỳ, thuỳ giữa lớn hơn, lõm, tù, các thuỳ bên nguyên, ngắn hơn đến 3 lần Quả nang hình bầu dục, hạt đen, ít, có áo hạt trắng
Bộ phận dùng: Thân rễ (củ) Rhizoma Zingiberis
Nơi sống và thu hái: Cây của vùng Ðông Dương và Ấn Độ, thường gặp dưới tán
rừng ẩm Có thể thu hái thân rễ quanh năm, dùng tươi hay phơi khô dùng dần
Thành phần hoá học: Thân rễ chứa tinh dầu Từ tinh dầu này, đã tách được zerumbone, một sesquiterpen keton đơn vòng, có tác dụng kháng khuẩn trên thực nghiệm đối với Micrococcus pyogenes var aureus và Mycobacterium tuberculosis
Trang 2Tính vị, tác dụng: Gừng gió có vị cay đắng, tính ấm, có tác dụng tán phong hàn,
tán huyết ứ, kích thích, bổ và lọc máu
Công dụng, chỉ định và phối hợp: Thường dùng trị trúng gió, đau bụng, sưng tấy
đau nhức, trâu bò bị dịch Ngày dùng 20-30g dạng thuốc sắc; thường phối hợp với các vị thuốc khác Ở Ấn Độ người ta cũng dùng như gừng Ở Campuchia, thường dùng ngâm rượu (khoảng 160g trong 1 lít rượu) dùng uống ngày 2-3 ly để trị chứng khó chịu, chóng mặt có triệu chứng ngất, cả cho người mới sinh đẻ, trong vài tuần lễ đầu tiên sau khi sinh
Ðơn thuốc:
1 Chữa trúng gió lạnh, bị ngất, chân tay giá lạnh Gừng gió 20-30g, giã nhỏ, chế thêm rượu, vắt lấy nước cốt uống Dùng bã chưng nóng xoa xát khắp mình
2 Chữa bị thương ứ máu hay đơn độc sưng tấy: Gừng gió, Nghệ Vàng, Nghệ đen, mỗi vị 15g giã nhỏ, chế thêm một chén giấm, vắt lấy nước cốt uống, rồi lấy bã chưng nóng đắp vào chỗ đau
3 Chữa xơ gan cổ trướng: Thân rễ gừng gió 100g tươi, để nguyên vỏ rửa sạch,
thái mỏng, cho vào ấm đất, đổ 4 bát ăn cơm nước, sắc nhỏ lửa còn 1 bát gạn lấy nước uống vào lúc 10 giờ Nước hai cũng đổ 4 bát nước, sắc nhỏ lửa còn lại 1 bát uống vào lúc 16 giờ Sau khi uống thuốc gừng gió chừng 1 - 2 tiếng sẽ thấy bụng sôi nhẹ và muốn đại tiện Khi đại tiện thấy phân loãng, hôi, màu nhạt nâu như bã
cà phê, thế là có tác dụng Tuy nhiên trong suốt thời gian sử dụng thuốc cần phải
ăn nhạt, hạn chế ăn các loại hoa quả chín giàu kali vì sẽ gây đầy bụng, kiêng rượu, bia, không ăn mỡ động vật, ăn ít dầu thực vật và không ăn các chất tanh