Mối quan hệ giữa sử học với các ngành khoa học xã hội và nhân văn khác Câu 1 trang 16 SGK Sử 10 CTST: Sử học hỗ trợ tích cực cho các ngành khoa học xã hội và nhân văn khác như thế nào?.
Trang 1Giải Sử 10 Bài 3: Sử học với các lĩnh vực khoa học khác CTST
I Sử học - môn khoa học mang tính liên ngành
Câu hỏi trang 15 SGK Sử 10 CTST: Quan sát Hình 3.1 và dựa vào thông tin trong
bài học, em hãy giải thích vì sao Sử học là môn khoa học có tính liên ngành
Lời giải
- Sử học là môn khoa học có tính liên ngành vì:
+ Sử học là ngành khoa học có đối tượng nghiên cứu rộng, liên quan đến nhiều ngành khoa học thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau
+ Sử học sử dụng tri thức từ các ngành khác nhau để tìm hiểu, nghiên cứu vấn đề một cách toàn diện, hiệu quả, khoa học
+ Sử học có khả năng liên kết các môn học, các ngành khoa học với nhau
II Mối quan hệ giữa sử học với các ngành khoa học xã hội và nhân văn khác Câu 1 trang 16 SGK Sử 10 CTST: Sử học hỗ trợ tích cực cho các ngành khoa học
xã hội và nhân văn khác như thế nào? Vì sao Sử học có khả năng hỗ trợ như vậy? Lời giải
- Sử học cung cấp thông tin cho các ngành khoa học xã hội và nhân văn khác về: + Bối cảnh hình thành, phát triển
Trang 2+ Xác định rõ những nhân tố (chủ quan và khách quan) tác động đến quá trình hình thành, phát triển
+ Dự báo xu hướng vận động phát triển cho các ngành khoa học này
- Sử học có chức năng hỗ trợ như vậy vì: Sử học và các ngành khoa học xã hội và nhân văn khác đều lấy xã hội loài người làm đối tượng nghiên cứu
Câu 2 trang 16 SGK Sử 10 CTST: Các hình 3.2, 3.3, 3.4 cho thấy mối liên hệ gì
giữa Sử học và các ngành khoa học xã hội nhân văn khác?
Lời giải
- Các hình cho thấy mối liên hệ mật thiết, tương hỗ và tương tác hai chiều giữa Sử học và các ngành khoa học xã hội và nhân văn khác
+ Sử học cung cấp thông tin cho các ngành khoa học xã hội và nhân văn khác về bối cảnh hình thành, phát triển; xác định rõ những nhân tố (chủ quan và khách quan) tác động đến quá trình hình thành, phát triển; dự báo xu hướng vận động phát triển cho các ngành khoa học này
+ Các ngành khoa học xã hội và nhân văn khác có thể hỗ trợ khoa học lịch sử trên các phương diện tri thức, kết quả nghiên cứu, thành tựu của mỗi ngành khoa học
xã hội và nhân văn khác tạo điều kiện, phương tiện, phương pháp, giúp cho khoa học lịch sử đạt kết quả tốt hơn
Trang 3Câu hỏi trang 16 SGK Sử 10 CTST: Sử học có vai trò như thế nào đối với các
ngành khoa học tự nhiên và công nghệ?
Lời giải
- Vai trò của sử học với các ngành khoa học tự nhiên và công nghệ:
+ Cung cấp thông tin quá khứ, hiện tại và dự báo sự vận động phát triển, phục vụ cho các ngành khoa học tự nhiên và công nghệ chủ động trong hoạt động xây dựng
và phát triển
+ Xác định không gian, bối cảnh lịch sử qua các thời kì, giúp cho các ngành khoa học tự nhiên và công nghệ hiểu rõ bản chất của sự hình thành và phát triển, xác định đúng vị trí vai trò của chúng trong quá trình phát triển
+ Phục dựng lịch sử phát triển các ngành khoa học tự nhiên và công nghệ, từ đó rút
ra đặc điểm, bài học kinh nghiệm, lí giải nguyên nhân thành công và thất bại, làm
cơ sở cho những đề xuất phát triển trong tương lai
Câu hỏi trang 17 SGK Sử 10 CTST: Các ngành khoa học tự nhiên và công nghệ
có vai trò như thế nào đối với Sử học?
Lời giải
- Các ngành khoa học tự nhiên và công nghệ tuỳ theo đối tượng và kết quả nghiên cứu của mình sẽ cung cấp những tri thức, kĩ thuật và phương pháp tiếp cận mang tính liên ngành cho Sử học để nghiên cứu về con người và xã hội loài người Khoa học công nghệ giúp nhận ra được sự sáng tạo của con người trong quá trình vận động phát triển xã hội
- Thành tựu phát triển khoa học tự nhiên và công nghệ giúp Sử học làm sáng tỏ quá trình phát sinh, phát triển và những tác động, hệ quả, ý nghĩa của các khoa học trong
sự tiến bộ của văn minh nhân loại, nhờ đó Sử học thực hiện chức năng, nhiệm vụ xã hội của mình
Luyện tập và vận dụng trang 17 SGK Sử 10 CTST
Luyện tập trang 17 SGK Sử 10 CTST: Thống kê các hình ảnh trong bài học (từ
Hình 3.2 đến Hình 3.5) theo mẫu sau:
Trang 41 ? ?
Lời giải:
Hình 3.2 Công cụ đá ghè một mặt và rìu
tay Gò Đá (An Khe, Gia Lai)
Khảo cổ học, Địa lí học
Hình 3.3 Nhà sàn của người Mường (Phú
Thọ)
Xã hội học, Văn hóa học, Nghệ thuật học, Địa lí học
Hình 3.4 Nhà mồ của người Cơ-tu (Quảng
Nam)
Xã hội học, Văn hóa học, Nghệ thuật học, Địa lí học
Hình 3.5 Bàn tính gẩy truyền thống Toán học
Vận dụng trang 17 SGK Sử 10 CTST: Hãy tìm hiểu và trình bày một ví dụ về sự
hỗ trợ của Sử học đối với khoa học tự nhiên hoặc khoa học xã hội nhân văn
Lời giải
(*) Lựa chọn: Ví dụ về sự hỗ trợ của sử học đối với khoa học xã hội và nhân văn
- Bản Tuyên ngôn độc lập được Chủ tịch Hồ Chí Minh soạn thảo và đọc trước công chúng tại Quảng trường Ba Đình (Hà Nội) vào ngày 2/9/1945 là văn kiện lịch sử nhưng cũng có giá trị đối với Văn học
- Với bản Tuyên ngôn độc lập (2/9/1045), Sử học đã cung cấp cho Văn học:
+ Hoàn cảnh ra đời của tác phẩm (cách mạng tháng Tám thành công, nước Việt Nam giành được độc lập từ tay phát xít Nhật…)
Trang 5+ Cung cấp những dẫn chứng lịch sử để chứng minh cho các lập luận trong văn bản (ví dụ: bản Tuyên ngôn Độc lập của Hoa Kì; bản Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền của Pháp; sự kiện Pháp đảo chính Nhật; sự kiện vua Bảo Đại thoái vị….)