"Tôi không muốn nhìn thấy bất cứ một ứng viên nào ở các chức vụ lãnh đạo mà lại không thể làm được những việc dù là nhỏ nhất như việc pha trà hay gửi fax" Đối với đa số các ứng viên th
Trang 1“Li ệu pháp sốc” trong phỏng vấn
Và ông thường sử dụng một "chiêu gây sốc" đối với ứng viên là đề nghị ứng viên mang đến cho ông một tách trà nóng Nếu ứng viên nào từ chối hoặc làm đổ tách trà, người đó coi như bị loại ngay từ lúc
đó "Tôi không muốn nhìn thấy bất cứ một ứng viên nào ở các chức
vụ lãnh đạo mà lại không thể làm được những việc dù là nhỏ nhất như việc pha trà hay gửi fax"
Đối với đa số các ứng viên thì riêng cuộc phỏng vấn đã là một quá trình stress, đó là chưa kể đến các "mánh nhà nghề" của chuyên viên tuyển dụng thường dùng để "quay" ứng viên Theo ý kiến của nhiều top manager
và chuyên viên tuyển dụng thì các bài test mang tính chất gây căng thẳng (stress test) thường được dùng để nhận diện những yếu điểm cũng như những "vết đen" trong bản CV của ứng viên
Nói chung, liệu pháp gây căng thẳng thường được dùng như một phương pháp hữu hiệu trong các cuộc phỏng vấn các ứng viên cao cấp Theo ý kiến của một chuyên gia tuyển dụng của New York (Mỹ) thì việc "tra tấn" ứng viên bằng một loạt các câu hỏi "khó chịu", nhiều khi còn mang tính chất khiêu khích hoặc lăng nhục, sẽ giúp nhà tuyển dụngnhận diện một cách đầy đủ về ứng viên hơn Các nhà tuyển dụng người Nga chấp nhận
sử dụng phương pháp này, nhưng ở mốt mức độ nhẹ nhàng hơn: đó là các trò chơi mang tính chất giải quyết tình huống, đó là các câu hỏi khiêu khích hoặc nhiều kiểu câu hỏi mang tính chất kiểm tra độ trung thực của ứng viên.Ví dụ, ứng viên có thể được mời đến dự phỏng vấn không phải tại văn phòng công sở mà là tại một quán bar Tại đây nhà tuyển dụng vờ như thân thiện lắm, mời ứng viên uống rượu và tự gọi thực đơn, và họ sẽ
Trang 2không bỏ sót một cử chỉ nào của ứng viên, từ tửu lượng cho tới cách chọn món ăn Và nếu ứng viên tỏ vẻ là một kẻ "rượu vào, lời ra" chắc chắn anh
ta sẽ không bao giờ được mời vào những chức vụ liên quan đến các
thông tin bảo mật
Chuyên viên nhân sự của Hewlett Packard tại Moscow - Boric Krulov kể lại rằng đã có lần ông loại một ứng viên cao cấp ra khỏi danh sách của mình bằng phương pháp đưa ra các câu hỏi "khó chịu" Khi ứng viên thao thao bất tuyệt kể về các thành tích của mình cũng như kể về việc phá sản của công ty, Krulov bất thình lình đưa ra một câu hỏi "tréo ngoe": Vậy anh đã
có công gì trong việc đưa công ty anh đến bờ vực phá sản? Ứng viên cao cấp này - một top manager của công ty đó đã rất hùng hồn cho rằng bản thân anh ta không hề có liên quan gì đến việc phá sản của công ty, và liên tiếp kể về các thành tích của mình Rõ ràng, một top manager ích kỷ, chỉ biết đến bản thân mình và không dám phản ứng với phê bình, chỉ trích, người đó không xứng đáng để tiến cử vào các chức vụ lãnh đạo
Nói chung, có rất nhiều cách để tạo ra một buổi phỏng vấn "gây sốc" Bạn
có thể dẫn ứng viên đến trước một ngọn đèn điện sáng, mời đến đó ba bốn top manager khác của công ty để họ lần lượt thay nhau "quay" ứng viên Một số các chuyên gia tuyển dụng lại cố tình đến phỏng vấn muộn để kiểm tra phản ứng của ứng viên Cũng có nhiều chuyên gia tuyển dụng tiếp chuyện ứng viên rất nhẹ nhàng, lịch sự, thậm chí còn mời ứng viên tự nhiên hút thuốc để rồi vài giây sau đó nói rằng tại công ty này không có chỗ dành cho những người hút thuốc "Dĩ nhiên, Bạn có thể hỏi thẳng ứng
viên xem họ hút thuốc hay không, nếu chỉ vậy thôi thì quá là đơn giản Tôi muốn nhấn mạnh là nhiều khi Bạn phải tạo ra tình huống để ứng viên có thể bộc lộ ra tính cách của mình" - Mikhail Bogdanov, chuyên gia tư vấn
tuyển dụng của BLM Consort nhận xét Ví dụ, một ứng viên cao cấp được
Trang 3BLM Consort mời đến phỏng vấn lần thứ ba, trong một khoảnh khắc ngắn
đã trút "bầu tâm sự" với chuyên gia tuyển dụng rằng ước mơ cháy bỏng của anh ta là được kinh doanh mua bán khỉ! Và liền sau đó anh ta say sưa kể về các giống khỉ, giá cả từng loại
Các top manager và nhân viên các công ty dịch vụ thường phải trải qua các cuộc phỏng vấn có yếu tố "sốc" Galina Menikova - Giám đốc nhân sự của công ty tư vấn HR Partners kể lại rằng trong một buổi phỏng vấn các ứng viên cho chức vụ Sales Manager bà đã đưa ra một tình huống khá thú vị: cùng một lúc có một khách hàng gọi điện thoại đến cho ứng viên, trong lúc một khách hàng khác đang đứng ngay bên cạnh chờ ứng viên, và ông sếp trưởng phòng bỗng đâu đi ngang qua ứng viên và vứt lên bàn một tập giấy tờ với yêu cầu phải thực hiện cấp tốc Và câu hỏi đưa ra là "Bạn sẽ
giải quyết tình huống này theo thứ tự ưu tiên như thế nào?" Phương pháp
này đã giúp Menikova hiểu rõ các phản xạ của ứng viên trước tình huống gay go "Cuối cùng tôi rất hài lòng với cách trả lời của một ứng viên nam: anh ta nói rằng, cú điện thoại gọi đến là dành cho đồng nghiệp, còn đống giấy tờ của sếp anh ta không cần phải vội vàng xem ngay, việc đầu tiên
mà anh ta cần phải làm ngay chính là việc phục vụ vị khách đang đứng cạnh mình" - Menikova kể lại
Khi cần phải tìm một ứng viên bản lĩnh về nghề nghiệp cũng như về tâm
lý, các ông chủ doanh nghiệp thường sử dụng cái gọi là "liệu pháp sốc" Một ứng viên tiến cử vào chức vụ Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng có khi phải trải qua những tình huống hết sức gay cấn và "khó chịu": anh ta được mời đến phỏng vấn với hai vị lãnh đạo ngân hàng Trong khi hai bên đang say sưa tìm hiểu về nhau, bỗng thình lình một trong hai vị lãnh đạo kia chớp lấy cái ly đựng trà và thản nhiên vẩy nước vào mặt khách Đây là một chiêu mà các ông chủ nhà băng muốn kiểm tra mức độ bản lĩnh về
Trang 4tâm lý của ứng viên: những ông chủ nhà băng luôn là những người xung động và vì vậy họ phải tìm được những người có những nét tương đồng giống họ để cộng tác
Theo Galina Menikova thì hầu hết các ứng viên không lường trước được các câu hỏi mà chuyên gia phỏng vấn sẽ hỏi họ Thậm chí trong buổi
phỏng vấn các ứng viên cao cấp, các chuyên gia tuyển dụng còn cố tình nói chuyện thật lâu qua điện thoại với một ai đó, hoặc còn quát tháo nhân viên dưới quyền một cách ầm ĩ, om sòm Và thực ra các "thủ thuật" này cũng chỉ nhằm kiểm tra phản xạ của ứng viên trước các áp lực "khó chịu"