phân tích phương sai xử lý số liệu

Ví dụ Một nghiên cứu được thực hiện để so sánh khả năng thủy phân protein của 3 loại enzyme: A, B, C trong việc thủy phân cá của quá trình sản xuất nước mắm. Sau một khoảng thời gian thủy phân, đo đạc và ghi nhận lượng acid amin tổng số (mgkg) trong nước mắm được sản xuất từ 3 loại enzyme trên. Tác giả muốn biết, liệu rằng những loại enzym khác nhau này có cho hiệu suất thủy phân khác nhau hay không ? Nói cách khác, tác giả muốn biết enzym có ảnh hưởng đến hiệu suất thủy phân không?

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THỰC PHẨM TP HCM

KHOA CÔNG NGHỆ THỰC PHẨM MÔN: XỬ LÝ SỐ LIỆU THỰC NGHIỆM

PHÂN TÍCH PHƯƠNG SAI

mắm được sản xuất từ 3 loại enzyme trên Tác giả

muốn biết, liệu rằng những loại enzym khác nhau

này có cho hiệu suất thủy phân khác nhau hay

không ? Nói cách khác, tác giả muốn biết enzym có ảnh hưởng đến hiệu suất thủy phân không?

Ví dụ

MỘT SỐ KHÁI NIỆM

Sự biến thiên trong mỗi nhóm (Within group

variation)

 Phản ánh sự khác biệt giữa các cá thể trong

nhóm so với giá trị trung bình của nhóm

 Thể hiện hiện độ sai số (độ nhiễu) trong quá

trình thí nghiệm

 Chỉ số đánh giá: tổng bình phương trong các

nhóm (SSE)

MỘT SỐ KHÁI NIỆM

Sự biến thiên trong mỗi nhóm (Within group variation)

Ví dụ:

𝑆𝑆𝐸𝐴 = 17 − 17.3 2 + 18 − 17.3 2 + 17 − 17.3 2 = 0.67 𝑆𝑆𝐸𝐵 = 14 − 15.7 2 + 17 − 15.7 2 + 16 − 15.7 2 = 4.67 𝑆𝑆𝐸𝐶= 21 − 21 2 + 20 − 21 2 + 22 − 21 2 = 2

Tổng bình phương trong các nhóm

𝑆𝑆𝐸 = 0.67 + 4.67 + 2 = 7.34

MỘT SỐ KHÁI NIỆM

Sự biến thiên giữa các nhóm (Between group

variation)

 Phản ánh sự khác biệt giữa giá trị trung bình

của các nhóm so với giá trị trung bình chung

 Sự biến thiên này thể hiện sự tác động của biến

độc lập

 Chỉ số đánh giá: tổng bình phương giữa các

𝑑𝑓𝑏 : Trung bình bình phương giữa các nhóm (Mean square)

𝑀𝑆𝐸 = 𝑆𝑆𝐸

𝑑𝑓𝑤: Trung bình bình phương trong các nhóm

𝑑𝑓𝑏, 𝑑𝑓𝑤:bậc tự do giữa các nhóm và trong các nhóm

𝐹 − 𝑡𝑒𝑠𝑡 = 22.2 = 18.5

𝐹 − 𝑡𝑒𝑠𝑡 = 𝑀𝑆𝐵

𝑀𝑆𝑊

PHÂN TÍCH PHƯƠNG SAI

𝐹 − 𝑡𝑒𝑠𝑡 = 𝑀𝑆𝐵

𝑀𝑆𝑊

PHÂN TÍCH PHƯƠNG SAI

GIẢ THUYẾT VÔ HIỆU VÀ GIẢ THUYẾT ĐẢO

NGUYÊN TẮC BÁC BỎ GIẢ THUYẾT KHÔNG

PHÂN TÍCH PHƯƠNG SAI

GIẢ THUYẾT VÔ HIỆU VÀ

GIẢ THUYẾT ĐẢO

GIẢ THUYẾT VÔ HIỆU

(H0)

Biến độc lập không ảnh hưởng

phụ thuộc

NGUYÊN TẮC BÁC BỎ GIẢ THUYẾT

KHÔNG

Xác suất xảy

ra Ftính

Chọn giả thuyết có khả

năng xảy ra nhất

NGUYÊN TẮC BÁC BỎ GIẢ THUYẾT

KHÔNG

H0 không thể có thực

Bác bỏ H0

Chấp nhận

NGUYÊN TẮC BÁC BỎ GIẢ THUYẾT

KHÔNG

Ftest < Ftb Chấp nhận H0

NGUYÊN TẮC BÁC BỎ GIẢ THUYẾT

KHÔNG

Xác định Ftiêu chuẩn

NGUYÊN TẮC BÁC BỎ GIẢ THUYẾT

KHÔNG

SO SÁNH SỰ KHÁC BIỆT GIỮA

CÁC NGHIỆM THỨC

Ftính ≥ Ftiêu chuẩn Biến độc lập có tác động

Nếu biến độc lập có nhiều thể thức? Các thể thức nào có tác động khác nhau?

KIỂM TRA HẬU NGHIỆM