thi nghiem may phat dien 6064

Save : Khi ta nhấp chuột vào nút biểu tượng này cho phép lưu các thông số đo được khi tiến hành thí nghiệm vào file dữ liệu.. Record Data ghi dữ liệu : Khi ta nhấp chuột vào nút biểu tư

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA

KHOA ĐIỆN BỘ MÔN : ĐIỆN CÔNG NGHIỆP

¶ · Tài liệu hướng dẫn thí nghiệm

MÁY ĐIỆN

Họ và tên sinh viên:

Lớp : Ngày TN :

Thí nghiệm cùng nhóm với các sinh viên: 1

2

3

4

5

Thầy giáo hướng dẫn:

Năm 2005

LỜI NÓI ĐẦU

Gi¶ng d¹y trªn c¬ sị c«ng nghÖ m¸y tÝnh ngµy cµng ®ưîc ¸p dông rĩng r·i trong lÜnh vùc gi¸o dôc và việc ứng dụng s¶n phỈm LVSIM vào thí nghiệm lµ tiÕp cỊn với công nghệ nµy

HÖ thỉng thu thỊp vµ qu¶n lý d÷ liÖu Lab-Volt (LVDAM), mĩt thµnh viªn cña hô LVSIM lµ mĩt thiÕt bÞ hoµn chØnh ch¹y trªn c¸c m¸y tÝnh IBM 386 tư¬ng thÝch trị lªn trong m«i trưíng hÖ ®iÒu hµnh Microsoft Windows C¸c “ThiÕt bÞ ¶o” (V«n mÐt, Ampe mÐt, Wo¸t mÐt, Oscilloscope vµ bĩ ph©n tÝch pha) cho phÐp ngưíi hưíng dĨn kh¶ n¨ng diÔn gi¶i dÔ dµng c¸c kh¸i niÖm liªn quan tíi ®iÖn n¨ng mµ cho tíi nay chØ cê thÓ thÓ hiÖn b»ng s¸ch vị truyÒn thỉng vµ c¸c h×nh vÏ

HÖ thỉng LVDAM dïng mĩt m«dun giao diÖn thu thỊp d÷ liÖu quen thuĩc Data Acquisition Interface (DAI) ®Ó kÕt nỉi c¸c m«dun cña hÖ thỉng ®iÖn c¬ Lab-Volt víi mĩt m¸y tÝnh PC PhÌn mÒm chuyªn dông chuyÓn d÷ liÖu cña m«dun DAI tíi c¸c thiÕt bÞ ¶o cho phÐp

®o c¸c ®¹i lưîng chuỈn như ®iÖn ¸p, dßng ®iÖn, c«ng suÍt vµ c¸c th«ng sỉ ®iÖn kh¸c H¬n n÷a,

hÖ thỉng cßn cê nhiÒu kh¶ n¨ng s½n cê kh¸c như quan s¸t d¹ng sêng, ph©n tÝch pha, lưu tr÷ d÷ liÖu vµ kh¶ n¨ng thÓ hiÖn c¸c ®ơ thÞ còng như chøc n¨ng lỊp tr×nh, cê phÌn mÒm hưíng dĨn sö dông ®i kÌm

HÖ thỉng ®iÖn c¬ dïng thiÕt bÞ thÝ nghiÖm ¶o (EMS VLE), mĩt thµnh viªn kh¸c cña hô LVSIM, lµ mĩt phÌn mÒm m« phâng chÝnh x¸c hÖ thỉng ®iÖn c¬ Lab-Volt (EMS) Còng như

hÖ thỉng LVDAM, EMS VLE ch¹y trªn c¸c m¸y tÝnh IBM 386 tư¬ng thÝch trở lên trong m«i trưíng ®iÒu hµnh Microsoft Winodows

M«i trưíng lµm viÖc EMS VLE trªn mµn h×nh m¸y tÝnh lµ mĩt phßng thÝ nghiÖm giỉng như mĩt hÖ thỉng EMS thùc C¸c m«dun tư¬ng øng như trong hÖ thỉng EMS cê thÓ

®ưîc cµi ®Ưt trong phßng thÝ nghiÖm EMS VLE vµ kÕt nỉi chóng lµ c¸c d©y dĨn t¹o thµnh m¹ch Giỉng như trong hÖ thỉng EMS, kÝch thÝch ho¹t ®ĩng vµ ®¸p øng cña c¸c m¹ch ®iÖn

®ưîc m« phâng trong phßng thÝ nghiÖm EMS VLE cê thÓ quan s¸t trªn c¸c thiÕt bÞ ®o ®iÖn

¸p, dßng ®iÖn, tỉc ®ĩ vµ m«men

Tài liệu hướng dẫn thí nghiệm này bao gồm các phần chính sau :

Phần I : Hướng dẫn sử dụng phần mềm thí nghiệm Lab-Volt

Phần II : Các bài thí nghiệm Máy điện I và II

Tài liệu này do Trần Văn Chính, Nguyễn Hồng Anh, Nguyễn Xuân Hòa, Bùi Tấn Lợi,

Lê Văn Quyện, Nguyễn Văn Tấn ở nhóm chuyên môn Điện Công Nghiệp viết dựa trên cơ sở

của tài liệu thí nghiệm Lab-Volt Trong quá trình biên soạn có thể còn thiếu sót, nhóm

chuyên môn Điện Công Nghiệp mong nhận được sự đóng góp ý kiến của đông đảo bạn đọc Các ý kiến nhận xét xin gửi về nhóm chuyên môn Điện Công Nghiệp - Khoa Điện - Trường Đại học Bách Khoa

Chúng tôi xin chân thành cảm ơn

Nhóm chuyên môn Điện Công Nghiệp

Phần I : Hướng dẫn sử dụng phần mềm

thí nghiệm Lab -Volt

H ướng dẫn sử dụng phần mềm thí nghiệm Lab-Volt

Hình 1-1 : Cửa sổ làm việc Windows 98

Ta có thể khởi động phần mềm Lab-Volt bằng cách nhấp đúp chuột vào nút biểu tượng Metering trên màn hình Windows hoặc từ menu Start Windows sẽ xuất hiện lên cửa

sổ làm việc chính như hình 1-2

1 Giới thiệu cửa sổ làm việc chính Metering : 1.1 Chức năng các công cụ :

1.1.1 Open : Khi nhấp chuột vào nút biểu tượng này cho phép mở file chứa dữ liệu 1.1.2 Save : Khi ta nhấp chuột vào nút biểu tượng này cho phép lưu các thông số đo

được khi tiến hành thí nghiệm vào file dữ liệu Nếu chưa có tên thì đặt tên cho file

1.1.3 Print : Khi ta nhấp chuột vào nút biểu tượng này dùng để in 1.1.4 Record Data (ghi dữ liệu) : Khi ta nhấp chuột vào nút biểu tượng này cho phép

ta ghi dữ liệu đang đo đạc vào bảng số liệu (Data Table ) và hiển thị số lần đo

1.1.5 Data Table (bảng số liệu ) : Khi ta nhấp chuột vào nút biểu tượng này sẽ hiển

thị bảng số liệu đã đo

1.1.6 Graph : Khi ta nhấp chuột vào nút biểu tượng này để ta mở cửa sổ Graph 1.1.7 Oscilloscope : Khi ta nhấp chuột vào nút biểu tượng này để ta mở cửa sổ

Oscilloscope

1.1.8 Phasor Analyzer : Khi ta nhấp chuột vào nút biểu tượng này để ta mở cửa sổ

Phasor

1.1.9 Meter Setting : Khi ta nhấp chuột vào nút biểu tượng này để ta mở cửa sổ

Meter Setting

Hình 1-2 : Cửa sổ làm việc chính

1.2 Chức năng các dụng cụ đo lường :

1.2.1 Các Volt kế E : dùng để đo ú điện áp Chúng có các tính năng sau :

a Chế độ đo : Ta có hai chế độ đo AC hoặc DC và có thể thay đổi bằng cách

nhấp chuột vào nút biểu tượng AC hoặc DC trên cửa sổ đo

b Chế độ hiển thị : Ta có hai chế độ hiển thị Analog và Digital Khi muốn

thay đổi chế độ hiển thị ta nhấp chuột vào nút khung hiển thị thì nó sẽ chuyển chế độ

Khi muốn đo thì ta phải nhấp chuột vào nút biểu tượng E trên cửa sổ đo lường 1.2.2 Các Ampe kế I : dùng để đo dòng điện Chúng có các tính năng sau :

a Chế độ đo : Ta có hai chế độ đo AC hoặc DC và có thể thay đổi bằng cách

nhấp chuột vào nút biểu tượng AC hoặc DC trên cửa sổ đo

b Chế độ hiển thị : Ta có hai chế độ hiển thị Analog và Digital Khi muốn

thay đổi chế độ hiển thị ta nhấp chuột vào nút khung hiển thị thì nó sẽ chuyển chế độ

Khi muốn đo thì ta phải nhấp chuột vào nút biểu tượng I

1.2.3 Đồng hồ đo công suất PQS : Các đồng hồ này dùng để đo công suất của các

thiết bị khi tiến hành thí nghiệm Chúng có các tính năng sau :

a Chế độ đo : Có 3 chế độ đo, đo P hoặc Q hoặc S Khi muốn đo P hoặc Q

hoặc S thì ta click lên trên biểu tượng để chọn chế độ đo phù hợp

b Chế độ hiển thị : Ta có hai chế độ hiển thị Analog và Digital Khi muốn

thay đổi chế độ hiển thị ta nhấp chuột vào nút khung hiển thị thì nó sẽ chuyển chế độ

Open Save Print

Record Data Table Graph Oscilloscop Phasor

1.2.4 Đồng hồ đo mômen T : Đồng hồ này dùng để đo momen của động cơ khi tiến

hành thí nghiệm Chúng có các tính năng sau :

a Chế độ đo : Có 2 chế độ đo N hoặc NC Khi muốn đo N hoặc NC thì ta nhấp lên

trên biểu tượng để chọn chế độ đo phù hợp

b Chế độ hiển thị : Ta có hai chế độ hiển thị Analog và Digital Khi muốn thay đổi

chế độ hiển thị ta nhấp chuột vào nút khung hiển thị thì nó sẽ chuyển chế độ

1.2.5 Đồng hồ đo tốc độ N : Đồng hồ này dùng để đo tốc độ n của động cơ khi thí

nghiệm Chúng có các tính năng sau :

Chế độ hiển thị : Ta có hai chế độ hiển thị Analog và Digital Khi muốn thay đổi

chế độ hiển thị ta nhấp chuột vào nút khung hiển thị thì nó sẽ chuyển chế độ

1.2.6 Cửa sổ lập trình A, B, C : Cho phép ta tiến hành lập trình trên cửa sổ này

Khi tiến hành thí nghiệm tùy theo từng yêu cầu của bài thí nghiệm ta tiến hành mở các của sổ đo lường hay các cửa sổ chức năng khác

2 Giới thiệu cửa sổ làm việc Data Table

Khi muốn xem các dữ liệu đã tiến hành thí nghiệm ta nhấp chuột vào nút biểu tượng

Data Table trên cửa sổ làm việc chính sẽ xuất hiện cửa sổ làm việc như hình 1-3 :

Hình 1-3 : Cửa sổ làm việc Data Table 2.1 Chức năng của các công cụ :

Insert Line Delete Line Clear all Data Metering

+ Đóng nguồn tăng dần điện áp đặt vào phần ứng động cơ U = Uđm Điều chỉnh dòng điện kích từ để n = 1,05nđm (Khoảng 1575vg/ph) Sau đó xoay múm điều chỉnh Load control

để tăng momen Trong quá trình tăng tải, đưa con trỏ chuột đến nút record data, nhắp chuột

để ghi kết quả đo được vào máy tính Sau đó mở bảng số liệu đo được ghi vào bảng 4

Bảng 5

Đặc tính cơ N(Vg/ph)

T(N.m) 0

I1(A)

E1(V)

b) Điều chỉnh tốc độ động cơ một chiều Kích Từ độc lập

• Thay đổi từ thông: (Sơ đồ thí nghiệm hình 4.35)

Trình tự tiến hành như sau :

+ Làm như thí nghiệm lấy đặc tính cơ Sau đó thay đổi dòng điện kích từ và làm lại như trên Lấy khoảng 3 gía trị dòng kích từ Sau đó mở bảng số liệu đo được ghi vào bảng 6

Bảng 6

Đặc tính cơ khi it = A N(Vg/ph)

T(N.m) 0

Đặc tính cơ khi it = A N(Vg/ph)

T(N.m) 0

• Thay đổi điện áp đặt vào mạch phần ứng: (Sơ đồ thí nghiệm hình 4.35)

Trình tự tiến hành như sau :

+ Làm như thí nghiệm lấy đặc tính cơ Sau đó thay đổi điện áp đặc vào mạch phần ứng và làm lại như trên Lấy khoảng 3 gía trị điện áp đặc vào mạch phần ứng Sau đó mở bảng số liệu đo được ghi vào bảng 7

Bảng 7

Đặc tính cơ khi U = V N(Vg/ph)

T(N.m) 0

Đặc tính cơ khi U = V N(Vg/ph)

T(N.m) 0

Số liệu Động cơ Một chiều và Máy phát Một chiều :

1 Từ các số liệu bảng 1, tính điện trở của các cuộn dây theo công thức sau:

12

12 1

I

U

4

R R

R

=

2 Từ số liệu bảng 2, 3 đo được vẽ các đặc tính của máy phát điện Nhận xét các đường đặc thính đó và so sánh với dạng lý thuyết đã học

3 Tính độ biến đổi điện áp định mức máy phát một chiều KT độc lập:

100 U

U E U

đm

đm

= Δ

4 Từ số liệu bảng 4 vẽ các đường đặc tính ngoài của máy phát điện kích từ hổn hợp nối thuận và nối ngược cùng chung trên một hệ trục tọa độ Nhận xét các đường đặc thính đó và so sánh với dạng lý thuyết đã học

5 Từ số liệu bảng 5 đo được vẽ đặc tính cơ và từ số liệu bảng 6, 7 kết hợp với bảng 5 vẽ họ đặc tính cơ của động cơ điện một chiều khi thay đổi từ thông và thay đổi điện áp đưa vào mạch phần ứng Nhận xét các đường đặc thính đó và so sánh với dạng lý thuyết đã học

6 Trên cơ sở số liệu bảng 5, tính và vẽ đặc tính hiệu suất cảu động cơ

Khi không tải: Công suất tổng đưa vào máy kể cả tổn hao đồng:

f c Fe Cu

Trong đó: PFe +Pcơ =Ptg −PCu với PCu = RưI2 Và Pf = tổn hao phụ không đáng kể

V CÂU HỎI KIỂM TRA

1 Mục đích thí nghiệm

2 Phân biệt các sơ đồ đấu nối kích thích độc lập, song song và hổn hợp

3 Ý nghĩa của các đường đặc tính máy

4 Cách xác định các thông số máy

4 Cách tạo File cấu hình, bảng số liệu, lưu số liệu và vẽ đồì thị trong phần mềm Lab -

Volt