Bộ phận được sử dụng làm thuốc là cả con bọ ngựa mà thuốc được Đông y gọi tên đường lang.. Còn tổ của con bọ ngựa cũng được thu hoạch dùng làm thuốc và thường lấy tổ vào tháng 10 đến thá
Trang 1Bọ ngựa - Bổ thận ích tinh
Trang 2Bọ ngựa còn gọi là con bù cào hoặc ngựa trời hay đường lang, tên khoa học là
Mantis religiosa L, thuộc họ bọ ngựa Mantidae
Là loại côn trùng cỡ lớn, toàn thân dài màu xanh lục, thường thấy sống trong các
lùm cây hay bờ bụi, thích nghi với môi trường ẩm và sáng Bộ phận được sử dụng
làm thuốc là cả con bọ ngựa mà thuốc được Đông y gọi tên đường lang Còn tổ của
con bọ ngựa cũng được thu hoạch dùng làm thuốc và thường lấy tổ vào tháng 10
đến tháng 1 hằng năm
Cách bào chế bọ ngựa thành thuốc cũng đơn giản Khi bắt bọ ngựa về vặt bỏ hết
Trang 3đầu, chân, cánh và ruột đem rang vàng cho thơm rồi tán bột, cất sử dụng dần Còn
tổ bọ ngựa sau khi thu về cho vào đồ khoảng 30 phút để trứng bên trong tổ chín
Sau đem nướng vàng hoặc sao giòn, tán bột mịn Cũng có khi lại được sao với
rượu hay sao với giấm hoặc đốt tồn tính
Đông y cho rằng dược liệu bọ ngựa có vị ngọt, mặn, hơi tanh, tính bình không độc
Có công năng bổ thận ích tinh, giảm đau, chữa ra mồ hôi trộm, đái nhiều về đêm,
trị xuất tinh sớm, liệt dương, di tinh, đau lưng, khí hư, trẻ đái dầm, đái són ở người
cao tuổi, phụ nữ bế kinh, chữa viêm họng, trĩ, kinh phong, co giật… Dùng uống
hoặc đắp ngoài Liều dùng trung bình hằng ngày tùy bệnh chứng mà sử dụng từ
6-8g hay từ 6-12g Dùng ngoài tổ bọ ngựa đốt tồn tính, tán bột, trộn với dầu để bôi
chữa trị mụn nổi có mủ ở trẻ em Cũng có thể sử dụng riêng hoặc phối hợp với các
vị thuốc khác để trị các bệnh chứng Đặc biệt tổ bọ ngựa trên cây dâu được gọi là
tang phiêu tiêu, dùng phối hợp với các vị khác có tác dụng bổ thận tráng dương…
Để tham khảo và áp dụng thuốc từ bọ ngựa trị những chứng trạng hay gặp sau đây
Xin giới thiệu cụ thể từng phương tiêu biểu cho dễ chọn lựa chữa trị sao cho thích
hợp, an toàn, hiệu quả
Thuốc bổ thận, trị đau lưng, đái són: Tổ bọ ngựa 30g, ba kích 30g, thạch hộc
Trang 420g, đỗ trọng 20g Tất cả thái nhỏ, phơi khô, tán bột mịn, trộn bột với mật ong làm
hoàn to nặng 6g Ngày uống 2 lần, mỗi lần 1 viên chiêu với nước rượu hâm nóng
Hoặc có thể dùng (phương này rất hiệu nghiệm đối với người cao tuổi) gồm tổ bọ
ngựa 10g, kim anh 10g, liên tu 10g, sơn dược 12g, sắc với 400ml nước còn lại
100ml, chia 2 lần uống trong ngày
Trị xuất huyết ở dạ dày, phổi: Lấy tổ bọ ngựa sao vàng, tán bột Bạch cập 15g,
sắc lấy 100ml, chia 3 phần; mỗi phần nước thuốc bạch cập uống với 3g bột bọ
ngựa/lần, uống 3 lần trong ngày
Chữa tiểu tiện không thông: Tổ bọ ngựa 8g, hoàng cầm 10g, nấu với nước uống
ngày 1 thang
Chữa đái dầm: Tổ bọ ngựa 12g, đẳng sâm 12g, phá cố chỉ 12g, ích trí nhân 8g,
thỏ ty tử 8g, ba kích 8g, tất cả thái nhỏ, phơi khô, sắc uống ngày 1 thang, chia 3
lần
Chữa bạch đới, khí hư: Tổ bọ ngựa tẩm rượu, sao khô, tán nhỏ rây bột mịn Ngày
uống 2 lần, mỗi lần 8g với nước gừng