40 de doc hieu ngữ vă

ĐỀ SỐ 1 Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu Bạn sẽ làm gì khi có một ngày thức dậy thấy bên mình không còn việc gì nữa cả Tiền trong túi không còn, việc làm không có, người yêu chia tay, bạn b.

ĐỀ SỐ 1

Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:

Bạn sẽ làm gì khi có một ngày thức dậy thấy bên mình không còn việc gì nữa cả Tiền trong túikhông còn, việc làm không có, người yêu chia tay, bạn bè, gia đình ở xa… Cuộc sống coi như mất hết

ý nghĩa Vậy mà đến lúc đó, tôi lại tự dưng mỉm cười

Con số không tròn trĩnh để người ta soi mình vào đó và chợt nhận ra những thất bại Như mộtchiếc gương soi trung thực để thấy ta từ thuở tập bò, tập đi, vội vàng tập chạy, rồi thì… vấp ngã Có kẻngã rồi nằm luôn, có kẻ gượng dậy để… ngã tiếp Trong suốt cuộc đời bao nhiêu lần ta ngã, bao nhiêulần đứng dậy, ta có nhớ hết không?

Khi tiền trong túi không còn, tôi nghĩ đến hàng triệu người trên thế giới vẫn còn đang đói khát.Khi việc làm không có, tôi tin cũng có hàng triệu người khác cũng đang chạy đôn chạy đáo tìm việcnhư mình Khi tình yêu tan vỡ, tôi viết thêm vào thời gian biểu của mình một số giờ học thêm hoặc đingủ Và rồi tôi mỉm cười Cuộc sống vẫn cứ trôi Đôi khi ta chao đảo Rồi sau đó ta sẽ nhận ra và lấylại thế cân bằng Một câu danh ngôn nào đấy đại ý là như vậy Hình như tôi là người lạc quan

Và khi người ta no đủ, người ta sẽ không thể có được cảm giác thử sức khao khát và hy vọng.Bởi vậy cho đến già ta vẫn cứ là bé thơ khi chơi thứ đồ chơi này đến chán ngấy rồi lại đòi thứ khác.Tôi khao khát no đủ nhưng sẽ chẳng bao giờ no đủ Lúc biết mình đang đi vào cái vòng tròn của con sốkhông, tôi sẽ hít một hơi dài rồi vùng vẫy

Có biết bao nhiêu người trên trái đất này tìm ý nghĩa cuộc sống bằng cách ban tặng cuộc đờimình đến những nơi xa xôi, những người cùng khổ Thế thì tại sao ta thấy đời mất hết ý nghĩa khi lạibắt đầu bằng bàn tay trắng?

Hãy cứ tin đi, bằng cách mỉm cười khi mình thất bại, sẽ thấy cuộc đời lại mỉm cười Khi takhông còn gì hết, không có gì hết, đời sẽ ban tặng ta một cái gì đó mới mẻ hơn, hạnh phúc hơn Sauhạnh phúc là bất hạnh, đi hết bất hạnh rồi sẽ gặp hạnh phúc Điều đó chẳng phải là quy luật hay sao?

(Trích Bài học của thầy - Trang 32 - NXB Hà Nội - Năm 2016)

Câu 1: Chỉ ra một biểu hiện của thái độ sống lạc quan được nêu trong đoạn trích.

Câu 2: Hình ảnh “con số không” trong đoạn tríchcó ý nghĩa như thế nào?

Câu 3: Anh/ chị hiểu như thế nào về quan niệm của tác giả: “Lúc biết mình đang đi vào cái vòng tròn

của con số không, tôi sẽ hít một hơi dài rồi vùng vẫy”

Câu 4: Anh/ chị rút ra thông điệp nào có ý nghĩa nhất từ đoạn trích trên? Vì sao?

GỢI Ý:

Câu 1:

Học sinh nêu được một trong các biểu hiện của thái độ sống lạc quan:

- Khi tiền trong túi không còn, tôi nghĩ đến hàng triệu người trên thế giới vẫn còn đang đói khát

- Khi việc làm không có, tôi tin cũng có hàng triệu người khác cũng đang chạy đôn chạy đáo tìm việcnhư mình

- Khi tình yêu tan vỡ, tôi viết thêm vào thời gian biểu của mình một số giờ học thêm hoặc đi ngủ

- “Bước vào vòng số không” là khi cuộc sống rơi vào khó khăn, thất bại thậm chí bế tắc, tuyệt vọng

- “Hít một hơi dài rồi vùng vẫy” là nỗ lực để thoát ra tìm cơ hội vươn lên

 Ý kiến đưa lời nhắc nhở về lối sống chủ động, tích cực, không đầu hàng trước khó khăn, thử thách

Câu 4:

Rút ra thông điệp có ý nghĩa nhất:

-Thí sinh có thể lựa chọn một thông điệp rút ra từ đoạn trích như:

+ Sống lạc quan, luôn hướng về tương lai

+ Sống mạnh mẽ vượt lên hoàn cảnh…

-Thí sinh nêu rõ vì sao thông điệp có ý nghĩa nhất đối với bản thân một cách thuyết phục

ĐỀ SỐ 2

Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi:

Cả một thế giới rộng lớn ngoài kia đang chờ bạn, mặc dù con đường tới đó không hiện ra chonhững ai chỉ muốn đi trên các lối mòn quen thuộc và làm những công việc quen thuộc Với nhữngngười này thì thế giới cũng chật hẹp giống như những lối mòn quen thuộc của họ và công việc của họcũng hạn chế như những thói quen của họ vậy Còn với những người tiên phong quyết tâm đi trênnhững con đường mới và thử làm những cái mới với tinh thần cầu tiến và chấp nhận thử thách, thế giớithật sự là một địa bàn rộng lớn và có vô số công việc để làm Đó là cách thức mà tôi đã và sẽ tiếp tụcsống – đi tìm những công việc mới và dồn tất cả những gì tôi có cho chúng

Bạn là thanh niên Vậy hãy trở thành người đi tiên phong Đi tiên phong mới là cách sống thực

sự Thế giới đang trở nên khá nhỏ để có thể gọi là “Cái làng địa cầu” nhưng vẫn còn rất nhiều nơi đểkhám phá Hành tinh chúng ta có rất nhiều người đang làm rất nhiều việc vẫn chưa ai từng làm Hãynghĩ đến cả thế giới và có những dự định to lớn, và đừng sợ thất bại Con đường của những người đitiên phong là một con đường đơn độc, nhưng bạn phải tự mở đường cho tương lai của chính mình Đó

là tất cả những gì gọi là một cuộc sống thực sự”

(Trích Thế giới quả là rộng lớn và có rất nhiều việc phải làm, Kim Woo Chung – Nguyên Giám đốc

Tập đoàn Deawoo, NXB Văn hóa thông tin, tr.159,160)

Câu 1: Với những người tiên phong quyết tâm đi trên những con đường mới và thử làm những cái

mới, thế giới trong mắt họ là gì?

Câu 2: Xác định và phân tích giá trị của biện pháp từ từ được sử dụng trong câu: “Với những người

này thì thế giới cũng chật hẹp giống như những lối mòn quen thuộc của họ và công việc của họ cũnghạn chế như những thói quen của họ vậy”

Câu 3: Theo anh/ chị, tại sao tác giả lại cho rằng “Con đường của người đi tiên phong là một con

đường đơn độc, nhưng bạn phải tự mở đường cho tương lai của chính mình”?

Câu 4: Thông điệp nào trong đoạn trích trên có ý nghĩa nhất đối với anh/ chị?

- Giá trị của biện pháp tu từ: Bằng việc so sánh “thế giới cũng chật hẹp như những lối mòn quen thuộc

và công việc của họ cũng hạn chế như những thói quen của họ”, câu văn trở nên giàu hình ảnh, sinhđộng hơn

Câu 3:

Tác giả cho rằng “Con đường của người đi tiên phong là một con đường đơn độc, nhưng bạn phải tự

mở đường cho tương lai của chính mình”, vì:

- Người đi tiên phong là người tự mình mở ra một con đường mới, một hướng đi mới mà trước đóchưa có ai từng đi, hoàn toàn khác biệt với những hướng đi trong truyền thống Đó là hướng đi mớinên chưa được kiểm chứng, chính vì vậy có thể không được mọi người đồng tình và ủng hộ

- Nhưng tương lai mỗi người là do chính mình quyết định, vì vậy mỗi người “phải tự mở đường chotương lai của mình” Dẫu con đường ấy có đơn độc nhưng có thể đưa mỗi người đến thành công trongtương lai

Câu 4:

HS có thể lựa chọn thông điệp có ý nghĩa nhất với bản thân nhưng cần đảm bảo các yêu cầu:

- Thông điệp phải có trong đoạn trích

- Nêu được ý nghĩa của thông điệp đó với bản thân.

- Trình bày rõ ràng, mạch lạc

ĐỀ SỐ 3

Đọc đoạn thơ và trả lời các câu hỏi:

Mẹ ta không có yếm đàoNón mê thay nón quai thao đội đầuRối ren tay bí tay bầu

váy nhuộm bùn áo nhuộm nâu bốn mùa

Cái cò sung chát đào chua

Câu ca mẹ hát gió đưa về trời

Ta đi trọn kiếp con ngườiCũng không đi hết mấy lời mẹ ru

(Ngồi buồn nhớ mẹ ta xưa – Nguyễn Duy)

Câu 1: Xác định phương thức biểu đạt được sử dụng trong văn bản?

Câu 2: Hình ảnh người mẹ được khắc họa qua những từ ngữ, chi tiết nào?

Câu 3: Văn bản thể hiện tâm tư, tình cảm gì của tác giả đối với người mẹ?

Câu 4: Hai câu thơ: “Ta đi trọn kiếp con người/ Cũng không đi hết mấy lời mẹ ru” gợi suy nghĩ gì về

lời ru của mẹ đối với những đứa con?

ĐỀ SỐ 4

Đọc đoạn thơ và trả lời các câu hỏi:

Chưa chữ viết đã vẹn tròn tiếng nóiVầng trăng cao đêm cá lặn sao mờ

Ôi tiếng Việt như đất cày, như lụaÓng tre ngà và mềm mại như tơ

Tiếng tha thiết nói thường nghe như hát

Kể mọi điều bằng ríu rít âm thanhNhư gió nước không thể nào nắm bắtDấu huyền trầm, dấu ngã chênh vênh

(Lưu Quang Vũ - Tiếng Việt)

Câu 1: Văn bản trên thuộc thể thơ nào?

Câu 2: Chỉ ra và phân tích biện pháp tu từ được sử dụng chủ yếu trong văn bản.

Câu 3: Văn bản thể hiện thái độ, tình cảm gì của tác giả đối với tiếng Việt.

Câu 4: Viết đoạn văn khoảng 6 - 8 câu, trình bày suy nghĩ của anh (chị) về trách nhiệm giữ gìn sự

trong sáng của tiếng Việt ở giới trẻ ngày nay

GỢI Ý:

Câu 1:

Văn bản trên thuộc thể thơ tự do

Câu 2:

- Biện pháp tu từ chủ yếu được sử dụng trong văn bản: so sánh:

Ôi tiếng Việt như đất cày, như lụa

Óng tre ngà và mềm mại như tơ

Tiếng tha thiết nói thường nghe như hát

Như gió nước không thể nào nắm bắt

- Tác dụng: hữu hình hóa vẻ đẹp của tiếng Việt bằng các hình ảnh, âm thanh; tiếng Việt đẹp bởi hình

ĐỀ SỐ 5

Đọc đoạn trích sau đây và trả lời các câu hỏi:

(1) Cái thú tự học cũng giống cái thú đi chơi bộ ấy Tự học cũng là một cuộc du lịch, du lịchbằng trí óc, một cuộc du lịch say mê gấp trăm lần du lịch bằng chân, vì nó là du lịch trong không gianlẫn thời gian Những sự hiểu biết của loài người là một thế giới mênh mông Kể làm sao hết đượcnhững vật hữu hình và vô hình mà ta sẽ thấy trong cuộc du lịch bằng sách vở?

(2) Ta cũng được tự do, muốn đi đâu thì đi, ngừng đâu thì ngừng Bạn thích cái xã hội ở thờiĐường bên Trung Quốc thì đã có những thi nhân đại tài tả viên "Dạ minh châu" của Đường MinhHoàng, khúc "Nghê thường vũ y" của Dương Quý Phi cho bạn biết Tôi thích nghiên cứu đời con kiến,con sâu – mỗi vật là cả một thế giới huyền bí đấy, bạn ạ – thì đã có J.H.Pha-brow và hàng chục nhàsinh vật học khác sẵn sàng kể chuyện cho tôi nghe một cách hóm hỉnh hoặc thi vị

(3) Đương học về kinh tế, thấy chán những con số ư? Thì ta bỏ nó đi mà coi cảnh hồ Ba Bể ởBắc Cạn hay cảnh núi non Thụy Sĩ, cảnh trời biển ở Ha-oai Hoặc không muốn học nữa thì ta gấp sáchlại, chẳng ai ngăn cản ta cả

(Trích Tự học-một nhu cầu thời đại – Nguyễn Hiến Lê, NXB Văn hóa – Thông tin, Hà Nội, 2003)

Câu 1: Hãy ghi lại câu văn nêu khái quát chủ đề của đoạn trích trên

Câu 2: Trong đoạn (1), tác giả chủ yếu sử dụng thao tác lập luận nào?

Câu 3: Hãy giải thích vì sao tác giả lại cho rằng khi "thấy chán những con số" thì "bỏ nó đi mà coi

cảnh hồ Ba Bể ở Bắc Cạn hay cảnh núi non Thụy Sĩ, cảnh trời biển ở Ha-oai"?

Câu 4: Anh/ chị hãy nêu ít nhất 02 tác dụng của việc tự học theo quan điểm riêng của mình Trả lời

Câu 4:

Nêu ít nhất 02 tác dụng của việc tự học theo quan điểm riêng của bản thân, không nhắc lại quan điểmcủa tác giả trong đoạn trích đã cho Câu trả lời phải chặt chẽ, có sức thuyết phục

ĐỀ SỐ 6

Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:

Tấm gương là người bạn chân thật suốt một đời mình, không bao giờ biết xu nịnh ai, dù đó là

kẻ vương giả uy quyền hay giàu sang hãnh tiến Dù gương có tan xương nát thịt thì vẫn cứ nguyên tấmlòng ngay thẳng trong sạch như từ lúc mẹ cha sinh ra nó Nếu ai có bộ mặt không xinh đẹp thì gươngkhông bao giờ nói dối, nịnh xằng là xinh đẹp Nếu ai mặt nhọ, gương nhắc nhở ngay Nếu ai buồnphiền cau có thì gương cũng buồn phiền cau có theo như để an ủi, sẻ chia cho người đỡ buồn phiền sầukhổ

Là người, ai dám tự bảo mình là trong sáng suốt đời như tấm gương kia Thiếu gì kẻ ác độc,nịnh hót, hớt lẻo, dối trá, có kẻ còn tham lam mà bảo trắng là đen, gọi xấu là tốt đấy sao

Không một ai mà không soi gương, tư già đến trẻ, từ đàn ông đến đàn bà Soi gương nhiều nhất

có lẽ là các chị chúng ta, những cô gái càng xinh đẹp thì càng thích soi gương

Không hiểu ông Trạng nguyên Mạc Đĩnh Chi có lúc nào soi gương để buồn phiền cho gươngmặt xấu xí của mình, để rồi làm ra bài phú “Hoa sen giếng ngọc” nổi tiếng bao đời Anh Trương Chinữa, anh ngồi trên con thuyền lơ lửng mặt sông, có soi vào dòng nước để tủi cho khuôn mặt mình, nênđành gửi lòng vào tiếng hát cho say đắm lòng cô gái cấm cung và bao người khác nữa… thành câuchuyện đau buồn

Có một gương mặt đẹp soi vào gương quả là hạnh phúc Nhưng hạnh phúc càng trọn vẹn hơnnếu có một tâm hồn đẹp để mỗi khi soi vào tấm gương lương tâm sâu thẳm mà lòng không hổ thẹn.Còn tấm gương bằng thuỷ tinh tráng bạc, nó vẫn là người bạn trung thực, chân thành, thẳng thắn,không hề nói dối, cũng không bao giờ biết nịnh hót hay độc ác với bất cứ ai

(Băng Sơn, U tôi -Theo sách Ngữ văn 7, Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam 2015, tr.84, 85)

Câu 1: Chỉ ra đặc tính nổi bật của tấm gương được nêu trong văn bản.

Câu 2: Từ đặc tính của tấm gương, tác giả liên tưởng so sánh với điều gì trong cuộc sống?

Câu 3: Thái độ mà tác giả muốn biểu đạt qua bài văn?

Câu 4: Anh/ chị có đồng tình với ý kiến “Có một gương mặt đẹp soi vào gương quả là hạnh phúc.

Nhưng hạnh phúc càng trọn vẹn hơn nếu có một tâm hồn đẹp để mỗi khi soi vào tấm gương lương tâmsâu thẳm mà lòng không hổ thẹn”? Vì sao?

ĐỀ SỐ 7

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:

… (1) Thật vậy, Nguyễn Du, đại thi hào của dân tộc từng viết: “Sách vở đầy bốn vách/ Có mấycũng không vừa” Đáng tiếc, cuộc sống hiện nay dường như “cái đạo” đọc sách cũng dần phôi pha.Sách in nhiều nơi không bán được, nhiều nhà xuất bản đóng cửa vì thua lỗ, đặc biệt Nhiều gia đìnhgiàu có thay tủ sách bằng tủ rượu các loại Các thư viện lớn của các thành phố hay của tỉnh cũng chỉhoạt động cầm chừng, cố duy trì sự tồn tại

(2) Bỗng chợt nhớ khi xưa còn bé, với những quyển sách giấu trong áo, tôi có thể đọc sáchkhi chờ mẹ về, lúc nấu nồi cơm, lúc tha thẩn trong vườn, vắt vẻo trên cây, lúc chăn trâu, lúc chờ xebus Hay hình ảnh những công dân nước Nhật mỗi người một quyển sách trên tay lúc ngồi chờ tàu xe,xem hát, v.v càng khiến chúng ta thêm yêu mến và khâm phục Ngày nay, hình ảnh ấy đã bớt đinhiều, thay vào đó là cái máy tính hay cái điện thoại di động Song sách vẫn luôn cần thiết, không thểthiếu trong cuộc sống phẳng hiện nay ”

(Trích Suy nghĩ về đọc sách – Trần Hoàng Vy, Báo Giáo dục & Thời đại, Thứ hai ngày 13.4.2015)

Câu 1: Trong đoạn (2), tác giả chủ yếu sử dụng thao tác lập luận nào?

Câu 2: Hãy ghi lại câu văn nêu khái quát chủ đề của đoạn trích trên

Câu 3: Hãy giải thích vì sao tác giả lại cho rằng: “cuộc sống hiện nay dường như “cái đạo” đọc sách

cũng dần phôi pha”?

Câu 4: Có ý kiến cho rằng: Thời nay, đọc sách là lạc hậu Sống trong thời đại công nghệ thông tin thì

phải lên mạng đọc vừa nhanh, vừa dễ, vừa đỡ tốn kém Anh/ chị có đồng tình với ý kiến đó không? Vìsao?

Câu 4:

HS bày tỏ ý kiến đồng tình hoặc không đồng tình và lí giải thuyết phục

ĐỀ SỐ 8

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:

Yêu Tổ quốc từ những giọt mồ hôi tảo tần Mồ hôi rơi trên những cánh đồng cho lúa thêm hạt

Mồ hôi rơi trên những công trường cho những ngôi nhà thành hình, thành khối Mồ hôi rơi trên nhữngcon đường nơi rẻo cao Tổ quốc của những thầy cô trong mùa nắng để nuôi ước mơ cho các em thơ

Mồ hôi rơi trên thao trường đầy nắng gió của những người lính để giữ mãi yên bình và màu xanh cho

Tổ quốc

(Nguồn http://vietbao.vn ngày 9-5-2014)

Câu 1: Văn bản trên thuộc phương thức biểu đạt nào?

Câu 2: Biện pháp tu từ nào được sử dụng chủ yếu trong văn bản trên? Nêu tác dụng của biện pháp tu

từ đó

Câu 3: Những từ ngữ: cánh đồng, công trường gợi nhớ đến đối tượng nào trong cuộc sống

Câu 4: Đặt nhan đề cho văn bản trên

GỢI Ý:

Câu 1:

Phương thức tự sự

Câu 2:

- Biện pháp tu từ được sử dụng nhiều nhất trong văn bản trên là phép điệp cấu trúc câu (Mồ hôi rơi)

- Tác dụng của biện pháp nghệ thuật đó là nhấn mạnh tình yêu Tổ quốc từ những giọt mồ hôi của conngười

ĐỀ SỐ 9

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:

(1) Quê hương tôi có cây bầu cây nhịTiếng “đàn kêu tích tịch tình tang…”

Có cô Tấm náu mình trong quả thị,

Có người em may túi đúng ba gang

(2) Quê hương tôi có bà Trưng, bà TriệuCưỡi đầu voi, dấy nghĩa trả thù chung

Ông Lê Lợi đã trường kỳ kháng chiến,Hưng Đạo Vương đã mở hội Diên Hồng

(3) Quê hương tôi có hát xòe, hát đúm,

Có hội xuân liên tiếp những đêm chèo

Có Nguyễn Trãi, có “Bình Ngô đại cáo”

Có Nguyễn Du và có một “Truyện Kiều”

(Trích Bài thơ quê hương- Nguyễn Bính)

Câu 1: Xác định các phương thức biểu đạt của đoạn thơ trên là gì?

Câu 2: Hãy chỉ ra: ba truyện cổ tích được gợi nhớ trong khổ (1) và những sự kiện lịch sử được gợi nhớ

trong khổ (2)

Câu 3: Xác định và nêu hiệu quả của hai trong trong số các biện pháp nghệ thuật của đoạn thơ.

Câu 4: Anh (chị) có nhận xét gì về tình cảm của tác giả đối với những di sản tinh thần của dân tộc thể

- Ba truyện cổ tích được gợi nhớ trong khổ (1): Thạch Sanh, Tấm Cám, Cây khế

- Những sự kiện lịch sử được gợi nhớ trong khổ (2): Khởi nghĩa Hai Bà Trưng; Khởi nghĩa Bà Triệu;Khởi nghĩa Lam Sơn; Hội nghị Diên Hồng

ĐỀ SỐ 10

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:

“Cuộc sống riêng không biết đến điều gì xảy ra ngoài ngưỡng cửa nhà mình là một cuộc sốngnghèo nàn, dù nó có đầy đủ tiện nghi đến đâu đi nữa nó giống như một mảnh vườn được chăm sóc cẩnthận, đầy hoa thơm sạch sẽ và gọn gàng Mảnh vườn này có thể làm chủ nhân của nó êm ấm một thờigian dài, nhất là khi lớp rào bao quanh không còn làm họ vướng mắt nữa Nhưng hễ có một cơn dông

tố nổi lên là cây cối sẽ bị bật khỏi đất, hoa sẽ nát và mảnh vườn sẽ xấu xí hơn bất kì một nơi hoang dạinào Con người không thể hạnh phúc với một hạnh phúc mong manh như thế Con người cần một đạidương mênh mông bị bão táp làm nổi sóng nhưng rồi lại phẳng lì và trong sáng như trước Số phận cảunhững cái tuyệt đối cá nhân không bộc lộ ra khỏi bản thân, chẳng có gì đáng thèm muốn.”

(Theo A.L.Ghec-xen, 3555 câu danh ngôn, NXB Văn hóa – Thông tin, Hà Nội, 1997)

Câu 1: Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản trên.

Câu 2: Nêu nội dung chính của văn bản trên.

Câu 3: Chỉ ra tác dụng của việc dùng phép so sánh trong văn bản trên.

Câu 4: Theo quan điểm riêng của anh/ chị, cuộc sống riêng không biết đến điều gì xảy ra ở bên ngoài

ngưỡng cửa nhà mình gây ra những tác hại gì? (Trả lời ít nhất 2 tác hại trong khoảng 5-7 dòng)

GỢI Ý:

Câu 1: Phương thức biểu đạt chính của văn bản: phương thức nghị luận.

Câu 2: Nội dung chính của văn bản trên: khẳng định cuộc sống riêng không biết đến điều gì xảy ra ở

bên ngoài ngưỡng cửa nhà mình là một cuộc sống sai lầm/ bác bỏ một quan niệm sống sai lầm: sống

bó hẹp trong ngưỡng cửa nhà mình

Câu 3:

- Tác giả đã so sánh cuộc sống của mỗi người (cuộc sống đầy đủ tiện nghi; cuộc sống biệt lập; cuộcsống lúc sóng gió; ) với một mảnh vườn (mảnh vườn được chăm sóc cẩn thận, đầy hoa thơm, sạch sẽ

và gọn gàng; mảnh vườn có lớp rào bao quanh; mảnh vườn lúc dông tố nổi lên; )

- Tác dụng: việc sử dụng pháp so sánh khiến đoạn văn trở nên sinh động, truyền cảm, dễ hiểu, có sứcthuyết phục cao chứ không khô khan như khi chỉ sử dụng lí lẽ thuần túy

Câu 4: Nêu ít nhất 02 tác hại của cuộc sống riêng không biết đến điều gì xảy ra ở bên ngoài ngưỡng

cửa nhà mình theo quan điểm riêng của bản thân, không nhắc lại quan điểm của tác giả trong đoạntrích đã cho Câu trả lời phải chặt chẽ, có sức thuyết phục

ĐỀ SỐ 11

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:

“Bạn có thể không thông minh bẩm sinh nhưng bạn luôn chuyên cần và vượt qua bản thân từngngày một Bạn có thể không hát hay nhưng bạn là người không bao giờ trễ hẹn Bạn không là ngườigiỏi thể thao nhưng bạn có nụ cười ấm áp Bạn không có gương mặt xinh đẹp nhưng bạn rất giỏi thắt

cà vạt cho ba và nấu ăn rất ngon Chắc chắn, mỗi một người trong chúng ta đều được sinh ra với nhữnggiá trị có sẵn Và chính bạn, hơn ai hết, trước ai hết, phải biết mình, phải nhận ra những giá trị đó”

(Trích Nếu biết trăm năm là hữu hạn - Phạm Lữ Ân)

Câu 1: Gọi tên phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích.

Câu 2: Xác định câu văn nêu khái quát chủ đề của đoạn.

Câu 3: Chỉ ra điểm giống nhau về cách lập luận trong 4 câu đầu của đoạn trích.

Câu 4: Cho mọi người biết giá trị riêng (thế mạnh riêng) của bản thân bạn Trả lời trong khoảng từ 3 –

Câu 3:

Điểm giống nhau về cách lập luận: lập luận theo hình thức đưa ra giả định về sự không có mặt của yếu

tố thứ nhất để từ đó khẳng định, nhấn mạnh sự có mặt mang tính chất thay thế của yếu tố thứ hai

Câu 4:

Câu này có đáp án mở, tùy thuộc vào mỗi người

ĐỀ SỐ 12

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:

“Cái quý giá nhất trên đời mà mỗi người có thể góp phần mang lại cho chính mình và chongười khác đó là “năng lực tạo ra hạnh phúc”, bao gồm năng lực làm người, năng lực làm việc và nănglực làm dân Năng lực làm người là có cái đầu phân biệt được thiện - ác, chân - giả, chính - tà, đúng -sai , biết được mình là ai, biết sống vì cái gì, có trái tim chan chứa tình yêu thương và giàu lòng trắc

ẩn Năng lực làm việc là khả năng giải quyết được những vấn đề của cuộc sống, của công việc, củachuyên môn, và thậm chí là của xã hội Năng lực làm dân là biết được làm chủ đất nước là làm cái gì

và có khả năng để làm được những điều đó Khi con người có được những năng lực đặc biệt này thì sẽthực hiện được những điều mình muốn Khi đó, mỗi người sẽ trở thành một “tế bào hạnh phúc”, một

“nhà máy hạnh phúc” và sẽ ngày ngày “sản xuất hạnh phúc” cho mình và cho mọi người Xã hội mởngày nay làm cho không có ai là “nhỏ bé” trên cuộc đời này, trừ khi tự mình muốn “nhỏ bé” Ai cũng

có thể trở thành những “con người lớn” bằng hai cách, làm được những việc lớn hoặc làm những việcnhỏ với một tình yêu cực lớn Và khi biết chọn cho mình một lẽ sống phù hợp rồi sống hết mình vàcháy hết mình với nó, mỗi người sẽ có được một hạnh phúc trọn vẹn Khi đó, ta không chỉ có nhữngkhoảnh khắc hạnh phúc, mà còn có cả một cuộc đời hạnh phúc Khi đó, tôi hạnh phúc, bạn hạnh phúc

và chúng ta hạnh phúc Đó cũng là lúc ta thực sự “chạm” vào hạnh phúc!”

(Để chạm vào hạnh phúc- Giản Tư Trung, Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online, 3/2/2012)

Câu 1: Xác đinh phong cách ngôn ngữ của văn bản.

Câu 2: Nêu nội dung chính của văn bản.

Câu 3: Trong văn bản có nhiều cụm từ in đậm được để trong ngoặc kép, hãy nêu công dụng của việc

sử dụng dấu ngoặc kép trong những trường hợp trên Từ đó, hãy giải thích nghĩa hàm ý của 02 cụm từ

“nhỏ bé” và “con người lớn”

Câu 4: Theo quan điểm riêng của mình, anh/ chị chọn cách “chạm” vào hạnh phúc bằng việc “làm

những việc lớn” hay “làm những việc nhỏ với một tình yêu cực lớn” Vì sao? (Nêu ít nhất 02 lý dotrong khoảng 5 – 7 dòng)

GỢI Ý:

Câu 1:

Phong cách ngôn ngữ của văn bản: Phong cách ngôn ngữ báo chí

Câu 2:

Nội dung chính của văn bản trên:

- Con người có năng lực tạo ra hạnh phúc, bao gồm: năng lực làm người, làm việc, làm dân

- Để chạm đến hạnh phúc con người phải trở thành “con người lớn” bằng hai cách: làm việc lớn hoặclàm việc nhỏ với tình yêu lớn

 Con người tự tạo ra hạnh phúc bằng những vệc làm đúng đắn, phù hợp với yêu cầu của xã hội dù đó

Nêu ít nhất 02 lí do thuyết phục để khẳng định lối sống mình chọn theo quan điểm riêng của bản thân

“Làm những việc lớn” gắn với ước mơ, lí tưởng hào hùng, lối sống năng động, nhiệt huyết, tràn đầy

khát vọng Còn “tìm những việc nhỏ với một tình yêu cực lớn” lại chú trọng đến niềm đam mê, cộinguồn của sáng tạo.

ĐỀ SỐ 13

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:

(1) Đưa những cuốn sách về với quê hương mình, với mái trường cũ thân thương của mình, đểcác em nhỏ sẽ không còn "khát" sách đọc Đó là công việc thiện nguyện của những người tham giachương trình "Sách hóa nông thôn Việt Nam", đang chung tay đeo đuổi mục tiêu để 10 triệu trẻ emnông thôn có quyền đọc sách và có sách đọc như trẻ em thành phố

(2) Anh Nguyễn Quang Thạch, người khởi xướng chương trình hiện đang trong quá trình đi bộxuyên Việt từ Hà Nội vào TP Hồ Chí Minh Chuyến đi được khởi hành từ ngày mồng 1 Tết Ất Mùi và

dự kiến sẽ hoàn thành vào trung tuần tháng 6-2015 Anh là cử nhân tiếng Anh, đã từng trải qua nhiều

vị trí ở cơ quan nhà nước và từng làm việc cho một số tổ chức quốc tế Chuyến đi bộ xuyên Việt củaanh lần này là mong muốn kêu gọi cộng đồng chung tay nhân rộng tủ sách trong trường học, dòng họ

để đạt con số 300 nghìn tủ sách được xây dựng trên toàn quốc vào năm 2017, giúp hơn 10 triệu họcsinh nông thôn có sách đọc

( ) (3) Chương trình Sách hóa nông thôn Việt Nam ra đời theo mong muốn của anh là nhằmgiải quyết vấn đề thiếu sách ở nông thôn mà theo anh là để nâng cao dân trí, xây dựng tinh thần chia sẻtrách nhiệm xã hội trong cộng đồng Tâm nguyện của anh là tạo ra một hệ thống thư viện mi-ni rộngkhắp cả nước để mọi người dân thôn quê có thể tiếp cận tri thức Chương trình Sách hóa nông thônViệt Nam đến nay đã thực hiện thành công năm loại tủ sách, với hơn 3.800 tủ sách được xây dựng,giúp hơn 200 nghìn người dân nông thôn, đặc biệt là 100 nghìn học sinh nông thôn có cơ hội đọc 40đầu sách/năm.”

(Đưa sách về làng, Nhân dân cuối tuần, 26/04/2015)

Câu 1: Xác định phong cách ngôn ngữ của văn bản.

Câu 2: Đoạn (2) giới thiệu những thông tin gì về hành động “đi bộ xuyên Việt” của anh Nguyễn

Quang Thạch?

Câu 3: Từ nội dung văn bản, hãy nêu mục tiêu và kết quả đạt được của chương trình "Sách hóa nông

thôn Việt Nam"

Câu 4: Theo số liệu của Bộ Văn hóa - Thể thao - Du lịch: hiện nay, trung bình người Việt đọc 0,8

cuốn sách/ năm Từ thực trạng này, anh/ chị hãy nhận xét ngắn gọn về anh Nguyễn Quang Thạch vàchương trình "Sách hóa nông thôn Việt Nam" do anh khởi xướng Trả lời trong khoảng 5-7 dòng

GỢI Ý:

Câu 1:

Phong cách ngôn ngữ của văn bản là báo chí

Câu 2:

Hành động đi bộ xuyên Việt của anh Nguyễn Quang Thạch:

- Về hành trình: từ Hà Nội vào TP Hồ Chí Minh

- Về thời gian: khởi hành từ ngày mồng 1 Tết Ất Mùi và dự kiến sẽ hoàn thành vào trung tuần tháng 2015

6 Về mục đích: kêu gọi cộng đồng chung tay nhân rộng tủ sách trong trường học, dòng họ để đạt con

số 300 nghìn tủ sách được xây dựng trên toàn quốc vào năm 2017, giúp hơn 10 triệu học sinh nôngthôn có sách đọc

Câu 3:

- Mục tiêu: 10 triệu trẻ em nông thôn có quyền đọc sách và có sách đọc như trẻ em thành phố

- Kết quả đạt được của chương trình "Sách hóa nông thôn Việt Nam": thực hiện thành công năm loại tủsách, với hơn 3.800 tủ sách được xây dựng, giúp hơn 200 nghìn người dân nông thôn, đặc biệt là 100nghìn học sinh nông thôn có cơ hội đọc 40 đầu sách/năm.

Câu 4:

Cần nêu được quan điểm của bản thân về anh Nguyễn Quang Thạch và ý nghĩa của chương trình

"Sách hóa nông thôn Việt Nam" Câu trả lời phải chặt chẽ, có sức thuyết phục

- Anh Nguyễn Quang Thạch: là một người có tâm huyết với cộng đồng, có lí tưởng sống đẹp, biếtchăm lo cho sự phát triển của thế hệ trẻ, đặc biệt là trẻ em nông thôn

- Chương trình "Sách hóa nông thôn Việt Nam": là một chương trình thiết thực, ý nghĩa, giúp cho mỗingười có nhận thức đúng hơn về sách và quan tâm nhiều hơn đến việc đọc sách

ĐỀ SỐ 14

Đọc đoạn thơ sau đây và trả lời câu hỏi:

Tôi đứng lặng giữa cuộc đời nghiêng ngả

Để một lần nhớ lại mái trường xưa

Lời dạy ngày xưa có tiếng thoi đưa

Có bóng nắng in dòng sông xanh thắm

Thoáng quên mất giữa tháng ngày ngọt đắng

Trưởng thành này có bóng dáng hôm qua

Nhớ được điều gì được dạy những ngày xa

Áp dụng - chắc nhờ cội nguồn đã có

Nước mắt thành công hoà nỗi đau đen đỏ

Bậc thềm nào dìu dắt những bước đi

Bài học đời đã học được những gì

Có nhắc bóng người đương thời năm cũ

Vun xới cơn mơ bằng trái tim ấp ủ

Để cây đời có tán lá xum xuê

Bóng mát dừng chân là một chốn quê

Nơi ơn tạ là mái trường nuôi lớn

Xin phút tĩnh tâm giữa muôn điều hời hợt

Cảm tạ mái trường ơn nghĩa thầy cô

(Lời cảm tạ - sưu tầm)

Câu 1: Chỉ ra phương thức biểu đạt chính trong đoạn thơ trên?

Câu 2: Nêu rõ phép tu từ được sử dụng trong câu thơ Thoáng quên mất giữa tháng ngày ngọt đắng.

Câu 3: Nêu nội dung chính của bài thơ trên.

Câu 4: Anh/ chị hiểu hai dòng thơ: “Vun xới cơn mơ bằng trái tim ấp ủ/ Để cây đời có tán lá xum

xuê” như thế nào? Từ ý thơ này, hãy viết một đoạn văn ngắn nêu vai trò của mái trường và thầy cô đốivới cuộc đời của mỗi người Trả lời trong 5-10 dòng

GỢI Ý:

Câu 1:

Phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ là biểu cảm

Câu 2:

Câu thơ Thoáng quên mất giữa tháng ngày ngọt đắng sử dụng phép tu từ ẩn dụ: ngọt đắng: chỉ những

thăng trầm, buồn vui trong cuộc đời

Câu 3:

Nội dung chính của đoạn thơ trên: Đoạn thơ ghi lại tâm trạng, suy nghĩ của một người học trò khi đãrời xa mái trường với tình cảm yêu thương, trân trọng và lòng biết ơn sâu sắc Càng trưởng thành, càngnếm trải những thăng trầm, buồn vui trong cuộc sống, mỗi người lại càng thấm thía hơn tấm lòng baodung, yêu thương và công lao của thầy cô, mái trường

Câu 4:

Hai dòng thơ: “Vun xới cơn mơ bằng trái tim ấp ủ/ Để cây đời có tán lá xum xuê” thể hiện công lao tolớn của thầy cô đối với học trò: chăm chút, thắp sáng ước mơ, niềm tin cho học trò bằng cả trái tim yêuthương để từ đây, các em bước ra đời vững vàng, cứng cáp, sẵn sàng cống hiến cho cuộc đời Đoạnvăn cần nêu được vai trò của thầy cô và mái trường đối với cuộc đời mỗi người: giúp mỗi người hoànthiện bản thân về trí tuệ, tâm hồn

ĐỀ SỐ 15

Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi:

Một lần tình cờ tôi đọc được bài viết “Hạnh phúc là gì?” trên blog của một người bạn Bạn ấyviết rằng: “Hạnh phúc là được nằm trong chăn ấm xem tivi cùng với gia đình Hạnh phúc là được trùmchăn kín và được mẹ pha cho cốc sữa nóng Hạnh phúc là được cùng đứa bạn thân nhong nhong trênkhắp phố Hạnh phúc là ngồi co ro hàng giờ trong quán cà phê, nhấm nháp ly ca cao nóng và bànchuyện chiến sự thế giới cùng anh em chiến hữu ”

Bất chợt giật mình, hạnh phúc đơn giản vậy sao? Ừ nhỉ! Dường như lâu nay chúng ta chỉ quenvới việc than phiền mình bất hạnh chứ ít khi biết được rằng mình đang hạnh phúc Hãy một lần thửnghĩ xem: Khi chúng ta than phiền vì bố mẹ quá quan tâm đến chuyện của mình thì ngoài kia biết baonhiêu người thèm hơi ấm của mẹ, thèm tiếng cười của bố, thèm được về nhà để được mắng; khi chúng

ta cảm thấy thiệt thòi khi không được ngồi xe hơi chỉ vì phải chạy xe máy giữa trời nắng thì ngoài kia

biết bao nhiêu bạn của chúng ta mồ hôi nhễ nhại, gò mình đạp xe lên những con dốc vắng; khi chúng

ta bất mãn với chuyện học hành quá căng thẳng thì ngoài kia biết bao người đang khao khát một lầnđược đến trường, một lần được cầm cây bút để viết lên những ước mơ; khi chúng ta

(Dẫn theo Bài tập Ngữ văn 11, tập hai, NXB Giáo dục 2007)

1 Xác định phương thức biểu đạt của đoạn trích

2 Tại sao tác giả lại “Bất chợt giật mình, hạnh phúc đơn giản vậy sao?”

3 Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu (9)

4 Anh/ chị hãy rút ra thông điệp có ý nghĩa nhất trong đoạn trích trên

GỢI Ý:

1

Đoạn trích thuộc phương thức biểu đạt nghị luận

2

Tác giả “Bất chợt giật mình, hạnh phúc đơn giản vậy sao?” bởi vì:

- Khi nghĩ đến hạnh phúc thì con người thường nghĩ đến những gì cao xa, to lớn nhưng thực ra hạnhphúc là những gì rất giản dị, gần gũi quanh ta

- Con người thường không nhận ra giá trị của những gì mình đang có, vì vậy thường “than phiền mình bất hạnh chứ ít khi biết được rằng mình đang hạnh phúc”.

3

- Biện pháp tu từ được sử dụng trong câu: liệt kê, điệp ngữ, tương phản - đối lập

- Tác dụng:

+ Tạo giọng điệu thiết tha, hùng hồn, mạnh mẽ để tăng tính thuyết phục

+ Nhấn mạnh sự tương phản về hoàn cảnh của chúng ta và biết bao nhiêu người để từ đó gợi ra quanniệm về một hạnh phúc giản đơn

4

Thông điệp có ý nghĩa nhất trong đoạn trích: Chúng ta cần biết trân trọng những hạnh phúcbình dị, giản đơn nhưng thiết thực trong cuộc sống hiện tại

ĐỀ SỐ 16

Đọc phần trích sau và thực hiện các yêu cầu:

(1) Con tôi sẽ phải học tất cả những điều này [ ] Rằng cứ mỗi một kẻ thù ta gặp ở nơi này thì

ở nơi khác ta lại tìm thấy một người bạn Bài học này sẽ mất nhiều thời gian, tôi biết, nhưng xin thầyhãy dạy cho cháu hiểu rằng một đồng đô-la kiếm được do công sức của mình bỏ ra còn quý hơn nhiều

so với năm đô-la nhặt được trên hè phố

(2) Xin hãy dạy cho cháu cách chấp nhận thất bại và cách tận hưởng niềm vui chiến thắng Xinhãy dạy cho cháu tránh xa sự đố kị Xin dạy cho cháu biết được bí quyết của niềm vui thầm lặng Dạycho cháu rằng những kẻ hay bắt nạt người khác là những kẻ dễ bị đánh bại nhất

(Trích thư của Tống thống Mĩ Lin-Côn gửi thầy hiệu trưởng của con trai mình, trong Những câu chuyện về người thầy)

Câu 1: Xác định phong cách ngôn ngữ của phần trích trên.

Câu 2: Trong đoạn văn (2) của phần trích trân, Tổng thổng Mĩ Lin-Côn muốn nhà trường dạy cho con

trai mình những điều gì?

Câu 3: Chỉ ra hiệu quả nghệ thuật của biệp pháp tu từ so sánh được sử dụng trong câu sau: xin thầy

hãy dạy cho cháu hiểu rằng một đồng đô-la kiếm được do công sức của mình bỏ ra còn quý hơn nhiều

so với năm đô-la nhặt được trên hè phố

Câu 4: Từ câu nói: “Rằng cứ mỗi một kẻ thù ta gặp ở nơi này thì ở nơi khác ta lại tìm thấy một người

bạn”, anh/chị rút ra được bài học gì?

GỢI Ý:

Câu 1:

Phong cách ngôn ngữ của phần trích trên là sinh hoạt

Câu 2:

Tổng thống Mĩ Lin – Côn muốn nhà trường dạy cho con trai mình những điều sau đây:

- Một đồng đô-la kiếm được do công sức của mình bỏ ra còn quý hơn nhiều so với năm đô-la nhặtđược trên hè phố

- Cách chấp nhận thất bại và cách tận hưởng niềm vui chiến thắng

- Tránh xa sự đố kị

- Bí quyết của niềm vui thầm lặng

- Những kẻ hay bắt nạt người khác là những kẻ dễ bị đánh bại nhất

Câu 3:

Hiệu quả nghệ thuật của biệp pháp tu từ so sánh được sử dụng trong câu sau: xin thầy hãy dạy cho cháu hiểu rằng một đồng đô-la kiếm được do công sức của mình bỏ ra còn quý hơn nhiều so với năm đô-la nhặt được trên hè phố là: nhấn mạnh, làm nổi bật giá trị, ý nghĩa của lao động chân chính.

Câu 4:

Từ câu nói: “Rằng cứ mỗi một kẻ thù ta gặp ở nơi này thì ở nơi khác ta lại tìm thấy một người bạn” ta

có thể rút ra bài học: Cuộc sống rất đa dạng, phong phú, phức tạp có tốt – xấu, bạn- thù … và hãy sốnglạc quan, có niềm tin, thêm một người bạn là ta bớt đi được một kẻ thù

ĐỀ SỐ 17

Đọc đoạn trích dưới đây và trả lời các câu hỏi:

Tôi nhớ lúc nhỏ có lần phạm lỗi, mẹ phạt quỳ úp mặt vào tường suốt hai tiếng đồng hồ Khi đilàm về, nghe mẹ kể lại, ba đã gọi tôi đến và nói: “Trở thành người như thế nào là tự do của con Trởthành người tốt hay người xấu là tự do tuyệt đối của con Con có toàn quyền lựa chọn cho cuộc đờimình Ba mẹ yêu thương con không phải vì con mà vì con là con của ba mẹ, bởi vậy kể cả khi con trởthành một người xấu, một kẻ dối trá hay thậm chí trộm cắp, thì tình yêu của ba mẹ dành cho con vẫnkhông thay đổi Nhưng ba muốn con biết rằng ba mẹ sẽ rất hạnh phúc và tự hào nếu con trở thành mộtngười chính trực và biết yêu thương”

Đó là lý do đầu tiên để tôi muốn trở thành một người chính trực và biết yêu thương Thậm chí,tôi chỉ cần một lý do đó mà thôi

Kinh Tamud viết: “Khi ngươi dạy con trai mình, tức là ngươi dạy con trai của con trai ngươi”.Bởi thế, hiển nhiên là tôi cũng sẽ nói với con tôi những lời ba tôi đã nói

[ ] Ai cũng có thể dạy một cậu con trai mới lớn lái xe hoặc mở bugi bị ướt ra lau khi đi quaquãng đường ngập nước Nhưng thật đặc biệt khi cậu học những điều đó từ chính cha mình

(Trích Nếu biết trăm năm là hữu hạn - Phạm Lữ Ân, NXB Hội Nhà văn, 2019, tr 15)

Câu 1: Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích.

Câu 2: Lý do đầu tiên để nhân vật tôi muốn trở thành một ngươi chính trực và biết yêu thương là gì? Câu 3: Nội dung câu Kinh Talmud: “Khi ngươi dạy con trai mình, tức là ngươi dạy con trai của con

trai ngươi.” được anh/chị hiểu như thế nào?

Câu 4: Anh/chị có cho rằng việc người cha dạy một cậu con trai mới lớn lái xe hoặc mở bugi bị ướt ra

lau khi đi qua quãng đường ngập nước là điều thật đặc biệt không? Vì sao?

GỢI Ý:

Câu 1:

Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích là: Nghị luận

Câu 2:

Lý do đầu tiên để nhân vật tôi muốn trở thành một người chính trực và biết yêu thương đó là lời nóicủa ba nhân vật: “Nhưng ba muốn con biết rằng ba mẹ sẽ rất hạnh phúc và tự hào nếu con trở thànhmột người chính trực và biết yêu thương.”

Câu 3:

Câu kinh đó ý nói: khi chúng ta dạy cho con cái mình những điều tốt đẹp, chúng sẽ mang những điềutốt đẹp đó để cư xử với tất cả mọi người xung quanh và dạy dỗ những thế hệ sau này Những điều tốtđẹp ấy sẽ như một hạt giống tốt tươi được lan xa, lan rộng

Câu 4:

Đó là điều đặc biệt Vì khi chính cha mình – bằng tất cả tình yêu thương và tấm lòng bao la của tìnhphụ tử thiêng liêng, chúng ta sẽ cảm thấy ấm áp và có nhiều kỉ niệm để nhớ về trên những chặngđường sau này hơn là được học từ một người khác

ĐỀ SỐ 18

Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu sau:

Để trưởng thành, tất cả chúng ta đều phải trải qua hai cuộc đấu tranh; muốn cuộc đấu tranh bênngoài và một cuộc đấu tranh ngay trong tâm trí mỗi người Nhưng cuộc đấu tranh quan trọng nhất và

có ý nghĩa nhất chính là cuộc đấu tranh diễn ra ngay trong tâm hồn mỗi người Đó là cuộc đấu tranhchống lại các thói quen không lành mạnh, những cơn nóng giận sắp bùng phát, những lời gian dối chựctrào, những phán xét thiếu cơ sở và cả những căn bệnh hiểm nghèo Những cuộc đấu tranh như thểdiễn ra liên tục và thật sự rất gian khó, nhưng lại là điều kiện giúp bạn nhận ra cảnh giới cao nhất củamình

Hãy luôn cẩn trọng và can đảm Hãy tiếp thu ý kiến của những người xung quanh nhưng đừng

để họ chi phối quá nhiều đến cuộc đời bạn Hãy giải quyết những bất đồng trong khả năng của mìnhnhưng đừng quên đấu tranh đến cùng để hoàn thành mục tiêu đã đề ra Đừng để bóng đen của nỗi lo sợbao trùm đến cuộc sống của bạn

Bạn phải hiểu rằng, dù có thất bại thảm hại đến mấy chăng nữa thì bạn cũng đã học hỏi đượcmột điều gì đó bổ ích cho mình Vì vậy, hãy tin tưởng vào con đường mình đang đi và vững vàngtrong cuộc đấu tranh vì những mục tiêu cao cả [ ] Với sự hi sinh, lòng kiên trì, quyết tâm nỗ lựckhông mệt mỏi và tính tự chủ của mình, nhất định bạn sẽ thành công Bạn chính là người làm chủ sốphận của mình

(Trích Đánh thức khát vọng, nhiều tác giả, First News tổng hợp NXB Hồng Đức, 2017, tr.67,78)

1 Theo tác giả, cuộc đấu tranh quan trọng nhất và ý nghĩa nhất mà tất cả chúng ta đều phải trải quacuộc đấu tranh với những gì?

2 Theo anh/ chị, vì sao tác giả cho rằng: “Hãy tiếp thu ý kiến của những người xung quanh nhưng đừng để chi phối quá nhiều đến cuộc đời bạn”?

3 Xác định và nêu tác dụng của biện pháp tu từ trong câu sau: “Đừng để bóng đen của nỗi lo sợ bao trùm lên cuộc sống của bạn”.

4 Anh/ chị sẽ làm gì để có thể “tin tưởng vào con đường mình đang đi và vững vàng trong cuộc đấu tranh vì những mục tiêu cao cả”?

GỢI Ý:

1 Cuộc đấu tranh quan trọng nhất và có ý nghĩa nhất chính là cuộc đấu tranh diễn ra ngay trong tâmhồn mỗi người Đó là cuộc đấu tranh chống lại các thói quen không lành mạnh, những cơn nóng giậnsắp bùng phát, những lời gian dối chực trào, những phán xét thiếu cơ sở và cả những căn bệnh hiểmnghèo

2 Tác giả cho rằng: “Hãy tiếp thu ý kiến của những người xung quanh nhưng đừng để chi phối quánhiều đến cuộc đời bạn” vì:

- Tiếp thu ý kiến đúng của người khác giúp bạn khắc phục những hạn chế của bản thân, hoàn thiện bảnthân mình hơn

- Tuy nhiên, nếu cuộc sống bị chi phối quá nhiều vào lời của người khác, bạn sẽ đánh mất đi chínhmình, đánh mất đi chính kiến của bản thân, trở thành bản sao của một ai đó

…

3

- Biện pháp tu từ được sử dụng: ẩn dụ

- Tác dụng:

+ Nhấn mạnh sự ảnh hưởng tiêu cực của nỗi sợ hãi đến cuộc sống con người Con người phải biết vượt

qua “bóng đêm” của nỗi sợ hãi mới có thể đạt được sự thành công.

+ Tăng giá trị biểu đạt cho câu văn

4

Học sinh có thể trả lời câu hỏi như sau:

- Lựa chọn con đường đúng đắn, phù hợp với khả năng, điều kiện, thực tế

- Không bỏ cuộc khi gặp khó khăn, thử thách trên con đường đạt mục tiêu của mình

…

ĐỀ SỐ 19

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi nêu dưới:

Tổ quốc bắt đầu từ đâu?

Từ bức tranh ta được xem ngày nhỏ

Từ những người bạn tốt vẫn cùng ta

Thường đi học và chơi chung một phố

Cũng có thể Tổ quốc được bắt đầu

Từ bài hát mẹ ta ru âu yếm,

Từ những cái ta quyết giữ vẹn tròn

Cả trong những giờ khó khăn nguy hiểm

Tổ quốc bắt đầu từ đâu?

Từ chiếc ghế ta vẫn ngồi trước ngõ,

Từ cây phong đơn độc giữa cánh đồng

Khẽ chào nhẹ mỗi lần có gió

Cũng có thể Tổ quốc được bắt đầu

Từ bài hát đầu xuân con sáo hát

Từ con đường ven xóm nhỏ quanh co

Và biến mất trong sương chiều xanh nhạt

Tổ quốc bắt đầu từ đâu?

Từ ánh đèn nhà ai đang run rẩy,

Từ chiếc mũ bố ta đội ngày xưa,

Mà bất chợt trong hòm ta lại thấy

Cũng có thể Tổ quốc được bắt đầu

Từ tiếng gõ của con tàu mệt mỏi

Từ lời thề mà thời trẻ yêu nhau

Ta giấu kín trong tim không dám nói

Tổ quốc bắt đầu từ đâu?

(“Tổ quốc bắt đầu từ đâu?”, M.L.Matusovski - Thái Bá Tân dịch)

Câu 1: Xác định nhân vật trữ tình trong bài thơ trên Trích dẫn ba câu thơ có xuất hiện hình ảnh nhân

vật trữ tình

Câu 2: Những hình ảnh “bức tranh ta được xem từ nhỏ”, “con đường ven xóm nhỏ quanh co”, “chiếc

mũ bố ta đội ngày xưa”, “lời thề mà tthời trẻ yêu nhau” đã gợi cho anh/chị về những điều gì?

Câu 3: Dựa vào bài thơ của M.L Matusovski, anh/chị hãy trả lời câu hỏi “Tô quốc bắt đầu từ đâu?” Câu 4: Điểm gặp giữa và khác biệt trong quan niệm của Nguyễn Khoa Điềm qua câu thơ: “Đất Nước

có trong những cái ngày xửa ngày xưa mẹ thường hay kể” so với quan niệm của M.L Matusovski quahai câu thơ “Cũng có thể Tổ quốc được bắt đầu/Từ bài hát mẹ ru ta âu yếm” là gì?

GỢI Ý:

Câu 1:

- Nhân vật trữ tình trong bài thơ là “ta” – tác giả / nhà thơ

- Trích dẫn chính xác ba câu thơ có xuất hiện hình ảnh nhân vật trữ tình

Ví dụ: Từ bức tranh ta được xem ngày nhỏ/ Từ những người bạn tốt vẫn cùng ta/ Từ bài hát mẹ ru ta

âu yếm…

Câu 2:

Những hình ảnh “bức tranh ta được xem từ nhỏ”, “con đường ven xóm nhỏ quanh co”, “chiếc mũ bố tađội ngày xưa”, “lời thề mà thời trẻ yêu nhau” đã gợi về:

- Hình ảnh “bức tranh ta được xem từ nhỏ” gợi về kỉ niệm thời thơ ấu

- Hình ảnh “con đường ven xóm nhỏ quanh co” gợi về khung cảnh gần gũi, quen thuộc của xóm làng,quê hương

- Hình ảnh “chiếc mũ bố ta đội ngày xưa” gợi về kỉ vật giản dị, gắn bó của người bố

- Hình ảnh “lời thề mà thời trẻ yêu nhau” gợi về tình yêu của thời tuổi trẻ

+ Đất nước, tổ quốc bắt đầu từ những lời mẹ ru, mẹ kể

+ Đất nước ở trong những gì gần gũi, quen thuộc và gần gũi nhất trong mỗi con người

- Điểm khác biệt: Với Nguyễn Khoa Điềm, Đất nước “có trong” văn học dân gian, qua những câuchuyện cổ tích ngày xửa ngày xưa mẹ kể

ĐỀ SỐ 20

Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi:

Tại sao phải có cơn mưa này? Tại sao ta phải thất bại? Tôi nghĩ tốt hơn tôi nên đặt câu hỏi theocách khác: Tại sao ta phải trải qua những kinh nghiệm thất bại? Để minh họa cho điều này, có lẽ tốthơn cả là nêu vài ví dụ

Có bao giờ bạn thấy một viêm kim cương ở dạng thô chưa? Tôi dám chắc là bây giờ có đặt cácviên kim cương chưa được cắt gọt trước mặt, nhiều người trong chúng ta cũng không nhận ra đó làkim cương Chúng chỉ giống như những viên đá nhám bình thường […] Các viên đá nhám ấy đã đượcgia công thế nào để thành những viên kim cương xinh xắn mà bất cứ người phụ nữ nào cũng yêuthích? Bằng cách đánh bóng ư! Đúng thế, viên kim cương thô ráp được đánh bóng và được mài giũanhiều lần Nó phải trải qua tất cả những lần đánh bóng để “kim cương” hiện ra Điều tương tự cũngxảy ra với chúng ta.

[…] Nếu ngắm nhìn bầu trời ban đêm, ta sẽ nhận ra rằng trời càng tối, các vì sao càng sáng!Tại sao ban ngày ta không thể nhìn thấy sao trời? Không phải các vì sao không có ở đó mà là vì có quánhiều ánh nắng! Ta cần bóng tối để làm các vì sao nổi bật

(Billi P.S Lim, Dám thất bại, Trần Hạo Nhiên dịch, Nxb Trẻ, tr.32-33, 2012)

Câu 1: Xác định các phương thức biểu đạt được sử dụng trong văn bản

Câu 2: Anh/ chị hiểu như thế nào về cụm từ điều tương tự được tác giả nhắc đến trong văn bản? Câu 3: Tác giả đã sử dụng những dẫn chứng nào để minh họa cho các quan điểm của mình Các dẫn

chứng có tác dụng như thế nào trong việc biểu hiện nội dung của văn bản?

Câu 4: Anh/ chị có đồng ý với quan điểm: “Ta cần bóng tối để làm các vì sao nổi bật”? Vì sao?

GỢI Ý:

Câu 1:

Các phương thức biểu đạt: nghị luận, biểu cảm

Câu 2:

“Điều tương tự” có thể được hiểu như sau: Con người muốn có những thành công, muốn trưởng

thành cần phải trải qua sự gọt giũa, qua những khó khăn, thử thách

Câu 3:

- Tác giả sử dụng những dẫn chứng sau để minh họa cho quan điểm của mình:

+ Những cơn mưa

+ Viên kim cương

+ Những ánh sao trên bầu trời đêm

- Tác dụng:

+ Làm cho cách diễn đạt trở nên sinh động, triết lí mà không khô khan

+ Những sự việc có thật, giống như quy luật tự nhiên mà con người ai cũng có thể thấy được  thuyếtphục người đọc

Câu 4:

Học sinh đưa ra quan điểm của riêng mình Lí giải hợp lí, phù hợp với những quan điểm đạo đức, phápluật

Đồng tình vì:

+ Khó khăn là một phần của cuộc sống

+ Trải qua khó khăn, con người sẽ được rèn giũa, trưởng thành hơn

+ Thành công đã được thử thách bởi khó khăn sẽ bền vững hơn