VĂN HÓA TỔ CHỨC ĐỜI SỐNG CÁ NHÂNPhong tục hôn nhân Phong tục tang ma Phong tục lễ tết và lễ hội... Lễ hội cũng gọi là hội lễ, là hình thức sinh hoạt văn hóa của một tập thể, một tổ chức
Trang 2VĂN HÓA TỔ CHỨC ĐỜI SỐNG CÁ NHÂN
Phong tục hôn nhân
Phong tục tang ma
Phong tục lễ tết và lễ hội
Trang 3Nền văn hóa gốc nông nghiệp
Trang 4 Phân bố theo thời gian
Tết biến âm từ “tiết” mà ra
Hai phần:
Lễ (cúng tổ tiên)
Tết (ăn uống)
Trang 5 Tết nguyên đán
Tết thượng nguyên
Tết trung thu
Tết hàn thực
Tết đoan ngọ
Tết ngâu
Tết trùng cửu
Tết ông táo
Trang 6Tết Nguyên Đán
Trang 7Tết thượng nguyên
Trang 8Tết Hàn Thực
Trang 9Tết Đoan Ngọ
Trang 10Lễ hội cũng gọi là hội lễ, là hình thức sinh hoạt văn hóa của một tập thể, một
tổ chức thuộc giới, ngành, nghề hoặc tôn giáo trong phạm vi một địa phương hoặc trong cả nước
Lễ hội là cuộc vui
tổ chức chung, có hoạt động lễ nghi mang tính văn hóa truyền thống của dân tộc
Lễ là hệ thống các hành vi, động tác nhằm biểu hiện lòng tôn kính của con người đối với thần linh
Hội là sinh hoạt văn hóa, tôn giáo, nghệ thuật của cộng đồng, xuất phát từ nhu cầu cuộc sống,
thể hiện niềm mơ ước
“nhân khang, vật thịnh”.
1 Từ điển Tiếng Việt
– Gs Hoàng Phê
2 Từ điển Việt Nam
văn hóa tín ngưỡng
phong tục
3 Từ điển Bách
Khoa Việt Nam tập 2
Vậy:
- Lễ hội là một hình thức sinh hoạt văn hóa cộng đồng nhằm thỏa mãn
nhu cầu tinh thần của con người
- Lễ hội bao gồm hai phần chính: phần lễ trang nghiêm,
phần hội sôi nổi
Trang 11Phần nghi lễ mở đầu, có thể rước tượng thần,
đọc bài chúc văn ca tụng công lao của vị thần, dâng hương, rượu, bánh
Phần hội hè gồm các trò thi đấu cổ truyền và
các loại hình văn nghệ, ít nhiều có liên quan đến thân thế và sự nghiệp của thần tượng lúc sinh thời, hoặc thể hiện ước vọng cao đẹp của con người
Trang 14Cầu mưa
Cầu cạn
Phồn thực
Nhanh nhẹn
Sức khỏe ….
Đốt pháo, đi thuyền đốt pháo, ném pháo, đánh pháo đất…
Thả diều mong gió lên, nắng lên để nước lụt mau rút xuống
Cướp cầu thả lỗ, đánh đáo, ném còn, bắt chạch trong chum Thổi cơm, thi luộc gà, thi dọn cổ, thi dệt vải, đi cà kheo
Đấu vật, kéo co, chọi gà, chọi trâu, chọi cá, chọi dế
Trang 15 Cầu mưa
Xuống đồng
Đâm trâu
Cơm mới
Cốm
Đua ghe ngo
Đua bò
1 Lễ hội quan hệ
với môi trường tự
nhiên
2 Lễ hội quan hệ
với môi trường xã
hội
3 Lễ hội quan hệ
với đời sống cộng
đồng
Đền Hùng
Gióng
Tây Sơn
Kiếp Bạc
Chử Đồng Tử
Chùa Hương
Chùa Thầy
Núi Bà Đen
Núi Sam
Trang 16Ý nghĩa của lễ hội trong đời sống cộng đồng?
Gợi ý:
- Đoàn kết
- Bình đẳng
- Giáo dục
- Sáng tạo, khéo léo, thông minh
- Loại hình văn hóa mới
- Bảo tồn và phát huy
-
Trang 17Hai trục này, một dọc một ngang, kết hợp với nhau tạo nên nhịp sống âm dương hài hòa suốt bao đời
nay của người dân đất Việt.
Phân bố theo không gian Phân bố theo thời gian
Duy trì quan hệ dân chủ
trong làng xã
Duy trì quan hệ tôn ti
trong gia đình
Lôi cuốn mọi người (mở)
Giới hạn trong
mỗi gia đình (đóng)
Thiên về tinh thần
“chơi hội”
Thiên về vật chất
“ăn tết”
Linh thiêng – trần thế
Lễ hội
Lễ tết
Trang 18Ộ
H Y
Ả R
T I
Đ
Ò B
A U
Đ
Ọ G
N
N A
O Đ
G
N
Ố
R T
P Ậ
Đ
C Ạ
B
P
Ế I
K
Ạ H
I A
H K
T
Ế
T
C
Ự H
T N
Ồ
H P
N Ơ
S
Ồ Đ
1
2
3
4
5
6
7
8
5 ô
8 ô
9 ô
7 ô
8 ô
7 ô
5 ô
9 ô
G N
Ồ Đ
G N
Ộ C
G N
Ố S
P Ế
N
2 Trò chơi trong lễ hội như cướp cầu thả lỗ thể hiện ước vọng nào của con người? 3 Còn gọi là lễ hạ nêu, tết mở đầu, tổ chức khi chấm dứt tết nguyên đán?
5 Đây là một lễ hội lớn của người Ma Coong mỗi năm được tổ chức một lần vào ngày 16 tháng giêng âm lịch để mừng mùa trăng mới Lễ hội được tổ chức tại bản Cà Roòng, xã Thượng Trạch, huyện Bố Trạch Quảng Bình?
6 Tháng tư đong đậu nấu chè
Ăn tết trở về tháng năm”
7 Một lễ hội văn hóa – thể thao nổi tiếng của người dân Khmer tỉnh An Giang?
8 Một thành ngữ dân gian, diễn tả không khí vui tươi, sôi nổi, hào hứng của lễ hội? 1 Đây là nơi thuộc tp Hải Phòng, rất nổi tiếng với lễ hội chọi trâu? 4 Lễ hội này ở tỉnh Hải Dương, bắt nguồn từ kỉ niệm ngày mất của
Trần Hưng Đạo, ngày 20 tháng tám năm Canh Tý (1300)?
G N
Ồ Đ
G N
Ộ C
G N
Ố S
P Ế
N
Trang 19- Lễ hội vốn có nguồn gốc lâu đời và giữ một vai trò quan trọng trong đời sống
cộng đồng
- Thông qua lễ hội, chúng ta thấy được
bản sắc dân tộc, nhiều giá trị văn hoá vật thể và phi vật thể được lễ hội lưu truyền
từ đời này sang đời khác và trở thành một
di sản vô giá của dân tộc
Tóm tắt bài học