Câu cầu khiến A Soạn bài Câu cầu khiến ngắn gọn I Đặc điểm hình thức và chức năng Câu 1 ( trang 30 sgk Ngữ Văn 8 tập 2) Các câu cầu khiến trong những đoạn trích trên và tác dụng a) Thôi đừng lo lắng C[.]
Trang 1Câu cầu khiến
A Soạn bài Câu cầu khiến ngắn gọn :
I Đặc điểm hình thức và chức năng
Câu 1 ( trang 30 sgk Ngữ Văn 8 tập 2)
- Các câu cầu khiến trong những đoạn trích trên và tác dụng:
a) Thôi đừng lo lắng Cứ về đi
=> Khuyên bảo, yêu cầu
b) Đi thôi con
=> Yêu cầu
- Đặc điểm hình thức: có chứa các từ mang nghĩa yêu cầu, sai khiến: đừng, đi, thôi
Câu 2 ( trang 30 sgk Ngữ Văn 8 tập 2)
+ Câu " Mở cửa!" phát âm với giọng nhấn mạnh hơn, là câu cầu khiến
+ Câu "Mở cửa" dùng để trần thuật, trả lời câu hỏi
+ Câu " Mở cửa!" dùng để ra lệnh, đề nghị
II Luyện tập
Câu 1 (trang 31 sgk Ngữ Văn 8 tập 2)
- Đặc điểm hình thức cho biết các câu trên là câu cầu khiến:
+ Có từ " đi"
+ Có từ " hãy"
+ Có từ " đừng"
- Nhận xét chủ ngữ:
Câu a: không có chủ ngữ
Câu b: chủ ngữ là ông giáo -> chủ ngữ ngôi số 1
Câu c: chủ ngữ là chúng ta -> chủ ngữ ngôi thứ 3
- Có thể thêm, bớt hoặc thay đổi chủ ngữ của các câu trên
+ Con hãy lấy gạo làm bánh mà lễ Tiên Vương
+ Hút trước đi.
Trang 2Câu 2 (trang 32 sgk Ngữ Văn 8 tập 2)
Có những câu cầu khiến sau:
a, Thôi, im cái điệu mưa dầm sùi sụt ấy đi, (có từ cầu khiến ‘đi”, vắng chủ ngữ)
b, Các em đừng khóc (có chủ ngữ ngôi thứ 2 số nhiều, có từ cầu khiến “đừng”)
c, Đưa tay cho tôi mau! Cầm lấy tay tôi này! (vắng chủ ngữ, có ngữ điệu cầu
khiến)
Câu 3 (trang 32 sgk Ngữ Văn 8 tập 2)
Giống: đều yêu cầu, đề nghị người chồng cố ngồi dậy ăn chút ít cháo
Khác:
+ Câu a không có chủ ngữ, nên ý nghĩa cầu khiến không có sự trang nhã, lịch sự, giống như một mệnh lệnh
+ Câu b có chủ ngữ khiến câu cầu khiến trở nên rõ đối tượng, nhẹ nhàng và lịch
sự hơn
Câu 4 (trang 32 sgk Ngữ Văn 8 tập 2)
Dế Choắt nói với Dế Mèn có mục đích để cầu khiến Trong lời nói với Dế Mèn, Dế Choắt dùng cách nói tôn trọng, tế nhị vì Dế Choắt yếu đuối lại sống khiêm nhường nên dùng những ngôn từ nhẹ nhàng
Câu 5 (trang 32 sgk Ngữ Văn 8 tập 2)
Hai câu nói: "Đi đi con!" và "Đi thôi con" không thể thay thế cho nhau được.
Vì ở câu thứ nhất, trong trường hợp này người mẹ chỉ nói với con tức là chỉ có mình người con đi mà thôi, còn ở câu thứ hai là cả mẹ và con cùng bước đi
B Tóm tắt những nội dung chính khi soạn bài Câu cầu khiến
- Câu cầu khiến là câu có những từ cầu khiến như: hãy, đừng chớ, đi, thôi, nào
hay ngữ điệu cầu khiến; dùng để ra lệnh, yêu cầu, đề nghị, khuyên bảo,
VD: Các em đừng khóc.
Trang 3- Khi viết, câu cầu khiến thường kết thúc bằng dấu chấm than, nhưng khi ý cầu
khiến không được nhấn mạnh thì có thể kết thúc bằng dấu chấm
VD: Đi đi con!