Ông đồ tác giả tác phẩm ngữ văn lớp 8

Ông đồ Tác giả tác phẩm Ngữ văn lớp 8 I Tác giả văn bản Ông đồ Vũ Đình Liên (1913 – 1996) Quê quán Quê gốc là ở Hải Dương nhưng sống chủ yếu ở Hà Nội Cuộc đời và sự nghiệp sáng tác + Là một trong nhữn[.]

Ông đồ - Tác giả tác phẩm Ngữ văn lớp 8

I Tác giả văn bản Ông đồ

- Vũ Đình Liên (1913 – 1996)

- Quê quán: Quê gốc là ở Hải Dương nhưng sống chủ yếu ở Hà Nội

- Cuộc đời và sự nghiệp sáng tác:

+ Là một trong những nhà thơ lớp đầu tiên của phong trào thơ mới

+ Ngoài sáng tác thơ, ông còn nghiên cứu, dịch thuật, giảng dạy văn học

- Phong cách sáng tác: Thơ ông mang nặng nỗi niềm xưa, nỗi niềm hoài cổ, hoài vọng

- Tác phẩm tiêu biểu: Lũy tre xanh, Mùa xuân cộng sản, Hạnh phúc…

Bài giảng Ngữ Văn 8 Ông đồ

II Nội dung văn bản Ông đồ

III Tìm hiểu chung về tác phẩm Ông đồ

1 Bố cục tác phẩm Ông đồ

- Phần 1 (Khổ 1 + 2): Hình ảnh ông đồ thời Nho học còn thịnh hành, thịnh thế

- Phần 2 (Khổ 3 + 4): Hình ảnh ông đồ khi Nho học suy vi (lụi tàn)

- Phần 3 (Khổ 5): Tâm tư thầm kín, niềm tiếc thương tác giả gửi gắm

2 Nội dung chính tác phẩm Ông đồ

Bài thơ Ông đồ với hình cảnh đáng thương của ông đồ thời vắng bóng, thể hiện sâu sắc

với tình cảnh đáng thương của ông đồ và niềm thương cảm, nuối tiếc của tác giả với nét văn hóa truyền thống của dân tộc

3 Tóm tắt tác phẩm Ông đồ

Tóm tắt tác phẩm Ông đồ (mẫu 1)

Vũ Đình Liên là một trong những nhà thơ lớp đầu tiên của phong trào thơ mới Phong cách thơ ông mang nặng nỗi niềm xưa, hoài cổ, hoài niệm Bài thơ "Ông đồ" là một trong những bài thơ như thế Tác phẩm đã khắc họa thành công hình ảnh đáng thương của ông đồ thời vắng bóng đồng thời gửi gắm niềm thương cảm chân thành của nhà thơ trước lớp người dần đi vào quá khứ, khơi gợi niềm xúc động tự vấn của nhiều độc giả

Tóm tắt tác phẩm Ông đồ (mẫu 2)

Bài thơ được sáng tác năm 1936 và được đăng trên tạp chí “Tinh hoa” Bài thơ ra đời trong hoàn cảnh nền Hán học đang mất dần vị thế của mình do sự xâm nhập của nền văn hóa phương Tây Đây cũng là lúc các ông đồ không còn được trọng vọng do thời thế đã thay đổi Nhan đề bài thơ gợi nhớ một nét đẹp đã lùi sâu vào dĩ vãng cùng sự tiếc thương vô cùng.Nhắc đến ông đồ là nhắc đến những thầy dạy chữ Nho ngày xưa, mỗi dịp Tết đến xuân về ông thường xuất hiện bên đường phố để viết những câu đối đỏ

Tóm tắt tác phẩm Ông đồ (mẫu 3)

Bài thơ chính là tấm lòng của một người nặng lòng với tổ quốc, với những nét văn hóa

cổ truyền ngàn năm của dân tộc Qua bài thơ, Vũ Đình Liên không chỉ bày tỏ niềm khắc khoải tha thiết của bản thân với giá trị của đạo Nho mà còn khắc vào lòng người đọc sự khát khao yêu mến những giá trị cổ truyền dân tộc Trong những ngày Tết đến xuân về náo nức trên mọi nẻo đường, người yêu thơ lại khẽ lắng mình trong một nhịp thơ giản

dị đầy nhân văn của nhà thơ Vũ Đình Liên: bài thơ "Ông đồ" Bài thơ ra đời khi ông đồ

đã trở thành cái di tích của một thời tàn Nho học đã bị thất sủng, người ta đua nhau chạy theo thời đại với chữ Pháp chữ Tây

4 Phương thức biểu đạt

- Tác phẩm Ông đồ sử dụng phương thức biểu đạt: Biểu cảm

5 Thể thơ

- Tác phẩm Ông đồ thuộc thể thơ: Năm chữ

6 Giá trị nội dung tác phẩm Ông đồ

Tác phẩm khắc họa thành công hình cảnh đáng thương của ông đồ thời vắng bóng, đồng thời gửi gắm niềm thương cảm chân thành của nhà thơ trước một lớp người dần đi vào quá khứ, khơi gợi được niềm xúc động tự vấn của nhiều độc giả

7 Giá trị nghệ thuật tác phẩm Ông đồ

- Bài thơ được viết theo thể thơ ngũ ngôn gồm nhiều khổ

- Kết cấu đối lập đầu cuối tương ứng, chặt chẽ

- Ngôn từ trong sáng bình dị, truyền cảm

IV Dàn ý tác phẩm Ông đồ

I Mở bài

- Khái quát về tác giả Vũ Đình Liên, một nhà thơ nổi bật với thiên hướng văn chương mang nặng nỗi tiếc thương và sự hoài niệm quá khứ

- Giới thiệu bài thơ Ông đồ: Một trong những bài thơ bình dị mà cảm động, nhìn vào

đó, mỗi người sẽ có cảm giác sám hối với lớp người đang đi về cõi chết – ông đồ

II Thân bài

1 Hình ảnh ông đồ thời Nho học thịnh hành

- Thời gian: Mùa xuân với hoa đào nở

- Hành động: Bày mực tàu, giấy đỏ – công cụ chủ yếu của các nhà nho

- Địa điểm: Bên phố đông người ⇒ Sự đông vui, náo nhiệt lúc xuân về

⇒ Hình ảnh gần gũi, quen thuộc trong mỗi dịp tết đến xuân về thưở xưa

- Bao nhiêu người thuê viết khen tài: Sự thịnh thế của Hán học, các nhà Nho khẳng

định vị trí của mình trong lòng người, đó là những con người được ngưỡng mộ vì tài năng, học vấn

⇒ Góp phần không nhỏ trong việc gợi không khí náo nhiệt truyền thống, nét văn hóa không thể bỏ qua của mùa xuân trong tâm thức cổ truyền của dân tộc

⇒ Nhịp thơ nhanh: Giữa không khí náo nức, ông đồ như một người nghệ sĩ, mang hết tài năng của mình hiến cho cuộc đời

2 Hình ảnh ông đồ khi Nho học lụi tàn

- Nhưng mỗi năm mỗi vắng: từ nhưng tạo bước ngoặt trong cảm xúc người đọc, sự

suy vi ngày càng rõ nét, người ta có thể cảm nhận một cách rõ ràng, day dứt nhất

- Người thuê viết nay đâu?: câu hỏi thời thế, cũng là câu hỏi tự vấn

⇒ Sự đối lập của khung cảnh với 2 khổ đầu: Nỗi niềm day dứt, vẫn ông đồ xưa, vẫn tài năng ấy xuất hiện nhưng không cần ai thuê viết, ngợi khen

- Giấy đỏ nghiên sầu: Hình ảnh nhân hoá, giấy bẽ bàng sầu tủi, mực buồn đọng trong

nghiên hay chính tâm tình của người nghệ sĩ buồn đọng, không thể tan biến được

- Lá bàng mưa bị bay: Tả cảnh ngụ tình – nỗi lòng của ông đồ Đây là hai câu thơ

đặc sắc nhất của bài thơ Lá vàng rơi gợi sự cô đơn, tàn tạ, buồn bã, mưa bụi bay gợi

sự ảm đạm, lạnh lẽo ⇒ Tâm trạng con người u buồn, cô đơn, tủi phận

3 Tình cảm của nhà thơ:

- Thời gian: Mùa xuân với hoa đào nở (lại: sự lặp lại tuần hoàn của cảnh thiên nhiên)

- Hình ảnh: Không thấy – phủ nhận sự có mặt của một người đã từng trở thành niềm

ngưỡng vọng

⇒ Kết cấu đầu cuối tương ứng làm nổi bật chủ đề bài thơ

- Những người muôn năm cũ bây giờ?: Câu hỏi đặt ra dường như không phải để tìm

một câu trả lời, đó như một niềm than thân, thương phận mình

⇒ Câu hỏi tu từ nhằm bộc lộ niềm tiếc thương, day dứt hết sức chân thành của tác giả trước sự suy vi của Nho học đương thời

III Kết bài

- Khái quát giá trị nội dung, nghệ thuật của bài thơ: Khắc họa thành công hình ảnh ông

đồ và câu chuyện về cuộc đời của người nghệ sị Nho học với kết cấu chặt chẽ, ngôn từ gợi cảm

- Liên hệ bài học hiện nay: Giữ gìn những giá trị tốt đẹp của văn hóa truyền thống

V Một số đề văn bài Ông đồ

Đề bài: Phân tích bài thơ "Ông đồ" của Vũ Đình Liên.

Phân tích bài thơ Ông đồ - mẫu 1

Người ta nói thời gian chính là cơn sóng dữ có thể xóa tan mọi thứ Nó có thể khiến người ta quên đi những thứ mà ta đã từng quen thuộc Và có phải vì thế mà nhiều những nhà thơ đa cảm lại hay có sự ám ảnh với thời gian Vũ Đình Liên cũng vậy, 1 nhà thơ ám ảnh với thời gian, ám ảnh với những văn hóa cổ truyền của dân tộc bị thời gian lãng quên Chính vì thế, mà ông đã tạo nên một hình ảnh ông đồ đầy sống động trong bài thơ “Ông Đồ"

Mỗi năm hoa đào nở Lại thấy ông đồ già

"Hoa tay thảo những nét Như phượng múa rồng bay"

Ngay từ đầu, Vũ Đình Liên đã tạc nên một ông đồ đầy tài năng và được tất cả mọi người yêu mến Ông đồ hiện lên như một người nghệ sĩ tài hoa, chơi đùa với chính con chữ Với hình ảnh so sánh ‘’phượng múa rồng bay’’, người nghệ sĩ đấy không chỉ

‘’thảo’’ nên những con chữ uốn lượn, đầy tinh tế như thân rồng, mình phượng mà còn như tạo nên linh hồn trong từng con chữ mình viết ra Từng chữ, từng chữ như đang biết chuyển động, như đang bay trên chính trang giấy Có phải vì thế mà người ta phải

tắm tắc, ngợi khen chẳng hết lời Dù vào mỗi đầu năm mới tới, khi những cánh hoa đào hé nở, hình ảnh quen thuộc ông lão bày bút, mực bên góc đường lại hiện ra nhưng người mua vẫn tấp nập, tới thuê viết và thưởng thức nét chữ tài hoa đó Từ chỉ lượng không xác định "bao nhiêu" lại càng khẳng định sự tấp nập của những người thuê viết

Có thể nói, ông đồ hiện lên như một người nghệ sĩ trên góc phố quen thuộc, tạo nên những tác phẩm nghệ thuật được người người kính ngưỡng

Nhưng thời gian thật quá tàn nhẫn Nó tàn phá mọi thứ và cũng dần xóa nhòa đi hình ảnh Ông Đồ trong trí nhớ người mua chữ

Nhưng mỗi năm mỗi vắng Người thuê viết nay đâu?

Lá vàng rơi trên giấy Ngoài trời mưa bụi bay

Dần dần, nho học suy vi, thất thế, mọi người dần quên đi hình ảnh ông lão với mực tàu, giấy đỏ bên đường Câu hỏi tu từ bỗng phát ra như một lời than trách, tiếc thương của chính tác giả ‘’Người thuê viết nay đâu?’’ Những người từng mua chữ ông, những người đã từng thán phục trước những nét chữ tài hoa của ông giờ ở đâu

Họ đã đi đâu, tại sao không tới mua nữa khiến cho giấy kia phải buồn, nghiên kia phải sầu Hình ảnh nhân hóa, đem linh hồn gửi cho giấy đỏ, mực tàu càng nhấn mạnh thêm nỗi buồn thương, đau đớn cho một hình ảnh đã từng là thân quen Năm này qua năm khác, ông đồ vẫn ngồi đó bên góc phố thân quen cùng với mực tàu giấy đỏ nhưng điều khác biệt người mua viết nay đã không còn, chỉ còn lại ông với thiên nhiên sầu thảm Người ta nói ‘’ Người buồn cảnh có vui đâu bao giờ ‘’ Có phải vì thế mà giấy buồn, nghiên phải sầu, lá vàng cũng rơi cùng với những hạt mưa phùn lất phất Tất cả tạo nên một khung cảnh vạn vật như cùng buồn thương với chính Ông Đồ……

Năm nay đào lại nở Không thấy ông đồ xưa Những người muôn năm cũ

Hồn ở đâu bây giờ?

Thời gian lại dần trôi qua Vẫn là lúc năm mới quen thuộc, vẫn con phố cũ đấy, người ta cũng dần không còn nhìn thấy hình ảnh Ông Đồ đáng thương, bị quên lãng.Đau đớn thay, Cảnh vật vẫn vậy, hoàn cảnh vẫn thế nhưng con người nay đã đi đâu Câu hỏi tu từ vang lên ở kết thúc của bài thơ như một câu chất vấn, trách móc đầy đau thương của tác giả ’’Hồn ở đâu bây giờ?’’ Những con người từng tấm tắc ngợi khen, từng chen chúc thuê viết nay ở đâu, những linh hồn dân tộc, những con người Việt Nam nay lại quên đi chính những nét truyền thống quen thuộc sao ? Tóm lại, ông

đồ là người nghệ sĩ nhưng cũng là một người nghệ sĩ đáng thương, một ông lão tội nghiệp bị quên lãng dần với thời gian

Có thể nói, bằng thể thơ 5 chữ hiện đại, bằng những hình ảnh vừa quen thuộc lại mới lạ, ngôn ngữ mộc mạc giản dị, Vũ Đình Liên đã vẽ nên hình ảnh người nghệ sĩ Ông Đồ đầy tài hoa và tội nghiệp Đồng thời, nhà thơ cũng thể hiện niềm xót thương,

và tình yêu với những nét văn hóa cổ truyền của dân tộc

Phân tích bài thơ Ông đồ - mẫu 2

Nếu thơ Xuân Diệu có giọng điệu say đắm, rạo rực, thơ Hàn Mặc Tử có chút điên loạn, thơ Huy Cận có nỗi buồn ảo não thì thơ Vũ Đình Liên lại mang một giọng điệu hoài cổ Mỗi người nghệ sĩ có phong cách thơ khác nhau, đây là nét riêng biệt để

họ được phân biệt với các tác giả khác và cũng là ấn tượng riêng để bạn đọc nhớ đến

họ Tuy sáng tác không nhiều nhưng Vũ Đình Liên đã để lại cho văn học Việt Nam những tác phẩm giá trị, tiêu biểu là bài thơ “Ông đồ”

Bài thơ được sáng tác năm 1936 và được đăng trên tạp chí “Tinh hoa” Bài thơ

ra đời trong hoàn cảnh nền Hán học đang mất dần vị thế của mình do sự xâm nhập của nền văn hóa phương Tây Đây cũng là lúc các ông đồ không còn được trọng vọng do thời thế đã thay đổi Nhan đề bài thơ gợi nhớ một nét đẹp đã lùi sâu vào dĩ vãng cùng

Nhắc đến ông đồ là nhắc đến những thầy dạy chữ Nho ngày xưa, mỗi dịp Tết đến xuân

về ông thường xuất hiện bên đường phố để viết những câu đối đỏ:

“Mỗi năm hoa đào nở Lại thấy ông đồ già

Bày mực tàu giấy đỏ Bên phố đông người qua”

Hình ảnh này đã trở nên quen thuộc bởi Tết nào ông đồ già cũng xuất hiện cùng với mực tàu và giấy đỏ Đó là thời đắc ý, thời vàng son của ông Như một sự tuần hoàn của chu kì thời gian, mỗi dịp chuyển giao giữa năm cũ và năm mới, khi những cánh đào hồng tươi khoe sắc thắm thì đó cũng là lúc ông đồ xuất hiện Không gian làm việc của ông là bên phố Ta hãy hình dung dưới những bông hoa đào cùng tiết trời se lạnh

có một ông đồ già đang vẽ những nét chữ điêu luyện và sự nhộn nhịp của bước chân người qua lại tạo nên một bức tranh thật tươi vui Từ “mỗi”, “lại” đã phần nào thể hiện nhịp điệu đều đặn ấy Hoa đào và ông đồ đã song hành, sóng đôi cùng nhau để tôn thêm vẻ đẹp của ngày Tết Màu hồng của hoa đào, màu đen của thỏi mực, màu đỏ của giấy đã làm bức tranh thật sinh động

Tài năng viết chữ của ông đồ được mọi người ngợi khen, thán phục:

“Bao nhiêu người thuê viết Tấm tắc ngợi khen tài Hoa tay thảo những nét Như phượng múa rồng bay”

Rất nhiều người thuê ông viết chữ, họ không chỉ quý trọng những nét chữ của ông mà họ còn dành cho ông một lòng kính trọng Ông đã phô diễn tài năng của mình qua các câu đối đỏ, qua những nét chữ rồng bay phượng múa Phải là một người am hiểu về Hán học, chữ Nho thì ông đồ mới có thể viết những nét chữ tài hoa đến như vậy Phép tu từ so sánh “như phượng múa rồng bay” đã thể hiện được lòng ngưỡng

mộ, sự tôn trọng của Vũ Đình Liên cũng như của nhân dân ta dành cho ông đồ Đây cũng là sự trân trọng những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Chơi chữ là một thú vui thể hiện cốt cách thanh cao của người thường thức nó Đồng thời, người viết chữ cũng được xem như một nghệ sĩ tài ba bởi nét chữ thể hiện được cái tâm, cái chí của người sáng tạo Không những viết đẹp mà ông còn viết nhanh, điều này thật đáng khâm phục Những nét chữ uốn lượn một cách tài tình dưới đôi tay của một người có học thức khiến ai cũng muốn thuê ông viết cho câu đối đỏ Có thể nói, thời đắc ý ông

đồ vô cùng đông khách, người ta đến với ông vì sự thán phục những nét chữ phóng

khoáng Cả người viết chữ và người chơi chữ như có mối đồng cảm sâu sắc vì họ đều

là người biết yêu và thường thức cái đẹp

Nhưng khi thời thế thay đổi cũng là lúc ông đồ không còn được trọng vọng, ngưỡng mộ:

“Nhưng mỗi năm mỗi vắng Người thuê viết nay đâu?

Giấy đỏ buồn không thắm Mực đọng trong nghiên sầu…”

Trước đây, người thuê ông đồ viết chữ nhiều là thế nhưng nay họ đã đi đâu hết?

Họ vẫn ở đó, vẫn xuất hiện trong cuộc sống thường nhật nhưng sự xâm nhập của văn hóa phương Tây đã làm những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc bị mai một Tác giả đã miêu tả một khung cảnh quạnh hiu,vắng vẻ đến thê lương Thời gian đã cuốn trôi đi những gì tươi đẹp của quá khứ khiến con người không khỏi xót xa, tiếc nuối Câu hỏi tu từ: “Người thuê viết nay đâu?” vang lên với bao đau đớn Thực tại thú chơi chữ đã không còn được ưa chuộng, người chơi chữ, mua chữ cũng ít dần đi theo năm tháng Nỗi buồn đã nhuốm sang cả cảnh vật, sang cả những gì vô tri vô giác Giấy

đỏ cũng biết buồn nên đã chẳng còn thắm, màu giấy đã phôi phai đi rồi nhạt dần, thỏi mực đã mài nhưng không được dùng đến nay cũng đọng lại trong nghiên Biện pháp nhân hóa đã thể hiện tâm trạng u uất của ông đồ và cũng là sự xót xa, thương cảm của nhà thơ

Nền Hán học đã suy tàn nhưng với mong muốn lưu giữ lại những giá trị văn hóa

mà ông đồ già vẫn kiên trì ngồi bên hè phố như bao năm trước:

“Ông đồ vẫn ngồi đấy Qua đường không ai hay

Lá vàng rơi trên giấy Ngoài giời mưa bụi bay”

Nhưng sự xuất hiện của ông không được mọi người chú ý, quan tâm như thời vàng son Bóng dáng ông cứ lặng lẽ qua đường, lặng lẽ bên phố mà không một ai hay

biết Hình ảnh ông đồ đã rơi vào quên lãng Hình ảnh ấy chỉ là “cái di tích tiều tụy đáng thương của một thời tàn” (Vũ Đình Liên) Sự tàn phai, úa rụng được thể hiện qua hình ảnh chiếc lá vàng cùng không khí lạnh lẽo của làn mưa bụi lất phất đã bao trùm lên toàn bộ khung cảnh khiến cảnh vật nhuốm màu sắc tâm trạng Mọi người đã gạt ông đồ ra khỏi trí nhớ và kí ức, họ coi ông như người vô hình trong xã hội đương thời

Vũ Đình Liên đã bộc lộ nỗi xót xa, niềm hoài cổ của mình qua khổ thơ cuối:

“Năm nay hoa đào nở Không thấy ông đồ xưa Những người muôn năm cũ Hồn ở đâu bây giờ?”

Ông đồ đã thực sự vắng bóng, đào vẫn khoe sắc hương, cảnh vật vẫn tuần hoàn theo quy luật tự nhiên nhưng ta không còn thấy sự xuất hiện của ông đồ nữa Sự vắng bóng của ông khiến chúng ta không khỏi thương tiếc cho một giá trị tinh thần đã không còn tồn tại Những con người trước đây từng thuê ông đồ viết câu đối, những người từng tôn trọng ông đồ nay đã hoàn toàn thay đổi Họ bận thích nghi với nền văn hóa mới từ Tây phương nên tâm hồn họ cũng không còn chỗ cho những tinh túy của văn hóa truyền thống Câu hỏi tu từ vang lên ở cuối bài đọng lại bao sự cảm thương, hối tiếc cho những gì đã mất

Bằng việc sử dụng hình ảnh hoa đào, ông đồ ở đầu và cuối bài thơ, tác giả đã khắc họa thành công hình ảnh trái ngược của ông đồ ở thời kì vàng son và ông đồ khi thất thế Thể thơ năm chữ đã giúp nhà thơ bày tỏ cảm xúc một cách dễ dàng “Ông đồ”

là sự hoài niệm về những giá trị xưa cũ, bộc lộ niềm cảm thương sâu sắc của tác giả

Vũ Đình Liên

Đề bài: Phân tích khổ thơ đầu trong bài thơ "Ông đồ" của tác giả Vũ Đình Liên

Phân tích khổ thơ đầu trong bài thơ Ông đồ - mẫu 1

Xuất hiện trong phong trào Thơ mới như một làn gió mới, Vũ Đình Liên đã để

lại ấn tượng với người đọc bằng bài thơ Ông đồ - một tác phẩm về sự hoài niệm, hoài

cổ cho những giá trị xưa của dân tộc Đọc bài thơ, người đọc chúng ta không khỏi thương cảm cho hình ảnh của những ông đồ "cái di tích tiều tụy đáng thương của một