Soạn bài Thực hành tiếng Việt lớp 10 trang 77 Tập 2 Câu 1 (trang 77 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 2) Hãy chỉ ra biện pháp tu từ chêm xen và nêu tác dụng của biện pháp ấy trong các trường hợp dưới đây a " Có[.]
Trang 1Soạn bài Thực hành tiếng Việt lớp 10 trang 77 Tập 2 Câu 1 (trang 77 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 2):
Hãy chỉ ra biện pháp tu từ chêm xen và nêu tác dụng của biện pháp ấy trong
các trường hợp dưới đây:
a "- Có một nàng Bạch Tuyết các bạn ơi
Với lại bảy chú lùn rất quấy!"
"- Mười chú chứ, nhìn xem, trong lớp ấy"
(Ôi những trận cười trong sáng đó lao xao)
(Hoàng Nhuận Cầm)
b Đoạn ông mở gói giấy, lấy ra cục a ngùy - cái thứ thuốc dẻo quánh, màu
vàng xỉn mà tôi đã thấy dạo trước - véo một miếng gắn vào đầu một cọng
sậy (Đoàn Giỏi)
c Tôi thì không bao giờ quên cô ấy, mặc dù thực ra là có gì đâu một tình cờ
như thế, một gặp gỡ vẩn vơ, lưu luyến mơ hồ gần như không có thật mà năm tháng cuộc đời cứ mãi chồng chất lên muốn xóa nhòa (Bảo Ninh)
Trả lời:
trong lớp ấy"
(Ôi những trận cười trong sáng
đó lao xao)
Cung cấp thông tin về số lượng nam sinh trong lớp học đồng thời thể hiện sự hoài niệm về những niềm vui thời đi học
vàng xỉn mà tôi đã thấy dạo
trước
Bổ sung thêm thông tin cho cục a ngùy
tình cờ như thế, một gặp gỡ vẩn
vơ, lưu luyến mơ hồ gần như
không có thật mà năm tháng
Cung cấp thêm thông tin về tình cảm của nhân vật "tôi" dành cho Giang và bày tỏ cảm xúc thương mến của bản thân với Giang
Trang 2cuộc đời cứ mãi chồng chất lên
muốn xóa nhòa
Câu 2 (trang 77 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 2):
Chỉ ra biện pháp tu từ liệt kê và nêu tác dụng của biện pháp ấy trong các
trường hợp sau:
a Cái lành lạnh của hơi nước sông ngòi, mương rạch, của đất ẩm và dưỡng
khí thảo mộc thở ra từ bình minh (Đoàn Giỏi)
b Mấy con kì nhông nằm vươn mình phơi lưng trên gốc cây mục, sắc da lưng
luôn luôn biến đổi từ xanh hóa vàng, từ vàng hóa đỏ, từ đỏ hóa tím
xanh (Đoàn Giỏi)
c Bà con xem, Đăm Săn uống không biết say, ăn không biết no, chuyện trò
không biết chán (Trích sử thi Đăm Săn)
d Tôi đã cầm cây xà gạc phát rẫy mới này, tôi rạch rừng, tôi giết tê giác trong
thung, giết cọp beo trên núi, giết kên kên, quạ dữ trên ngọn cây, chém ma
thiêng quỷ ác trên đường đi (Trích sử thi Đăm Săn)
Trả lời:
hóa đỏ, từ đỏ hóa tím xanh
Miêu tả cho người đọc hình dung về sự thay đổi màu sắc của con kì nhông
no, chuyện trò không biết chán Diễn tả sức ăn, sức uống và sự vui vẻ của Đăm Săn; cho người đọc cảm nhận được
tầm vóc to lớn và sự gần gũi của Đăm Săn
này, tôi rạch rừng, tôi giết tê giác
trong thung, giết cọp beo trên núi,
giết kên kên, quạ dữ trên ngọn cây,
chém ma thiêng quỷ ác
Diễn tả các hành động quả cảm của Đăm Săn trên đường đi
Câu 3 (trang 77 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 2):
Trang 3Một ngôn ngữ được đánh giá là phát triển khi nó ngày càng có tính chất trí tuệ hóa và quốc tế hóa Điều này rất quan trọng khi ta đặt tiếng Việt trong bối cảnh thời đại ngày nay: thời đại của thông tin, của trí tuệ; thời đại của hội nhập khu vực, hội nhập toàn cầu,
(Phạm Văn Đồng)
Thử đảo thứ tự các bộ phận trong những phép liệt kê trong đoạn văn trên rồi rút
ra kết luận: xét về ý nghĩa, các phép liệt kê ấy có gì khác nhau?
Trả lời:
- Thử đảo thứ tự các bộ phận trong những phép liệt kê trong đoạn văn: thời đại của hội nhập toàn cầu, hội nhập khu vực; thời đại của trí tuệ, thông tin,
- Kết luận: Xét về ý nghĩa, các phép liệt kê có sự khác biệt:
+ Phép liệt kê trong câu gốc: đảm bảo được tính lô-gíc, thứ tự các bộ phận được sắp xếp theo cặp và theo trình tự tăng tiến
+ Phép liệt kê khi đã đảo thứ tự các bộ phận: thứ tự các phần không đảm bảo được tính lô-gíc, cái trước bao trùm cái sau
Từ đọc đến viết
Viết một đoạn văn (khoảng 150 đến 200 chữ) trong đó có sử dụng biện pháp liệt kê và chêm xen về một trong hai nội dung dưới đây:
a Kể lại ấn tượng của bạn về một vùng đất mà bạn đã đi qua
b Nêu cảm nghĩ về một nhân vật đã để lại cho bạn ấn tượng rõ rệt khi đọc hai
văn bản Đất rừng phương Nam (Đoàn Giỏi) và Giang (Bảo Ninh).
Đoạn văn tham khảo
a
Hè vừa rồi, gia đình tôi có đi du lịch và điểm đến mà chúng tôi lựa chọn là Đà Nẵng – thành phố được mệnh danh là đáng sống nhất Việt Nam Quả thực, Đà Nẵng đẹp và xanh mát đến lạ thường Trước tiên, về không khí ở Đà Nẵng, cái nắng hơi gắt cùng những cơn gió biển tạo cho con người cảm giác rất đã Khung cảnh ở đây thì tuyệt đẹp với những địa danh nổi tiếng như Cầu rồng, cầu tình yêu, Chùa Linh Ứng, Bán Đảo Sơn Trà, Đỉnh Ngũ Hành Sơn… và thật nhiều những địa điểm ăn uống ngon mà giá thành hợp lí Nhưng đặc biệt hơn cả, chính
là con người nơi đây Họ thân thiện, mến khách và rất quý người Gia đình em
đi đến đâu cũng nhận được sự giúp đỡ rất nhiệt tình của người dân nơi đây, từ những bức ảnh nhờ họ chụp vội hay hỏi thăm đường xá và những quán ăn ngon
Trang 4nổi tiếng tới những câu chuyện và mẹo mua quà mang về Đồ ăn thì rất phong phú và đa dạng, đủ kiểu loại và chế biến cũng linh động theo mong muốn của thực khách từng vùng miền Quả thực, Đà Nẵng chính là điểm đến mà mọi du khách đều hài lòng và muốn quay trở lại lần nữa Bản thân em, sau này khi có
cơ hội nhất định em sẽ tiếp tục lựa chọn Đà Nẵng là nơi nghỉ dưỡng ngày hè
Hi vọng Đà Nẵng sẽ ngày càng phát triển để không chỉ du khách trong nước mà bạn bè thế giới cũng sẽ biết đến và lựa chọn Đà Nẵng là địa danh du lịch mà họ muốn đặt chân tới
- Biện pháp tu từ liệt kê:
+ Khung cảnh ở đây thì tuyệt đẹp với những địa danh nổi tiếng như Cầu rồng, cầu tình yêu, Chùa Linh Ứng, Bán Đảo Sơn Trà, Đỉnh Ngũ Hành Sơn…
- Biện pháp tu từ chêm xen: Đà Nẵng – thành phố được mệnh danh là đáng sống nhất Việt Nam
b
Đất rừng phương Nam - một tiểu thuyết của nhà văn Đoàn Giỏi viết về cuộc
đời phiêu bạt của cậu bé tên An Bối cảnh của tiểu thuyết là vùng đất miền Tây Nam Bộ, nơi có những con người hiếu khách, yêu nước, kiên cường, bất khuất vào những năm 1945, sau khi thực dân Pháp quay lại xâm chiếm Nam Bộ Quyển sách đã để lại cho em biết bao những suy nghĩ về vùng đất phương Nam thân yêu Chỉ khi đọc hết quyển sách, chúng ta mới cảm nhận được cái đẹp và tinh thần bất khuất chống giặc ngoại xâm của nhân dân ta Với nhân vật chính
là một cậu bé tên An Chính môi trường khắc nghiệt lúc đó đã tôi luyện An – một cậu bé 14 tuổi thành một người can đảm, có chí lớn An rất thích phiêu lưu mạo hiểm với những trò như đi câu rắn, lấy tổ ong, theo tía săn cá sấu Tuy nhiên, đôi khi cậu cũng hồn nhiên như chính độ tuổi của mình vậy: mải mê xem hát nên bị thuyền bỏ lại, theo đám bạn mò ốc nên lạc gia đình Ở An hội tụ đầy
đủ những nét chúng của thiếu nhi thời chiến và là tấm gương đáng để học hỏi trong thời đại ngày nay
- Biện pháp tu từ liệt kê:
+ đi câu rắn, lấy tổ ong, theo tía săn cá sấu
+ mải mê xem hát nên bị thuyền bỏ lại, theo đám bạn mò ốc nên lạc gia đình.
- Biện pháp tu từ chêm xen:
+ một tiểu thuyết của nhà văn Đoàn Giỏi viết về cuộc đời phiêu bạt của cậu bé tên An
+ một cậu bé 14 tuổi