MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA CHUNG GIỮA HỌC KÌ I NĂM HỌC 2021 2022 MÔN NGỮ VĂN LỚP 10 I MỤC TIÊU KIỂM TRA Đánh giá mức độ đạt chuẩn kiến thức – kĩ năng của học sinh theo tiến độ chương trình Đánh giá việc học[.]
Trang 1MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA CHUNG GIỮA HỌC KÌ I
NĂM HỌC 2021- 2022 MÔN NGỮ VĂN LỚP 10
I MỤC TIÊU KIỂM TRA
- Đánh giá mức độ đạt chuẩn kiến thức – kĩ năng của học sinh theo tiến độ chương
trình
- Đánh giá việc học sinh vận dụng tổng hợp kiến thức – kĩ năng đã học để làm bài
kiểtm tra chung giữa học kì I khối 10
II HÌNH THỨC KIỂM TRA: Tự luận
III THỜI GIAN : 90 phút
IV.MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA GIỮA KÌ I
MÔN: NGỮ VĂN LỚP 10 - THỜI GIAN LÀM BÀI: 90 PHÚT
MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA GIỮA KÌ I MÔN: NGỮ VĂN LỚP 10 – THỜI GIAN LÀM BÀI: 90 phút
TT năng Kĩ
% Tổng điểm Nhận biết Thông hiểu Vận dụng Vận dụng cao
Tỉ lệ (%)
Thời gian (phút)
Tỉ lệ ( %)
Thời gian (phút)
Tỉ lệ (%)
Thời gian (phút)
Tỉ lệ (%)
Thời gian (phút )
Số câu hỏi
Th ời gi an (p hú t)
1 Đọc
30
2 Làm
70
Lưu ý:
- Tất cả các câu hỏi trong đề kiểm tra là câu hỏi tự luận
- Cách cho điểm mỗi câu hỏi được quy định chi tiết trong Đáp án/Hướng dẫn
chấm
Trang 2BẢNG ĐẶC TẢ KĨ THUẬT ĐỀ KIỂM TRA GIỮA KÌ I MÔN: NGỮ VĂN LỚP 10 - THỜI GIAN LÀM BÀI: 90 PHÚT
TT
Nội
dung
kiến
thức/kĩ
năng
Đơn vị kiến thức/
kĩ năng
Mức độ kiến thức,
kĩ năng cần kiểm tra,
đánh giá
Số câu hỏi theo mức độ nhận
Nhận biết
Thôn g hiểu
Vận dụng
Vận dụng cao
HIỂU
Đọc hiểu các văn bản/ đoạn trích sử thi, truyền thuyết, cổ tích, truyện cười (ngữ liệu ngoài sách giáo khoa)
Nhận biết:
- Xác định được thể loại của văn bản/đoạn trích
- Xác định được cốt truyện, các sự việc chi tiết tiêu biểu, nhân vật trong văn bản/đoạn trích
Thông hiểu:
- Hiểu được đặc sắc về nghệ thuật của văn bản/
đoạn trích: nghệ thuật trần thuật, xây dựng nhân vật, chi tiết hoang đường
kì ảo…
Vận dụng:
- Nhận xét giá trị của các yếu tố nội dung, hình thức trong văn bản/đoạn trích
VĂN
- Kể chuyện dựa trên câu chuyện đã có:
+ Chiến thắng Mtao
Nhận biết:
- Xác định được kiểu bài
tự sự, câu chuyện cần kể
- Nhớ được cốt truyện, nhân vật, các sự việc chi tiết tiêu biểu của văn bản/
đoạn trích tự sự dân gian
1*
Trang 3Mxây (trích
Đăm Săn -
sử thi Tây
Nguyên)
+ Truyện
An Dương
Vương và
Mị Châu-
Trọng Thủy
+ Uy-lít-xơ
trở về (trích
Ô-đi-xê –
sử thi Hi
Lạp)
+ Tấm Cám
+ Tam đại
con gà
+ Nhưng
nó phải
bằng hai
mày
đã học
Thông hiểu:
- Hiểu được các sự việc chính, các nhân vật, tư tưởng của văn bản/đoạn trích tự sự dân gian đã học
- Hiểu vai trò của ngôi
kể, lời kể, đối thoại và độc thoại trong văn tự sự
Vận dụng:
- Vận dụng chất liệu trong các văn bản tự sự dân gian đã học để viết bài văn tự sự
- Sử dụng ngôi kể, lời kể khác với văn bản/đoạn trích trong sách giáo khoa
Vận dụng cao:
- Lựa chọn và sắp xếp diễn biến câu chuyện một cách nghệ thuật; diễn đạt sáng tạo, có giọng điệu riêng để chuyện kể hấp dẫn lôi cuốn
- Lựa chọn sự việc, chi tiết sâu sắc, có tác dụng bồi đắp suy nghĩ tình cảm tốt đẹp trong cuộc sống
- Kể
chuyện
theo cốt
truyện tự
mình xây
dựng
Nhận biết:
- Xác định được kiểu bài
tự sự, câu chuyện cần kể
- Xác định bố cục bài văn, sự kiện chính, nhân vật chính
Thông hiểu:
- Trình bày được các sự việc chính theo trình tự thời gian/không gian/tâm
lý nhân vật…
Trang 4- Hiểu vai trò của ngôi kể; đối thoại và độc thoại, độc thoại nội tâm trong văn tự sự
Vận dụng:
- Vận dụng kiến thức về văn tự sự để viết bài văn với cốt truyện tự xây dựng theo yêu cầu của đề bài
Vận dụng cao:
- Lựa chọn sự việc chi tiết và sắp xếp diễn biến câu chuyện một cách nghệ thuật; diễn đạt sáng tạo, có giọng điệu riêng
để chuyện kể hấp dẫn lôi cuốn
- Lựa chọn sự việc, chi tiết sâu sắc, có tác dụng bồi đắp suy nghĩ tình cảm tốt đẹp trong cuộc sống
- Nghị luận
về văn bản/
đoạn trích
tự sự dân
gian:
+ Chiến
thắng Mtao
Mxây (trích
Đăm Săn -
sử thi Tây
Nguyên)
+ Truyện
An Dương
Vương và
Mị Châu-
Trọng Thủy
+ Uy-lít-xơ
trở về (trích
Ô-đi-xê –
sử thi Hi
Nhận biết:
- Xác định được kiểu bài nghị luận, vấn đề cần nghị luận
- Nêu được thể loại, cốt truyện, đề tài, nhân vật, các chi tiết, sự việc nổi bật của văn bản/đoạn
trích
Thông hiểu:
- Trình bày được những giá trị về nội dung và nghệ thuật của tác phẩm/ đoạn trích theo yêu cầu
đề bài: kì tích của người anh hùng thời cổ đại; bài học dựng nước và giữ nước; xung đột thiện -
ác, ước mơ công bằng xã
Trang 5+ Tấm Cám +Tam đại con gà + Nhưng
nó phải bằng hai mày
hội; cái nhìn châm biếm sâu sắc và những bài học thiết thực; cách kể
chuyện, nghệ thuật xây dựng nhân vật
Vận dụng:
- Vận dụng các kĩ năng tạo lập văn bản, kiến thức
về tự sự dân gian để viết bài văn nghị luận hoàn chỉnh đáp ứng yêu cầu của đề bài
- Đánh giá, nhận xét giá trị của văn bản/đoạn trích
Vận dụng cao:
- Liên hệ, so sánh với các tác phẩm khác để đánh giá, làm nổi bật vấn đề nghị luận; vận dụng kiến thức lí luận văn học để có những phát hiện sâu sắc, mới mẻ về vấn đề nghị luận
- Diễn đạt sáng tạo, giàu hình ảnh, có giọng điệu riêng
- Đánh giá được vai trò, ý nghĩa của thông điệp trong văn bản đối với cuộc sống, xã hội hiện tại
Lưu ý:
- Đối với các câu hỏi ở phần Đọc hiểu, mỗi câu hỏi cần được ra ở một chỉ báo
của Mức độ kiến thức, kĩ năng cần kiểm tra, đánh giá tương ứng (một chỉ báo là một
gạch đầu dòng)
Trang 6- Những đơn vị kiến thức/kĩ năng của các bài học Tiếng Việt, Làm văn, Lí luận văn học, Lịch sử văn học được tích hợp trong kiểm tra, đánh giá ở phần Đọc hiểu và phần Làm văn
- (1*) Một bài văn đánh giá 4 mức độ nhận thức (nhận biết, thông hiểu, vận dụng, vận dụng cao); tỉ lệ điểm cho từng mức độ được thể hiện trong đáp án và hướng dẫn chấm
Trang 7ĐỀ KIỂM TRA GIỮA KÌ I NĂM HỌC 2020 - 2021 Môn: Ngữ văn, lớp 10
Thời gian làm bài: 90 phút
Họ và tên học sinh: Lớp:
I ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)
Đọc văn bản sau:
THẦN TRỤ TRỜI
Thuở ấy, chưa có thế gian, cũng như chưa sinh ra muôn vật và loài người Trời đất chỉ là một vùng hỗn độn, tối tăm và lạnh lẽo Bỗng nhiên, một vị thần khổng
lồ xuất hiện, chân thần cao không thể tả xiết Thần bước một bước là có thể qua từ vùng này hay từ đỉnh núi này sang đỉnh núi khác.
Thần ở trong đám mờ mọt hỗn độn kia không biết từ bao lâu Bỗng có một lúc, thần đứng dậy ngẩng đầu đội trời lên, rồi tự mình đào đất, đập đá, đắp thành một cái cột vừa to vừa cao để chống trời Hễ cột được thần đắp cao lên chừng nào, thì trời dường như một tấm màn rộng mênh mông được nâng dần lên chừng ấy.
Lủi thủi một mình, thần hì hục vừa đào vừa đắp: chẳng bao lâu, cột đá cứ cao dần, cao dần và đẩy vòm trời lên mãi phía mây xanh mù mịt.
Từ đó, trời đất mới phân đôi Đất phẳng như cái mâm vuông, trời trùm lên như cái bát úp, chỗ trời đất giáp nhau gọi là chân trời.
Khi trời đã cao và đã khô cứng, không hiểu tại sao thần lại phá tan cột, lấy đá
và đất ném tung đi khắp nơi Mỗi hòn đá văng đi, biến thành một hòn núi hay một hòn đảo, đất tung tóe ra mọi nơi thành gò, thành đống, thành những dãy đồi cao Vì thế mặt đất ngày nay không bằng phẳng, mà có chỗ lồi chỗ lõm Chỗ thần đào đất, đào đá mà đắp cột ngày nay thành biển rộng.
Cột trụ trời bây giờ không còn nữa Sau này, người trần gian thường nói rằng vết tích cột đó ở núi Thạch Môn) vùng Hải Dương Người ta cũng gọi là cột chống trời (Kinh thiên trụ) Vị thần Trụ Trời đó sau này người ta cũng gọi là Trời hay Ngọc Hoàng, bao trùm tất cả, trông coi mọi việc trên trời, dưới đất.
Sau khi thần Trụ Trời chia ra trời đất thì có một số thần khác, nối tiếp công việc còn dở dang, để xây dựng nên thế gian Các vị thần đó rất nhiều, như thần Sao, thần Sông, thần Biển,…
Vì vậy, dân gian có câu truyền đến ngày nay:
Ông đếm cát
Ông tát bể (biển)
Ông kể sao
Ông đào sông
Ông trồng câu
Ông xây rú (núi)
Ông trụ trời…
(Theo Bùi Văn Nguyên, Đỗ Bình Trị, Tư liệu tham khảo Văn học Việt Nam, tập I:
Trang 8Vãn học dân gian, phần I, NXB Giáo dục, 1976, tr.41 — 42)
Thực hiện các yêu cầu sau:
Câu 1: Xác định thể loại của văn bản.
Câu 2: Nhân vật thần Trụ Trời có những đặc điểm gì đáng chú ý?
Câu 3: Vũ trụ sơ khai được hình dung như thế nào trong truyện Thần trụ trời?
Câu 4:Chỉ ra tác dụng của biện pháp nghệ thuật phóng đại trong truyện
II LÀM VĂN (7,0 điểm)
Đặt mình vào vai nhân vật Mị Châu, kể lại truyền thuyết An Dương Vương và
Mị Châu - Trọng Thuỷ.
Trang 9TRƯỜNG THPT……… KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ I NĂM HỌC 2021 - 2022
ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN CHẤM
Môn: Ngữ văn, lớp 10
(Đáp án và Hướng dẫn chấm gồm … trang)
m
1 Thể loại: thần thoại
Hướng dẫn chấm:
- Học sinh trả lời như Đáp án: 0,5 điểm.
- Học sinh trả lời không đúng thể thơ: không cho điểm.
0,5
2 Nhân vật Thần Trụ Trời có những đặc điểm đáng chú ý:
ngoại hình khổng lồ; hành trạng (việc làm) lớn lao
Hướng dẫn chấm:
- Học sinh trả lời như Đáp án hoặc diễn đạt khác nhưng có ý nghĩa tương tự: 0,5 điểm.
- Học sinh trả lời không đúng: không cho điểm
0,5
3 Vũ trụ sơ khai được người xưa hình dung qua hình
ảnh: “bát úp”, “mâm vuông” (trời tròn, đất vuông)
Hướng dẫn chấm:
- Học sinh trả lời như Đáp án: 0,5 điểm.
- Học sinh trả lời không đúng: không cho điểm
1
4 Biện pháp phóng đại giúp tác giả dân gian tạo nên
hình tượng nhân vật thần mang tầm vóc khổng lồ, sức mạnh siêu nhiên
Hướng dẫn chấm:
- Học sinh trả lời như đáp án: 0,75 điểm
- Học sinh không trả lời được: không cho điểm
1
LÀM VĂN
Đặt mình vào vai nhân vật Mị Châu, kể lại truyền thuyết An Dương Vương và Mị Châu - Trọng Thuỷ.
7,0
II
10,0
a Đảm bảo cấu trúc bài văn tự sự
Mở bài nêu được vấn đề, Thân bài triển khai được vấn đề, Kết bài khái quát được vấn đề
0,5
10,0
b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận
Đặt mình vào vai nhân vật Mị Châu, kể lại truyền
0,5
Trang 10thuyết An Dương Vương và Mị Châu - Trọng Thuỷ.
Hướng dẫn chấm:
- Học sinh xác định đúng vấn đề cần nghị luận: 0,5 điểm.
- Học sinh xác định chưa đầy đủ vấn đề nghị luận: 0,25
điểm.
c Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm
Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần
vận dụng tốt các phương thức biểu đạt, nhất là tự sự, miêu tả, biểu cảm; đảm bảo các yêu cầu sau:
* Giới thiệu truyền thuyết An Dương Vương và Mị Châu -
Trọng Thuỷ, vai kể
Hướng dẫn chấm:
- Giới thiệu tác giả: 0.25 điểm
- Giới thiệu tác phẩm,nêu vấn đề cần nghị luận : 0.25 điểm
0,5
- Đảm bảo cốt truyện:
+ An Dương Vương xây thành, chế nỏ, đánh quân xâm lược + An Dương Vương gả tôi cho Trọng Thuỷ
+ Trọng Thuỷ lợi dụng tôi xem nỏ thần
+ Trọng Thuỷ đánh tráo nỏ thần, chia tay tôi để về nước
+ Triệu Đà đem quân xâm lược lần 2, An Dương Vương
thua trận cùng tôi lên ngựa bỏ chạy
+ An Dương Vương chém chết tôi và theo Rùa vàng xuống
biển
+ Sau khi tôi chết, xác hoá thành ngọc thạch, máu hoá thành ngọc trai
+ Trọng Thuỷ lao đầu xuống giếng chết
+ Hình ảnh ngọc trai - giếng nước
Hướng dẫn chấm:
- Trình bày đầy đủ, sâu sắc: 2,5 điểm
- Trình bày chưa đầy đủ hoặc chưa sâu sắc: 2,25 điểm - 1,25
điểm.
- Trình bày chung chung, chưa rõ: 0,25 điểm – 1,0 điểm
3,5
|* Kết luận:
- Nêu cảm nghĩ sau khi kể
Hướng dẫn chấm:
- Đáp ứng được yêu cầu: 0,5 điểm.
0,5
d Chính tả, ngữ pháp
Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt
0,5
Trang 11Hướng dẫn chấm:
Không cho điểm nếu bài làm mắc quá nhiều lỗi chính tả,
ngữ pháp.
e Sáng tạo: cách kể đúng vai ( Mị Châu), thể hiện sự hóa
thân độc đáo, mới mẻ; biết chọn lựa sự việc, chi tiết để kể
Hướng dẫn chấm
+ Đáp ứng được 3 yêu cầu trở lên: 1,0 điểm.
+ Đáp ứng được 2 yêu cầu: 0,75 điểm.
+ Đáp ứng được 1 yêu cầu: 0,5 điểm.
1,0
D Hướng dẫn học ở nhà.
1- Bài vừa học: Rút kinh nghiệm để làm bài kiểm tra cuối HK1.
2- Bài sắp học:
- Đọc văn bản
- Trả lời các câu hỏi phần hướng dẫn học bài, luyện tập trong SGK