Microsoft word lvtonghop ygeyfg 128

Microsoft Word lvtonghop ygeyfg 128 Luận văn ỨNG DụNG CÔNG NGHệ THÔNG TIN PHụC Vụ PHÁT TRIểN KINH Tế XÃ HộI TỉNH VĨNH PHÚC THựC TRạNG VÀ GIảI PHÁP LUAN VAN CHAT LUONG download add luanvanchat@agmail c[.]

Luận văn

ỨNG DụNG CÔNG NGHệ THÔNG TIN PHụC Vụ PHÁT TRIểN KINH Tế - XÃ HộI TỉNH VĨNH PHÚC - THựC TRạNG VÀ GIảI

PHÁP

MỞ ĐẦU ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED

2 Mục đích, nhiệm vụ và ý nghĩa của luận văn Error! Bookmark not defined

2.1 Mục đích Error! Bookmark not defined.

2.2 Nhiệm vụ Error! Bookmark not defined.

3 Tình hình nghiên cứu của đề tài Error! Bookmark not defined

3.1 Nghiên cứu ở ngoài nước Error! Bookmark not defined

3.2 Nghiên cứu ở trong nước Error! Bookmark not defined

4 Phương pháp nghiên cứu Error! Bookmark not defined

ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN ERROR! BOOKMARK

NOT DEFINED

VÀ TÁC ĐỘNG ĐỐI VỚI SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI

ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED

1.1.1 Khái niệm về công nghệ thông tin Error! Bookmark not defined

1.1.2.1 Công nghệ thông tin là công nghệ mũi nhọn Error!

Bookmark not defined.

1.1.2.2 Công nghệ thông tin là công nghệ phổ biến trong mọi lĩnh

vực Error! Bookmark not defined

1.1.2.3 Công nghệ thông tin là một công nghệ có nhiều tầng lớp

Error! Bookmark not defined.

1.1.2.4 Công nghệ thông tin là lĩnh vực biến chuyển rất nhanh Error!

Bookmark not defined.

Bảng 1.1 Mô hình “Bốn thành phần, ba chủ thể” Error! Bookmark

1.1.3.3 Phát triển nguồn nhân lực công nghệ thông tin Error!

Bookmark not defined.

1.1.3.4 Phát triển công nghiệp công nghệ thông tin Error!

Bookmark not defined.

1.1.3.5 Hoàn thiện môi trường pháp lý Error! Bookmark not defined.

1.2.1 Khái niệm về ứng dụng công nghệ thông tin Error!

Bookmark not defined

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

CNTT là tập hợp các phương pháp khoa học, các phương tiện và công cụ

kỹ thuật hiện đại, chủ yếu là kỹ thuật máy tính và viễn thông, nhằm tổ chức, khai thác và sử dụng có hiệu quả các nguồn tài nguyên thông tin rất phong phú và tiềm tàng trong mọi lĩnh vực hoạt động của con người và xã hội

CNTT phục vụ trực tiếp cho việc cải tiến QLNN, nâng cao hiệu quả các hoạt động sản xuất, kinh doanh và các hoạt động KT - XH khác, từ đó góp phần nâng cao chất lượng đời sống xã hội, phúc lợi của nhân dân (không nên mở đầu bằng định nghĩa cụ thể như thế này, có thể theo cách sau:)

Trước đây, khi đề cập đến các nguồn tài nguyên cho phát triển, người ta thường cho rằng, đó là các yếu tố nằm trong 4 chữ M: Men, Machines, Materials và Money (con người, máy móc, vật liệu và vốn) Thế nhưng, trong thời đại ngày nay, khi nói đến tài nguyên phát triển, không thể không nhắc đến yếu tố thứ năm rất quan trọng đó là thông tin (Information) Sự xuất hiện của yếu tố thứ năm là thông tin đã tạo ra sự thay đổi lớn mang tính cách mạng

về phương thức làm việc và mô hình phát triển trong thế giới công nghiệp hoávới yếu tố dẫn đạo là kinh tế tri thức Khi thông tin đã thực sự trở thành một lực lượng sản xuất vật chất quan trọng được thừa nhận ở tất cả các quốc gia, được sử dụng thường xuyên trong các hoạt động kinh tế - xã hội (KT-XH) thì bước chuyển từ xã hội công nghiệp sang xã hội thông tin sẽ là tất yếu

Cuộc cách mạng về công nghệ thông tin (CNTT) đang diễn ra trên quy

mô toàn cầu và càng ngày càng đi vào chiều sâu, không loại trừ bất cứ quốc gia nào Nó đã và đang tạo ra một bối cảnh cho sự ra đời của những cái mới

Bởi, "cuộc cách mạng thông tin đang trên đường tiến tới, đó không đơn thuần chỉ là cuộc cách mạng về công nghệ, về máy móc, về kỹ thuật, về phần m hay

tốc độ, mà trước hết đó là cuộc cách mạng về quan niệm, về đổi mới tư duy"

[59,tr.34]

Áp dụng những tiến bộ, những thành tựu ứNgày nay, CNTT là một trong những động lực quan trọng nhất của sự phát triển, cùng với một số ngành công nghệ cao khác, nó có tác dụng làm biến đổi sâu sắc đời sống kinh tế, văn hoá, xã hội của thế giới hiện đại.KT-XHđối đang phát triển khi bước vào giai đoạn công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH, HĐH)

Ngay từ thời kỳ chống Mỹ cứu nước, Đảng và Nhà nước Việt Nam đã có chủ trương vận dụng CNTT trong một số lĩnh vực Bnước ta, nhất là từ khi bước sang thời kỳ đổi mới, chủ trương ứng dụng CNTT ấy đã được nhấn mạnh và cụ thể hoá trong nhiều nghị quyết của Đảng và Chính phủ Chẳng hạn như:

Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 30/3/1991 của Bộ Chính trị về khoa học

và công nghệ trong sự nghiệp đổi mới; đă nêu: "Tập trung sức phát triển một

số ngành KHCN mũi nhọn như điện tử, tin học "

Nghị quyết Hội nghị lần thứ bảy BCH TW khoá VII xác định: " Ưvề

ưu tiên ứng dụng và phát triển các công nghệ tiên tiến, trong đó có như CNTT Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng toàn quốc lần thứ IX nhấn mạnh:

"Phát triển mạnh và nâng cao chất lượng các ngành dịch vụ: thương mại, kể

cả thương mại điện tử, các loại hình vận tải, bưu chính - viễn thông Sớm phổ cập sử dụng tin học và Mạng thông tin quốc tế (Internet) trong nền kinh

cường năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp, hỗ trợ có hiệu quả cho quá trình chủ động hội nhập kinh tế quốc tế, nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân, bảo đảm an ninh, quốc phòng và tạo khả năng đi tắt đón đầu để thực hiện thắng lợi sự nghiệp CNH, HĐH [22, tr.7]

Gần đây, Chính phủ Việt Nam đã ký hiệp định khung E-Asian với mục tiêu chính là: xây dựng cChính phủ điện tử ( CPĐT), tThương mại điện tử (TMĐT) và cộng đồng điện tử,, có nghĩa là Việt Namchúng ta đã cam kết đồng thuận triển khai các hoạt động của hiệp định, từng bước xây dựng cơ sở

hạ tầng nhằm thực hiện mô hình CPĐT, TMĐT, cộng đồng điện tử ở Việt Nam Việc áp dụng CPĐT, TMĐT, CĐĐT cũng đồng nghĩa với việc phải giải quyết các vấn đề bảo đảm an ninh quốc gia và thành lập khung pháp lý điều chỉnh Một khi CPĐT, TMĐT, cộng đồng điện tử được vận hành có hiệu quả, các thao tác kỹ thuật được chuẩn hoá và thực hiện nhanh chóng, như vậythìmức độ chi phối chủ quan của yếu tố con người vào nhiều khâu của quá trình quản lý sẽ được giảm đáng kể Cộng đồng điện tử, TMĐT sẽ bảo đảm phát triển nhanh một xã hội tri thức, thu hẹp sự khác biệt về kỹ thuật số, sự thông thoáng và hiệu quả khi người dân được tiếp cận với hệ thống hành chính, luật pháp và thông tin hiện đại trong nhiều lĩnh vực

Cũng như các tỉnh, thành phố khác trong cả nước, trong điều kiện đổi mới, Vĩnh Phúc chủ trương tiếp tục nâng cao sức cạnh tranh về thu hút vốn đầu tư trong nước và nước ngoài Cơ sở hạ tầng về thông tin và trình độ ứng dụng CNTT là một trong những vấn đề được nhà đầu tư rất quan tâm khi tìm kiếm cơ hội đầu tư Ngoài ra, các nhà đầu tư cũng rất quan tâm đến sự sẵn sàng và tính mau lẹ của chính quyền địa phương trong việc giải quyết vướng mắc cho doanh nghiệp Ứng dụng, CNTT và vận hành có hiệu quả CPĐT, TMĐT, cộng đồng điện tử sẽ làm tăng sức hấp dẫn hơn đối với các nhà đầu

tư, đặc biệt là nhà đầu tư nước ngoài Tuy nhiên, mặt bằng CNTT của tỉnh Vĩnh Phúc hiện nay vẫn ở trình độ thấp kém, phát triển chậm, có nguy cơ

khôngchưa đáp ứng yêu cầu của cuộc sống, tụt hậu xa hơn so với các nhiều địa phương và khu vựckhác Có thể liệt kê những vấn đề tồn tại sau đây ở Vĩnh PhúcĐó là: ứng dụng CNTT chưa đáp ứng được yêu cầu của tiến trình CNH, HĐH và yêu cầu về hội nhập khu vực và quốc tế; vai trò động lực và tiềm năng to lớn của CNTT chưa được phát huy mạnh mẽ; nguồn nhân lực CNTT chưa được chuẩn bị và phát triển kịp thời cả về số lượng và chất lượng; mạng viễn thông và Internet chưa thuận lợi, chưa đáp ứng các yêu cầu

về tốc độ, chất lượng cho ứng dụng CNTT; đầu tư cho CNTT chưa tương xứng với tiềm năng; QLNN về lĩnh vực này vẫn còn mơ hồ, yếu kém; ứng dụng CNTT ở một số nơi còn hình thức, chưa thiết thực và hiệu quả chưa cao

Có nhiều yếu tố tác động, nhiều nguyên nhân chủ quan và khách quan

dẫn đến thực trạng trên Tình hình đó đòi hỏi phải có những công trình nghiên cứu về lĩnh vực này, cả dưới góc độ lý luận lẫn góc độ thực tiễn Chính vì vậy, Nguyên nhân của những tồn tại nêu trên chủ yếu là do nhận thức của các cấp, các ngành và toàn xã hội ở Vĩnh Phúc về vai trò của CNTT chưa đầy đủ;

chưa thực hiện triệt để các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về phát triển CNTT; chưa kết hợp chặt chẽ ứng dụng CNTT với quá trình cải cách hành chính, đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng và sự quản lý của Nhà nước, cơ cấu lại sản xuất, kinh doanh; chậm ban hành các chính sách đáp ứng nhu cầu ứng dụng và phát triển CNTT; QLNN trong các lĩnh vực CNTT chưa thống nhất, thiếu đồng bộ, chưa tạo được môi trường cạnh tranh lành mạnh cho việc cung ứng dịch vụ viễn thông và Internet, chưa coi đầu tư cho xây dựng hạ tầng thông tin là loại hình đầu tư xây dựng hạ tầng KT - XH

Với những lý do nêu trên, tôi chọn đề tài: “Ứng dụng công nghệ thông

tin phục vụ phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Vĩnh Phúc - Thực trạng và giải pháp” đã được tác giả chọn làm luận văn thạc sĩ

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

2.1 Nghiên cứu ở ngoài nước

Ở ngoài nước, đã có rất nhiều tài liệu nghiên cứu về vai trò của CNTT đối với phát triển KT-XH Tác giả luận văn đã tiếp cận được một số công trình nghiên cứu khá điển hình như: Văn minh của làn sóng thứ ba, tác giả Allvin Toffler, Hetdi Toffler; Làn sóng thứ ba, tác giả Allvin Toffler; Cú sốc tương lai, tác giả Allvin Toffler; Đạo đức thông tin trong xã hội kinh tế tri thức, tác giả Cameron Esslement Trong các tác phẩm này, các tác giả đã đề cập đến sự xuất hiện của một trào lưu hay một "làn sóng" mới, đó là làn sóng CNTT Cùng với sự xuất hiện này, tất yếu dẫn đến những đòi hỏi thay đổi một cách toàn diện các phương thức vốn được coi là hợp lý trước đây đối với việc vận hành và phát triển xã hội

2.2 Nghiên cứu ở trong nước

- Có nhiều tác phẩm viết về vai trò của CNTT trong đời sống như: CNTT

- Tổng quan và một số vấn đề cơ bản, của Ban chỉ đạo Chương trình Quốc gia

về CNTT, Nxb Giao thông vận tải, Hà Nội, năm 1997; Kỷ yếu hội thảo khoa học Kinh tế tri thức và những vấn đề đặt ra đối với Việt Nam của Ban Khoa giáo Trung ương, Bộ KHCN và Môi trường và Bộ Ngoại giao, Hà Nội, năm 2002; Ứng dụng và phát triển CNTT phục vụ sự nghiệp CNH, HĐH của Ban

Tư tưởng văn hóa Trung ương và Ban Khoa giáo Trung ương, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, năm 2001; Chủ nghĩa tư bản và thời đại thông tin của Bộ KHCN và Môi trường, Lưu hành nội bộ, Hà Nội, năm 2001; CNTT Hà Nội cất cánh của Hội Tin học Việt Nam, tạp chí Tin học và Đời sống, (số 3, 5, 6,

9, 11); Thương mại Điện tử, tác giả Vũ Ngọc Cừ, Trịnh Thanh Lâm, Nxb Giao thông vận tải, năm 2001; Đề án Tin học hóa hoạt động các cơ quan Đảng tỉnh Vĩnh Phúc, giai đoạn 2001-2005 và những năm tiếp theo, Tỉnh ủy Vĩnh Phúc ban hành, năm 2003; Đề án Tin học hóa hoạt động các cơ quan

QLHCNN tỉnh Vĩnh Phúc, giai đoạn 2001-2005, UBND tỉnh Vĩnh Phúc ban hành, năm 2002

Tuy nhiên, chưa có một đề tài nào nghiên cứu một cách hệ thống về ứng dụng CNTT phục vụ phát triển KT-XH tỉnh Vĩnh Phúc trong giai đoạn hiện nay

23 Mục đích, nhiệm vụ và ý nghĩa của luận văn của luận văn

32 1 Mục đích

Luận văn có mục đích phân tích, đĐánh giá thực trạng ứng dụng CNTT

ở tỉnh Vĩnh Phúc, từ đó đề xuất những giải pháp để đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong việc phục vụ phát triển KT - XH của tỉnh Vĩnh Phúc

32 2 Nhiệm vụ

Để thực hiện được mục tiêu của đề tài, luận văn xác định các nhiệm vụ sau đây

- Hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về CNTT và ứng dụng CNTT

- Đánh giá thực trạng và những yếu tố tác động đến ứng dụng CNTT của tỉnh Vĩnh Phúc

- Xác định những yếu tố định hướng liên quan đến phát triển CNTT của tỉnh Vĩnh Phúc

- Làm rõ kinh nghiệm một số tỉnh, thành phố trong nước trong việc ứng dụng CNTT phục vụ phát triển KT-XH, rút ra bài học cho tỉnh Vĩnh Phúc

- Đề xuất các giải pháp nhằm thúc đẩy ứng dụng CNTT phục vụ phát triển KT-XH của tỉnh Vĩnh Phúc

4 Đ Đ ối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài

- Đối tượng nghiên cứu của luận văn tập trung vào c4.1 Đối tượng

Quá trình ứng dụng CNTT phục vụ phát triển KT-XH tại các cơ quan trong hệ thống chính trị của tỉnh Vĩnh Phúc gồm các cấp ủy đảng, chính quyền, đoàn thể và các tổ chức xã hội

4 2 Phạm vi

- Để thuận lợi cho việc thu thập tư liệu, luận vănĐề tài giới hạn phạm vi nghiên cứu ứng dụng CNTT của các cơ quan quản lý nhà nước tỉnh Vĩnh

Phúc từ ngày tái lập tỉnh 01/01/1997 đến nay Luận văn không nghiên cứu về phát triển công nghiệp CNTT, thị trường, kinh doanh sản phẩm CNTT và các giải pháp liên quan đến kỹ thuật CNTT; luận văn cũng không đề cập đến các đối tượng ứng dụng CNTT như: nhân dân, doanh nghiệp và các đơn vị tương đương như: trường học, bệnh viện…

5 3 Tình hình nghiên cứu của đề tài

3.1 Nghiên cứu ở ngoài nước

Ở ngoài nước, đã có rất nhiều tài liệu nghiên cứu về vai trò của CNTT đối với phát triển KT - XH Tuy nhiên trong nguồn tham khảo hạn chế của mình, tác giả luận văn đã tiếp cận được một số tác phẩm nghiên cứu như: Văn minh của làn sóng thứ ba, tác giả Allvin Toffler, Hetdi Toffler, NXB Thanh niên, Hà Nội, năm 1998; Làn sóng thứ ba, tác giả Allvin Toffler NXB Thanh niên, Hà Nội, năm 2002; Cú sốc tương lai, tác giả Allvin Toffler, NXB

Thanh niên, Hà Nội, năm 1998

3.2 Nghiên cứu ở trong nước

- Trong thời gian qua ở trong nước đã có nhiều tác phẩm viết về vai trò của CNTT trong đời sống như: CNTT - Tổng quan và một số vấn đề cơ bản, của Ban chỉ đạo Chương trình Quốc gia về CNTT, NXB Giao thông vận tải,

Hà Nội, năm 1997; Kỷ yếu hội thảo khoa học Kinh tế tri thức và những vấn

đề đặt ra đối với Việt Nam của Ban Khoa giáo Trung ương, Bộ KHCN và Môi trường và Bộ Ngoại giao, Lưu hành nội bộ, Hà Nội, năm 2002; Ứng dụng và phát triển CNTT phục vụ sự nghiệp CNH - HĐH của Ban Tư tưởng văn hóa Trung ương và Ban Khoa giáo Trung ương, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội, năm 2001; Chủ nghĩa tư bản và thời đại thông tin của Bộ KHCN

và Môi trường, Lưu hành nội bộ, Hà Nội, năm 2001; CNTT Hà Nội cất cánh của Hội Tin học Việt Nam, tạp chí Tin học và Đời sống, (số 3, 5, 6, 9, 11);

Thương mại Điện tử, tác giả Vũ Ngọc Cừ, Trịnh Thanh Lâm, NXB Giao

thông vận tải, năm 2001; Đề án Tin học hóa hoạt động các cơ quan Đảng tỉnh Vĩnh Phúc, giai đoạn 2001-2005 và những năm tiếp theo, Tỉnh ủy Vĩnh Phúc ban hành, năm 2003; Đề án Tin học hóa hoạt động các cơ quan QLNN tỉnh Vĩnh Phúc, giai đoạn 2001-2005, UBND tỉnh Vĩnh Phúc ban hành, năm 2002

Tuy nhiên, chưa có một đề tài nào nghiên cứu một cách hệ thống về ứng dụng CNTT phục vụ phát triển KT - XH tỉnh Vĩnh Phúc trong giai đoạn hiện nay

P hương pháp nghiên cứu

Thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu trên đây, tác giả lLuận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau đây:

- Pphương pháp duy vật biện chứng, và duy vật lịch sử như công cụ phương pháp luận cơ bản

Đây là một đề tài mới, ít đơn vị nghiên cứu, do vậy tác giả đã sử dụng các phương pháp sau đây để tiếp cận, làm rõ các nội dung cần nghiên cứu

- Các phương pháp nghiên cứu cụ thể như: tTổng hợp, phân tích

- Tổng kết thực tiễn , đ- Điều tra xã hội học (qua mẫu phiếu sử dụng riêng cho luận văn).,

- Ccác phương pháp toán kinh tế như hồi qui, mô hình hóa

- Nghiên cứu tài liệu: phân tích kế thừa các công trình nghiên cứu trong nước và quốc tế về các nội dung có liên quan đến đề tài

- Phỏng vấn chuyên gia.: Tác giả phối hợp với Viện Chiến lược Bưu chính, Viễn thông và CNTT và Sở Bưu chính, Viễn thông tỉnh Vĩnh Phúc trong việc điều tra, đánh giá thực trạng CNTT tỉnh Vĩnh Phúc

6 Đóng góp mới của luận văn

- Hệ thống hóa có bổ sung những vấn đề lý luận cơ bản về CNTT và ứng dụng CNTT, rút ra bài học kinh nghiệm trong việc ứng dụng CNTT phục vụ phát triển KT-XH

- Đánh gía thực trạng ứng dụng CNTT phục vụ phát triển KT-XH của tỉnh Vĩnh Phúc từ ngày tái lập (1997) đến nay

- Đề xuất các giải pháp nhằm đẩy mạnh ứng dụng CNTT phục vụ phát triển KT-XH của tỉnh Vĩnh Phúc trong thời gian tới

7 Kết cấu của luận văn

Với các lý do đã trình bày ở trên, nNgoài phần mở đầu, kết luận, luận văn được kết cấu làm 03 chương, 0 tiết

Chương 1IC hương 1

MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀ TÁC ĐỘNG CỦA NÓ ĐỐI VỚI SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI

1.1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CÔNG NGHỆ THÔNG TIN

1.1.1 Khái niệm về công nghệ thông tin

CNTT ngày nay đã và đang tạo đà cho những thay đổi cơ bản trong công tác quản lý và các hoạt động sản xuất kinh doanh ở khu vực công và khu vực

tư trên phạm vi toàn cầu

Có rất nhiều quan niệm khác nhau về CNTT, sau đây chúng ta sẽ lần lượt tìm hiểu một số khái niệm về CNTT có tính chất phổ biến

Theo Bách khoa toàn thư mở Wikipedia (địa chỉ trên mạng Internet:

http://vi.wikipedia.org/wiki/C%C3%B4ng_ngh%E1%BB%87_th%C3%B4ng_tin) thì CNTT là công nghệ ứng dụng cho việc xử lý thông tin

Theo GS Liest Eathington và GS Dave Swanson, Khoa Kinh tế học, Đại học Iowa, Hoa Kỳ, thì CNTT là một chuỗi sản phẩm và dịch vụ mà thông qua đó, việc biến đổi số liệu thành thông tin có thể tiếp cận được và trở nên có ích Sản phẩm và dịch vụ CNTT này bảo đảm cho doanh nghiệp, các tổ chức

và cá nhân có thể kiểm soát được các giao dịch kinh doanh hiệu quả hơn và nhanh hơn [30, tr.1]

Theo GS Phan Đình Diệu, “CNTT là ngành công nghệ về xử lý thông tin bằng các phương tiện điện tử, trong đó nội dung xử lý thông tin bao gồm các khâu cơ bản như thu thập, lưu trữ, chế biến và truyền nhận thông tin” [17, tr.7]

PGS Hàn Viết Thuận cho rằng: “CNTT là sự kết hợp của công nghệ máy tính với công nghệ liên lạc viễn thông được thực hiện trên cơ sở công nghệ vi điện tử” [43, tr.16]

Dự thảo lần thứ 15 Luật CNTT đã được chỉnh lý theo ý kiến của các vị đại biểu quốc hội tại kỳ họp thứ 8, Quốc hội khoá XI thì: “CNTT là tập hợp các hoạt động có sử dụng công nghệ máy tính trong quá trình sản xuất, truyền đưa, thu thập, xử lý, lưu trữ và trao đổi thông tin số phục vụ KT-XH, quốc phòng, an ninh và phát triển công nghiệp CNTT” [56, tr.2]

Như vậy, CNTT là thuật ngữ dùng để chỉ các ngành khoa học và công nghệ liên quan đến thông tin và quá trình xử lý thông tin Theo cách nhìn đó, CNTT bao gồm các phương pháp khoa học, các phương tiện, công cụ và giải pháp kỹ thuật hiện đại, chủ yếu là máy tính và mạng truyền thông cùng với hệ thống nội dung thông tin điện tử nhằm tổ chức, lưu trữ, khai thác và sử dụng

có hiệu quả các nguồn thông tin trong mọi lĩnh vực hoạt động KT-XH, văn hoá, quốc phòng, an ninh, đối ngoại

Đây có thể được coi là một định nghĩa hoàn chỉnh về CNTT vì nó đã bao quát được toàn bộ nội dung, vai trò và ý nghĩa của CNTT đối với các lĩnh vực đời sống kinh tế xã hội Thuật ngữ CNTT trong luận văn được sử dụng theo cách hiểu này.

1.1.2 Các đặc điểm của công nghệ thông tin

1.1.2.1 Công nghệ thông tin là công nghệ mũi nhọn

Theo nghĩa chung nhất, công nghệ mũi nhọn là công nghệ được xây dựng dựa trên những thành quả mới nhất của nhiều công nghệ khác và của những lý thuyết khoa học hiện đại Do vậy, để xây dựng được một ngành công nghệ mũi nhọn, trước hết, phải phát triển ngành khoa học đó trên cơ sở những lý thuyết hiện đại nhất và có những bước đi thích hợp trong quá trình phát triển, ứng dụng các tiến bộ kỹ thuật của ngành đó vào cuộc sống

Muốn xây dựng CNTT thành một công nghệ mũi nhọn, cần phải tiếp cận

và theo kịp những tri thức của thế giới về CNTT, từ đó có những bước phát triển vượt bậc và những ưu thế rõ rệt trong lĩnh vực đó so với các nước trong khu vực và trên thế giới Ngành CNTT ở tất cả các nước hiện nay đều được coi là ngành công nghệ mũi nhọn vì nó luôn đòi hỏi phải dựa trên những lý thuyết mới và sự phát triển nhanh chóng của các ứng dụng công nghệ

1.1.2.2 Công nghệ thông tin là công nghệ phổ biến trong mọi lĩnh vực

Ngày nay, CNTT đã tác động mạnh mẽ đến tất các lĩnh vực của đời sống

xã hội Ứng dụng CNTT trở nên phổ biến trong tất cả các lĩnh vực công nghiệp, nông nghiệp và các dịch vụ quan trọng trong đời sống hiện đại của con người như: quản lý công, quản lý sản xuất kinh doanh,đến việc ứng dụng trong lĩnh vực khoa học kỹ thuật, các dịch vụ tài chính, ngân hàng, bảo hiểm,…

1.1.2.3 Công nghệ thông tin là một công nghệ có nhiều tầng lớp

CNTT có nhiều tầng lớp và tầng lớp trên lại được xây dựng dựa trên các tầng lớp dưới Cụ thể CNTT gồm có các tầng lớp sau

- Các chương trình ứng dụng riêng cho từng cơ quan, đơn vị Đây có thể

là chương trình ứng dụng được thành lập từ một ngôn ngữ lập trình, dựa trên

hệ quản trị cơ sở dữ liệu (CSDL) Tầng lớp trên cùng này thường được thiết

kế tại chỗ hoặc được đặt gia công bên ngoài

- Các chương trình ứng dụng và hệ phần mềm cơ bản Đây là phần phức tạp nhất, bao gồm các chương trình cơ bản sau

i) Các chương trình ứng dụng tổng quát, chuyên cho quản lý, xử lý văn bản, tính toán công nghiệp hay tính toán khoa học mà người sử dụng cuối cùng có thể viết những ứng dụng dễ dàng hay cũng có thể sử dụng ngay mà không cần viết thêm chương trình

ii) Các chương trình “phần mềm trung gian”, cho phép các chương trình ứng dụng phân tán sử dụng tới mạng thông tin, thông qua hệ điều hành mạng

Đây là những chương trình có vai trò ứng dụng quan trọng nhất vào lĩnh vực quản lý hiện nay

iii) Các chương trình gắn liền với một sản phẩm đặc biệt nào đó, với những giao diện sử dụng đặc biệt trực tiếp với người tiêu dùng như máy nghe nhạc, ti vi, máy giặt, máy bay… Các chương trình này thường do những hãng làm sản phẩm tự viết ra hoặc đặt gia công tại các công ty chuyên phát triển phần mềm

- Hệ điều hành và hệ điều hành mạng là môi trường thiết yếu cho các ứng dụng hoạt động

- Tầng tiếp theo bao gồm tất cả các hệ máy và mạng đang hoạt động trên thế giới Việc sản xuất các máy này bắt đầu từ: làm ra các bảng tích hợp trong

đó gắn các linh kiện điện tử; lắp ráp với phần điện, cơ khí và các thiết bị ngoại vi,… để trở thành một máy tính hoàn hảo, hay một bộ phận của một thiết bị công nghiệp hay một sản phẩm tiêu dùng

- Tầng cuối cùng là việc sản xuất các linh kiện điện tử

1.1.2.4 Công nghệ thông tin là lĩnh vực phát triển và đào thải rất nhanh

Những nghiên cứu trên thị trường cho thấy, các sản phẩm CNTT và thiết

bị ngoại vi thường có sự chuyển biến nhanh dưới sự tác động của các tiến bộ KHCN Những chuyển biến này chạy theo kịp đà tiến của công nghiệp điện tử cơ bản theo quy luật Moore, với giá cố định thì khả năng các linh kiện sau 18 tháng lại tăng gấp đôi về công năng (dung lượng bộ nhớ, tốc độ xử lý thông tin…)

Như vậy, trong CNTT, phần cứng (thiết bị, các bộ xử lý…) có tốc độ thay đổi và đào thải nhanh nhất Trong khi đó, việc thiết kế hệ thống có tốc độ biến chuyển chậm hơn, cuối cùng phần mềm ứng dụng tổng quát còn biến chuyển chậm hơn nữa Cụ thể, hàng thập kỷ, thế giới mới nảy sinh những thiết kế hệ thống độc đáo hay những chương trình ứng dụng tổng quát mới

1.1.3 Cấu trúc của ngành công nghệ thông tin

Theo cCác chuyên gia của Viện Chiến lược BCVTưu chính Viễn thông

và CNTT thuộc Bộ BCVTưu chính, Viễn thông đã nghiên cứu và đề xuất mô hình CNTT ở Việt Nam có tính đến những đặc thù riêng của nước ta Theo

mô hình này, ở nước ta hiện nay, cấu trúc của ngành CNTT được đặc trưng bởi bốn thành phần cơ bản: i) ứng dụng CNTT; ii) cơ sở hạ tầng CNTT; iii) nguồn nhân lực CNTT; iv) công nghiệp CNTT

Bốn thành phần này có mối quan hệ chặt chẽ, tương hỗ lẫn nhau và tạo nên sức mạnh CNTT của quốc gia và được thúc đẩy, phát triển bởi ba chủ thể quan trọng là chính phủ, doanh nghiệp và người sử dụng

Chính phủ đóng vai trò tạo môi trường pháp lý, thể chế, chính sách, tổ chức, quản lý, điều phối, đào tạo, hợp tác quốc tế, thúc đẩy và hỗ trợ cho CNTT phát triển

Các doanh nghiệp về CNTT tham gia đầu tư, cung cấp sản phẩm, dịch

vụ, phát triển thị trường và cùng tham gia với Chính phủ trong các hoạt động

đào tạo, phổ biến kiến thức, kỹ thuật, công nghệ, xây dựng và thực hiện các chính sách phát triển CNTT

Người sử dụng là các tổ chức, nhân dân - với tư cách là những đơn vị, cá nhân sử dụng các sản phẩm và dịch vụ CNTT Người sử dụng gián tiếp đầu tư vào CNTT thông qua thị trường và cùng với các doanh nghiệp CNTT thiết kế, cải tiến các sản phẩm và dịch vụ CNTT, tham gia cùng với Chính phủ trong các hoạt động xây dựng và thực hiện các chính sách phát triển CNTT

Ba chủ thể này luôn gắn bó, phối hợp chặt chẽ với nhau, có quan hệ hữu

cơ trong một môi trường phát triển thống nhất bao gồm: hệ thống pháp lý, chính sách về CNTT, môi trường đầu tư cho CNTT và thị trường CNTT (Xem sơ đồ minh họa)

Mô hình “Bốn thành phần, ba chủ thể”

(Nguồn: Viện Chiến lược BCVT và CNTT, 2005).

Theo các chiến lược, kế hoạch, chương trình ứng dụng và phát triển CNTT quốc gia thì đến năm 2020, với CNTT làm nòng cốt, Việt Nam sẽ chuyển đổi cơ cấu KT-XH, cơ bản trở thành một nước công nghiệp và là một trong những nước có trình độ tiên tiến về phát triển xã hội thông tin trong khu vực ASEAN

Đến năm 2010, trên cơ sở phát triển và ứng dụng mạnh mẽ CNTT, Việt Nam đạt trình độ trung bình khá trong khu vực ASEAN về xã hội thông tin

Theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ số 246/2005/QĐ-TTg ngày ngày 06/10/2005 phê duyệt chiến lược phát triển công nghệ thông tin và truyền thông Việt Nam đến năm 2010 và định hướng đến năm 2020, Quyết định số 32/2006/QĐ-TTg ngày 07/02/2006 phê duyệt quy hoạch phát triển viễn thông và Internet Việt Nam đến năm 2010, thì cấu trúc của ngành CNTT của Việt Nam bao gồm một số nội dung chủ yếu sau

1.1.3.1 Ứng dụng công nghệ thông tin

Nội dung này là nội dung cốt lõi, bao gồm bốn yếu tố sau

Thứ nhất, xây dựng và phát triển cCDĐTộng đồng điện tử: bảo đảm mức

độ phổ biến rộng của xã hội ứng dụng CNTT trong đó trên 80% thanh niên ở các thành phố, thị xã, thị trấn có thể sử dụng các ứng dụng CNTT và khai thác Internet Từng bước đưa CNTT vào đời sống của nông dân, thu hẹp khoảng cách sử dụng kỹ thuật số giữa nông thôn và thành thị Người dân được truy cập thông tin và tri thức kịp thời thông qua hệ thống phát thanh, truyền hình, Internet Phát triển và phổ cập hệ thống quản lý điện tử đến trên 80% số bệnh viện trên toàn quốc Phổ cập sử dụng tin học cho trên 70% cán bộ y tế [41, tr.3]

Thứ hai, xây dựng và phát triển CPĐT: bảo bảo đảm hệ thống chỉ đạo, điều hành, trao đổi thông tin quản lý nhà nước thông suốt, kịp thời từ trung ương đến các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương; trên 50% các văn bản được lưu chuyển trên mạng; đa số cán bộ, công chức nhà nước có điều kiện sử dụng thư điện tử và khai thác thông tin mạng trong công việc 100% các cơ quan của Chính phủ

có trang web thông tin điện tử với đầy đủ thông tin về hoạt động của cơ quan, pháp luật, chính sách, quy định, thủ tục hành chính, quy trình làm việc, các dự

án đầu tư, đấu thầu và mua sắm Người dân và các doanh nghiệp có thể qua

trang web tìm kiếm thông tin liên quan đến các hoạt động của các cơ quan hành chính một cách nhanh chóng, dễ dàng Hệ thống thông tin tài chính, ngân hàng và hải quan đạt trình độ tương đương với các nước tiên tiến trong khu vực Hệ thống thông tin về dân cư, cán bộ công chức, tài nguyên, môi trường, và thống kê có thông tin cơ bản được cập nhật đầy đủ và cung cấp thường xuyên Một số dịch vụ khai báo, đăng ký, cấp phép được thực hiện trực tuyến qua các hệ thống thông tin của các quận, sSở thuộc các tỉnh, thành phố Xây dựng CPĐT tại Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh đạt mức trung bình khá trong khu vực Đẩy mạnh ứng dụng và phát triển CNTT trong quốc phòng, an ninh phục vụ sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc [41, tr.3]

Thứ ba, xây dựng và phát triển doanh nghiệp điện tử: ứng dụng mạnh mẽ

CNTT - TT trong những ngành dịch vụ kinh tế có tính hội nhập cao như viễn thông, ngân hàng, hải quan, hàng không, du lịch, thuế, bảo đảm năng lực quản lý và chất lượng dịch vụ của các ngành này đạt trình độ tiên tiến trong khu vực 50-70% doanh nghiệp ứng dụng CNTT vào các hoạt động quản lý, điều hành, quảng bá thương hiệu, tiếp thị, mở rộng thị trường, giám sát, tự động hoá các quy trình sản xuất, thiết kế, kiểm tra, đánh giá chất lượng sản phẩm… Hơn 50% doanh nghiệp tại Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh thực hiện báo cáo thống kê, khai báo thuế, đăng ký và được cấp phép kinh doanh qua mạng Trên 40% doanh nghiệp khai báo, đăng ký và được cấp phép hải quan qua mạng [41, tr.3]

Thứ tư, phát triển giao dịch và thực hiện TMĐT: hình thành và thúc đẩy

phát triển môi trường giao dịch và TMĐT Hình thành các sàn giao dịch TMĐT, mạng giá trị gia tăng, hệ thống quản lý dây chuyền cung ứng thông tin Bảo đảm 25-30% tổng số giao dịch của các ngành kinh tế được thực hiện thông qua hệ thống giao dịch và TMĐT Giao dịch và TMĐT đến 2010 có trị giá tăng gấp 10 lần so với năm 2002 [41, tr.4]

1.1.3.2 Phát triển hạ tầng công nghệ thông tin

Xây dựng cơ sở hạ tầng thông tin và truyền thông đáp ứng yêu cầu trao đổi thông tin của toàn xã hội Cơ sở hạ tầng viễn thông và Internet Việt Nam

đi thẳng vào công nghệ hiện đại, phát triển nhanh, đa dạng hoá, cung cấp cho người sử dụng các dịch vụ chất lượng cao, bảo đảm an toàn thông tin, bảo mật, giá cước thấp hơn hoặc tương đương mức bình quân của các nước trong khu vực ASEAN+3 Tạo điều kiện cho mọi thành phần kinh tế tham gia cung cấp dịch vụ viễn thông và Internet Hỗ trợ để các doanh nghiệp mới chiếm 40-50% thị phần dịch vụ viễn thông và Internet vào năm 2010 [41, tr.4]

Tất cả các bộ, ngành, cơ quan hành chính nhà nước, chính quyền cấp tỉnh

và huyện được kết nối Internet băng rộng và kết nối với mạng diện rộng của Chính phủ 100% số xã trên toàn quốc có điện thoại; 100% các điểm bưu điện văn hoá xã và các trung tâm giáo dục cộng đồng được kết nối Internet; 100%

số huyện và nhiều xã trong cả nước được phục vụ dịch vụ băng rộng với giá cước thấp hơn hoặc tương đương mức bình quân của các nước trong khu vực ASEAN+3; 100% viện nghiên cứu, trường đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp và trung học phổ thông có truy cập Internet tốc độ cao; trên 90% các trường trung học cơ sở, bệnh viện được kết nối Internet [41, tr.4]

1.1.3.3 Phát triển nguồn nhân lực công nghệ thông tin

Đào tạo CNTT tại các trường đại học trọng điểm đạt trình độ và chất lượng tiên tiến trong khu vực ASEAN cả về kiến thức, kỹ năng thực hành và ngoại ngữ 70% sinh viên CNTT tốt nghiệp ở các trường đại học trọng điểm

đủ khả năng chuyên môn và ngoại ngữ để tham gia thị trường lao động quốc

tế 100% sinh viên tốt nghiệp tất cả các trường đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp có đủ kỹ năng sử dụng máy tính và Internet trong công việc

Đến năm 2010 có trên 100.000 người có trình độ cao đẳng và đại học trở lên

về CNTT, trong đó có khoảng 20% đạt trình độ khu vực và quốc tế Bảo đảm 100% trường đại học, cao đẳng, trung học phổ thông có trang thông tin điện

tử Tăng cường chất lượng và số lượng giảng viên CNTT ở các trường đại

học, cao đẳng và trung học chuyên nghiệp bảo đảm tỷ lệ dưới 15 sinh viên có

1 giảng viên Các trường sư phạm cung cấp đủ số lượng giáo viên dạy tin học cho các trường học trong cả nước Hầu hết cán bộ, công chức, viên chức, giáo viên các cấp, bác sĩ, y sĩ, sinh viên đại học và cao đẳng, học sinh trung học chuyên nghiệp, trung học nghề và trung học phổ thông, 50% học sinh trung học cơ sở và một bộ phận người dân có nhu cầu được đào tạo kiến thức ứng dụng CNTT và khai thác Internet Đa số các bộ, ngành, tỉnh, thành phố có cán

bộ lãnh đạo quản lý thông tin, được bổ túc, đào tạo các chương trình quản lý CNTT với trình độ tương đương trong khu vực [41, tr.4]

1.1.3.4 Phát triển công nghiệp công nghệ thông tin

Phát triển công nghiệp phần mềm và công nghiệp nội dung thông tin đồng bộ với mở rộng, phát triển mạng truyền thông Duy trì tốc độ tăng trưởng công nghiệp phần mềm và công nghiệp nội dung thông tin ở mức bình quân 40% một năm, đến năm 2010 đạt tổng doanh thu khoảng 1,2 tỷ USD

Phấn đấu để Việt Nam trở thành một trung tâm của khu vực về lắp ráp thiết bị điện tử, máy tính và viễn thông, sản xuất một số chủng loại linh, phụ kiện và thiết kế chế tạo thiết bị mới Công nghiệp phần cứng máy tính có tốc độ tăng trưởng bình quân 20% một năm, đến năm 2010 đạt tổng doanh thu khoảng 3 tỷ USD Công nghiệp sản xuất thiết bị viễn thông có tốc độ tăng trưởng bình quân 22% một năm, đến năm 2010 đạt tổng doanh thu khoảng 700 triệu USD Công nghiệp điện tử (dân dụng và công nghiệp) có tốc độ tăng trưởng bình quân 22%

một năm, đến năm 2010 đạt tổng doanh thu khoảng 2 tỷ USD Máy tính cá nhân, điện thoại di động và phần mềm mang thương hiệu Việt Nam chiếm lĩnh được tối đa thị phần trong nước và xuất khẩu không ít hơn 1 tỷ USD [41, tr.4]

1.1.3.5 Hoàn thiện môi trường pháp lý

Bộ Bưu chính, Viễn thông được giao nhiệm vụ QLNN về ứng dụng CNTT, tiến hành việc rà soát, nghiên cứu hệ thống văn bản qui phạm pháp luật đã ban hành để có định hướng xây dựng, sửa đổi cho phù hợp với tình

hình hiện nay Đồng thời, việc hoàn thiện các thể chế, pháp lí và chính sách tạo môi trường thúc đẩy ứng dụng CNTT, phát triển hạ tầng CNTT, phát triển nguồn nhân lực CNTT, tạo thuận lợi cho đầu tư và phát triển công nghiệp CNTT cũng được triển khai hết sức khẩn trương Các cơ quan có thẩm quyền đang tích cực hoàn thiện dự thảo Luật CNTT để trình Quốc hội xem xét, thông qua theo chương trình xây dựng luật, pháp lệnh của Quốc hội; các văn bản hướng dẫn thực hiện Luật Giao dịch điện tử đang được Chính phủ và các

bộ, ngành có liên quan xem xét, ban hành

Trong thời gian tới, sau khi Luật Giao dịch điện tử, Luật CNTT và các văn bản hướng dẫn triển khai thực hiện hai luật này được ban hành thì nhiều công việc quan trọng khác cũng sẽ được tiến hành như: xây dựng hệ thống chuẩn thông tin và CNTT quốc gia; thể chế, cơ chế quản lý, điều hành ứng dụng và phát triển CNTT; xây dựng và cập nhật thông tin cho hệ thống thông tin, thống kê về CNTT và xây dựng các tiền đề, môi trường văn hoá phù hợp với xã hội thông tin và kinh tế tri thức

1.2 KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM VÀ ĐIỀU KIỆN ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN

1.2.1 Khái niệm về ứng dụng công nghệ thông tin

Ngày nay, CNTT được ứng dụng trong mọi lĩnh vực của đời sống

KT-XH Ứứng dụng CNTT là một nhiệm vụ ưu tiên trong chiến lược phát triển KT-XH, là phương tiện chủ lực để đi tắt đón đầu, rút ngắn khoảng cách phát triển so với các nước đi trước

Có thể hiểu ứng dụng CNTT như sau Ứng dụng CNTT là quá trình đưa CNTT vào các lĩnh vực KT-XH nhằm góp phần giải phóng sức mạnh vật chất, trí tuệ và tinh thần của các nguồn lực trong từng lĩnh vực, thúc đẩy công cuộc đổi mới, phát triển nhanh và hiện đại hoá các ngành kinh tế, hỗ trợ có hiệu quả cho quá trình chủ động hội nhập kinh tế quốc tế, nâng cao chất lượng

cuộc sống nhân dân, tạo khả năng đi tắt đón đầu để thực hiện thắng lợi sự nghiệp CNH, HĐH

1.2.2 Các đặc điểm của ứng dụng công nghệ thông tin

Xét theo góc độ ứng dụng CNTT trong xã hội, có thể khái quát năm đặc điểm cơ bản sau

- Công nghệ thông tin được ứng dụng trong mọi lĩnh vực

CNTT đang được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực, làm tăng năng suất lao động, thúc đẩy nhanh quá trình tăng trưởng kinh tế của các nước

Nhờ có CNTT, quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế tại các nước chậm và đang phát triển diễn ra nhanh hơn Một mặt, CNTT làm thay đổi đời sống kinh tế của các quốc gia, mặt khác, khi điều kiện sống, cách làm việc thay đổi

sẽ dẫn đến những thay đổi về cơ cấu xã hội, phương pháp học tập của con người CNTT góp phần tạo ra nhiều ngành nghề kinh tế mới, làm thay đổi sâu sắc các ngành công nghiệp hiện tại, tăng khả năng cạnh tranh của các ngành công nghiệp truyền thống thông qua một hệ thống hỗ trợ như viễn thông, TMĐT, dịch vụ truyền thông đa phương tiện…

Mức độ ứng dụng rộng và tốc độ phát triển ứng dụng CNTT nhanh đã làm đảo lộn tổ chức nhiều ngành nghề Theo báo cáo của Viện Chiến lược Bưu chính, Viễn thông và CNTT tại hội thảo Quốc gia về Công nghệ thông tin và truyền thông lần thứ III phát triển Công nghệ thông tin và truyền thông trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế, số liệu sau đây chỉ nêu một số chỉ số

ấn tượng nhất

- Hiệu suất/1USD: năm 2000/1980 66.000 lần; năm 2010/1975 10 triệu lần

- Tháng 10/1990 mới có 300.000 máy tính kết nối Internet; đến tháng 01/2003 đã có 11 triệu máy chủ kết nối Internet

- Trước đây cần 100 năm để đạt được 1 tỷ người sử dụng điện thoại;

ngày nay với Internet chỉ cần 20 năm đã đạt được 2 tỷ người (năm 2005) sử dụng Internet [7]

- Ứng dụng công nghệ thông tin biến đổi cách thức giao tiếp

Nhờ có ứng dụng CNTT, một tỷ người trên thế giới có thể truy cập Internet cùng một lúc và tham gia vào những cuộc gặp gỡ điện tử theo thời gian thực, có thể tiếp nhận tin tức hàng ngày, tiến hành các giao dịch thương mại hoặc trò truyện với bạn bè, người thân trên khắp thế giới Việc giao tiếp

cá nhân và giao tiếp công vụ ngày nay có thể được thực hiện trong môi trường mạng, không cần gặp mặt Các phương tiện giao tiếp mới của CNTT còn làm cho các phương tiện giao tiếp cũ trở nên lạc hậu, kém hiệu quả Văn hóa giao tiếp rốt cuộc cũng bị thay đổi rất nhiều Tuy nhiên, việc phát triển mạng ở quy

mô toàn cầu sẽ đụng chạm đến các mối quan hệ quốc tế khi dòng thông tin vô hình chảy xuyên biên giới và các công ty đa quốc gia sử dụng mạng toàn cầu vào mục đích riêng Vấn đề lớn nhất cho mọi thành viên trong xã hội là hiểu được mình sử dụng các thành tựu tiên tiến của truyền thông điện tử hiện đại trong giao tiếp như thế nào Các vấn đề về bí mật đời riêng, bảo mật gặp những thách thức lớn về kỹ thuật và xã hội

- Ứng dụng công nghệ thông tin biến đổi cách thức sử dụng thông tin

Nhờ có ứng dụng CNTT mà ngày nay bất kỳ ai cũng có thể tiếp cận, yêu cầu hoặc sao chép mọi cuốn sách, tạp chí, băng video, dữ liệu hoặc tài liệu tham khảo bằng bất kỳ ngôn ngữ nào Nhờ có công cụ phần mềm, người ta có thể lựa chọn phương thức trình bày theo ý mình: số liệu, văn bản, hình ảnh,

âm thanh,… làm tăng thêm giá trị và hiểu biết của mỗi cá nhân Tuy nhiên, chính do điểm này của ứng dụng CNTT mà vấn đề tôn trọng sở hữu trí tuệ, luật bản quyền bị đe doạ và không có khả năng kiểm soát

- Ứng dụng công nghệ thông tin biến đổi cách thức học tập

Ngày nay, bất kỳ cá nhân nào cũng có thể tham gia những chương trình học tập trên mạng, không phụ thuộc vị trí địa lý, tuổi tác, hạn chế thể chất hoặc thời gian biểu của cá nhân Mọi người đều có thể tiếp cận kho tài liệu giáo dục, dễ dàng tìm lại những bài học đã qua, cập nhật các kỹ năng và lựa

chọn cho mình một phương pháp hiệu quả nhất trong số rất nhiều phương pháp giảng dạy khác nhau

- Ứng dụng công nghệ thông tin biến đổi bản chất thương mại

Khách hàng có thể tiếp xúc với các công ty một cách dễ dàng dù đang ở đâu Công ty sẽ nhận được phản hồi từ khách hàng ngay lập tức, do đó có thể nhanh chóng điều chỉnh chiến lược tiếp thị hoặc danh mục hàng hoá trên cơ

sở những phản hồi đó Người tiêu dùng có thể yêu cầu những mặt hàng, dịch

vụ với giá cả hợp lý một cách thuận lợi nhất từ nhà riêng, khách sạn hay văn phòng Việc mua sắm này được thực hiện an toàn vì nó cho phép người bán lẻ

và nhà cung cấp nhận được tiền ngay lập tức Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là độ

an toàn của mạng truyền thông, của máy tính và các phần mềm ứng dụng

Báo cáo của Viện Chiến lược Bưu chính, Viễn thông và CNTT tại hội thảo Quốc gia về Công nghệ thông tin và truyền thông lần thứ III đã nêu đặc điểm của ứng dụng CNTT làm tăng hiệu quả truyền tin, tăng năng suất lao động

- Thông tin truyền qua một đường cáp đơn trong vòng 01 giây vào năm 2001 nhiều hơn dung lượng truyền qua Internet trong vòng 01 tháng vào năm 1997;

- Chi phí để truyền 1.000 tỷ bít thông tin từ Boston đến Los Angeles giảm

từ 150.000 USD trong năm 1997 xuống còn 12 cent hiện nay

- Một cuộc điện thoại dài 03 phút từ New York tới London tốn 300 USD vào năm 1930, ngày nay chỉ mất 20 cent [7]

1.2.3 Các điều kiện cần thiết để ứng dụng công nghệ thông tin

CNTT hiện nay ở Việt Nam vẫn đang ở tình trạng lạc hậu, phát triển chậm, có nguy cơ tụt hậu xa hơn so với nhiều nước trên thế giới và khu vực

Việc ứng dụng CNTT chưa đáp ứng được yêu cầu của công cuộc CNH, HĐH

và yêu cầu về hội nhập khu vực và quốc tế, vai trò động lực và tiềm năng to lớn của CNTT chưa được phát huy mạnh mẽ; việc phát triển nguồn nhân lực CNTT chưa được chuẩn bị kịp thời cả về số lượng và chất lượng, về chuyên môn cũng như về ngoại ngữ; viễn thông và Internet cũng chưa thuận lợi, chưa

đáp ứng các yêu cầu về tốc độ, chất lượng và giá cước cho ứng dụng và phát triển CNTT; đầu tư cho CNTT chưa đủ mức cần thiết; QLNN về lĩnh vực này vẫn phân tán và chưa hiệu quả, ứng dụng CNTT ở một số nơi còn hình thức, chưa thiết thực và còn lãng phí

Để khắc phục những hạn chế trên và tạo điều kiện ứng dụng CNTT một cách có hiệu quả, cần hoàn thiện một số điều kiện cơ bản sau: xây dựng và ban hành cơ chế, chính sách cho lĩnh vực CNTT; tạo dựng cơ sở hạ tầng cho lĩnh vực CNTT; đào tạo đội ngũ nhân lực cho lĩnh vực CNTT Sau đây sẽ phân tích từng điều kiện

- Điều kiện về cơ chế chính sách của Đảng và Nhà nước

Để đẩy nhanh việc ứng dụng CNTT, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chính sách tạo điều kiện cho CNTT phát triển trong mọi ngành nghề và mọi lĩnh vực Tuy nhiên, để quá trình này diễn ra nhanh chóng và mạnh mẽ hơn, Nhà nước cần có cơ chế, chính sách cởi mở hơn, khuyến khích hơn, tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa cho ứng dụng CNTT Cụ thể:

Thực hiện các chính sách mạnh mẽ đối với CNTT; rà soát và tháo gỡ mọi rào cản không phù hợp để tạo điều kiện thuận lợi nhất cho ứng dụng và phát triển CNTT trên cơ sở từng bước hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật

Áp dụng mức ưu đãi hiện hành cao nhất, từng bước đạt mức ưu đãi bằng hoặc cao hơn so với các nước trong khu vực cho các hoạt động của lĩnh vực ứng dụng và phát triển CNTT

Có biện pháp chủ động bảo mật thông tin, trước hết trong lĩnh vực QLNN, an ninh, quốc phòng, trên cơ sở đó, tự do hóa các kênh của CNTT

để người dân có cơ hội tiếp cận nhanh chóng, đầy đủ nguồn thông tin của thế giới

Xây dựng tiêu chuẩn ngành nghề với mức lương, đãi ngộ hợp lý đối với đội ngũ cán bộ hoạt động trong lĩnh vực CNTT

Thực hiện chính sách ưu đãi về đầu tư, đổi mới công nghệ đối với các doanh nghiệp ứng dụng CNTT để đổi mới quản lý, năng lực lãnh đạo sản xuất

và cạnh tranh

Khuyến khích việc sử dụng các sản phẩm và dịch vụ CNTT được tạo ra trong nước

- Điều kiện về hạ tầng công nghệ

Trong vài năm trở lại đây, công nghệ viễn thông, truyền thông và Internet đã phát triển rất mạnh, trong đó điển hình là mạng viễn thông thế hệ mới (NGN-Next Generation Network), đây là một bước hiện đại hóa quan trọng về công nghệ của ngành viễn thông chuyển từ công nghệ chuyển mạch kênh sang công nghệ chuyển mạch gói Mạng viễn thông thế hệ mới NGN kết hợp cả 3 công nghệ hiện nay là viễn thông, truyền thông và Internet, hỗ trợ mọi phương thức truyền tải thông tin như số liệu, âm thanh, hình ảnh, và bảo đảm mọi dịch vụ như: điện thoại, truyền số liệu, Internet, phát thanh, truyền hình, giải trí qua mạng, điều khiển từ xa, từ đó hỗ trợ các công nghệ băng thông rộng, công nghệ di dộng, công nghệ không dây

Muốn ứng dụng được CNTT, về phương diện kỹ thuật trước hết phải có

cơ sở hạ tầng thông tin và truyền thông bảo đảm Tùy thuộc mục đích của việc ứng dụng CNTT phải xây dựng hạ tầng kỹ thuật tương ứng Không nhất thiết phải tuần tự từ thấp đến cao như trang bị máy tính, kết nối mạng LAN, trao đổi thông tin trong mạng LAN, kết nối mạng Internet và trao đổi thông tin với thế giới bên ngoài thông qua các dịch vụ trên Internet như: www (World Wide Web), email, chat, ftp, telnet, mà có thể thực hiện ngay các yêu cầu hạ tầng kỹ thuật theo yêu cầu công việc

Ứng dụng CNTT yêu cầu cơ sở hạ tầng, công nghệ kỹ thuật phải đồng

bộ, vì đây là công cụ để liên kết mọi người, mọi tổ chức gắn bó với nhau, phụ thuộc nhau Ứng dụng CNTT không cho hiệu quả mang tính cộng đồng nếu chỉ giới hạn trong phạm vi nhỏ, mà phải xác định thông tin của người

này có thể là thông tin hoặc dữ liệu của người khác, tức là liên tục có sự trao đổi, tương tác thông tin, dữ liệu Lĩnh vực CNTT coi sự đồng bộ về kỹ thuật là điều kiện rất quan trọng, nó cho phép dễ dàng trao đổi thông tin qua lại Yếu tố đồng bộ ở đây có thể phải xác định theo từng cấp độ như thế giới, quốc gia và địa phương, tránh hạ tầng thông tin và truyền thông như một ốc đảo đảo không có sự trao đổi, giao tiếp thông tin Hạ tầng thông tin phải bảo đảm theo các tiêu chuẩn quốc tế và các chuẩn quốc gia, phải có sự phù hợp về thiết bị, hệ điều hành, hệ quản trị cơ sở dữ liệu, phần mềm ứng dụng

- Điều kiện về nguồn nhân lực

Chỉ thị số 58-CT/TW của Bộ Chính trị ( khoá VIII) khẳng định quan điểm phát triển nguồn nhân lực CNTT là yếu tố then chốt có ý nghĩa quyết định đối với thành công ứng dụng và phát triển CNTT Nhận thức trên xuất phát từ quan điểm: con người là nhân tố quyết định tất cả Cơ sở vật chất và các phương tiện dù có hiện đại đến mức nào, nếu không có con người sử dụng, hoặc có nhưng sử dụng không tốt thì vô dụng và đôi khi còn có hại Tuy nhiên, phát triển nguồn nhân lực không phải là yếu tố quyết định duy nhất, mà điều kiện cơ sở vật chất và phương tiện cũng giữ vai trò rất quan trọng

Để có được nguồn nhân lực cho ứng dụng và phát triển CNTT, chúng ta cần đào tạo nhiều cán bộ cho lĩnh vực này hơn nữa Muốn triển khai nhiệm vụ này cần phải coi trọng cả hai mặt: mở rộng quy mô đào tạo và nâng cao chất lượng Trong đó chú trọng phát triển nhanh lực lượng cán bộ chuyên sâu, đặc biệt là đội ngũ chuyên gia phần mềm, không chỉ đáp ứng nhu cầu trong nước,

mà còn đáp ứng một phần thị trường nước ngoài

Một trong những phương hướng quan trọng là thực hiện xã hội hoá mạnh

mẽ mạnh mẽ việc đào tạo về CNTT, khuyến khích và thu hút các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước tham gia vào quá trình này

1.3 VAI TRÒ VÀ TÁC ĐỘNG CỦA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN ĐẾN PHÁT TRI ỂỂ N KINH TẾ - XÃ HỘI ; NHỮNG CHỦ TRƯƠNG, CHÍNH SÁCH CỦA ĐẢNG VÀ NHÀ NƯỚC VỀ PHÁT TRIỂN CÔNG NGHỆ THÔNG TIN

1.3.1 Vai trò và tác động của công nghệ thông tin đến phát triển kinh tế - xã hội

Sự ra đời của máy tính điện tử, quá trình tự động hoá điều khiển các thiết

bị sản xuất và các dây chuyền sản xuất, tin học hoá các hoạt động quản lý, kinh doanh và quá trình ứng dụng rộng rãi CNTT đã thúc đẩy nhanh chóng các hoạt động thông tin trong mọi lĩnh vực, các Các hoạt động này đến lượt

nó lại tạo ra nhiều giá trị gia tăng trong các khu vực kinh tế, làm cho thông tin trở thành một nguồn tài nguyên quan trọng hàng đầu Những tác động chủ yếu của CNTT đối với sự phát triển KT-XH trong các lĩnh vực của nền kinh tế như quản lý, công nghiệp, dịch vụ, đời sống xã hội có thể tóm tắt như sau

Đối với lĩnhKhu vực quản lý, đây là khu lĩnh vực ứng dụng CNTT nhiều nhất trong ba các khu lĩnh vực kể trên Việc đầu tư CNTT vào khu vực này bao gồm tin học hoá QLNN và quản lý công cộng, quản lý tài chính, quản lý thuế, đầu tư, giao thông công cộng, hàng không, hàng hải, dân cư, lao động, bảo hiểm xã hội…Quá trình đầu tư này chiếm lượng kinh phi không nhỏ nhưng tạo ra hiệu quả kinh tế và xã hội vô cùng lớn Tuy nhiên, kinh nghiệm của các nước cho thấy, quá trình này chỉ đem lại hiệu quả khi nó được đi kèm với một quá trình cải tiến quản lý nghiêm túc, cải cách hành chính và cải cách kinh tế sâu sắc

Trong lĩnh vực công nghiệp, CNTT tạo ra một ngành công nghiệp mới là công nghiệp CNTT Mặt khác, CNTT được ứng dụng trong các quá trình sản xuất và trong tổ chức của các ngành công nghiệp đã có để tăng năng suất và chất lượng sản phẩm, tạo ra sản phẩm mới với nhiều tính năng hiện đại, tự động hóa các hoạt động thiết kế và chế tạo sản phẩm, tin học hóa các hoạt

động tiếp thị, kinh doanh… Cần chú ý rằng, CNTT không chỉ tác động đến các ngành công nghiệp công nghệ cao, mà còn có thể tác động với nhiềutạo rahiệu quả cao đối với các ngành thủ công nghiệp hoặc công nghiệp với công nghệ truyền thống như: dệt, may, thêu ren,… bằng việc ứng dụng tự động hoá các khâu của quá trình sản xuất Chẳng hạn, một máy liên hợp thêu có ứng dụng CNTT có năng suất thêu trên vải bằng hàng trăm thợ thủ công truyền thống Chính CNTT đã làm thay đổi ngành công nghiệp thêu ren vốn trước đây chỉ tổ chức theo kiểu truyền thống Nói tóm lại, đối với công nghiệp, CNTT là một loại công nghệ tạo khả năng, làm chủ công nghệ đó thì có thể sáng tạo ra nhiều cách sử dụng một cách linh hoạt và đặc sắc trong nhiều lĩnh vực sản xuất

Trong lĩnh vực dịch vụ, CNTT làm thay đổi một cách sâu sắc nội dung

và cách thức hoạt động của nhiều loại dịch vụ như trong thương mại, quảng cáo và tiếp thị, giao thông vận tải, bảo hiểm, thông tin liên lạc,… và đặc biệt quan trọng là các dịch vụ viễn thông, tài chính và ngân hàng Đồng thời CNTT cũng tạo ra nhiều ngành dịch vụ mới như các dịch vụ thông tin và tri thức, văn hoá, tư vấn, đào tạo, giáo dục từ xa, y tế từ xa… CNTT đã góp phần làm biến đổi hoạt động dịch vụ theo hướng làm tăng tỷ trọng và hàm lượng trí tuệ trong sản phẩm, từ đó, làm chuyển đổi vai trò của các dịch vụ từ chỗ phục

vụ thụ động sang trợ giúp quyết định đối với khách hàng

Trong lĩnh vực đời sống xã hội, CNTT bảo đảm điều kiện cho mọi người

sử dụng thông tin như một nguồn tài nguyên vào loại quan trọng nhất để nâng cao tri thức và cải thiện chất lượng sống (ăn, ở, đi lại, bảo vệ sức khoẻ, sinh hoạt văn hoá, làm việc, học tập ), phát huy năng lực trí tuệ của người Việt Nam, tạo phong cách làm việc năng động, hiệu quả

CNTT có tác dụng đẩy nhanh quá trình CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn, đặc biệt là đối với vùng sâu, vùng xa và những đối tượng yếu thế

CNTT còn giúp mạnh công tác giáo dục đào tạo, tổ chức ngày càng tốt hơn việc đào tạo từ xa, học suốt đời để nâng cao dân trí và chủ động xây dựng nhanh một xã hội học tập

Về y tế, CNTT giúp mở rộng phạm vi, quy mô và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khoẻ nhân dân, chữa bệnh từ xa, thực hiện tốt công tác dân số

và kế hoạch hoá gia đình

Cuối cùng, CNTT có tác dụng thúc đẩy các hoạt động khoa học, văn hóa, thể dục, thể thao, nâng cao chất lượng phát thanh, truyền hình, công tác xuất bản, báo chí, bảo vệ môi trường

1.3.2 Những chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước về ứng dụng và phát triển công nghệ thông tin

Trong xu thế biến động mạnh mẽ của cuộc cách mạng thông tin, Đảng và Nhà nước ta đã xác định CNTT là một trong các động lực quan trọng nhất của sự phát triển Chỉ thị số 58-CT/TW ngày 17/10/2001 của Bộ Chính trị khóa VIII đã chủ trương:

1 Ứng dụng và phát triển CNTT là một nhiệm vụ ưu tiên trong chiến lược phát triển KT-XH, là phương tiện chủ lực để đi tắt đón đầu, rút ngắn khoảng cách phát triển so với các nước đi trước

2 Mọi lĩnh vực hoạt động kinh tế, văn hoá, xã hội, an ninh, quốc phòng đều phải ứng dụng CNTT để phát triển

3 Mạng thông tin quốc gia là kết cấu hạ tầng KT-XH quan trọng, phải tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình ứng dụng và phát triển CNTT, đảm bảo được tốc độ và chất lượng cao, giá cước rẻ

4 Phát triển nguồn nhân lực cho CNTT là yếu tố then chốt có ý nghĩa quyết định đối với việc ứng dụng và phát triển CNTT

5 Phát triển công nghiệp CNTT thành một ngành kinh tế quan trọng, đặc biệt là phát triển công nghiệp phần mềm [22, tr.3]

Về phía Quốc hội và Chính phủ, tính từ năm 2000 đến nay, đã có rất nhiều quyết định, chỉ thị, chương trình về CNTT và phát triển CNTT Sau đây

- Quyết định số 158/2001/QĐ-TTg ngày 18/10/2001 của Thủ tướng Chính phủ

về chiến lược phát triển BCVT Việt Nam đến năm 2010 và định hướng đến năm 2020

- Pháp lệnh Bưu chính, Viễn thông ngày 25/02/2002

- Quyết định số 95/2002/QĐ-TTg ngày 17/7/2002 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt kế hoạch tổngthểvềứng dụng và phát triển CNTT Việt Nam đến 2005

- Quyết định số 321/QĐ-TTg ngày 06/4/2004 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt chương trình phát triển nguồn nhân lực về CNTT từ nay đến năm 2010

- Quyết định số 246/2005/QĐ-TTg ngày 06/10/2005 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt chiến lược phát triển Công nghệ thông tin và truyền thông Việt Nam đến năm 2010 và định hướng đến năm 2020 và các văn bản khác có liên quan

- Quyết định số 32/2006/QĐ-TTg ngày 07/02/2006 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt quy hoạch phát triển viễn thông và Internet Việt Nam đến năm 2010

Những quyết định trên của Đảng và Nhà nước cho thấy, Đảng và Nhà nước

ta rất quan tâm đến CNTT, coi đây là ngành kinh tế mũi nhọn, đồng thời cũng nhấn mạnh sự cần thiết phát triển ứng dụng CNTT trong tất cả các lĩnh vực

Các biện pháp của Nhà nước cũng cho thấy nỗ lực của Đảng và Nhà nước đang được thực hiện ở cả ba nội dung chính: khuôn khổ pháp lý, hạ tầng công nghệ, và nhân lực Tuy nhiên, đây là lĩnh vực mới nên các chủ

trương, biện pháp trong hơn 5 năm qua mới chỉ là chấm phá, khởi đầu, đòi hỏi phải tiếp tục có những biện pháp mạnh mẽ hơn, triệt để hơn

1.4 KINH NGHIỆM CỦA MỘT SỐ ĐỊA PHƯƠNG VỀ ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN PHỤC VỤ PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI

1.4.1 Kinh nghiệm của thành phố Hồ Chí Minh

Từ cuối những năm 90, thành phố Hồ Chí Minh đã thử nghiệm ứng dụng CNTT vào quản lý hành chính nhà nước (QLHCNN) Ở nước ta, điều này khi

đó là một vấn đề còn rất mới mẻ, chưa có tiền lệ Quá trình thử nghiệm này gặp không ít khó khăn, đó là, thiếu cơ chế, chính sách, hệ thống đường truyền

dữ liệu còn lạc hậu, thiếu đội ngũ nhân lực có trình độ chuyên môn và hàng loạt vấn đề khác như bảo mật, an toàn và an ninh thông tin…

Tuy nhiên, trước yêu cầu của xu thế hội nhập kinh tế quốc tế và nhu cầu phát triển KT-XH của thành phố Hồ Chí Minh Lãnh đạo Thành ủy và UBND thành phố thấy rằng việc ứng dụng các thành tựu CNTT vào quản lý nhằm tạo

đà cho sự phát triển KT-XH là một việc làm hết sức cần thiêết

Thực hiện sự chỉ đạo của Thành ủy và UBND thành phố Hồ Chí Minh, Ban Chỉ đạo phát triển CNTT của thành phố đã được thành lập, với chức năng

tư vấn cho lãnh đạo thành ủy, UBND và các sở, ban, ngành trong việc ứng dụng CNTT Thành phố Hồ Chí Minh được xem là địa phương đầu tàu của cả nước trong việc ứng dụng và phát triển CNTT.,hiện Hiện nay, mạng thông tin điện tử của thành phố đã được kết nối đến các đơn vị cơ sở Đã có 22 sở, ngành, 2 quận (quận 1 và Bình Thạnh) tiến hành việc cung cấp thông tin pháp luật và thông tin của ngành, địa phương và các dịch vụ trên mạng Ngoài ra, một số đơn vị thực hiện việc cấp phép qua mạng như Sở Kế hoạch và Đầu tư cấp phép thành lập doanh nghiệp, UBND quận 1 cấp phép kinh doanh cho hộ kinh doanh cá thể, tiến hành các thủ tục nộp tờ khai, thông quan ở hải quan

Hiện nay ứng dụng CNTT ở các cơ quan của thành phố là yếu tố quan trọng

giúp nhiều cơ quan hành chính sự nghiệp đăng ký và thực hiện hệ thống quản

1.4.2 Kinh nghiệm của tỉnh Hải Dương

Nhận thức được vai trò của CNTT trước yêu cầu phát triển KT-XH của địa phương và xu thế hội nhập của nền kinh tế, trong những năm vừa qua, tỉnh Hải Dương đã đẩy mạnh ứng dụng CNTT vào công tác QLHCNN ở các cấp, các ngành làm thay đổi phong cách và phương thức phục vụ của bộ máy công quyền, từng bước thực hiện các dịch vụ công đối với tổ chức và công dân qua mạng máy tính.; xây Xây dựng ngành viễn thông và CNTT trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, có tỷ trọng đóng góp cho tăng trưởng GDP ngày càng tăng, tạo nhiều việc làm cho xã hội; phát triển cơ sở hạ tầng CNTT có công nghệ hiện đại, có độ bao phủ rộng khắp trên toàn tỉnh với dung lượng lớn, chất lượng cao, giá thành rẻ, cung cấp đa dịch vụ và hoạt động có hiệu quả, đáp ứng nhu cầu đa dạng của người sử dụng; phổ cập viễn thông và Internet trên phạm vi toàn tỉnh, tạo điều kiện thúc đẩy phát triển KT-XH, nâng cao đời sống dân trí; bảo đảm an toàn, an ninh thông tin về chính trị, KT-XH, an ninh, quốc phòng trên địa bàn, chuẩn bị sẵn sàng cho việc hội nhập kinh tế quốc tế

Để đẩy mạnh hoạt động ứng dụng CNTT vào phát triển KT-XH tại địa phương, tỉnh Hải Dương đã thành lập Ban Chỉ đạo phát triển CNTT, thực hiện

Dự án Quy hoạch mạng bưu chính, viễn thông và CNTT tỉnh Hải Dương giai đoạn 2006-2010, định hướng đến 2020, Đề án Phát triển ứng dụng CNTT giai đoạn 2006-2010, hướng tới năm 2020; đầu tư phát triển hạ tầng viễn thông và Internet; kêu gọi đầu tư vào lĩnh vực bưu chính viễn thông; xây dựng cổng thông tin điện tử, phối hợp với các trường đại học, viện nghiên cứu trong việc đào tạo

kỹ năng ứng dụng CNTT cho đội ngũ cán bộ, công chức, từng bước xây dựng và thực hiện dự án số hóa thông tin và dữ liệu trên địa bàn tỉnh Hải Dương, phục vụ

công tác quản lý đa lĩnh vực, đa ngành nghề trên địa bàn tỉnh

1.4.3 Kinh nghiệm của tỉnh Bắc Ninh

Với vị trí địa lý thuận lợi của tỉnh Bắc Ninh và sự năng động của lãnh đạo tỉnh, trong những năm qua, KT-XH của tỉnh Bắc Ninh đã có bước phát triển mạnh mẽ, tổng sản phẩm GDP tăng bình quân 12,9%/năm

Tuy có những điều kiện thuận lợi như nêu trên, nhưng đến năm 2003, ngoài một số ngành như: Ngân hàng, Bưu chính, Viễn thông, Điện lực, Tài chính, có tính chất dịch vụ xã hội và theo ngành dọc có ứng dụng CNTT, còn lại ứng dụng CNTT tại các cơ quan, đơn vị còn rất hạn chế

Thực hiện Chỉ thị số: 58-CT/TW của Bộ Chính trị, năm 2003 UBND tỉnh ban hành Quyết định số: 823/QĐ-CT thành lập Ban chỉ đạo CNTT tỉnh

Ban chỉ đạo CNTT đã đặt mục tiêu phấn đấu đến hết năm 2005 tỉnh Bắc Ninh

có bước phát triển đáng kể thoát khỏi tình trạng tụt hậu so với các tỉnh khác trong cả nước về CNTT và lựa chọn năm 2004 là năm bản lề thực hiện việc tăng tốc trong ứng dụng và phát triển CNTT của tỉnh

Ngày 08/4/2004, Ban Thường vụ Tỉnh uỷ đã ra Chỉ thị số: 17-CT/TU về việc tiếp tục thực hiện Chỉ thị số: 58-CT/TW ở tỉnh Bắc Ninh trong thời gian tới, trong đó chỉ rõ các mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp tổ chức thực hiện trong giai đoạn 2004-2005

Các dự án CNTT chính cơ bản đã đượctỉnh Bắc Ninh chỉ đạo triển khai tại tỉnh Bắc Ninh gồm: chương trình đưa Internet về cộng đồng thông qua mô

hình điểm bưu điện nhà văn hóa cơ sở; dự án xây dựng cơ sở hạ tầng mạng diện rộng của tỉnh; chương trình triển khai ứng dụng CNTT thực hiện xây dựng chính quyền điều hành điện tử trên diện rộng, tiến tới công khai minh bạch toàn bộ hoạt động của các cơ quan chính quyền; dự án xây dựng các CSDL của tỉnh: CSDL đất đai, CSDL dân cư, CSDL doanh nghiệp; dự án xây dựng khu công nghiệp CNTT 50 ha trên địa bàn 2 huyện Tiên Du và Từ sơnSơn

Với quyết tâm chính trị của lãnh đạo tỉnh, cùng với sự hỗ trợ của các bộ, ngành trung ương, ngày 13/4/2006, tỉnh Bắc Ninh đã chính thức phát lệnh điều hành hệ thống văn bản điện tử trong các cơ quan QLHCNN trên địa bàn tỉnh Đây là một bước đi mạnh dạn thể hiện quyết tâm của các cấp, các ngành tỉnh Bắc Ninh trong việc ứng dụng CNTT trong các cơ quan QLHCNN và thực hiện cải cách hành chính

1.4.4 Bài học kinh nghiệm đối với tỉnh Vĩnh Phúc

Thông qua việc phân tích, đánh gía thực trạng ứng dụng CNTT tại một

số tỉnh, thành phố trong cả nước Để ứng dụng tốt CNTT phục vụ phát triển KT-XH có thể rút ra một số kinh nghiệm như sau

- Thống nhất, tập trung sự lãnh chỉ đạo của các cấp ủy đảng, chính quyền, các tổ chức đoàn thể, nhấn mạnh vai trò thủ trưởng

CNTT là một phạm vi hẹp trong lĩnh vực khoa học và công nghệ, tuy nhiên mức độ ảnh hưởng của nó đối với xã hội là rất rộng và thiết yếu Vì vậy cần phải

có sự quan tâm và tập trung, thống nhất chỉ đạo của các cấp ủy đảng, chính quyền và các đoàn thể trong việc ứng dụng CNTT, tạo ra sự đồng bộ, đồng thuận giữa các cơ quan trong việc ứng dụng CNTT Khác với các lĩnh vực khác, chỉ đạo điều hành công việc có thể do thủ trưởng đơn vị ủy quyền chỉ đạo trực tiếp cho cấp dưới, riêng với lĩnh vực ứng dụng CNTT do có sự tương tác thông tin với nhau qua mạng, cho nên, tùy theo mức độ ứng dụng của các cơ quan, đơn vị, bắt buộc thủ trưởng phải trực tiếp chỉ đạo, điều hành theo qui trình của hệ thống

chung Kinh nghiệm cho thấy đơn vị, địa phương nào mà trực tiếp các cấp ủy đảng, chính quyền, tổ chức đoàn thể và người thủ trưởng vào cuộc thực sự thì nơi đó có bước chuyển biến tích cực về ứng dụng CNTT

- Về cơ chế, chính sách

So với các lĩnh vực khác, CNTT là lĩnh vực còn rất non trẻ, tuy nhiên có

sự phát triển rất nhanh về chiều rộng và chiều sâu, phạm vi ảnh hưởng rộng lớn Do vậy nguyên tắc năng lực quản lý phải theo kịp sự phát triển của xã hội đối với lĩnh vực CNTT là một đòi hỏi cần phải giải quyết triệt để tránh để khoảng cách quá xa giữa thực tế và quản lý Ban hành cơ chế, chính sách về CNTT phải bao quát được chiến lược, định hướng quan trọng, tạo môi trường pháp lý, thúc đẩy ứng dụng CNTT phát triển Cơ chế, chính sách phải đồng

bộ, không được xem nhẹ bất cứ yếu tố nào liên quan đến CNTT Cơ chế chính sách cụ thể phải mềm dẻo, linh hoạt, tạo sự khuyến khích cho các đối tượng ứng dụng CNTT trong mọi hoạt động Phải có lộ trình thích hợp cho các đối tượng ứng dụng CNTT tránh gò ép, áp đặt, hình thức, phong trào

- Củng cố và phát triển hạ tầng thông tin và truyền thông

Hạ tầng thông tin và truyền thông là một nội dung rất quan trọng trong việc thúc đẩy ứng dụng CNTT phục vụ phát triển KT-XH, nó là điều kiện, môi trường để gắn kết những người có tri thức về CNTT với nhau thông qua các hoạt động như cộng đồng điện tử, thương mại điện tử, chính phủ điện tử, nghiên cứu khoa học

- Về các nguồn lực

Ngoài nguồn lực về hạ tầng thông tin và truyền thông đã phân tích ở trên,

để phát huy hiệu quả ứng dụng CNTT, cần phải có nguồn nhân lực, tài chính

Nguồn nhân lực về CNTT phải đi trước và sẵn sàng khi triển khai ứng dụng CNTT Trình độ về CNTT phải phù hợp với vị trí công tác, giải quyết được các yêu cầu tác nghiệp khi ứng dụng CNTT Đào tạo nguồn nhân lực về CNTT phải linh hoạt phù hợp với từng đối tượng, không đào tạo hình thức,

dập khuôn, máy móc Nơi nào có đội ngũ cán bộ có trình độ cao về CNTT, làm hạt nhân cho việc triển khai các ứng dụng, khắc phục sự cố trong quá trình vận hành sử dụng thì nơi đó hiệu quả ứng dụng CNTT đạt cao

Phải có kế hoạch tài chính cụ thể để thực hiện các chiến lược, qui hoạch, kế hoạch về ứng dụng và phát triển CNTT Kinh phí thực hiện các dự án phải bảo đảm tổng thể, không được thiếu, tránh dở dang Huy động và phân bổ các nguồn lực tài chính bảo đảm cho phát triển cân bằng, ưu tiên những nội dung quan trọng

Chương 2C hương 2

THỰC TRẠNG ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN PHỤC VỤ PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI TỈNH VĨNH PHÚC

2.1 TỔNG QUAN ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN VÀ TÌNH HÌNH KINH TẾ -

XÃ HỘI TỈNH VĨNH PHÚC

2.1.1 Đặc điểm về địa lý

Tỉnh Vĩnh Phúc nằm trong vùng châu thổ sông Hồng thuộc miền Bắc Việt Nam, có địa giới giáp với 5 tỉnh:

- Phía Bắc giáp hai tỉnh: Thái Nguyên và Tuyên Quang, đường ranh giới

là dãy núi Tam Đảo, Sáng Sơn;

- Phía Tây giáp tỉnh Phú Thọ, ranh giới tự nhiên là dòng chảy Sông Lô;

- Phía Nam giáp tỉnh Hà Tây và thành phố Hà Nội, ranh giới tự nhiên là dòng chảy Sông Hồng;

- Phía Đông giáp hai huyện Sóc Sơn, Đông Anh của Hà Nội

Vĩnh Phúc có diện tích tự nhiên là 1.372,23 km², gồm hai thị xã: Vĩnh Yên và Phúc Yên, 7 huyện: Bình Xuyên, Lập Thạch, Mê Linh, Tam Dương, Tam Đảo, Vĩnh Tường, Yên Lạc và 152 xã, phường, thị trấn Thị xã Vĩnh Yên là tỉnh lỵ của Vĩnh Phúc [15, tr.35]

Vĩnh Phúc nằm ở khu vực chuyển tiếp, là cầu nối giữa các tỉnh đồng bằng và trung du - miền núi với tam giác phát triển vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc gồm Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh Với vị trí địa lý nằm sát Thủ đô Hà nội, Vĩnh Phúc có các tuyến đường giao thông rất thuận lợi cho việc thông thương

Là một trong 8 tỉnh thuộc vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, Vĩnh Phúc đã trở thành một bộ phận cấu thành của vành đai phát triển công nghiệp, đô thị,

du lịch, dịch vụ và có tác động tương hỗ với qui hoạch phát triển vùng phía Bắc và Đông Bắc thủ đô Hà Nội

2.1.2 Đặc điểm dân số và lao động