Microsoft word ke toan tai chinh 1

Microsoft Word ke toan tai chinh 1 doc lời mở đầu Trong nền kinh tế đang phát triển và diễn ra sôi động như hiện nay, việc sử dụng quản lý có hiệu quả tài sản là một trong những nhân tố quan trọng quy[.]

lời mở đầu

Trong nền kinh tế đang phát triển và diễn ra sôi động như hiện nay, việc sử dụng quản lý có hiệu quả tài sản là một trong những nhân tố quan trọng quyết định đến lới nhuận của doanh nghiệp Trong doanh nghiệp giá trị tài sản luôn chịu sự tác động của nhiều nhân tố bên ngoài Sự giảm giá của tài sản có thể xảy ra bất kỳ lúc nào trong tương lai mà hậu quả của chúng là không chắc chăn Doanh nghiệp phải đứng trước nguy cơ rủi ro và chi phí khổng lồ để bù đắp cho rủi ro đó, để hạn chế những thiệt hại có thể xảy ra trong kinh doanh, doanh nghiệp phải lập dự phòng Việc lập dự phòng có ý nghĩa về phương diện kinh tế tài chính Dự phòng làm tăng số tổng chi phí, điều đó có nghĩa làm giảm doanh thu thuần của niên độ lập dự phòng Hay nói cách khác lập dự phòng là chuyển chi phí phát sinh các năm sau vào năm này Từ đó các doanh nghiệp trích luỹ được một số vốn để bù đắp cho các khoản chi phí thiệt hại khi chúng phát sinh Xuất phát từ lý do đó nên

em chọn đề tài “ Xác định và hạch toán các khoản dự phòng trong doanh nghiệp”

Sinh viên thực hiện

Lê Thị Thanh Thuỷ

I./ Sự cần thiết phải lập dự phòng trong doanh nghiệp:

Trong hoạt động sản xuất kinh doanh, nhất là nền kinh tế ngày càng phát triển đa dạng, phức tạp, các doanh nghiệp không thể nào tránh khỏi một số rủi ro

vì lý do khách quan không thể dự kiến nhưng khi phát sinh thực tế thì mức thiệt hại lớn hơn mức dự kiến Nguyên tắc của kế toán là phải thận trọng, thà chấp nhận

lỗ trước lãi sau còn hơn là lãi trước lỗ sau Nên chế độ chế toán cho phép các doanh nghiệp lập dự phòng giảm giá tài sản, khoản dự phòng này phải là một sự đánh giá chi phí tốt nhất cần có để thanh toán nghĩa vụ hiện tại vào ngày lập bảng tổng kết tài sản

II/ Các loại dự phòng:

 Dự phòng giảm giá vật tư hàng hoá tồn kho:

Dự phòng giảm giá hàng tồn kho là việc phản ảnh toàn bộ giá trị bị giảm sút so với giá trị thuần có thể thực hiện được của hàng tồn kho nhằm ghi nhận các khoản lỗ hay phí tổn có thể phát sinh nhưng chưa chắc chắn và phản ảnh giá trị thực hiện thuần của hàng tồn kho trên báo cáo tài chính

 Dự phòng giảm giá chứng khoán đầu tư

Dự phòng giảm giá đầu tư chứng khoán là bộ phận giá trị dự tính bị giảm giá của chứng khoán đầu tư nhằm ghi nhận các khoản lỗ có thể phát sinh nhưng chưa chắc chắn Đồng thời qua đó phản ảnh được giá trị thực của các khoản đầu tư chứng khoán

 Dự phòng phải thu khó đòi

Dự phòng phải thu khó đòi là số tiền dự kiến và các khoản khó đòi vào chi phí trong kỳ

III/ Hạch toán dự phòng giảm giá hàng tồn kho:

1/ Mục đích và sự cần thiết phải lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho:

 Mục đích:

Xuất phát từ thực tế giá cả của hàng hoá tồn kho thường xuyên biến động tăng (giảm) do các nguyên nhân chủ quan hoặc khách quan như giảm giá, lỗi thời Để hạn chế bớt những thiệt hại xảy ra trong kinh doanh, doanh nghiệp phải thực hiện lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho

Dự phòng giảm giá hàng tồn kho là việc tính trước vào chi phí sản xuất kinh doanh phần giá trị bị giảm xuống thấp so với giá trị ghi sổ của hàng tồn kho

Cuối kỳ kế toán nếu nhận thấy có bằng chứng chác chắn về sự giảm giá thường xuyên cụ thể xảy ra trong kỳ kế toán thì tiến hành lập dự phòng

Việc lập dự phòng hàng tồn kho đồng thời cũng để phản ánh đúng giá trị thực tế thuần tuý hàng tồn kho của doanh nghiệp nhằm đưa ra một hình ảnh trung thực về hình ảnh của doanh nghiệp khi lập báo cáo tài chính vào cuối kỳ hạch toán

Giá trị thuần của hàng tồn kho thể hiện trên báo cáo tài chính của doanh nghiệp là giá trị điều chỉnh giữa giá trị hàng tồn kho thực tế trên sổ kế toán và trị giá dự phòng giảm giá hàng tồn kho đã lập ở cuối kỳ hạch toán

 Sự cần thiết phải lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho:

Theo chế độ kế toán hiện hành, hàng tồn kho được ghi chép trên sổ kế toán theo giá thực tế Nhưng trên thực tế giá mua hàng tồn kho trên thị trường có thể bị giảm so với giá gốc Để thực hiện nguyên tắc thận trọng của kế toán thì cần phải lập dự phòng cho phần giá trị hàng tồn kho bị giảm sút Qua đó, phản ánh giá trị thực hiện thuần của hàng tồn kho, giá trị thực hiện thuần của hàng tồn kho là giá có thể bán được trên thị trường

2/ Đối tượng và điều kiện lập dự phòng:

Theo qui định (Thông tư số 107/2001TT-BTC của Bộ Tài chính ngày 31/12/2001 việc trích lập dự phòng hàng tồn kho phải có hoá đơn, chứng từ hợp

lệ, hợp pháp theo qui định của Bộ Tài chính là những vật tư, hàng hoá thuộc

quyền sở hữu của doanh nghiệp, tồn kho tại thời điểm lập báo cáo tài chính có giá trị thu hồi hoặc giá thị trường thấp hơn giá ghi trên sổ kế toán

Các loại vật liệu chính dùng cho sản xuất, các loại vật tư, hàng hoá, thành phẩm tồn kho để bán mà giá thị trường thấp hơn giá thực tế đang ghi sổ kế toán

Vật tư hàng hoá tồn kho có giá trị bị giảm so với giá ghi trên sổ kế toán nhưng giá bán sản phẩm dịch vụ được sản xuất từ vật tư, hàng hoá ngày không bị giảm giá thì không được trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho

3/ Phương pháp lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho:

Doanh nghiệp phải căn cứ vào tình hình giảm giá số lượng hàng tồn kho thực tế của từng loại vật tư, hàng hoá để xác định mức lập dự phòng theo công thức sau:

Mức lập dự phòng Lượng vật tư, hàng Giá hạch Giá thực tế giảm giá vật tư, hàng = hoá tồn giảm giá x toán trên - trên thị trường

hoá cho năm kế hoạch tại thời điểm lập sổ kế toán tại thời điểm BCTC năm lập BCTC năm

4/ Phương pháp hạch toán dự phòng giảm giá hàng tồn kho:

- Tài khoản sử dụng: Kế toán sử dụng tài khoản “TK 139” Dự phòng giảm giá hàng tồn kho”

- Kết cấu tài khoản:

+ Bên Nợ: Hoàn nhập dự phòng giảm giá hàng tồn kho

+ Bên Có: Trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho

+ Số dư Nợ: Giá trị dự phòng giảm giá hàng tồn kho hiện có

Cuối kỳ kế toán năm, khi giá trị thuần có thể thực hiện được của hàng tồn kho nhỏ hơn giá gốc thì phải lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho Số dự phòng giảm giá hàng tồn kho được lập là số chênh lệch giữa giá gốc của hàng tồn kho lớn hơn giá trị thuần có thể thực hiện được của chúng

 Trường hợp khoản dự phòng giảm giá hàng tồn kho phải lập ở cuối kỳ kế toán năm nay lớn hơn khoản dự phòng giảm giá hàng tồn kho đã lập ở cuối kỳ năm trước thì số chênh lệch lớn hơn được lập thêm, ghi:

Nợ TK 632 : Giá vốn hàng bán (chi tiết giảm giá hàng tồn kho)

Có TK: 159 : Dự phòng giảm giá hàng tồn kho

 Trường hợp khoản dự phòng giảm giá hàng tồn kho phải lập ở cuối kỳ kế toán năm trước thì số chênh lệch nhỏ hơn được hoàn nhập ghi :

Nợ TK 159 : Dự phòng giảm giá hàng tồn kho

Có TK 632 : Giá vón hàng bán (chi tiết giảm giá hàng tồn kho)

 Trong niên độ kế toán tiếp theo, nếu hàng tồn kho không bị giảm giá đã

sử dụng vào sản xuất kinh doanh đã bán, ngoài bút toán ghi phản ảnh giá trị hàng tồn kho đã dùng hay đã bán, kế toán còn phải hoàn nhập số dự phòng giảm giá đã lập của các loại hàng tồn kho này, ghi:

Nợ TK 159: Dự phòng giảm giá hàng tồn kho

Có TK 632: Giá vốn hàng bán

5/ Xử lý các khoản dự phòng giảm giá hàng tồn kho:

Căn cứ vào biến động thực tế và giá hàng tồn kho doanh nghiệp chủ động xác định mức trích lập, sử dụng và xử lý các khoản dự phòng theo đúng qui định

Cuối năm, doanh nghiệp có vật tư, hàng hoá tồn kho bị giảm giá so với giá trị ghi trên sổ kế toán, thì phải trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho theo qui định

- Nếu số dự phòng giảm giá phải trích lập cho năm kế hoạch bằng số dư khoản dự phòng năm trước, thì doanh nghiệp không phải trích lập khoản dự phòng giảm giá vật tư, hàng hoá tồn kho vào chi phí quản lý doanh nghiệp

- Nếu số dự phòng giảm giá trích lập cao hơn số dư khoản dự phòng giảm giá vật tư hàng hoá tồn kho để trích lập năm trước thì doanh nghiệp tính thêm vào chi phí quản lý doanh nghiệp phần chênh lệch giữa số phải trích lập cho năm kế hoạch vưới số dư khoản dự phòng đã trích lập năm trước

- Ngược lại, nếu số dự phòng phải tính cho năm kế hoạch thấp hơn số số dư khoản dự phòng giảm giá vật tư, hàng hoá đã trích lập năm trước thì doanh nghiệp phải hoàn nhập khác phần chênh lệch giữa số dư khoản dự phòng đã trích lập năm trước với số dự phòng phải trích lập cho năm kế hoạch

IV/ Hạch toán dự phòng giảm giá chứng khoán đầu tư:

1/ Mục đích và sự cần thiết lập dự phòng giảm giá đầu tư chứng khoán:

 Mục đích:

Theo nguyên tắc “Thận trọng” đòi hỏi kế toán phải lập dự phòng giảm giá đầu tư chứng khoán ngắn hạn, chứng khoán dài hạn khi cần thiết nhằm ghi nhận trước vào chi phí của niên độ này những khoản thiệt hại có thể phát sinh do những nguyên nhân khách quan trong niên độ kế tiếp, từ đó xác định giá trị thực tế của các chứng khoán đang đầu tư khi lập Bảng cân đối kế toán

 Sự cần thiết lập dự phòng giảm giá đầu tư chứng khoán

Trong nền kinh tế thị trường, các loại chứng khoán mà doanh nghiệp đầu tư

kể cả chứng khoán ngắn hạn và chứng khoán dài hạn đều có thể bị thiệt hại do giảm giá Theo nguyên tắc “Thận trọng” đòi hỏi kế toán phải lập dự phòng giảm giá cho các loại chứng khoán đàu tư khi cần thiết nhằm ghi nhận trước khoản tổn thất có thể xảy ra, giúp doanh nghiệp có nguồn tài chính để bù đắp khoản tổn thất khi phát sinh

2/ Đối tượng và điều kiện lập dự phòng giảm giá đầu tư chứng khoán:

Là toán bộ chứng khoán được doanh nghiệp đầu tư theo đúng qui định của pháp luật, được tự do mua bán trên thị trường mà tại thời điểm kiểm kê, lập báo cáo tài chính có giá thị trường giảm so với giá đang hạch toán trên kể kế toán (giá gốc ghi sổ) được pháp trích lập dự phòng

Những chứng khoán không được phép mua bán trên thị trường thì không được lập

dự phòng giảm giá

3/ Phương pháp lập dự phòng giảm giá đầu tư chứng khoán:

Doanh nghiệp phải lập dự phòng cho từng loại chứng khoán đầu tư, có biến động, giảm giá tại thời điểm lập báo cáo tài chính năm của năm báo cáo theo công thức sau:

Mức lập dự phòng Số lượng chứng Giá chứng Giá chứng

giảm giá đầu tư = khoán bị giảm giá x khoán hạch - khoán thực tế

chứng khoán cho tại thời điểm lập toán trên số trên thị trường

năm kế hoạch BCTC năm kế toán

Doanh nghiệp phải lập dự phòng riêng cho từng loại chứng khoán bị giảm giá và được tổng hợp vào bảng kê chi tiết dự phòng giảm giá chứng khoán đầu tư, làm căn cứ để hạch toán vào chi phí hoạt động tài chính của doanh nghiệp

4/ Phương pháp hạch toán dự phòng giảm giá chứng khoán đầu tư:

- Tài khoản sử dụng:

Để theo dõi tình hình trích lập và hoàn nhập dự phòng giảm giá đầu tư chứng khoán, kế toán sử dụng tài khoản TK 229 “ Dự phòng giảm giá đầu tư dài hạn”, TK 129 “ Dự phòng giảm giá đầu tư chứng khoán ngắn hạn”

Kết cấu tài khoản:

- Bên Nợ: Số dự phòng bù đắp thiệt hại thực tế do giảm giá chứng khoán

Hoàn nhập dự phòng giảm giá chứng khoán

- Bên Có: Số trích lập dự phòng giảm giá đầu tư chứng khoán

- Số dư Có: Số dự phòng giảm giá đầu tư chứng khoán hiện còn cuối kỳ

Cuối năm tài chính, doanh nghiệp căn cứ vào tình hình giảm giá đầu tư ngăn han, đầu tư dài hạn của các loại chứng khoán, các khoản đầu tư ngắn hạn, dài hạn hiện có tính đến 31/12 tính toán phải lập dự phòng giảm giá cho các khoản đầu tư ngắn hạn, dài hạn này So sánh với số đã lập dự phngf giảm giá năm trước (nếu có) xác định số chênh lệch phải lập tăng thêm hoặc giảm đi (nếu có)

 Trường hợp số dự phòng giảm giá đầu tư chứng khoán ngắn hạn, đầu tư chứng khoán dài hạn phải lập năm nay lớn hơn số dự phòng giảm giá đầu tư chứng khoán ngắn hạn, dài hạn, thì số chênh lệch lớn hơn, ghi:

Nợ TK 635 : Chi phí tài chính

Có TK 129 : Dự phòng giảm giá đầu tư ngắn hạn

Có TK 229 : Dự phòng giảm giá đầu tư dài hạn

 Trường hợp số dự phòng giảm giá chứng khoán đầu tư ngắn hạn, đầu tư dài hạn phải lập năm nay nhỏ hơn số dự phòng giảm giá chứng khoán ngắn hạn, dài hạn đã lập ở cuối niên độ kế toán năm trước, thì số chênh lệch phải được hoàn nhập, ghi:

Nợ TK 129: Dự phòng giảm giá đầu tư chứng khoán ngắn hạn

Nợ TK 229: Dự phòng giảm giá đầu tư chứng khoán dài hạn

Có TK 635: Chi phí tài chính

Trong niên độ kế toán tiếp theo, khi các chứng khoán đầu tư ngắn hạn, thu hồi hay đã chuyển nhượng, ngoài bút toán phản ánh giá chuyển nhượng hay thu hồi của những chứng khoán đã lập dự phòng giảm giá, kế toán còn phải hoàn nhập

số dự phòng giảm giá đã lập của các chứng khoán này

Nợ TK 129, 229: Hoàn nhập số dự phòng giảm giá của những chứng khoán đã chuyển nhượng hay thu hồi

Có TK 635: Chi phí tài chính

Cuối niên độ kế toán năm sau, kế toán hạch toán hoàn nhập toàn bộ số dự phòng đã lập cuối niên độ kế toán trước vào thu nhập hoạt động tài chính

Cuối niên độ kế toán tiếp theo, so sánh số dự phòng năm cũ còn lại với số

dự phòng cần lập cho niên độ kế toán tới, nếu số dự phòng còn lại nhỏ hơn số dự phòng cần lập cho niên độ mới Kế toán tiến hành hoàn nhập số chênh lệch lớn hơn vào ghi chi phí tài chính

Ngược lại nếu số dự phòng còn lại nhỏ hơn số dự phòng cần lập cho niên

độ mới, kế toán tiến hành trích lập số chênh lệch nhỏ hơn vào chi phí hoạt động tài chính giống như với niên độ kế toán trước

5/ Xử lý khoản giảm giá chứng khoán đầu tư:

Nếu số dự phòng giảm giá phải trích lập cho năm kế hoạch bằng số dư

khoản dự phòng năm trước đã trích thì doanh nghiệp không phải trích lập khoản

dự phòng giảm giá chứng khoán đầu tư

Nếu số dự phòng phải trích lập cao hơn số dư khoản dự phòng giảm giá đầu

tư chứng khoán đã trích lập năm trước thì doanh nghiệp trích thêm vào chi phí hoạt động tài chính

Giá trị khoản dự phòng được hoàn nhập vào thu nhập hoạt động tài chíh

V/ Hạch toán dự phòng phải thu khó đòi:

1/ Mục đích và sự cần thiết phải lập dự phòng phải thu khó đòi

 Mục đích:

Dự phòng phải thu khó đòi nhăm mục đích:

- Đề phòng nợ phải thu không thu hồi được khi khách hàng không có khả năng trả nợ

- Xác định giá trị thực của các khoản tiền tồn trong thanh toán khi lập báo cáo kế toán

 Sự cần thiết phải lập dự phòng phải thu khó đòi

Trong thực tế hoạt động sản xuất kinh doanh có những khoản phải thu mà người nợ khó hoặc không có khả năng trả nợ hoặc vì lý do nào đó mà không xác

định được người nợ Các khoản nợ của những khách hàng này gọi là nợ phải thu khó đòi Để đề phòng rủi ro, hạn chế những đột biến về kết quả kinh doanh trong

kỳ kế toán đảm bảo phù hợp giữa doanh thu và chi phí trong kỳ Vào cuối mỗi niên độ kế toán phải tính số dư nợ phải thu khó đòi do người nợ không còn khả năng thanh toán có thể xảy ra trong năm kế hoạch để tính trước vào chi phí sản

xuất kinh doanh

2/ Đối tượng và điều kiện lập dự phòng phải thu khó đòi

- Phải có tên, địa chỉ nội dung từng khoản nợ, số tiền phải thu của từng đơn

vị hoặc người nợ, trong đó ghi rõ số nợ phải thu khó đòi

- Để có căn cứ lập dự phòng nợ phải thu khó đòi doanh nghiệp phải có chứng từ gốc hoặc xác nhận của đơn vị nợ hoặc người nợ về só tiền còn nợ chưa trả, bao gồm: Hợp đồng kinh tế, khế ước vay nợ, bản thanh lý hợp đồng, cam kết

nợ, đối chiếu công nợ

- Căn cứ để được ghi nhận là khoản nợ phải thu khó đòi là:

+ Nợ phải thu đã quá hạn thanh toán từ hai năm trở lên, nhưng đơn vị nợ đang trong thời gian xem xét giải thể, phá sản hoặc người nợ có các dấu hiệu như

bỏ trón, đang bị cơ quan pháp luật truy tố, giam giữ, xét xử thì cũng được ghi nhận là khoản nợ khó đòi

3/ Phương pháp lập dự phòng phải thu khó đòi

Doanh nghiệp phải dự kiến mức tổn thất có thể xảy ra trong năm kế hoạch của các khoản nợ và tiến hành hành lập dự phòng cho từng khoản nợ phải thu khó đòi mức lập dự phòng phải thu khó đòi không được vượt quá 20% tổng số dư nợ phải thu của doanh nghiệp tại thời điểm lập báo cáo tài chính năm và đảm bảo doanh nghiệp không bị lỗ Mức dự phòng cần lập có thể tính theo phương pháp:

Cách 1: Phương pháp ước tính trên doanh thu bán chịu (được xác định trên cơ sở

kinh nghiệm thực tế của nhiều năm hoạt động từ sự phân tích tính chất các khoản phải thu)

Mức lập dự phòng Tổng doanh số Tỷ lệ phải thu phải thu khó đòi = bán chịu x khó đòi ước tính

- Cách 2: Doanh nghiệp dựa trên các tài liệu hạch toán chi tiết để phân loại các

khoản nợ phải thu theo thời hạn thu hồi nợ Các khoản nợ quá hạn được xem là có khả năng không đòi được nợ, nợ quá hạn càng lâu thì khả năng không đòi được nợ càng lớn Kế toán xác định mức lập dự phòng cần lập cho từng khoản phải thu khó đòi theo công thức:

Số dự phòng Tỷ lệ không đòi Nợ phải thu

cần lập = được ước tính x quá hạn

- Cách này khá sát với thực tế nợ không đòi được nhưng tốn nhiều công thức

Sau khi lập dự phòng cho từng khoản nợ phải thu khó đòi, doanh nghiệp tổng hợp toàn bộ khoản dự phòng các khoản nợ vào bảng kê chi tiết làm căn cứ để hạch toán vào chi phí quản lý doanh nghiệp

4/ Phương pháp hạch toán dự phòng phải thu khó đòi:

- Tài khoản sử dụng:

Để phản ánh việc lập dự phòng về các khoản nợ phải thu khó đòi có khả năng không đòi được vào cuối niên độ, kế toán sử dụng TK 139” Dự phòng phải thu khó đòi”

Kết cấu tài khoản:

- Bên Nợ: Hoàn nhập số dự phòng phải thu khó đòi

- Bên Có: Trích lập số dự phòng phải thu khó đòi

- Số dư Có: Số dự phòng phải thu khó đòi hiện còn cuối kỳ

 Cuối kỳ kế toán năm, doanh nghiệp căn cứ vào các khoản nợ phải thu được xác định là không chắc chắn thu được, kế toán xác định số dự phòng phải thu