Tư tưởng Hồ Chí Minh về thủy lợi

Bài viết Tư tưởng Hồ Chí Minh về thủy lợi trình bày các nội dung chính sau: Hồ Chí Minh đã đánh giá đúng vai trò của thủy lợi và dành nhiều sự quan tâm cho thủy lợi; Tư tưởng về Nhà nước và Nhân dân cùng làm công tác thuỷ lợi; Tư tưởng về công tác cán bộ thủy lợi.

Trang 1

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ THỦY LỢI

Tô Mạnh Cường, Nguyễn Như Quảng

Khoa Lý luận chính trị - Trường Đại học Thủy lợi, email: tomanhcuong@tlu.edu.vn

1 GIỚI THIỆU CHUNG

Sau cách mạng tháng Tám, việc xây dựng

và kiến thiết nước nhà trở thành một trong

những nhiệm vụ cấp bách c ủa chính quyền

cách mạng Giặc đói, giặc dốt là kẻ thù nguy

hiểm hơn cả giặc ngoại xâm Việc phát triển

kinh tế, (bấy giờ chủ yếu là kinh tế nông

nghiệp), giải quyết các vấn đề an sinh xã hội

đòi hỏi phải c hú trọng vấn đề nước Chính vì

vậy, Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm đến

công tác thủy lợi Cả về lý luận lẫn thực tiễn,

chúng ta đều nhận thấy Người có những đóng

góp quan trọng cho công tác thủy lợi

nước nhà

2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

- Bài báo sử dụng phương pháp duy vật

biện c hứng và phương pháp duy vật lịch sử;

phương pháp hệ thống; phương pháp lôgíc và

lịch sử,v.v…

- Phương pháp tổng hợp, phân tíc h, khảo

cứu tài liệu

3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

3.1 Hồ Chí Minh đã đánh giá đúng vai

trò của thủy lợi và dành nhiều sự quan

tâm cho thủy lợi

Vấn đề thủy lợi chiếm vị trí rất quan trọng

trong tư tưởng của Người Nhiều lần Người

từng dặn, muốn sản xuất tốt, phải chú ý đến:

nhất nước, nhì phân, tam cần và tứ là cải tiến

kỹ thuật Trước hết phải chú ý tới nước là

đúng, vì xứ ta hầu như năm nào cũng bị hạn,

bị lụt, vì vậy chúng ta phải bắt buộc nước

phục vụ nông nghiệp [5] Ngay từ ngày đầu

thành lập Mặt trận Việt Minh, trong chương

trình Việt Minh có bẩy nhiệm vụ kinh tế quan trọng, Người đã đề ra nhiệm vụ “Mở mang dẫn thủy nhập điền, bồi đắp đê điều làm cho nông nghiệp phồn thịnh” [2]

Sau khi cách mạng tháng Tám thành công, trong muôn vàn khó khăn, chủ tịch Hồ Chí Minh và chính quyền cách mạng Việt Nam dân chủ cộng hoà mới thành lập đã dành vốn đầu tư, bắt tay ngay vào việc tổ chức động viên toàn dân nhằm chỉ đạo nhân dân nhanh chóng khắc phục hậu quả lũ lụt, khôi phục công trình thuỷ lợi

Chỉ một năm sau cách mạng tháng Tám,

hệ thống đê biển đã được đắp như Danh Giáo

ở Thái Bình, đê Bạch Long – Hà Bát ở Nam Định, đê Kim Sơn, đê Đáy ở Ninh Bình, kéo dài kênh Nam của hệ thống Bái Thượng, đê ngăn mặn ở Hà Tĩnh…, một số đập lớn bị lũ phá hoại (như đập Đáy) đã được khôi phục, con đường thủy có tên là Kênh nhà Lê để nói Bắc Bộ với Thanh Nghệ Tĩnh được nạo vét thông suốt nhằm phục vụ vận tải c ho kháng chiến, một số công trình thuỷ lợi mà thực dân Pháp bỏ dở được tiếp tục xây dựng [1] Trong những năm kháng chiến chống Pháp, công tác thuỷ lợi vẫn được duy trì và nổi lên như một công tác lớn của hậu phương Trong những năm xây dựng CNXH ở miền Bắc và kháng chiến chống Mỹ cứu nước, cùng với Trung ương Đảng, Bác vẫn rất quan tâm đến công tác thủy lợi và dành cho ngành sự quan tâm quý báu Thành quả to lớn mà các c ông trình thủy lợi mang lại không chỉ là ngô khoai lúa mà chính là lòng dân, thế dân Với Người, làm thủy lợi c ũng như công tác phòng bệnh Khi c hưa ốm, phải uống thuốc phòng bệnh thì hơn là đợi ốm rồi mới uống thuốc Bởi đê vỡ, ruộng mất, dân nghèo lo

Trang 2

đói, điền c hủ mất thóc mà thương gia cũng ít

phát tài

3.2 Tư tưởng về Nhà nước và Nhân dân

cùng làm công tác thuỷ lợi

Tư tưởng Hồ Chí Minh về thủy lợi c ó sự

kế thừa tư tưởng "thân dân" của ông cha

trong lịch sử dựng nước và giữ nước Trong

công tác thuỷ lợi không thể không "lấy dân

làm gốc"

Thủy lợi là lĩnh vực có tầm quan trọng bậc

nhất đối với sản xuất nông nghiệp và dân

sinh, liên quan tới việc quản lý và vận hành

nguồn tài nguyên nước Công tác thủy lợi là

công việc rất nặng nhọc, tiêu tốn nhiều tiền

của và sức lực mới có thể làm được Chính vì

vậy, trong tư tưởng của Người, đây không

phải là công việc của riêng ai Nhà nước và

nhân dân phải cùng làm thủy lợi

Ngay sau ngày đất nước độc lập, trong thư

gửi đồng bào trung du và hạ du để chỉ đạo

công tác phòng chống lũ lụt, Người c ăn dặn

phải c oi lũ lụt như giặc Chúng ta phải ra sức

ngăn giặc lụt cũng giống như chống giặc

ngoại xâm Chính phủ đã cố gắng săn sóc đê

điều nhưng như vậy cũng chưa đủ Toàn thể

đồng bào phải phải hăng hái giúp Chính phủ

trong công việc hộ đê cũng như đang giúp

Chính phủ trong công việc kháng chiến

Trong công việc thủy lợi thì với những

công trình thủy lợi lớn, Nhà nước bỏ tiền,

nhân dân góp sức Với những công trình vừa

thì Nhà nước và nhân dân cùng làm Còn với

những công trình nhỏ thì do nhân dân làm

Có như vậy thì đời sống của đồng bào được

cải thiện nhanh chóng [7]

Hồ Chí Minh luôn nhấn mạnh phải dựa

vào nhân dân Trong thư gửi đồng bào huyện

Quỳnh Côi (Thái Bình) sau khi huyện đắp

xong bốn con đê năm 1949, Người viết: “Đưa

tiền c ủa dân và sức c ủa dân để làm việc ích

lợi cho dân, thì bao giờ dân cũng hăng hái,

việc cũng thành công Việc gì dù to lớn tốn

kém mấy, dân đồng sức, đồng lòng thì cũng

làm được” [3]

Dân không chỉ góp công, góp sức, dân còn

góp tiền của để làm công trình thủy lợi Người

chỉ rõ, trong nông nghiệp c ũng đang làm các công trình thủy nông Muốn xây dựng phải c ó tiền Tiền ở nhân dân tức là ở nông dân và công thương Phải thu thuế kịp thời, gọn, tốt Không bột không gột lên hồ Tiền c ủa nhân dân trở lại làm lợi c ho nhân dân

Nhưng làm thế nào để dân hiểu và ủng hộ Nhà nước?

Câu trả lời là phải làm tốt công tác tuyên truyền Phải ra sức giáo dục, tuyên truyền, giải thích cho mọi người hiểu thật rõ phát triển thủy nông sẽ đưa lại cho sẽ đưa lại cho họ những lợi ích gì Đây thậm chí còn được c oi làm điểm mấu chốt để làm tốt công tác thủy lợi “Điểm mấu chốt là lãnh đạo tư tưởng, làm cho cán bộ và nhân dân thông suốt đường lối, phương châm công tác thủy lợi mới Nước là khâu quan trọng bậc nhất” [6]

3.3 Tư tưởng về công tác cán bộ thủy lợi Trong lần nói chuyện tại công trường thủy lợi Bắc Hưng Hải ngày 20-9-1958, người căn dặn: “Cán bộ lãnh đạo và cán bộ các ngành,

tư tưởng phải thông, phải thật thông Phải c ó quyết tâm khắc phục khó khăn làm tròn nhiệm vụ Phải đồng cam cộng khổ với nhân dân Phải khuyến khích và giúp đỡ nhân dân phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, nâng cao năng suất Phải khéo phối hợp công trình riêng ở địa phương và công trình chung ở công trường Công trình chung là chính Đồng thời phải chú ý đến vụ mùa và vụ chiêm Cuối cùng, mọi người phải đoàn kết chặt chẽ Đoàn kết giữa cán bộ với c án bộ, giữa cán bộ với dân công, giữa dân công với dân công, giữa cán bộ và dân công với đồng bào địa phương Đoàn kết là lực lượng.” [5] Đối với c án bộ làm công tác thủy lợi, cần phải khắc phục những khuyết điểm lớn như thiếu quyết tâm, thiếu tích cực, thiếu đoàn kết, thiếu tin tưởng vào lực lượng to lớn c ủa quần chúng Chưa biết biến quyết tâm của Đảng và Chính phủ thành quyết tâm c ủa cán

bộ và nhân dân Một khuyết điểm lớn nữa là bệnh c hủ quan và quan liêu Người từng c hỉ

rõ đắp đê, giữ đê là việc rất quan hệ đến tính mệnh, tài sản của nhân dân nhưng trái với

Trang 3

tinh thần đó thì một số cán bộ còn mắc bệnh

quan liêu: Làm kế hoạch không cẩn thận,

việc kiểm tra không chu đáo [4]

Do đó, Người căn dặn c án bộ phải thông

suốt, phải nâng cao tinh thần trách nhiệm,

phải có kế hoạch cụ thể, phải đi sát quần

chúng, phải kết hợp công việc giữ đê phòng

lụt với c ác công tác chính như cải cách ruộng

đất, c hống úng thủy, làm mùa

Người cán bộ nói phải đi đôi với làm và

Người đã thực hiện đúng nguyên tắc đó

Người tham dự các cuộc họp của Trung

ương Đảng, của Hội đồng chính phủ bàn về

thuỷ lợi Người còn tham dự và huấn thị tại

nhiều hội nghị của ngành Thuỷ lợi và của

nhiều địa phương bàn về công tác thuỷ lợi

Hội nghị thuỷ lợi toàn miền Bắc (Bắc Ninh)

(14-9-1959)

Sinh thời, Người dành nhiều thời gian đi

thăm đê, kè động viên cán bộ và đồng bào

giữ đê, phòng lụt: thăm kè Cổ đô (Hà Tây),

thăm công nhân đào cống Xuân Quan, sông

Đình Dù và mương Gia Thuận (hệ thống Bắc

Hưng Hải), đến Bát Tràng thăm bộ đội, dân

công đào kênh dù đó là ngày đông mưa giá

rét hay ngày nắng chói chang, tham gia tát

nước chống hạn, chống úng với bà con nông

dân và cán bộ các địa phương: tát nước

chống hạn với nông dân Hà Tây, đích thân đi

kiểm tra chống úng trong vùng Bắc Hưng

Hải, Người từng đi guồng nước chống úng

với nhân dân ở Hải Hưng, cùng đạp guồng

nước chống úng với đồng bào xã Hiệp Lục

(huyện Ninh Giang)

Nhiều công trường đào sông, đắp đập, hộ

đê chống lụt từng in vết chân Người Mỗi

công trường được Bác về thăm như được tiếp

thêm sức mạnh

Với sự quan tâm sâu sắc c ủa Người và cả

Chính phủ, công tác thủy lợi đã đạt được

những thành tựu quan trọng

Hưởng ứng lời kêu gọi của chủ tịch Hồ

Chí Minh "Cuốc cày là vũ khí, nhà nông là

chiến sĩ", ngay sau ngày miền Bắc giải

phóng, phong trào nhân dân làm thuỷ lợi

được tổ chức mạnh mẽ nhằm khôi phục và

khai thác những hệ thống công trình lớn để

phục vụ tưới tiêu như đập Bái Thượng sông Chu Ngoài ra khắp nơi đều đẩy mạnh c ông tác thuỷ lợi nhỏ, mở rộng diện tích được tưới

và đẩy mạnh khai hoang lấn biển Tính đến mùa vụ năm 1955, tất cả các c ông trình bị Pháp phá hỏng đã được khôi phục từ năng lực chỉ còn 26.200 ha đã tưới được 202.374

ha vụ mùa và 171.803 ha vụ chiêm

Từ năm 1966-1971, lũ sông Hồng liên tiếp lên cao trên 12 m (Hà Nội) Trong tình hình

đê điều liên tiếp nhiều năm bị ném bom, nhưng nhờ sự quan tâm của Đảng, chính phủ

và của Bác Hồ lúc sinh thời, nhờ sự đóng góp công sức của toàn dân trong công tác phòng chống lụt, nên đã giữ vững được đê điều, ngoại trừ lũ năm 1971 lớn nhất trong lịch sử

4 KẾT LUẬN

Kế thừa tư tưởng Hồ Chí Minh về thủy lợi, Đảng và Nhà nước ta cần tiếp tục c oi trọng công tác thủy lợi trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Trong công tác thủy lợi, cần biết phát huy vai trò của nhân dân, làm tốt công tác tuyên truyền

để toàn dân hiểu về vai trò của thủy lợi và đặc biệt là cần quan tâm nhiều hơn tới c ông tác cán bộ thủy lợi bởi cán bộ là mấu chốt của mọi thành công

5 TÀI LIỆU THAM KHẢO [1] Phan Khánh (chủ biên), 2014, Lịch sử thủy lợi Việt Nam, NXB Thời đại

[2] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Tập 3, NXB Chính

trị quốc gia, Hà Nội, 2011, tr.630

[3] Hồ Chí Minh: Toàn tập, tập 6, NXB Chính

Định dạng
Số trang	3
Dung lượng	140,82 KB