Cơ sở lý luận quan trọng nhất đối với quá trình hình thành tư tưởng HồChí Minh về đại đoàn kết dân tộc là những quan điểm cơ bản của chủ nghĩaMác – Lênin: cách mạng là sự nghiệp của quần
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠOTRƯỜNG ĐAỊ HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
BÀI TẬP LỚNMÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
ĐỀ TÀI : TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠI ĐOÀN KẾT TOÀN DÂN
TỘC VÀ ĐOÀN KẾT QUỐC TẾ
Sinh viên : Trịnh Thùy Trang
MSV : 11195434Lớp : Quản Trị Doanh Nghiệp CLC61
-Hà Nội -27/11/2020
Trang 2bị xâm lăng thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh
mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự hiểm nguy, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bánnước và lũ cướp nước” Hơn nữa còn phải phát huy truyền thống đó trong giaiđoạn cách mạng mới của dân tộc: “phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức,lãnh đạo, làm cho tinh thần yêu nước của tất cả mọi người đều được thực hànhvào công việc yêu nước, công việc kháng chiến”
- Sự tổng hợp phong trào cách mạng Việt Nam và phong trào giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa.
Phong trào yêu nước Việt Nam đã diễn ra rất mạnh mẽ từ khi thực dânPháp xâm lược nước ta Từ các phong trào Cần Vương, Văn Thân, Yên Thếcuối thế kỷ XIX, đến các phong trào Đông Du, Duy Tân, chống thuế đầu thế kỷ
XX, các thế hệ yêu nước người Việt Nam đã nối tiếp nhau vùng dậy chốngngoại xâm, nhưng đều thất bại Đây chính là điểm xuất phát để Hồ Chí Minh
Trang 3xác định: Tôi muốn đi ra ngoài, xem nước Pháp và các nước khác Sau khi xem
họ làm như thế nào, tôi sẽ trở về giúp đồng bào chúng ta
- Những quan điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin.
Cơ sở lý luận quan trọng nhất đối với quá trình hình thành tư tưởng HồChí Minh về đại đoàn kết dân tộc là những quan điểm cơ bản của chủ nghĩaMác – Lênin: cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, nhân dân là người sángtạo ra lịch sử, giai cấp vô sản lãnh đạo cách mạng phải trở thành dân tộc, liênminh công nông là cơ sở để xây dựng lực lượng to lớn của cách mạng, đoàn kếtdân tộc phải gắn với đoàn kết quốc tế, “ Vô sản tất cả các nước, đoàn kết lại”,
“Vô sản tất cả các nước và các dân tộc bị áp bức, đoàn kết lại”,
1.2 Vai trò Đại đoàn kết dân tộc
a Đại đoàn kết toàn dân tộc và vấn đề có ý nghĩa chiến lược quyết định thành công Cách mạng
Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, đại đoàn kết toàn dân tộc không phải làsách lược hay thủ đoạn chính trị mà là chiến lược lâu dài, nhất quán của cáchmạng Việt Nam Người nói rõ: "Sử dạy cho ta bài học này: Lúc nào dân ta đoànkết muôn người như một thì nước ta độc lập, tự do Trái lại lúc nào dân ta khôngđoàn kết thì bị nước ngoài xâm lấn" Đây là vấn đề mang tính sống còn của dântộc Việt Nam nên chiến lược này được duy trì cả trong cách mạng dân tộc dânchủ nhân dân và cách mạng xã hội chủ nghĩa Trong mỗi giai đoạn cách mạng,trước những yêu cầu và nhiệm vụ khác nhau, chính sách và phương pháp tậphợp đại đoàn kết có thể và cần thiết phải điều chỉnh cho phù hợp với từng đốitượng khác nhau song không bao giờ được thay đổi chủ trương đại đoàn kếttoàn dân tộc, vì đó là nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng
Từ thực tiễn xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc, Hồ Chí Minh đã kháiquát thành nhiều luận điểm mang tính chân lý về vai trò và sức mạnh của khốiđại đoàn kết dân tộc: “ Đoàn kết là sức mạnh của chúng ta “ “ Đoàn kết là một
Trang 4lực lượng vô địch của chúng ta để khắc phục khó khăn , giành thắng lợi” “Đoàn kết là sức mạnh , đoàn kết là thắng lợi”, “ Đoàn kết là sức mạnh, là thenchốt của thành công “, “ Bây giờ còn một điều quan trọng cũng là điểm mẹ.Điểm này mà thực hiện tốt thì đẻ ra con cháu đều tốt: Đó là đoàn kết “ Người
đã đi đến kết luận:
“ Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết
Thành công, thành công, đại thành công”
Theo Hồ Chí Minh, muốn đưa cách mạng đến thành công phải có lựclượng cách mạng đủ mạnh để chiến thắng kẻ thù và xây dựng thành công xã hộimới; muốn có lực lượng cách mạng mạnh phải thực hiện đại đoàn kết, quy tụmọi lực lượng cách mạng thành một khối vững chắc Do đó, tư tưởng đại đoànkết dân tộc của Hồ Chí Minh trở thành vấn đề có ý nghĩa chiến lược, nó là một
tư tưởng cơ bản, nhất quán và xuyên suốt tiến trình cách mạng Việt Nam Đó làchiến lược tập hợp mọi lực lượng có thể tập hợp được, nhầm hình thành sứcmạnh to lớn của toàn dân tộc trong cuộc đấu tranh chống kẻ thù Tiếp đó, đạiđoàn kết dân tộc còn là vấn đề sống còn của cách mạng Tuy nhiên trong từngthời kì, từng giai đoạn cách mạng, có thể và cần thiết phải điều chỉnh chính sách
và phương pháp tập hợp cho phù hợp với những đối tượng khác nhau
Hồ Chí Minh luôn nhắc nhở cán bộ, đảng viên phải thấm nhuần quanđiểm coi sức mạnh của cách mạng là sức mạnh của nhân dân Đồng thời, Ngườilưu ý rằng, nhân dân bao gồm nhiều lứa tuổi, nghề nghiệp, nhiều tầng lớp, giaicấp, nhiều dân tộc, tôn giáo, do đó phải đoàn kết nhân dân trong Mặt trận dântộc thống nhất Muốn vậy, Người yêu cầu Đảng, Nhà nước phải có chủ trương,chính sách đúng đắn, phù hợp với các giai cấp, tầng lớp, trên cơ sở lấy lợi íchchung của Tổ quốc và những quyền lợi cơ bản của nhân dân lao động làm “mẫu
số chung” cho sự đoàn kết
b Đại đoàn kết toàn dân tộc là một mục tiêu, nhiệm vụ hàng đầu của Cách mạng Việt Nam
Trang 5Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, yêu nước – nhân nghĩa – đoàn kết là sứcmạnh, là mạch nguồn của mọi thắng lợi Do đó, đại đoàn kết dân tộc phải đượcxác định là mục tiêu, nhiệm vụ hàng đầu của Đảng, phải được quán triệt trongtất cả mọi lĩnh vực, từ đường lối, chủ trương, chính sách tới hoạt động thực tiễncủa Đảng Trong Lời kết thúc buổi ra mắt của Đảng Lao động Việt Nam này 3 -
3 - 1951, Hồ Chí Minh đã thay mặt Đảng tuyên bố trước toàn thể dân tộc: “Mụcđích của Đảng Lao động Việt Nam có thể gôm trong 8 chữ là: Đoàn kết toàndân, phụng sự tổ quốc” Để thực hiện mục tiêu này, Người thường xuyên nhắcnhở cán bộ, đảng viên phải thấm nhuần quan điểm quần chúng, phải gần gũiquần chúng, lắng nghe quần chúng; vận động, tổ chức và giáo dục quần chúng,coi sức mạnh của cách mạng là ở nơi quần chúng; phải thấm nhuần lời dạy: “Dễtrăm lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong”
Đại đoàn kết dân tộc là nhiệm vụ hàng đầu của Đảng, đồng thời cũng lànhiệm vụ hàng đầu của mọi giai đoạn cách mạng Nhấn mạnh vấn đề này lànhấn mạnh tới vai trò của thực lực cách mạng Bởi vì, cách mạng muốn thànhcông nếu chỉ có đường lối đúng thì chưa đủ, mà trên cơ sở của đường lối đúng,Đảng phải cụ thể hóa thành những mục tiêu, nhiệm vụ và phương pháp cáchmạng phù hợp với từng giai đoạn lịch sử để lôi kéo, tập hợp quần chúng, tạothực lục cho cách mạng Thực lực đó chính là khối đại đoàn kết dân tộc Năm
1963, khi nói chuyện với cán bộ tuyên truyền và huấn luyện miền núi về cáchmạng xã hội chủ nghĩa, Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Trước cách mạng Tháng Tám vàtrong kháng chiến, thì nhiệm vụ tuyên huấn là làm cho đồng bào các dân tộchiểu được mấy việc: Một là đoàn kết Hai là làm cách mạng hay kháng chiến đểđòi độc lập Chỉ đơn giản thế thôi Bây giờ, mục đích của tuyên truyền, huấnluyện là: Một là đoàn kết Hai là xâu dựng chủ nghĩa xã hội Ba là đấu tranhthống nhất nước nhà”
Hồ Chí Minh còn chỉ ra rằng, đại đoàn kết dân tộc không phải chỉ là mụctiêu của Đảng, mà còn là nhiệm vụ hàng đầu của cả dân tộc Bởi vì, cách mạng
là sự nghiệp của quần chúng, phải do quần chúng, vì quần chúng Từ trongphong trào đấu tranh để tự giải phóng và xây dựng xã hội mới tốt đẹp, quầnchúng nảy sinh nhu cầu đoàn kết và sự hợp tác Đảng cộng sản có sứ mệnh thức
Trang 6tỉnh, tập hợp, hướng dẫn quần chúng, chuyển những nhu cầu, những đòi hỏikhách quan, tự phát của quần chúng thành những đòi hỏi tự giác, thành hiệnthực có tổ chức trong khối đại đoàn kết, tạo thành sức mạnh tổng hợp trongcuộc đấu tranh vì độc lập cho dân tộc, tự do cho nhân dân và hạnh phúc cho conngười.
2 Lực lượng của khối Đại đoàn kết dân tộc.
a Chủ thể của khối Đại đoàn kết dân tộc
Theo quan điểm Hồ Chí Minh bao gồm: toàn thể nhân dân, tất cả ngườiViệt Nam yêu nước ở các giai cấp, các tầng lớp trong xã hội, các ngành cácgiới, các lứa tuổi, các dân tộc, đồng bào các tôn giáo, các đảng phái Nói cáchkhác, khối đại đoàn kết toàn dân tộc bao gồm “Bất kỳ ai mà thật thà tán thànhhòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ” “ Nhân dân”: vừa là con người ViệtNam cụ thể, vừa là tập hợp đông đảo quần chúng nhân dân và cả hai đều là chủthể của khối đại đoàn kết dân tộc “Đại đoàn kết”: nghĩa là phải tập hợp, đoànkết được tất cả mọi người nhân dân vào một khối thống nhất, không phân biệtdân tộc, giai cấp, tầng lớp, đảng phái, tôn giáo, lứa tuổi, giới tính, nghề nghiệp,
ở trong nước hay ngoài nước cùng hướng vào mục tiêu chung “ ai có tài, cóđức, có sức, có lòng phụng sự Tổ quốc và phục vụ nhân dân thì ta đoàn kết vớihọ” Trong đó, “ta” là chủ thể, vừa là Đảng Cộng sản Việt Nam nói riêng, vừa làmọi người dân Việt Nam nói chung
Theo tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc là một bộ phận quantrọng hợp thành trong hệ thống tư tưởng của Người về những vấn đề cơ bản củacách mạng Việt Nam Nghiên cứu toàn bộ di cảo của Người có thể nhận thấycụm từ “đoàn kết” được Người nhắc tới hơn hai ngàn lần và cụm từ “đại đoànkết” được Người nhắc tới hơn tám mươi lần, điều đó nói lên sự quan tâm đốivới vấn đề đoàn kết ở mọi điều kiện, mọi hoàn cảnh của lịch sử, đồng thời tỏ rõtầm chiến lược tư tưởng đoàn kết của Người Tư tưởng về đại đoàn kết tiếp tụcđược Hồ Chí Minh cụ thể hóa hơn trong các cụm từ như: “đại đoàn kết toàndân”, “đoàn kết toàn dân”, “đoàn kết dân tộc”, “toàn dân tộc ta đoàn kết” Tuy
Trang 7cách diễn đạt có thể khác nhau, nhưng nội hàm của các khái niệm trên đềuthống nhất khi khẳng định lực lượng của khối đại đoàn kết là của toàn thể nhândân Việt Nam.
Trong quá trình xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc, phải đứng vững trênlập trường giai cấp công nhân, giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa giai cấp, dântộc để tập hợp lực lượng, không bỏ sót lục lượng nào, miễn là họ có lòng trungthành và sẵn sáng phục vụ Tổ Quốc, không phản bội lại quyền lợi của nhân dân
Tư tưởng của Người đã định hướng cho việc xây dựng khối đại đoàn kết dân tộctrong suốt tiến trình Cách mạng Việt Nam, từ cách mạng dân tộc dân chủ nhândân đến cách mạng xã hội chủ nghĩa
Theo HCM, để thực hiện đại đoàn kết dân tộc, trước hết phải tin vào dân,dựa vào dân, vì lợi ích của nhân dân để phát động các phong trào thi đua yêunước theo yêu cầu cách mạng trong từng thời kỳ khác nhau, thời kỳ khángchiến, hòa bình, trong sản xuất, chiến đấu, xây dựng đất nước Sức mạnh củađại đoàn kết là ở nhân dân Bác Hồ nói: “Trong bầu trời không gì quý bằngnhân dân Trong thế giới không gì mạnh bằng lực lượng đoàn kết của nhândân”.“Dân chúng đồng lòng, việc gì cũng làm được Dân chúng không ủng hộ,việc gì cũng không làm nên”; “nước lấy dân làm gốc”; “Gốc có vững,cây mớibền Xây lầu thắng lợi trên nền Nhân dân”.“Dễ mười lần không dân cũng chịu,khó trăm lần dân liệu cũng xong”.Vì vậy, cần thực hiện đoàn kết lâu dài, rộngrãi, chặt chẽ, tự giác, có tổ chức, có lãnh đạo Cần phải vận động nhân dân, giácngộ để dân tự nguyện tham gia Mặt trận dân tộc thống nhất dưới sự lãnh đạocủa Đảng Hồ Chí Minh cho rằng: “đoàn kết là một chính sách dân tộc, khôngphải là một thủ đoạn chính trị Ta đoàn kết để đấu tranh cho thống nhất và độclập của Tổ quốc, ta còn phải đoàn kết để xây dựng nước nhà” Người đã tổngkết: Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết Thành công, thành công, đại thành công
b Nền tảng của khối Đại đoàn kết dân tộc
Lực lượng làm nền tảng cho khối đại đoàn kết toàn dân tộc là công nhân,nông dân, trí thức Hồ Chí Minh chỉ ra lực lượng của khối đại đoàn kết dân tộc
Trang 8là toàn dân trong đó lấy liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân
và đội ngũ trí thức làm nền tảng Tư tưởng đại đoàn kết dân tộc của Người làđoàn kết tất cả các tầng lớp nhân dân, các giai cấp, các chính đảng, đoàn thể,các dân tộc, tôn giáo, kể cả những người trước đây lầm đường lạc lối nhưng đãbiết hối cải, quay về với chính nghĩa của dân tộc Đoàn kết trong tư tưởng củaNgười là đoàn kết rộng rãi, mở rộng và tranh thủ tất cả những lực lượng và bộphận có thể tranh thủ Nguyên tắc đoàn kết rộng rãi được dựa trên điểm tươngđồng là: “Bất kỳ ai mà thật thà tán thành hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ,thì dù những người đó trước đây chống chúng ta, bây giờ chúng ta cũng thật thàđoàn kết với họ” “Ai có tài, có sức, có đức, có lòng phụng sự Tổ quốc và phục
vụ nhân dân thì ta đoàn kết với họ”
Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, đại đoàn kết dân tộc phải trên cơ sở lấy lợiích tối cao của dân tộc và quyền lợi cơ bản của nhân dân lao động làm nền tảng,kết hợp hài hoà lợi ích cá nhân và lợi ích tập thể, bộ phận và toàn cục, giai cấp
và dân tộc, quốc gia và quốc tế Nền tảng của khối đại đoàn kết dân tộc tiếp tụcđược khẳng định: “Đại đoàn kết tức là trước hết phải đoàn kết đại đa số nhândân, mà đại đa số nhân dân ta là công nhân, nông dân và các tầng lớp nhân dânlao động khác”, và sau này Người bổ sung thêm nền tảng của khối đại đoàn kếtdân tộc là liên minh giữa công nhân, nông dân với trí thức: “Trong sự nghiệpcách mạng, trong sự nghiệp xây dựng xã hội chủ nghĩa, lao động trí óc có mộtvai trò quan trọng và vẻ vang; và công, nông, trí cần phải đoàn kết chặt chẽthành một khối”
Như vậy, trong tư tưởng Hồ Chí Minh luôn có sự kết hợp hài hòa, quyệnchặt và nhất quán giữa yếu tố dân tộc và yếu tố giai cấp Đoàn kết dân tộc trên
cơ sở lấy liên minh công nông làm gốc, không một lúc nào quên đi lợi ích giaicấp song Người cũng có một tư duy vượt trước khi khẳng định chủ nghĩa dântộc là một động lực lớn của cách mạng Việt Nam Hạt nhân của khối đại đoànkết toàn dân tộc là sự đoàn kết và thống nhất trong Đảng
Người định nghĩa về khái niệm đại đoàn kết: “Đại đoàn kết tức là trước hết phảiđoàn kết đại đa số nhân dân, mà đại đa số nhân dân là công nhân, nông dân vàcác tầng lớp nhân dân lao động khác
Trang 9Như vậy, đại đoàn kết dân tộc theo tư tưởng Hồ Chí Minh là đại đoàn kếtcác dân tộc, tôn giáo, giai cấp, mọi giới, mọi lứa tuổi, mọi vùng của đất nước,đoàn kết mọi thành viên trong đại gia đình dân tộc Việt Nam dù sống trongnước hay định cư ở nước ngoài thành một khối vững chắc trên cơ sở thống nhất
về mục tiêu chung và những lợi ích căn bản Đại đoàn kết dân tộc trong tưtưởng của Hồ Chí Minh không chỉ đơn giản là phương pháp tổ chức, tập hợplực lượng, mà cao hơn là một bộ phận hữu cơ, một tư tưởng xuyên suốt trongđường lối chiến lược cách mạng, Người khẳng định: “Đoàn kết là một chínhsách dân tộc, không phải là một thủ đoạn chính trị” Có thể nói đoàn kết dân tộcvừa là điều kiện tiên quyết, sống còn đối với sự nghiệp cách mạng, đồng thời làtôn chỉ, mục đích, là nhiệm vụ hàng đầu mà sự nghiệp cách mạng cần hướng vàđạt tới
3 Điều kiện để xây dựng khối Đại đoàn kết dân tộc
Để xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân phải kế thừa truyền thống yêunước – nhân nghĩa – đoàn kết của dân tộc Truyền thống này được hình thành,củng cố và phát triển trong suốt quá trình dựng nước và giữ nước trong hàngnghìn năm của dân tộc, trở thành giá trị bền vững, thấm sâu vào tư tưởng, tìnhcảm, tâm hồn của mỗi con người Việt Nam, được lưu truyền qua các thế hệ từthời các vua Hùng dựng nước tới Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi,Quang Trung Truyền thống đó là cội nguồn sức mạnh vô địch để cả dân tộcchiến đấu và chiến thắng mọi thiên tai, địch họa, làm cho đất nước được trườngtồn, bản sắc dân tộc được giữ vững
Phải có lòng khoan dung, độ lượng với con người Hồ Chí Minh chỉ rõ,trong mỗi cá nhân cũng như trong mỗi cộng đồng có những ưu điểm, khuyếtđiểm, mặt tốt, mặt xấu cho nên, vì lợi ích của cách mạng, cần phải có lòngkhoan dung, độ lượng, trân trọng cái phần thiện dù nhỏ nhất ở mỗi con ngườimới có thể tập hợp, quy tụ rộng rãi mọi lực lượng Người viết: “sông to, biểrộng thì bao nhiêu nước cũng chứa được, vì độ lượng của nó rộng và sâu Cáichén nhỏ, cái đĩa cạn, thì một chút nước đầy tràn, vì độ lượng của nó hẹp, nhỏ
Trang 10Người mà tự kiêu, tự mãn, cũng giống như cái chén, cái đĩa cạn” Người đã lấyhình tượng năm ngón tay có ngón ngắn ngón dài nhưng cả năm ngón đều thuộc
về một bàn tay, để nói lên sự cần thiết phải thực hiện đại đoàn kết Người chorằng: “Trong mấy triệu người, cũng có người thế này, thế khác, nhưng thế nàyhay thế khác đều dòng dõi của tổ tiên ta Vậy nên ta phải khoan hồng, đại độ
Lòng khoan dung, độ lượng ở Hồ Chí Minh không phải là một sách lượcnhất thời, một thủ đoàn chính trị mà là sự tiếp nối và phát triển truyền thốngnhân ái, bao dung của dân tộc, từ chính mục tiêu của cuộc cách mạng mà Ngườisuốt đời đeo đuổi Đó là một tư tưởng nhất quán, được thể hiện trong đường lối,chính sách của Đảng đối với những người làm việc dưới chế độ cũ và nhữngngười nhất thời lầm lạc biết hối cải Người tuyên bố: “Bất kỳ ai mà thật thà tánthành hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ thì dù những người đó trước đâychống chúng ta, bây giờ chúng ta cũng thật thà đoàn kết với họ” Người tha thiếtkêu gọi tất cả những ai có lòng yêu nước, không phân biệt tầng lớp, tín ngưỡng,chính kiến và trước đây đã từng đứng về phe nào, hãy cùng đoàn kết vì nước, vìdân
Để thực hành đoàn kết rộng rãi cần có niềm tin vào nhân dân Với HồChí Minh, yêu dân, tin dân, dựa vào dân, ssống, đấu tranh vì hạnh phúc củanhân dân là nguyên tắc tối cao Nguyên tắc này vừa là sự nối tiếp truyền thốngdân tộc “nước lấy dân làm gốc”, “chở thuyền và làm lật thuyền cũng là dân”,đồng thời là sự quán triệt sâu sắc nguyên lý Macxit “cách mạng là sự nghiệp củaquần chúng” Theo Người, DÂN là chỗ dựa vững chắc của Đảng, là nguồn sứcmạnh vô tận và vô địch của khối đại đoàn kết, quyết định thắng lợi của cáchmạng, là nền, gốc và chủ thể của mặt trận Trong bài nói chuyện tại Hội nghị đạibiểu mặt trận Liên Việt toàn quốc, tháng 1 – 1955, Người chỉ rõ: “Đại đoàn kếttức là trước hết phải đoàn kết đại đa số nhân dân, mà đại đa số nhân dân ta làcông nhân và nông dân và các tầng lớp nhân dân lao động khác Đó là nền, gốccủa đại đoàn kết Nó cũng như cái nền của nhà, gốc của cây Nhưng đã có nềnvững, gốc tốt, còn phải đoàn kết các tầng lớp nhân dân khác
4 Hình thức tổ chức của khối Đại đoàn kết dân tộc
Trang 11a Mặt trận dân tộc thống nhất
Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, đại đoàn kết dân tộc không thể chỉ dừng lại
ở quan niệm, ở những lời kêu gọi, những lời hiệu triệu mà phải trở thành mộtchiến lược cách mạng, phải trở thành khẩu hiệu hành động của toàn Đảng, toàndân tộc Nó phải biến thành sức mạnh vật chất, trở thành lực lượng vật chất có
tổ chức Tổ chức đó chính là mặt trận dân tộc thống nhất
Toàn dân tộc chỉ trở thành lực lượng to lớn, có sức mạnh vô địch trong đấutranh bảo vệ và xây dựng Tổ quốc khi được tập hợp, tổ chức lại thành một khốivững chắc, được giác ngộ về mục tiêu chiến đấu chung và hoạt động theo mộtđường lối chính trị đúng đắn Nếu không được như vậy, thì quần chúng nhândân dù có đông tới hàng triệu, hàng trăm triệu con người cũng chỉ là một sốđông không có sức mạnh
Thất bại của các tổ chức yêu nước và giải phóng dân tộc ở Việt Namtrước khi Đảng ta ra đời đã chứng minh rất rõ điều này Về một phương diệnnào đó, có thể khẳng định rằng, quá trình tìm đường cứu nước của Hồ Chí Minhcũng là quá trình tìm kiếm mô hình và cách thức tổ chức quần chúng nhân dân,nhằm tạo sức mạnh cho quần chúng trong cuộc đấu tranh để tự giải phóng mình
và giải phóng xã hội Chính vì vậy, ngay sau khi tìm thấy con đường cứu nước,
Hồ Chí Minh đã rất chú ý đưa quần chúng nhân dân vào những tổ chức yêunước phù hợp với từng giai cấp, từng ngành nghề, từng giới, từng lứa tuổi, từngtôn giáo, phù hợp với từng giai đoạn của cách mạng Đó có thể là các hội ái hữuhay tương trợ, công hội hay nông hội, đoàn thanh niên hay hội phụ nữ, đội thiếuniên nhi đồng hay hội phụ lão, hội Phật giáo cứu quốc, Công giáo yêu nước haynhững nghiệp đoàn Trong đó, bao trùm nhất là mặt trận dân tộc thống nhất
Mặt trận dân tộc thống nhất là nơi quy tụ mọi tổ chức và cá nhân yêunước, nơi tập hợp mọi con dân nước Việt, không chỉ ở trong nước mà con baogồm cả những người Việt Nam định cư ở nước ngoài, dù ở bất cứ phương trờinào, nếu tấm lòng vẫn hướng về quê hương đất nước, về Tổ quốc Việt Nam, đềuđược coi là thành viên của mặt trận Tùy theo từng thời kỳ, căn cứ vào yêu cầu
Trang 12và nhiệm vụ cách mạng, cương lĩnh và điều lệ của mặt trận dân tộc thống nhất
có thể có những nét khác nhau, tên gọi của mặt trận dân tộc thống nhất theo đó,cũng có thể khác nhau: Hội phản đế đồng minh (1930), Mặt trận Dân chủ(1936), Mặt trận nhân dân phản đế(ì 939), Mặt trận Việt Minh ( 1941 ), Mặt trậnLiên Việt (1946), Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam (1960), Mặttrận Tổ Quốc Việt Nam (1955.1976) Song thực chất chỉ là một, đó là tổ chứcchính trị - xã hội rộng lớn của nhân dân Việt Nam, nơi quy tụ, tập hợp đông đảocác giai cấp, tầng lớp, dân tộc, tôn giáo, đảng phái, các tổ chức và cá nhân yêunước ở trong và ngoài nước, phấn đấu vì mục tiêu chung là độc lập dân tộc,thống nhất của Tổ quốc, tự do và hạnh phúc của nhân dân
b Nguyên tắc xây dựng và hoạt động của mặt trận thống nhất
Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là cơ sở chính trị của chính quyền nhân dân;đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân; tập hợp,phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, thực hiện dân chủ, tăng cườngđồng thuận xã hội; giám sát, phản biện xã hội; tham gia xây dựng Đảng, Nhànước, hoạt động đối ngoại nhân dân góp phần xây dựng và bảo vệ Tổquốc.Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, Mặt trận dân tộc thống nhất cần được xâydựng và hoạt động trên cơ sở các nguyên tắc:
Một là, phải được xây dựng trên nền tảng liên minh công nhân – nông
dân– trí thức và đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng Mặt trận là một khối đoàn kếtchặt chẽ, có tổ chức trên nền tảng khối liên minh giữa giai cấp công nhân, nôngdân, đội ngũ trí thức dưới sự lãnh đạo của Đảng Đây là nguyêntắc cốt lõi trongchiến lược đại đoàn kết toàn dân tộc của Hồ Chí Minh, trên cơ sở đó để mởrộng Mặt trận, làm cho Mặt trận thực sự quy tụ được cả dân tộc
Hai là, phải xuất phát từ mục tiêu vì nước vì dân.
Ba là, phải hoạt động theo nguyên tắc hiệp thương dân chủ.
5 Phương thức xây dựng khối Đại đoàn kết dân tộc