Bài giảng Chuyên đề công nghệ XML và ứng dụng: Phần 2 - Trường ĐH Công nghiệp Quảng Ninh

Phần 2 của bài giảng Chuyên đề công nghệ XML và ứng dụng tiếp tục cung cấp cho học viên những nội dung về: lược đồ XML; khai báo phần tử trong XML Schema; DOM và xử lý XML với JavaScript; phân tích nội dung và kiểu dữ liệu của nút; phân tích trực tiếp toàn bộ dữ liệu XML;... Mời các bạn cùng tham khảo!

Chương 5 LƯỢC ĐỒ XML

 Mục tiêu học tập: Sau khi học xong chương này người học sẽ:

- Hiểu được lược đồ XML là gì, lược đồ theo chuẩn W3C

- Định nghĩa được kiểu dữ liệu cho các phần tử trong lược đồ (kiểu đơn giản

và kiểu phức hợp)

- Ứng dụng được lược đồ vào tài liệu XML

Tóm tắt chương

Để tài liệu XML của chúng ta hợp lệ, chúng ta phải định nghĩa kiểu tư liệu cho

các phần tử Chúng ta có thể sử dụng khai báo DTD cho mục đích này, tuy nhiên DTD

không phải là cách duy nhất Định nghĩa kiểu tư liệu còn có thể dựa vào lược đồ

(schema) Chương này chúng ta sẽ tìm hiểu khái niệm và cách sử dụng lược đồ để khai

báo kiểu tư liệu cho các phần tử thay cho định nghĩa DTD

5.1 Tại sao chúng ta nên dùng XML Schema?

Xuất phát từ những hạn chế của DTD như: DTD sử dụng cú pháp khác so với

cú pháp dùng trong trang XML làm cho người dùng phải nhớ nhiều cú pháp; DTD chỉ

hỗ trợ được 10 kiểu dữ liệu Ngoài ra DTD còn hạn chế về khả năng định nghĩa các

ràng buộc dữ liệu

- XML Schema sử dụng cùng cú pháp với trang XML làm cho người dùng dễ

nhớ ngoài ra nó còn hỗ trợ được 44 kiểu dữ liệu XML schema cho phép người dùng

tự định nghĩa kiểu dữ liệu mới, định nghĩa các ràng buộc dữ liệu XML schema bảo

toàn sự giao tiếp dữ liệu, ràng buộc các khóa và tham chiếu mạnh hơn so với DTD

đồng thời nó còn tích hợp được với không gian tên (namespace)

- Các thuộc tính có thể xuất hiện trong trang XML

- Định nghĩa các kiểu dữ liệu

5.2.1 Thành phần schema

Điểm cơ bản nhất để hiểu về lược đồ XML là hiểu khái niệm sử dụng kiểu đơn

giản và kiểu phức hợp trong khai báo kiểu cho các phần tử XML

Để chỉ định kiểu cho các phần tử, chúng ta phải bảo đảm kiểu đã được định

nghĩa trước đó Như đã nêu trên, kiểu phức hợp là kiểu chứa các phần tử con trong nó

hoặc chứa thêm thuộc tính trong khi kiểu giản đơn thì không Kiểu giản đơn là kiểu

nội tại đã được định nghĩa sẵn và chúng ta có thể dùng tự do trong lược đồ XML

Schema là phần tử gốc (element root) của mỗi trang tài liệu

- Khai báo:

<xsd:schema

xmlns:xsd=http://www.w3.org/2001/XMLSchema

targetNamespace=http://www.books.org xmlns=http://www.books.org

- Các thành phần và các kiểu dữ liệu trong schema như:

- schema, element, complexType, sequence, string nằm trong namespace:

http:// /XML schema

- targetNamespace=http://www.books.org namespace của những thành phần

định nghĩa trong schema

- Ví dụ như Book, Title, Author, date, ISBN, Publisher nằm trong

* Chú ý:

- Thuộc tính targetNamespace là một tùy chọn có thể không cần chỉ ra

targetNamespace cho một schema

5.2.2 Tham chiếu đến schema từ trang XML

<?xml version =“1.0”?>

<BookStore xmlns=http://www.books.org

xmlns:xsl=http://www.w3.org/2001/XMLschema-instance

<book> xsl:schemaLocation=:http://www.books.org BookStore.xsd”

<title>My life and Times</title>

- Khai báo namespace mặc định, thông báo cho schema- validator biết tất cả các

thành phần khai báo trong trang XML là có trong http://www.books.org namespace

- Thông báo cho schema-validator biết rằng thuộc tính schemaLocation là nằm

trong XMLschema-instance namespce

- Với schemaLocation thông báo cho schema - validator biết rằng

http://www.books.org namespace là được định nghĩa trong BookStore.xsd

5.3 Quá trình kiểm tra tính hợp lệ của một trang XML

Đầu tiên trình duyệt sẽ kiểm tra tính hợp lệ của dữ liệu trong trang XML trước,

căn cứ vào cấu trúc dữ liệu khai báo trong trang BookStore.xsd Sau đó tiếp tục kiểm

tra tính hợp lệ của trang BookStore.xsd, căn cứ vào các luật mô tả trong

XMLSchema.xsd

<xsd:element name="to" type="xsd:string"/>

<xsd:element name="from" type="xsd:string"/>

<xsd:element name="heading" type="xsd:string"/>

<xsd:element name="body" type="xsd:string"/>

- http://www.w3.org/2001/XMLSchema: namespace của các từ khóa dùng trong sự

xác định lược đồ XML, ví dụ: schema, targetNamespace,…

- targetNamespace: định nghĩa namespace của lược đồ được xác định trong tài

liệu <schema>…</schema> trên

5.5 Xây dựng lược đồ từ nhiều thành phần

<include>: giống như #include trong ngôn ngữ C

schemaLocation: cho biết nơi để lấy thông tin

5.6 Khai báo phần tử trong XML Schema

Phần tử <schema> là phần tử gốc trong các tài liệu XML Schema

- Kiểu giản đơn (Simple type): là một phần tử XML chỉ có kiểu dữ liệu text, mà

không có thuộc tính hoặc không thể chứa các phần tử khác Kiểu text cũng có thể có

nhiều loại:

+ Built-in data type

+ User-defined data type

Người dùng có thể thêm ràng buộc cho kiểu dữ liệu để giới hạn nội dung của

nó, hoặc yêu cầu dữ liệu thỏa mãn một mẫu nào đó

- Kiểu phức hợp (Complex type): là một phần tử XML có thuộc tính, hoặc chứa

các phần tử con khác

5.7.1 Định nghĩa một phần tử giản đơn

<xsd:element name="xxx" type="yyy"/>

xxx: tên của phần tử yyy: kiểu dữ liệu của phần tử

5.7.2 Các kiểu dữ liệu thông dụng:

Kiểu token đơn Kiểu đa token Kiểu tháng Kiểu chuỗi

Giá trị cố định:

<xsd:element name="color" type="xsd:string" fixed="red"/>

Trong đó:

Thuộc tính trong XSD được khai báo như một kiểu giản đơn Các phần tử giản đơn

không thể có thuộc tính Nếu một phần tử có thuộc tính, thì phần tử đó được xem là

phần tử phức hợp

5.9 Khai báo thuộc tính và các ràng buộc

<xsd:attribute name="xxx" type="yyy"/>

xxx: tên của thuộc tính

yyy: kiểu dữ liệu của thuộc tính

Ví dụ:

Phần tử XML có thuộc tính:

<lastname lang="EN">Smith</lastname>

5.9.1 Định nghĩa thuộc tính trong XSD

<xsd:attribute name="lang" type="xsd:string"/>

5.9.2 Khai báo loại thuộc tính

Khai báo default:

<xsd:attribute name="lang" type="xsd:string" default="EN"/>

Khai báo fixed:

<xsd:attribute name="lang" type="xsd:string" fixed="EN"/>

Khai báo requyred:

<xsd:attribute name="lang" type="xsd:string" use="requyred"/>

5.9.3 Ràng buộc nội dung

- Khi một phần tử hay thuộc tính đã định nghĩa kiểu dữ liệu, phần tử hay thuộc tính

đó đã có ràng buộc về nội dung

- Người dùng có thể thêm các ràng buộc cho phần tử hay thuộc tính

5.9.4 Ràng buộc giá trị

Kiểu miền con:

<xsd:element name="age">

<xsd:simpleType>

<xsd:whiteSpace value="preserve"/>: XML parser sẽ không loại bỏ bất kỳ ký

tự dấu cách nào

<xsd:whiteSpace value=“replace"/>: XML parser sẽ thay thế tất cả ký tự dấu

cách (line feed, tab, space, carriage return) bằng khoảng trắng

<xsd:whiteSpace value=“collapse"/>: XML parser sẽ loại bỏ tất cả ký tự dấu

cách dư (line feed, tab, space, carriage return) bằng khoảng trắng

<xsd:element name="firstname" type="xsd:string"/>

<xsd:element name="lastname" type="xsd:string"/>

<xsd:element name="firstname" type="xsd:string"/>

<xsd:element name="lastname" type="xsd:string"/>

<xsd:element name="firstname" type="xsd:string"/>

<xsd:element name="lastname" type="xsd:string"/>

Kết chương

Chúng ta đã tìm hiểu qua về khái niệm và định nghĩa kiểu tư liệu cho các phần

tử trong tài liệu XML thông qua lược đồ Lược đồ XML là một sự cố gắng nhằm

chuẩn hóa và đem lại sự linh động thay thế cho DTD Mặc dù lược đồ XML chưa

được phổ biến rộng rãi và đang trong giai đoạn phát triển đặc tả nhưng chắc chắn nó sẽ

trở thành một định nghĩa chuẩn trong tương lai

Chương 6 DOM VÀ XỬ LÝ XML VỚI JAVASCRIPT

 Mục tiêu học tập: Sau khi học xong chương này người học sẽ:

- Hiểu được mô hình DOM, cách nạp và xử lý dữ liệu

- Biết cách truy xuất nội dung và thuộc tính của các nút dữ liệu, thay đổi nội

dung XML bằng JavaScript

- Ứng dụng JavaScript vào XML

Tóm tắt chương

Chương này giới thiệu cách dùng JavaScript để xử lý dữ liệu XML theo mô

hình DOM Mặc dù DOM xử lý và truy xuất được mọi dữ liệu trong tài liệu XML,

nhưng mô hình khá phức tạp vì phải lần theo các nút trong cây tài liệu

6.1 Mô hình DOM

W3C định nghĩa tài liệu XML theo mô hình đối tượng tài liệu DOM (Document

Object Model) Mô hình này, tài liệu của chúng ta là một cây bao gồm các nút (node)

Nội dung các nút này có thể chứa các phần tử (element), dữ liệu văn bản (text), thuộc

Dữ liệu text Phân đoạn CDATA Tham chiếu thực thể Thực thể

Chỉ thị xử lý Chú thích Tài liệu Kiểu tư liệu Đoạn tài liệu Ghi chú

Ví dụ: Chúng ta có tài liệu XML sau:

Tài liệu trên có thể phân theo cấu trúc hình cây bao gồm các nút đối tượng

Phần tử <DOCUMENT> là một nút bao gồm hai nút con là <GREETING> và

<MESSAGE> Hai nút <GREETING> và <MESSAGE> lần lượt chứa nút con khác

lưu dữ liệu dạng text với nội dung “Hello From XML” và “Welcome to the wild and

woolly word of XML” Toàn bộ cấu trúc trên chính là mô hình DOM

Khi phân tích cây tài liệu DOM ta xem mỗi nút là một đối tượng (object) DOM

còn cung cấp các phương thức như nextChild(), lastSibling()… để đi đến toàn bộ các

nút con khác

6.2 Nạp tài liệu XML cần xử lý bằng JavaScript

Có hai cách nạp dữ liệu XML vào trình duyệt IE bằng JavaScript

- Cách 1: Dùng lớp đối tượng Microsoft.XMLDOM

- Cách 2: Dùng phần tử nạp dữ liệu <XML>

Chúng ta sử dụng ví dụ (tập tin meetings.xml) sau để xử lý bằng Java Script theo

mô hình DOM (Tạo tập tin meetings.xml chứa thông tin của những người tham gia cuộc

Ví dụ:

<?xml version = “1.0”?>

<MEETINGS>

<MEETING TYPE = “informal”>

<MEETING_TITLE> XML In The Real Word </MEETING_TITLE>

<MEETING_NUMBER> 2079 </MEETING_NUMBER>

<SUBJECT> XML</SUBJECT>

<DATE> 6/1/2002 </DATE>

<PEOPLE>

<PERSON ATTENDENCE= “present”>

<FIRST_NAME> Edward </FIRST_NAME>

<LAST_NAME> Edward </LAST_NAME>

</PERSON>

<PERSON ATTENDENCE= “absent”>

<FIRST_NAME> Ernestine </FIRST_NAME>

<LAST_NAME> Johnson </LAST_NAME>

</PERSON>

<PERSON ATTENDENCE= “present”>

<FIRST_NAME> Betty </FIRST_NAME>

<LAST_NAME> Richardson </LAST_NAME>

</PERSON>

</PEOPLE>

</MEETING>

</MEETINGS>

Tiếp theo, chúng ta tạo tài liệu viewdata.html bên dưới chứa đoạn mã JavaSript

để đọc và phân tích tài liệu XML trên Trước hết ta cần tạo ra đối tượng xử lý DOM

của Microsoft Như vậy, để thực hiện được điều này, ta gọi toán tử new để tạo mới đối

tượng ActiveXObject với tên lớp là Microsoft.XMLDOM

xmldoc = new ActiveXObject (“Microsoft.XMLDOM”)

var xmldoc xmldoc = new ActiveXObject (“Microsoft.XMLDOC”)

xmldoc.load (“meetings.xml”);

</SCRIPT>

</HEAD>

</HTML>

Để duyệt qua tất cả các nút trong cây tài liệu theo mô hình DOM, ta cần xuất

phát từ nút gốc Trong tài liệu meetings.xml ở trên ta thấy <MEETINGS> là phần tử

gốc của tài liệu Chúng ta gọi phương thức documentElement để đến nút gốc của tài

liệu DOM như sau:

{

var xmldoc, meetingsNode

xmldoc = new ActiveXObject (“Microsoft.XMLDOM”)

Chúng ta khai báo thêm biến meetingsNode để lưu giữ nút gốc Lúc này chúng ta

hoàn toàn có thể duyệt toàn bộ tài liệu bằng cách đi qua các nút của cấu trúc cây DOM

* Các phương thức duyệt qua các nút:

firstChild: lấy nút con đầu tiên

nextChild: lấy nút con kế tiếp

previousChild: lấy nút con trước đó

lastChild: lấy nút con sau cùng

* Ngoài ra còn có các phương thức:

firstSibling: trả về nút con cùng cấp đầu tiên

nextSibling: trả về nút con cùng cấp kế tiếp

previousSibling: trả về nút con cùng cấp trước đó

lastSibling: trả về nút con cùng cấp sau cùng

Ví dụ như <MEETING> là nút con của nút gốc <MEETINGS> và ta có thể gọi

phương thức fistChild để chuyển đến nút này như sau:

var xmldoc, meetingsNode, meetingNode

xmldoc = new ActiveXObject (“Microsoft.XMLDOM”)

Chúng ta muốn tìm phần tử <PERSON> thứ 3 bên trong phần tử <PEOPLE> Do

<PEOPLE > là phần tử con cuối cùng của <MEETING> nên ta có thể lần ra nút dữ liệu này là:

Bởi vì phần tử <PERSON> thứ 3 mà ta muốn lấy là nút con cuối cùng của

<PEOPLE>, nên ta tiếp tục gọi phương thức lastChild của nút peopleNode

<HTML>

<HEAD>

<TITLE>

Reading XML element values

Cuối cùng ta muốn lấy thông tin về họ tên <FIRST_NAME>, <LAST_NAME>

của phần tử <PERSON> Chúng ta sử dụng phương thức fistChild và nextSlibling (lấy

phần tử kế tiếp cùng cấp) như sau:

Như vậy, chúng ta vừa đi qua tất cả các nút của cây tài liệu DOM để đến được các

mục thông tin cần lấy Công việc còn lại là hiển thị thông tin lấy được ra cửa sổ trình duyệt

Tiếp theo chúng ta sẽ tạo ra trang viewdata.html hoàn chỉnh bao gồm một nút

nhấn, khi kích chuột vào nút nhấn sẽ trả về thông tin của người thứ 3 tham dự cuộc

họp trong tập tin meetings.xml

<INPUT TYPE =”BUTTON”

VALUE = “Get the name of the third person”

Khi dùng phần tử <XML> nạp dữ liệu, nguồn dữ liệu được đặt trong thuộc tính

SRC Để truy xuất đến đối tượng, chúng ta dựa vào thuộc tính ID

<XML ID= “meetingsXML” SCR = “meetings.xml”></XML>

<SCRIPT LANGUAGE = “javaScript”>

Function readXMLDocument ( ) {

var xmldoc, meetingsNode, meetingNode, peopleNode, first_nameNode, last_nameNode var outputText

xmldoc = document.all (“meetingsXML”).XMLDocument

meetingsNode = xmldoc.documentElement meetingNode = meetingsNode.firstChild peopleNode = meetingNode.lastChild personNode = peopleNode.lastChild

first_nameNode = personNode.firstChild last_nameNode = first_nameNode.nextSibling outputText=“Third name:”+

first_nameNode.firstChild.nodeValue + „ „ + last_nameNode.firstChile.nodeValue

messageDIV.innerHTML = outputText }

<INPUT TYPE = “BUTTON”

VALUE = “Get the name of the third person”

Kết quả hiển thị vẫn không thay đổi

Với thẻ <XML> chúng ta có thể nhúng trực tiếp toàn bộ dữ liệu XML trong tài

liệu HTML, xem ví dụ sau:

<MEETING TYPE = “informal”>

<MEETING_TITLE> XML In The Real Word </MEETING_TITLE>

<MEETING_NUMBER> 2079 </MEETING_NUMBER>

<SUBJECT> XML </SUBJECT>

<DATE> 6/1/2002 </DATE>

<PEOPLE>

<PERSON ATTENDENCE= “present”>

<FIRST_NAME> Edward </FIRST_NAME>

<LAST_NAME> Samson </LAST_NAME>

</PERSON>

<PERSON ATTENDENCE= “absent”>

<FIRST_NAME> Ernestine </FIRST_NAME>

<LAST_NAME> Johnson</LAST_NAME>

</PERSON>

<PERSON ATTENDENCE= “present”>

<FIRST_NAME> Betty </FIRST_NAME>

<LAST_NAME> Richardson </LAST_NAME>

xmldoc = document.all (“meetingsXML”) XMLDocument meetingsNode = xmldoc.documentElement

meetingNode = meetingsNode.firstChild peopleNode = meetingsNode.lastChild first_nameNode = personNode.firstChild last_nameNode = first_nameNode.nextSibling outputText = “Third name:” +

first_nameNode.firstChild.nodeValue + „ „ + last_nameNode.firstChild.nodeValue

messageDIV.innerHTML = outputText }

</SCRIPT>

</HEAD>

<BODY>

<CENTER>