Câu 6: 3,0 điểm Trên cơ sở trình bày tóm tắt những hoạt động cứu nước của Phan Bội Châu và Phan Châu Trinh, hãy làm rõ vai trò của tầng lớp trí thức Việt Nam trong những năm đầu thế kỉ X
Trang 1TRƯỜNG THPT CHUYÊN
LÊ HỒNG PHONG - NĐ
ĐỀ THI ĐỀ XUẤT CHỌN HỌC SINH GIỎI CỤM
NĂM HỌC 2021 – 2022 Môn: LỊCH SỬ LỚP 10
Thời gian làm bài: 180 phút
Đề thi có 01 trang.
Câu 1: (3 điểm)
Bằng những sự kiện lịch sử có chọn lọc về Cách mạng tháng Mười Nga, anh (chị) hãy:
a Giải thích và chứng minh: Cách mạng tháng Muời Nga năm 1917 là cuộc Cách mạng xã hội chủ nghĩa triệt để?
b Cách mạng tháng Mười Nga đã để lại những bài học kinh nghiệm gì đối với cách mạng Việt Nam?
Câu 2: (3,0 điểm)
Các nước Đức, Italia, Nhật Bản, Anh - Pháp, Mĩ và Liên Xô có thái độ và hành động như thế nào trong quan hệ quốc tế từ năm 1931 đến năm 1939? Từ đó, hãy xác định trách nhiệm của các nước này trong việc để Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ
Câu 3: (2.5 điểm)
Phân tích nguyên nhân phát triển kinh tế nông nghiệp nước ta trong các thế kỉ X – XV?
Câu 4: (2,5 điểm)
Trên cơ sở tóm tắt những hoạt động của triều Nguyễn trong việc thực thi chủ quyền với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, hãy trình bày suy nghĩ của anh/chị về giá trị của những hoạt động đó
Câu 5: (3,0 điểm)
Khi nói đến nội dung của phong trào Cần Vương, đồng chí Lê Duẩn đã nhận xét "Nội dung của phong trào này không phải biểu hiện mâu thuẫn giữa đế quốc với phong kiến Nội dung cốt tử của nó là biểu hiện mâu thuẫn giữa tinh thần dân tộc độc lập với chế độ đế quốc cướp nước" Anh (chị) có đồng ý với nhận định trên không? Vì sao?
Câu 6: (3,0 điểm)
Trên cơ sở trình bày tóm tắt những hoạt động cứu nước của Phan Bội Châu và Phan Châu Trinh, hãy làm rõ vai trò của tầng lớp trí thức Việt Nam trong những năm đầu thế kỉ
XX Theo em, trong công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc hiện nay, vai trò của trí thức Việt Nam được kế thừa và phát huy như thế nào?
Câu 7: (3,0 điểm)
Vì sao cuối thế kỉ XIX, thực dân Pháp tiến hành cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất tại Đông Dương? Trình bày nội dung và phân tích tác động của cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất đối với kinh tế Việt Nam?
-
HẾT -ĐỀ THI HẾT -ĐỀ XUẤT
Trang 2Họ và tên thí sinh: ……….……… Số báo danh:
………
Họ,tên, chữ ký của GT 1:………GT 2:……….
……….
KỲ THI HỌC SINH GIỎI CÁC TRƯỜNG THPT
CHUYÊN KHU VỰC DUYÊN HẢI VÀ ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ
LẦN THỨ XIII, NĂM 2022
HƯỚNG DẪN CHẤM THI MÔN: LỊCH SỬ 10
(Hướng dẫn chấm gồm 09 trang)
I- Hướng dẫn chung
- Bài làm có cách thể hiện khác (về cấu trúc và cách diễn đạt) nhưng đúng, thì vẫn cho đủ điểm
- Những ý vượt đáp án nhưng đúng thì được thưởng điểm, mỗi ý 0,25 điểm, nhưng không vượt quá tổng điểm của câu hỏi
- Cộng điểm bài thi tính lẻ đến 0,25 điểm, không làm tròn
II- Hướng dẫn chi tiết và thang điểm
Câu 1: (3 điểm)
Bằng những sự kiện lịch sử có chọn lọc về Cách mạng tháng Mười Nga, anh (chị) hãy:
a Giải thích và chứng minh: Cách mạng tháng Muời Nga năm 1917 là cuộc Cách mạng xã hội chủ nghĩa triệt để?
b Cách mạng tháng Mười Nga đã để lại những bài học kinh nghiệm gì đối với cách mạng Việt Nam?
Câ
u
1 Bằng những sự kiện lịch sử có chọn lọc về Cách mạng tháng Mười
Nga, anh (chị) hãy:
a Giải thích và chứng minh: Cách mạng tháng Muời Nga năm
1917 là cuộc Cách mạng xã hội chủ nghĩa triệt để?
b Cách mạng tháng Mười Nga đã để lại những bài học kinh nghiệm gì đối với cách mạng Việt Nam?
3,0
A a Giải thích và chứng minh: Cách mạng tháng Muời Nga năm 1917
là cuộc Cách mạng xã hội chủ nghĩa triệt để? (2.0 điểm)
2,0
* CM tháng Muời Nga năm 1917 là cuộc CMXHCN đầu tiên trên thế giới:
1,0
- Giải quyết nhiệm vụ, mục tiêu của CMVS đặt ra là: lật đổ chính quyền của giai cấp TS, giành chính quyền về tay giai cấp VS, thiết lập chế độ XHCN…
0,25
- Lãnh đạo cách mạng là: giai cấp VS, đứng đầu là Lê - Nin và Đảng 0,25
HDC ĐỀ THI ĐỀ XUẤT
Trang 3- Lực lượng tham gia cách mạng là: chủ yếu là công nhân, nông dân, binh lính, tầng lớp nhân dân lao động…
0,25
- Phương pháp cách mạng: đấu tranh vũ trang để giành chính quyền, coi đây là con đường duy nhất…
0,25
* CM tháng Muời Nga năm 1917 là cuộc CMXHCN triệt để: 1,0
- Kết quả: Giải quyết mọi nhiệm vụ, mục tiêu của cách mạng đặt ra…
+ Cách mạng tháng Mười đã lật đổ được chính phủ lâm thời của giai cấp
tư sản
+ Thành lập chính quyền Xô Viết của công nhân, nông dân và binh lính cách mạng…
+ Giành được thắng lợi trên toàn bộ lãnh thổ nước Nga, đưa nước Nga tiến lên theo con đường XHCN…
+ Xóa bỏ ách áp bức, bóc lột với quần chúng lao động, giải quyết vấn đề ruộng đất cho nông dân, đưa nước Nga ra khỏi chiến tranh …
0,25 0,25 0,25 0,25
B b Cách mạng tháng Mười Nga đã để lại những bài học kinh nghiệm
gì đối với cách mạng Việt Nam?
1,0
- Sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản: Chỉ có sự lãnh đạo của 1 ĐCS chân chính thì lí tưởng của cách mạng mới được thực hiện đến cùng, mới đem lại được sự tự do, dân chủ, công bằng và quyền bình đẳng thực sự 0,25
- Quần chúng nhân dân là lực lượng cách mạng, nhưng phải lấy liên minh công nông làm gốc
0,25
- Chớp thời cơ; kết hợp các hình thức, phương pháp đấu tranh với nhau
Sử dụng bạo lực cách mạng chống lại bạo lực phản cách mạng
0,25
- Bài học về tinh thần cách mạng triệt để, luôn luôn giương cao ngọn cờ của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, không sợ gian khổ, hy sinh, kiên quyết đấu tranh đến cùng vì độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội
0,25
Câu 2: (3.0 điểm)
Các nước Đức, Italia, Nhật Bản, Anh - Pháp, Mĩ và Liên Xô có thái độ và hành động như thế nào trong quan hệ quốc tế từ năm 1931 đến năm 1939? Từ đó, hãy xác định trách nhiệm của các nước này trong việc để Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ
2 Các nước Đức, Italia, Nhật Bản, Anh - Pháp, Mĩ và Liên Xô có thái độ
và hành động như thế nào trong quan hệ quốc tế từ năm 1931 đến năm 1939? Từ đó, hãy xác định trách nhiệm của các nước này trong việc để Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ.
3,0
A Thái độ và hành động của các nước Đức, Italia, Nhật Bản, Anh, Pháp,
Mĩ và Liên Xô trong quan hệ quốc tế từ năm 1931 đến năm 1939:
1,5
- Phát xít Đức: Đẩy mạnh chiến tranh xâm lược, liên kết với Italia và Nhật 0,25
Trang 4Bản thành lập khối liên minh phát xít, chuẩn bị chiến tranh chia lại thế giới Tiến hành thôn tính Tiệp Khắc, tiến công Ba Lan
- Phát xít Nhật: Đẩy mạnh chiến tranh xâm lược, liên kết với Italia và Đức
thành lập khối liên minh phát xít, chuẩn bị chiến tranh chia lại thế giới
Tiến hành chiến tranh xâm lược và chiếm các tỉnh miền Đông Trung Quốc, khiêu khích biên giới Trung - Xô, xâm chiếm châu Á - Thái Bình Dương
0,25
- Phát xít Italia: Đẩy mạnh chiến tranh xâm lược, liên kết với Nhật và
Đức thành lập khối liên minh phát xít, chuẩn bị chiến tranh chia lại thế giới Tiến hành xâm lược Êtiôpia, cùng với Đức giúp thế lực phát xít lật
đổ chính phủ cộng hòa ở Tây Ban Nha, xâm chiếm các nước Bắc Phi
0,25
- Đế quốc Anh và Pháp: Một mặt lo sự bành trướng của chủ nghĩa phát
xít, đồng thời vẫn thù ghét chủ nghĩa cộng sản Vì thế, hai nước không liên kết chặt chẽ với Liên Xô để cùng chống phát xít, mà thực hiện chính sách nhượng bộ phát xít để đổi lấy hòa bình, hướng các thế lực phát xít chống Liên Xô Anh và Pháp đã kí với Đức Hiệp ước Muyních, trao vùng Xuyđét của Tiệp Khắc cho Đức, đổi lấy việc Đức cam kết không tấn công châu Âu
0,25
- Đế quốc Mĩ: Theo “chủ nghĩa biệt lập” ở Tây bán cầu, không tham gia
vào Hội Quốc liên và không can thiệp vào các sự kiện bên ngoài châu Mĩ
0,25
- Liên Xô: Coi chủ nghĩa phát xít là kẻ thù nguy hiểm nhất của nhân loại,
chủ trương hợp tác với các nước tư bản dân chủ để chống chủ nghĩa phát xít và nguy cơ chiến tranh, sẵn sàng đứng về phía nhân dân các nước chống phát xít xâm lược
0,25
B Trách nhiệm của các nước trên trong việc để Chiến tranh thế giới thứ
hai (1939 - 1945) bùng nổ:
1,5
- Với những thái độ và hành động của các nước phát xít Đức, Italia và Nhật Bản trong quan hệ quốc tế từ năm 1931 đến năm 1939, khẳng định rằng: Ba nước này là thủ phạm và phải chịu trách nhiệm chính trong việc làm bùng nổ cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai
0,5
- Các nước đế quốc Anh, Pháp, Mĩ cũng phải chịu một phần trách nhiệm
vì các nước này đã không cứu vãn được hòa bình, mà lại khuyến khích chủ nghĩa phát xít gây ra chiến tranh
0,5
- Liên Xô ngay từ đầu đã thể hiện thái độ và hành động tích cực, chủ động, kịp thời chống phát xít nên không phải chịu trách nhiệm trong việc
để chiến tranh bùng nổ
0,5
Câu 3: (2.5 điểm)
Phân tích nguyên nhân phát triển kinh tế nông nghiệp nước ta trong các thế kỉ X – XV?
3 Phân tích nguyên nhân phát triển kinh tế nông nghiệp nước ta
trong các thế kỉ X – XV?
2,5
Trang 5- Từ thế kỉ X - XV, đất nước được độc lập, thống nhất tạo điều kiện cho nông nghiệp phát triển
- Nước ta có điều kiện tự nhiên thuận lợi cho sự phát triển kinh tế nông nghiệp: lưu vực những dòng sông lớn: sông Hồng, sông Cả, sông Mã,
0,25
* Về phía nhân dân:
Nhân dân ta cần cù, sáng tạo, tích luỹ kinh nghiệm sản xuất,
0,25
* Về phía nhà nước: chính sách khuyến nông của các triều đại phong kiến:
- Khuyến khích khai hoang mở rộng diện tích + Thời Đinh – Tiền Lê: công tác khai hoang đẩy mạnh, vùng châu thổ các sông lớn và ven biển được khai phá, nhiều xóm làng được thành lập
+ Nhà Lý – Trần: tiếp tục khai hoang đẩy mạnh sản xuất Năm 1266, vua Trần “ xuống chiếu cho các vương hầu, công chúa, phò mã, cung tần, triệu tập những người phiêu tán không có sản nghiệp làm nô tì để khai khẩn đất hoang, thành lập điền trang”
0,25
- Phát triển thủy lợi: Thủy lợi được nhà nước quan tâm mở mang + Năm 1077, nhà Lý cho đắp đê sông Như Nguyệt Năm 1108, nhà Lý cho đắp đê Cơ Xá (đê sông Hồng)
0,25
+ Năm 1248, Nhà Trần đắp đê “quai vạc”, đê từ đầu nguồn đến cửa biển dọc các con sông lớn Khi có mưa lũ nhà vua còn trực tiếp đi tu sửa đê, kêu gọi mọi người đi đắp đê Nhà Trần còn đặt ra chức Hà Đê để chăm lo việc đắp đê phòng lụt
0,25
- Bảo vệ sức kéo: Các triều đại Lý, Trần quan tâm bảo vệ sức kéo nông nghiệp: vua Lý Nhân Tông xuống chiếu phạt nặng những kẻ trộm trâu, mổ trộm trâu “Kẻ nào mổ trộm trâu thì xử 80 trượng, đồ làm khao giáp…
Nhà láng giềng không tố cáo cũng bị xử 80 trượng”
0,25
- Đảm bảo sức sản xuất: Việc đảm bảo sức lao động cũng đã được các triều đại phong kiến quan tâm, thể hiện qua chính sách “ngụ binh ư nông”, nhà
Lê sơ ban hành chính sách “quân điền” quy định phân chia ruộng đất công làng xã vua đi cày tịch điền, giảm sưu thuế cho nông dân trong các vụ mùa Khởi đầu là nhà Tiền Lê với Lê Hoàn, tiếp đó là nhà Lý – Trần
0,25
- Phát triển, mở rộng các loại cây trồng: Bên cạnh việc trồng lúa, ngô, khoai sắn, nhân dân còn trồng dâu nuôi tằm, trồng bông, trồng cây ăn quả, rau đậu
…
0,25
- Những chính sách khuyến nông trên của các triều đại phong kiến mang tính toàn diện, tích cực Tạo cơ sở cho sự phát triển kinh tế nông nghiệp một cách bền vững, đời sống nhân dân ấm no, ổn định
0,25
Câu 4: (2,5 điểm)
Trên cơ sở tóm tắt những hoạt động của triều Nguyễn trong việc thực thi chủ quyền với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, hãy trình bày suy nghĩ của anh/chị về giá trị của những hoạt động đó
Trang 64
Trên cơ sở tóm tắt những hoạt động của triều Nguyễn trong việc thực thi chủ quyền với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, hãy trình bày suy nghĩ của anh/chị về giá trị của những hoạt động đó.
2,5
A *Những hoạt động động của triều Nguyễn trong việc thực thi chủ
- Từ thế kỉ XVII, các chúa Nguyễn đã có nhiều hành động liên tục cử người ra cai quản, khai thác các đảo trên cả hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa xác lập chủ quyền như tổ chức xây mốc, đo thủy trình, vẽ bản
đồ, lược đồ …
0,25
- Vào năm 1816, vua Gia Long sai quân lính ra quần đảo Hoàng Sa cắm
- Nhà Nguyễn đã thành lập đội Hoàng Sa, Bắc Hải hàng năm ra hai quần đảo khai thác các tài nguyên sản vật trên biển và thu lượm hàng hóa trên các tàu bị đắm; dựng bia lập miếu, trồng cây; cứu trợ tàu thuyền nước ngoài gặp nạn
0.25
- Nhà Nguyễn cho đo đạc vẽ bản đồ: Đại Nam Thực Lục Tiền Biên và Chính Biên (1844 - 1848), Đại Nam Nhất Thống Chí (1865-1875), các Châu bản nhà Nguyễn (1802-1945) đều nói về hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa như là Bãi Cát Vàng vạn dặm trên Biển Đông
0.25
B *Giá trị của những hoạt động của triều Nguyễn trong việc thực thi
chủ quyền với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa 1,5
- Thể hiện sự kế thừa 2 quần đảo 1 cách hòa bình từ các chúa Nguyễn từ
- Tạo điều kiện để các chính quyền kế tiếp của Việt Nam tiếp tục quản lý
- Góp phần tạo ra cơ sở lịch sử để khẳng định chủ quyền của Việt Nam đối với 2 quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, cung cấp hiện thực lịch sử để tiếp tục giáo dục ý thức về chủ quyền biển đảo cho các thế hệ người Việt Nam về sau
0,5
- Cung cấp cơ sở về mặt pháp lý trên 2 vấn đề thiết yếu theo đúng Công ước quốc tế về Luật biển của Liên Hợp quốc:
+ Các thực thể tự nhiên trên biển được chiếm hữu một cách hòa bình +Thực hiện quyền quản lý về mặt nhà nước một cách liên tục, tích cực phục vụ cho cuộc đấu tranh bảo vệ chủ quyền Tổ quốc ngày nay
0,25
Câu 5: (3,0 điểm)
Khi nói đến nội dung của phong trào Cần Vương, đồng chí Lê Duẩn đã nhận xét "Nội dung của phong trào này không phải biểu hiện mâu thuẫn giữa đế quốc với phong kiến Nội dung cốt tử của nó là biểu hiện mâu thuẫn giữa tinh thần dân tộc độc lập với chế độ đế quốc cướp nước" Anh (chị) có đồng ý với nhận định trên không? Vì sao?
5 Khi nói đến nội dung của phong trào Cần Vương, đồng chí Lê
Duẩn đã nhận xét "Nội dung của phong trào này không phải biểu
Trang 7hiện mâu thuẫn giữa đế quốc với phong kiến Nội dung cốt tử của nó
là biểu hiện mâu thuẫn giữa tinh thần dân tộc độc lập với chế độ đế quốc cướp nước" Anh (chị) có đồng ý với nhận định trên không? Vì
sao?
3,0
B - Xét về bối cảnh bùng nổ: Phong trào Cần vương là sự tiếp tục phong
trào kháng chiến chống Pháp xâm lược ở giai đoạn trước Tinh thần yêu nước và ý chí đấu tranh mạnh mẽ của nhân dân chính là mạch ngầm nuôi dưỡng phong trào, là chỗ dựa cho phái chủ chiến trong triều hành động
0.5
- Xét về mục đích của phong trào: là đánh đuổi quân Pháp xâm lược để khôi phục nhà nước phong kiến đã sụp đổ (trung quân ái quốc) nhưng mục đích lớn nhất trước hết là đánh giặc cứu nước, đó là yêu cầu chung của cả dân tộc Chính mục đích này chi phối nên sau khi Hàm Nghi bị bắt (từ 1888 – 1896), không còn sự chỉ đạo của triều đình kháng chiến, phong trào vẫn tiếp tục phát triển quyết liệt
0.5
- Xét về lãnh đạo các cuộc khởi nghĩa trong phong trào Cần Vương không phải là các võ quan triều đình Nguyễn như trong thời kỳ đầu chống Pháp mà chủ yếu là các văn thân sĩ phu có chung một nỗi đau mất nước với quần chúng lao động nên đã tự nguyện đứng về phía nhân dân chống Pháp xâm lược Lúc này, quyền lợi của họ phù hợp với lợi ích của đại đa số quần chúng nên họ đại diện cho ý chí, tinh thần yêu nước của cả dân tộc
0.5
- Xét về lực lượng tham gia phong trào chủ yếu là văn thân, sĩ phu và quần chúng nhân dân (nông dân) yêu nước Họ hưởng ứng chiếu Cần vương vì tờ chiếu này đã đáp ứng nguyện vọng của họ: được sống tự
do, thoát khỏi cảnh đời nô lệ Động lực thôi thúc họ tham gia xuất phát
từ lòng yêu nước, từ truyền thống đấu tranh bất khuất của dân tộc
0.5
- Kết luận: Như vậy khẩu hiệu Cần vương (phò vua cứu nước) chỉ
là danh nghĩa, thực chất đây là một phong trào yêu nước chống Pháp của nhân dân cuối XIX theo hệ tư tưởng phong kiến Hay nói một cách
khác "Nội dung của phong trào này không phải biểu hiện mâu thuẫn giữa đế quốc với phong kiến Nội dung cốt tử của nó là biểu hiện mâu thuẫn giữa tinh thần dân tộc độc lập với chế độ đế quốc cướp nước"
0,5
Câu 6: (3,0 điểm)
Trên cơ sở trình bày tóm tắt những hoạt động cứu nước của Phan Bội Châu và Phan Châu Trinh, hãy làm rõ vai trò của tầng lớp trí thức Việt Nam trong những năm đầu thế kỉ
Trang 8XX Theo em, trong công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc hiện nay, vai trò của trí thức Việt Nam được kế thừa và phát huy như thế nào?
6 Trên cơ sở trình bày tóm tắt những hoạt động cứu nước của Phan
Bội Châu và Phan Châu Trinh, hãy làm rõ vai trò của tầng lớp trí thức Việt Nam trong những năm đầu thế kỉ XX Theo em, trong công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc hiện nay, vai trò của trí thức Việt Nam được kế thừa và phát huy như thế nào?
3,0
A Tóm tắt những hoạt động cứu nước của Phan Bội Châu và Phan
Châu Trinh
1,25
- Hoạt động của Phan Bội Châu:
+ Thành lập Hội Duy tân (1904), chủ trương đánh đuổi giặc Pháp giành
độc lập, thiết lập một chính thể quân chủ lập hiến ở Việt Nam
0,25
+ 1905 – 1908, Hội Duy tân đã tổ chức phong trào Đông du, đưa thanh niên Việt Nam sang học tập tại Nhật Bản…
0,25
+ 1912, Phan Bội Châu thành lập Việt Nam Quang phục hội… nhằm đánh đuổi giặc Pháp… thành lập nước Cộng hòa Dân quốc Việt Nam…
0,25
- Hoạt động của Phan Châu Trinh:
+ Năm 1906, ông cùng một số người cùng chí hướng mở cuộc vận động Duy tân với nhiều hình thức: lập hội buôn, mở trường học theo lối mới, vận động cải cách phong tục, lối sống…
0,25
+ Cuộc vận động Duy tân đi sâu vào quần chúng đã làm bùng lên phong trào chống đi phu, đòi giảm sưu thuế, bắt đầu từ 3/1908 ở mốt số huyện thuộc tỉnh Quảng Nam, sau đó lan sang nhiều tỉnh khác…
0,25
B Vai trò của tầng lớp trí thức Việt Nam trong những năm đầu thế kỉ
XX
0,75
Vai trò của trí thức… Trí thức Việt Nam thời kì này là các sĩ phu yêu
nước tiến bộ (sĩ phu tư sản hóa) …
0,25
- Khởi xướng và lãnh đạo, làm bùng lên phong trào yêu nước mới theo
- Khảo nghiệm con đường cứu nước mới, để lại nhiều bài học kinh nghiệm…
- Vai trò tiên phong trong việc tiếp thu, truyền bá tư tưởng mới… 0,25
- Góp phần thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển…
C Trong công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc hiện nay, vai trò của
trí thức Việt Nam được kế thừa và phát huy như thế nào?
1,0
Kế thừa và phát huy vai trò của trí thức hiện nay…
Thí sinh có thể dẫn ra những vai trò khác nhau, nhưng phải phù hợp với thực tiễn công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc Việt Nam hiện nay
Mỗi vai trò đúng được 0,25 điểm và không vượt quá 1,0 điểm
Dưới đây là một số ví dụ để tham khảo:
+ Về kinh tế: Trí thức Việt Nam hiện nay là lực lượng lao động sáng tạo
đặc biệt quan trọng góp phần trực tiếp phát triển đất nước, xây dựng nền kinh tế tri thức…
+ Về chính trị: Đội ngũ trí thức tham gia công tác lãnh đạo, quản lí,
1,0
Trang 9hoạch định đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước…
+ Tư tưởng: Là lực lượng xung kích đấu tranh chống các quan điểm sai
trái, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng
+ Giáo dục: Trực tiếp đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, nâng cao
dân trí, bồi dưỡng nhân tài…
+ Văn hóa: Tiếp thu những giá trị văn hóa trên thế giới, làm phong phú
thêm nền văn hóa Việt Nam, phổ biến các giá trị văn hóa Việt Nam trên thế giới, phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc…
+ Quốc phòng, an ninh… là lực lượng nòng cốt xây dựng lực lượng vũ
trang chính quy, tinh nhuệ, hiện đại…
Câu 7: (3,0 điểm)
Vì sao cuối thế kỉ XIX, thực dân Pháp tiến hành cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất tại Đông Dương? Trình bày nội dung và phân tích tác động của cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất đối với kinh tế Việt Nam?
7 Vì sao cuối thế kỉ XIX, thực dân Pháp tiến hành cuộc khai thác
thuộc địa lần thứ nhất tại Đông Dương? Trình bày nội dung và phân tích tác động của cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất đối với kinh tế Việt Nam?
3,0
A Vì sao cuối thế kỉ XIX, thực dân Pháp tiến hành cuộc khai thác
thuộc địa lần thứ nhất tại Đông Dương?
1.0
- Cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX, nền kinh tế TBCN tại Pháp phát triển
và chuyển sang giai đoạn CNĐQ: nhu cầu về nguyên liệu, thị trường, nhân công ngày càng trở nên bức thiết Vì vậy, sau khi dập tắt phong trào Cần Vương, thực dân Pháp có điều kiện khai thác bóc lột thuộc địa
0.25
- Năm 1897, Pháp cử Pôn Đume sang làm toàn quyền Đông Dương, hoàn thiện bộ máy cai trị và thực hiện chương trình khai thác thuộc địa trên tất cả các lĩnh vực
0.25
-Cuộc khai thác thuộc địa lần 1 nhằm bù đắp thiệt hại mà thực dân Pháp gặp phải trong quá trình xâm lược và bình định nước ta Đồng thời, còn nhằm vơ vét thật nhiều sức người sức của phục vụ cho sự phát triển của chính quốc
0.25
-Đông Dương có vị trí thuận lợi, tài nguyên thiên nhiên phong phú, nguồn lao động dồi dào Đây là thuộc địa có thể cung cấp nhiều nguyên liệu, nhiên liệu (than, cao su), là thị trường rộng lớn tiêu thu hàng hóa của chính quốc, nhân công lao động dồi dào và rẻ mạt
0.25
B Trình bày nội dung cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất đối với 1.0
Trang 10kinh tế Việt Nam.
- Nông nghiệp: tư sản Pháp tập trung vào 2 lĩnh vực là vơ vét xuất khẩu
lúa gạo và hình thành đồn điền Số lượng và diện tích đồn điền tăng lên
nhanh chóng do chính sách tự do cướp ruộng đất Phương thức kinh
doanh của tư bản thực dân ở các đồn điền chủ yếu vẫn là phương thức
phong kiến phát canh thu tô vì giảm được chi phí sản xuất, thu lợi nhuận
nhanh và nhiều, việc sử dụng máy móc không được quan tâm hoặc quan
tâm rất ít
=>Tuy nhiên, cũng cần phải thấy rằng nông nghiệp Việt Nam thời kì
này cũng đã có những chuyển biến nhất định, nhất là trong cơ cấu cây
trồng Trước đây, hầu như chỉ độc canh cây lúa nhưng bây giờ đã có
những đồn điền trồng cây công nghiệp như cao su, cà phê, điều, hồ tiêu
…
0.25
- Công nghiệp: khai mỏ là ngành được quan tâm vì nhanh chóng thu
được lợi nhuận và chỉ bổ sung chứ không làm tổn hại đến công nghiệp
chính quốc Trong khai mỏ, khai thác than được đẩy mạnh, ngoài ra
nhiều mỏ kim loại cũng được khai thác Sau công nghiệp khai mỏ, Pháp
cũng tiến hành xây dựng 1 số nhà máy điện, nước, xi măng, dệt, xay xát
gạo…
0.25
- Thương nghiệp: Pháp thực hiện chính sách độc quyền ngoại thương,
hàng hóa Việt Nam mà Pháp cần đều phải dành cho pháp không được
xuất sang nước khác Nhưng hàng hóa mà Pháp ế thừa hoặc kém chất
lượng so với hàng các nước thì Việt Nam phải mua vào
0.25
- Giao thông vận tải: được Pháp ưu tiên đầu tư vì nó tạo cơ sở cho mọi
ngành kinh tế phát triển Pháp chú ý khai thác cả 3 loại: đường bộ,
đường sắt, đường thủy
0.25
C Phân tích tác động của cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất đối với
kinh tế Việt Nam?
1.0
- Dưới tác động của cuộc khai thác, những yếu tố của nền sản xuất
TBCN được du nhập vào nước ta, làm cho cơ cấu kinh tế bắt đầu thay
đổi
+ Cơ cấu ngành kinh tế từ nông nghiệp là chủ yếu đã xuất hiện ngành mới (công nghiệp, thương nghiệp, giao thông vận tải)
0.25
+ Cơ cấu thành phần kinh tế: xuất hiện những thành phần mới (nhà nước, tư nhân)
0.25
+ Cơ cấu vùng kinh tế: xuất hiện những vùng kinh tế mới như 0.25
