CuOH2 trong NaOH, đun nóng.. Dung d ch AgNO3/NH3 và quỳị tím.. Quỳ tím và kim lo i Na.. NaHCO3 và dung d chị AgNO3/NH3... Glucoz và propan–1,3–điol.ơC.. Fructoz và ancol etylic.ơ D.. Gli
Trang 1CH ƯƠ NG 2: CACBOHIDRAT
- Cacbohiđrat (còn g i là gluxit ho c saccarit) là nh ng HCHC t p ch c thọ ặ ữ ạ ứ ường
có công th c chung là Cn(Hứ 2O)m, có ch a nhi u nhóm OH và nhóm cacbonylứ ề (anđehit ho c xeton) trong phân t ặ ử
- Gluxit được chia thành 3 lo i thạ ường g p là:ặ
+ Monosaccarit: glucoz , fructoz có CTPT là Cơ ơ 6H12O6
+ Đisaccarit: saccaroz và mantoz có CTPT là Cơ ơ 12H22O11
+ Polisaccarit: xenluloz và tinh b t có CTPT là (Cơ ộ 6H10O5)n
I Glucozơ
- Glu có nhi u trong qu nho (h n 10%) nên còn g i là ề ả ơ ọ đ ườ ng nho Trong máu
người, hàm lượng glucoz kho ng ơ ả 0,1% và g n nh ko đ i.ầ ư ổ
VD: Khi nào b nh nhân đ ệ ượ c truy n tr c ti p dung d ch glucoz (còn đ ề ự ế ị ơ ượ c g i ọ
v i bi t danh “huy t thanh ng t”) ớ ệ ế ọ
A Khi b nh nhân có l ệ ượ ng glucoz trong máu > 0,1% ơ
B Khi b nh nhân có l ệ ượ ng glucoz trong máu < 0,1% ơ
C Khi b nh nhân có l ệ ượ ng glucoz trong máu = 0,1% ơ
D Khi b nh nhân có l ệ ượ ng glucoz trong máu t 0,1% → ơ ừ 0,2%.
- C u t o c a glucoz (C ấ ạ ủ ơ 6 H 12 O 6 ) đ ượ c xác đ nh d a vào 4 thí nghi m sau: ị ự ệ
+ Glucoz có th tham gia ph n ng tráng gơ ể ả ứ ương t o 2Ag và b oxi hóa b i nạ ị ở ước brom
C6H12O6 + 2AgNO3 + 3NH3 + H2O Ct0 6H11O7NH4 + 2Ag + 2 NH4NO3
( amoni gluconat)
C6H12O6 + Br2 + H2O C6H12O7 ( axit gluconic) + 2HBr
Suy ra: phân t glucoz có 1 nhóm andehit ử ơ
Trang 2+ Glucoz có th hòa tan đơ ể ược Cu(OH)2 t o ph c ch t màu xanh th mạ ứ ấ ẫ
2C6H12O6 + Cu(OH)2 (C6H11O6)2 Cu + 2H2O
suy ra: Phân t glucoz có nhi u nhóm -OH k ti p nhau ử ơ ề ế ế
+ Glucoz có th ph n ng v i anhidrit axetic t o h p ch t có 5 nhóm axetat.ơ ể ả ứ ớ ạ ợ ấ
C6H12O6 + 5(CH3CO)2O (CH3COO)5C6H7O + 5 CH3COOH
Suy ra: phân t glucoz có 5 nhóm -OH ử ơ
+ Kh hoàn toàn glucoz thu đử ơ ược hexan
C6H12O6 H ,t 0 HI,t 0 CH3CH2CH2CH2CH2CH3
Suy ra: Phân t glucoxo có m ch chính g m 6 cacbon không phân nhánh ử ạ ồ
v y c u trúc glucoz là:………ậ ấ ơ
Th c t glucoz t n t i ch y u ự ế ơ ồ ạ ủ ế ở d ng vòng (> 99%) ạ
M t s ph n ng khác c a glucoz :ộ ố ả ứ ủ ơ
+ Nhóm -CHO có th b hidro hóa thành nhóm -CHể ị 2OH, t o ra sobitolạ
C6H12O6 + H2 Ni,t0 ……….
+ Glucoz có ph n ng lên men rơ ả ứ ượu, ph n ng đả ứ ược dùng đ đi u chể ề ế etanol
C6H12o6 ………
II Fructoz ơ
- Fructoz là đ ng phân c a glucoz , chúng khác nhau v trí nhómơ ồ ủ ơ ở ị cacbonyl (C=O)
Trang 3Th c t fructoz t n t i ch y u d ng ự ế ơ ồ ạ ủ ế ở ạ vòng 5 c nh ạ
+ Fructoz ơ có nhi u trong m t ong ( ề ậ kho ng 40%) ả Ngoài ra, trong m t ongậ còn ch ứ glucoz (kho ng 30%), ơ ả vitamin và các khoáng ch t khác.ấ
- Fructoz có nhi u nhóm -OH li n k và nhóm C=O tơ ề ề ề ương t glucoz nênự ơ cũng có m t s ph n ng tộ ố ả ứ ương t glucoz nh : ự ơ ư Hòa tan Cu(OH) 2 t o ạ
ph c ch t màu xanh th m, có th b hidro hóa t o sobitol ứ ấ ẫ ể ị ạ
- Trong môi trường baz nh dung d ch NHơ ư ị 3, fructoz b đ ng phân hóaơ ị ồ thành glucoz và tham gia ph n ng tráng gơ ả ứ ương tương t glucoz ự ơ
Ngượ ạc l i, nước brom là môi trường axit nên fructoz không chuy n hóaơ ể thành glucoz vì v y ơ ậ không th làm m t màu n ể ấ ướ c brom.
III Sacarozơ
- Sacaroz có nhi u trong nơ ề ước mía (đ ườ ng mía), c c i đủ ả ường, hoa th tố
n t Tùy theo ngu n g c mà g i là ố ồ ố ọ đ ườ ng mía hay đ ườ ng c c i và ủ ả
đ ườ ng th t n t ố ố
- Đ ng t c a các lo i độ ọ ủ ạ ường tăng theo th t : ứ ự Fructoz > sacaroz > ơ ơ glucoz ơ
- Sacaroz có công th c phân t là Cơ ứ ử 12H22O11, đượ ạc t o nên t 1 g c glucozừ ố ơ
và 1 g c fructoz , 2 monosacarit d ng vòng liên k t v i nhau qua m tố ơ ạ ế ớ ộ nguyên t oxi, gi a là ử ở ữ liên k t glicozit ế
Trang 4
M t s ph n ng c a sacaroz :ộ ố ả ứ ủ ơ
+ Sacaroz không có nhóm -CHO nên không có ph n ng AgNOơ ả ứ 3/NH3 và
Br2/H2) Sacaroz có nhi u nhóm -OH li n k nhau và tan t t trong nơ ề ề ề ố ước nên dung d ch sacaroz có th hòa tan Cu(OH)ị ơ ể 2 đi u ki n thở ề ệ ường t oạ
ph c ch t màu xanh lam tứ ấ ươ ựn t glucoz và fructoz ơ ơ
2C12H22O11 + Cu(OH)2 (C12H11O11)2Cu + 2 H2O
- Sacaroz có th b th y phân trong mooit trơ ể ị ủ ường aixt t o glucoz vàạ ơ fructoz ơ
C12H22O11 + H2O H ,t 0 C6H12O6 (glucoz ) + Cơ 6H12O6 (fructoz )ơ
- Sacaroz hóa đen khi ti p xúc v i dung d ch Hơ ế ớ ị 2SO4 đ m đ c Nguyên nhânậ ặ
là dung d ch Hị 2SO4 đ c có tính “háo nặ ước” sẽ hút nướ ừc t chính c u trúcấ
c a sacaroz và t o ra ủ ơ ạ cacbon.
C12H22O11 H SO đăc2 4
H2O + 12C sau đó, H2SO4 ti p t c oxi hóa cacbon v a m i hình thành, t o khí COế ụ ừ ớ ạ 2 và
SO2 b c khói ố
C + 2H2SO4 đ c ặ CO2 + 2SO2 + 2H2O
Phân lo i:ạ
- Cacbohidrat (còn g i là gluxit, sacarit, đọ ường) được chia cacbohidrat thành các nhóm:
+ Monosacarit: Nh ng hidrocacbon ữ không b th y phân ị ủ ( glucoz vàơ fructoz )ơ
+ Đissacarit: Nh ng hidrocacbon ữ b th y phân ị ủ thành 2 phân tử monosacarit (sacaroz ).ơ
+ Polisacarit: Nh ng hidrocacbon d ng polime ữ ạ ch a r t nhi u m t xích ứ ấ ề ắ
có th b th y phân thành r t nhi u phân t monosacarit (tinh b t vàể ị ủ ấ ề ử ộ xenlulozo)
Công th c tính đ r ứ ộ ượ u: Đ r ộ ượ u =
2 5
2 5 2
C H OH
C H OH H O
Trong đó:
- Đ rộ ượu: ph n trăm tính theo th tích c a ancol etylic.ầ ể ủ
- V C2H5OH là: Th tích c a ancol etylic nguyên ch t.ể ủ ấ
- V H2O là th tích nể ước nguyên ch t.ấ
* Công th c: m = V.D ứ
Bài t p: ậ
Trang 5A glucoz ơ B fructoz ơ
C saccaroz ơ D xenluloz ơ
A Fructoz ơ B Saccaroz ơ
C Tinh b t.ộ D Xenluloz ơ
A Saccaroz ơ B Glucoz ơ
C Fructoz ơ D etyl fomat.
A Xenluloz ơ B Saccaroz ơ
C Glucoz ơ D Fructoz ơ
A Tinh b t.ộ B Xenluloz ơ
C Glucoz ơ D Saccaroz ơ
Câu 6: Trong phân t c a cacbohiđrat luôn có nhóm ch cử ủ ứ
A axit cacboxylic B xeton C ancol D anđehit Câu 7: Ch t thu c lo i đisaccarit làấ ộ ạ
A glucoz ơ B saccaroz ơ C xenluloz ơ D fructoz ơ
Câu 8: Hai ch t nào sau đây là đ ng phân c a nhau?ấ ồ ủ
A Glucoz và tinh b t.ơ ộ B Fructoz và glucoz ơ ơ
C Fructoz và xenluloz ơ ơ D Saccaroz và glucoz ơ ơ
Câu 9: Trong đi u ki n thích h p glucoz lên men t o thành khí CO2 vàề ệ ợ ơ ạ
Câu 10: Ch t tham gia ph n ng tráng gấ ả ứ ương
là
A xenluloz ơ B tinh b t.ộ C fructoz ơ D saccaroz ơ
Câu 11: Thu c th đ phân bi t glucoz và fructoz làố ử ể ệ ơ ơ
A Cu(OH)2 B nước brom D Na C.[Ag(NH3)2]OH
Trang 6Câu 12: Đun nóng dung d ch ch a 27 gam glucoz v i dung d ch AgNO3/NH3ị ứ ơ ớ ị (dùng d ) lư ượng b c t i đa thu đạ ố ược là
A 21,6 gam B 32,4 gam C 16,2 gam D 10,8 gam Câu 13: Đường saccaroz (đơ ường mía) thu c lo i saccarit nào?ộ ạ
A Monosaccarit B Đisaccarit C Polisaccarit D.
Oligosaccarit
Câu 14: Saccaroz và fructoz đ u thu c lo iơ ơ ề ộ ạ
A monosaccarit B đisaccarit C polisaccarit D cacbohiđrat.
Câu 15: Đ phân bi t các dung d ch: glucoz và saccaroz có th dùng thu c thể ệ ị ơ ơ ể ố ử nào?
A Nước brom B NaOH C Cu(OH)2 D HNO3.
Câu 16: G c glucoz và g c fructoz trong phân t saccaroz liên k t v i nhauố ơ ố ơ ử ơ ế ớ qua nguyên tử
Câu 17: Saccaroz và fructoz đ u cóơ ơ ề
A ph n ng v i nả ứ ớ ước brom t o đi u ki n thạ ở ề ệ ường
B ph n ng v i dung d ch NaOH, đun nóng.ả ứ ớ ị
C ph n ng v i Cu(OH)2 nhi t đ thả ứ ớ ở ệ ộ ường t o dung d ch màu xanh lam.ạ ị
D ph n ng th y phân trong môi trả ứ ủ ường axit
Câu 18: Dung d ch saccaroz ị ơ không ph n ng v iả ứ ớ
A Cu(OH)2 B AgNO3/NH3.
Trang 7C Ca(OH)2 D H2O (H+, t°).
Câu 19: Saccaroz và glucoz đ u có ph n ngơ ơ ề ả ứ
A c ng H2.ộ B tráng b c.ạ C v i Cu(OH)2.ớ D th y phân.ủ
Câu 20: Đ ch ng minh glucoz có nhi u nhóm –OH, có th cho dung d chể ứ ơ ề ể ị glucoz ph n ng v iơ ả ứ ớ
A kim lo i Naạ
B AgNO3 trong dung d ch NH3, đun nóng.ị
C Cu(OH)2 nhi t đ thở ệ ộ ường D Cu(OH)2 trong NaOH, đun nóng.
Câu 21: Trong ch t o ru t phích ngế ạ ộ ười ta thường dùng phương pháp nào sau đây?
E Cho axetilen tác d ng v i dung d ch AgNO3/NH3.ụ ớ ị
F Cho anđehit fomic tác d ng v i dung d ch AgNO3/NH3.ụ ớ ị
G Cho axit fomic tác d ng v i dung d ch AgNO3/NH3.ụ ớ ị
H Cho glucoz tác d ng v i dung d ch AgNO3/NH3.ơ ụ ớ ị
Câu 22: Đ phân bi t ba ch t: glucoz , axit axetic và glixerol ch c n dùng haiể ệ ấ ơ ỉ ầ hoá ch t làấ
A Dung d ch Na2CO3 và kim lo i Na.ị ạ B Dung d ch AgNO3/NH3 và quỳị tím
D Quỳ tím và kim lo i Na ;OH ạ C NaHCO3 và dung d chị AgNO3/NH3
Câu 23: Nh ng ch t nào có ph n ng v i Cu(OH)2 t o dung d ch màu xanhữ ấ ả ứ ớ ạ ị
đ m?ậ
Trang 8A Glucoz và fructoz ơ ơ B Glucoz và propan–1,3–điol.ơ
C Fructoz và ancol etylic.ơ D Glixerin và ancol anlylic.
Câu 24: Glucoz lên men thành rơ ượu etylic, d n toàn b khí sinh ra vào dungẫ ộ
d ch Ca(OH)2 d , th y có sinh ra 40 gam k t t a, bi t hi u su t lên men đ tị ư ấ ế ủ ế ệ ấ ạ 75% Kh i lố ượng glucoz c n dùng làơ ầ
Câu 25: Lượng glucoz dùng đ t o ra 1,82 gam sobitol v i hi u su t 80% làơ ể ạ ớ ệ ấ
A 2,250 gam B 1,440 gam C 1,125 gam D 2,880 gam Câu 26: tr ng thái bình thỞ ạ ường, glucoz trong máu ngơ ười có t l g n nhỉ ệ ầ ư không đ i làổ
Câu 27: Cho 2,5 kg glucoz ch a 20% t p ch t lên men thành ancol etylic Lơ ứ ạ ấ ượng ancol etylic thu được là bao nhiêu n u ancol b hao h t m t 10% trong quá trìnhế ị ụ ấ
s n xu t?ả ấ
Câu 28: Đ ch ng minh glucoz có 5 nhóm OH, ngể ứ ơ ười ta cho ph n ng v iả ứ ớ anhiđrit axetic, t o ra este ch a 5 g c axetat trong phân t Este này có công th cạ ứ ố ử ứ phân t làử
A C16H22O11 B C16H24O12 C C16H24O10 D C11H10O8
Câu 29: Cho 200 gam dung d ch glucoz tác d ng v i lị ơ ụ ớ ượng d AgNO3 trongư amoniac thu được 8,64 gam k t t a b c N ng đ c a glucoz trong dung d chế ủ ạ ồ ộ ủ ơ ị
b ng bao nhiêu?ằ
Câu 30: Chia 200 gam dung d ch h n h p glucoz và fructoz thành hai ph nị ỗ ợ ơ ơ ầ
b ng nhau:ằ
Trang 9– Ph n 1: Tác d ng v i dung d ch AgNO3/NH3 d , thu đầ ụ ớ ị ư ược 86,4 gam Ag k tế
t a.ủ
– Ph n 2: Ph n ng t i đa v i 28,8 gam Br2 trong dung d ch.ầ ả ứ ố ớ ị
Câu 31: Th y phân hoàn toàn 3,42 gam saccaroz trong môi trủ ơ ường axit, thu
được dung d ch X Cho toàn b X ph n ng h t v i lị ộ ả ứ ế ớ ượng d AgNO3/NH3, đunư nóng, thu được kh i lố ượng Ag là
Câu 32: Hòa tan 50 gam h n h p glucoz và saccaroz vào nỗ ợ ơ ơ ước thu dược dung
d ch Y Bi t Y làm m t màu v a đ 160 gam dung d ch brom 20% Kh i lị ế ấ ừ ủ ị ố ượng saccaroz ban đ u làơ ầ
Câu 33: Phát bi u ể không đúng là
A C u trúc c a saccaroz không có liên k t đôi.ấ ủ ơ ế
B Saccaroz có th tác d ng v i dung d ch AgNO3/NH3, đun nóng, thuơ ể ụ ớ ị
được k t t a Ag.ế ủ
C Đ t cháy hoàn toàn saccaroz thu đố ơ ược s mol CO2 nhi u h n s molố ề ơ ố H2O
D Dung d ch saccaroz hoà tan đị ơ ược Cu(OH)2
Câu 34: Saccaroz thu c nhóm nào sau đây?ơ ộ
A Polime B Gluxit ( cacbonhidrat)
Trang 10C Lipit D Đa ch c.ứ
Câu 35: Th y phân hoàn toàn 1 kg saccaroz , thu đủ ơ ược
A 0,5 kg glucoz và 0,5 kg fructoz ơ ơ
B 1 kg glucoz và 1 kg fructoz ơ ơ
C 2 kg glucoz ơ
D 0,5263 kg glucoz và 0,5263 kg fructoz ơ ơ
Câu 36: Các khí sinh ra trong thí nghi m ph n ng c a saccaroz v i dung d chệ ả ứ ủ ơ ớ ị
H2SO4 đ c làặ
A H2S và CO2 B H2S và SO2 C SO3 và CO2 D SO2 và CO2.
Câu 37: Nh n xét nào sau đây đúng v đ ng t c a glucoz và fructoz so v i đậ ề ộ ọ ủ ơ ơ ớ ường mía?
A C hai đ u ng t h n.ả ề ọ ơ B Glucoz kém h n, còn fructoz ng t h n.ơ ơ ơ ọ ơ
C C hai đ u kém ng t h n.ả ề ọ ơ
D Glucoz ng t h n, còn fructoz kém ng tơ ọ ơ ơ ọ
h n.ơ
Câu 38: Thu phân 62,5 gam dung d ch saccaroz 17,1% nh xúc tác axit thuỷ ị ơ ờ
được dung d ch X (hi u su t 80%) Cho dung d ch AgNO3/NH3 d vào X đun nhị ệ ấ ị ư ẹ
thì kh i lố ượng Ag thu được là
A 7,65 gam B 13,5 gam C 16,0 gam D 10,8 gam.
Câu 39: Cho 8,55 gam saccaroz vào dung d ch H2SO4 đ c nóng, d Sau khi cácơ ị ặ ư
ph n ng x y ra hoàn toàn thu đả ứ ả ược h n h p khí X g m các khí CO2 và SO2 Thỗ ợ ồ ể
tích c a X làủ
A 20,16 lít B 13,44 lít C 26,88 lít D 10,08 lít.
Câu 40: Th y phân mt axit hoàn toàn 34,2 gam saccaroz r i l y toàn b s nủ ơ ồ ấ ộ ả
ph m cho tác d ng v i dung d ch AgNO3/NH3 d thì thu đẩ ụ ớ ị ư ược a gam k t t a.ế ủ
Trang 11N u cho toàn b s n ph m tác d ng v i nế ộ ả ẩ ụ ớ ước brom d thì có b gam brom thamư gia ph n ng Các giá tr a và b b ngả ứ ị ằ
A 21,6 và 16,0 B 43,2 và 32,0.
C 21,6 và 32,0 D 43,2 và 16,0.
Câu 41: Cho dãy các tính ch t: là ch t k t tinh không màu (1), có v ng t (2), tanấ ấ ế ị ọ trong nước (3), hoà tan Cu(OH)2 (4), làm m t màu nấ ước brom (5), tham gia ph nả
ng tráng b c (6), b thu phân trong môi tr ng ki m loãng nóng (7) S tính
ch t đúng v i saccaroz làấ ớ ơ
Câu 42: Mu n có 2610 gam glucoz thì kh i lố ơ ố ượng saccaroz c n đem thu phânơ ầ ỷ hoàn toàn là
A 4468 gam B 4959 gam
C 4595 gam D 4995 gam
m 342.2610 /180 4959
92%, sau ph n ng thu đả ứ ược dung d ch ch a m gam glucoz Giá tr c a m là ị ứ ơ ị ủ
Câu 44: Khi th y phân h p ch t h u c X (không có ph n ng tráng b c) trongủ ợ ấ ữ ơ ả ứ ạ môi trường axit, r i trung hòa axit thì dung d ch thu đồ ị ược có ph n ng tráng b c.ả ứ ạ
X là
A anđehit axetic B ancol etylic
C glixerol D saccaroz ơ