Ngữ văn 9, đề 41

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO*** ĐỀ SỐ 41 ĐỀ KHẢO SÁT NĂNG LỰC HỌC SINH Môn: Ngữ văn 9 Thời gian làm bài: 120 phút, không kể giao đề Đề thi gồm: 01 trang Phần 1: Đọc hiểu 3.0 điểm: Đọc văn

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

***

ĐỀ SỐ 41

ĐỀ KHẢO SÁT NĂNG LỰC HỌC SINH

Môn: Ngữ văn 9

Thời gian làm bài: 120 phút, không kể giao đề

(Đề thi gồm: 01 trang)

Phần 1: Đọc hiểu (3.0 điểm): Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới :

“Có người nói thành đạt là do gặp thời, có người lại cho là do hoàn cảnh bức bách, có người cho là do có điều kiện được học tập, có người lại cho là do có tài năng trời cho Các ý kiến đó mỗi ý chỉ nói tới một nguyên nhân, mà lại đều là nguyên nhân khách quan, họ quên mất nguyên nhân chủ quan của con người

Thật vậy Gặp thời tức là gặp may, có cơ hội, nhưng nếu chủ quan không chuẩn bị thì cơ

hội cũng sẽ qua đi Hoàn cảnh bức bách tức là hoàn cảnh khó khăn buộc phải khắc phục Nhưng gặp hoàn cảnh ấy có người bi quan, thất vọng; chán nản, thối chỉ ; có người lại gồng mình vượt qua.”

(Nguyên Hương, Trò chuyện với bạn trẻ, Ngữ văn 9, tập hai, NXB Giáo dục Việt Nam, 2018)

Câu 1(0.5 điểm)Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong văn bản trên.

Câu 2(0.5 điểm) Xác định một phép liên kết được sử dụng trong hai câu văn in nghiêng ở trên

và chỉ ra từ ngữ dùng làm phương tiện liên kết

Câu 3(1.0 điểm).Theo tác giả, khi gặp “hoàn cảnh bức bách”,con người có những cách ứng xử

nào?

Câu 4(1.0 điểm) Theo em bức thông điệp mà đoạn trích trên muốn gửi đến chúng ta là gì? Phần 2: Làm văn (7 điểm)

Câu 1 (2,0 diểm) Từ nội dung đoạn trích trên, em hãy trình bày suy nghĩ (khoảng 2/3 trang

giấy thi) về ý kiên: Phải chăng hoàn cảnh khó khăn cũng là cơ hội để mỗi người khám phá khả năng của chính mình ?

Câu 2 (5,0 diểm) Cảm nhận của em về những tình cảm của nhà thơ đối với Bác qua đoạn thơ

sau :

Bác nằm trong giấc ngủ bình yên Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền Vẫn biết trời xanh là mãi mãi

Mà sao nghe nhói ở trong tim.

Mai về miền Nam thương trào nước mắt Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác Muốn làm đoá hoa toả hương đâu đây Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này

(Viếng lăng Bác, Viễn Phương – Ngữ văn 9, tập 2- NXBGD)

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO

TẠO

**

HƯỚNG DẪN CHẤM

ĐỀ KHẢO SÁT NĂNG LỰC HỌC SINH

Môn: Ngữ văn 9

Phần

Phần

1-(3

điểm)

Câu 2:

- Trong hai câu văn in nghiêng có sử dụng các phép liên kết: phép thế, phép

nối

- Từ ngữ dùng làm phương tiện liên kết:

+ Phép thế: “hoàn cảnh ấy” thay thế cho cụm từ “Hoàn cảnh bức bách”

+ Phép nối: từ nối “Nhưng”

Học sinh chỉ cần xác định được một phép liên kết và từ ngữ dùng làm

phương tiện liên kết

- Hs chỉ ra được tên phép liên kết

- HS chỉ rõ từ ngữ thể hiẹn phép liên kết

0.25 điểm 0.25 điểm

Câu 3: Theo tác giả, những cách ứng xử của con người khi gặp “hoàn cảnh

bức bách” là:

- Có người bi quan, thất vọng, chán nản, thối chí

- Có người gồng mình vượt qua

0.5 điểm

0.5điểm

Câu 4 Thông điệp mà đoạn trích gửi gắm:

-Cuộc đời con người không thể tránh được những khó khăn, thử thách nên

nếu gặp khó khăn thì đừng thối chí, bỏ cuộc

- Sự thành đạt của mỗi người đều phải do ý chí quyết tâm vươt qua khó

khăn thử thách mà có được

1.0 điểm

Câu 1 (2 điểm)

2-

(7

điểm)

- Về hình thức

Là đoạn văn nghị luận có kết hợp các phương thức biểu đạt khác, diễn đạt

sinh động, đảm bảo độ dài

Về nội dung: HS viết đoạn văn đảm bảo các yêu cầu:

*Mở đoạn: Giới thiệu vấn đề nghị luận (Đặt câu hỏi: Phải chăng hoàn

cảnh khó khăn cũng là cơ hội để mỗi người khám phá khả năng của

chính mình ?)

*Thân đoạn: Khẳng định quan điểm trên là đúng đắn : Hoàn cảnh khó

khăn chính là cơ hội để mỗi người khám phá khả năng của chính mình

- Bởi lẽ gặp hoàn cảnh khó khăn ta mới phát hiện được năng lực giải

quyết vấn đề của bản thân Hoàn cảnh khó khăn vừa là thử thách lai là cơ

hội để con người khám phá những điểm giới hạn bên trong bản thân mình

Khó khăn cho ta cơ hội để định nghĩa lại khả năng giả quyết vấn đề của

bản thân Có những thứ ta cứ nghĩ sẽ không thể làm được cho đến khi bị

rơi vào 1 hoàn cảnh bắt buộc, hoàn cảnh khó khăn

- Gặp hoàn cảnh khó khăn ta mới khám phá được óc sáng tạo của bản

thân, sự nhanh nhạy của bản thân Đó chính là những gì mà khó khăn

mang lại cho mỗi con người

- Giới hạn, sức sáng tạo của con người là điều không tưởng Nhưng chỉ

khi bị đẩy vào 1 tình thế khó khăn nào đó con người mới phát hiện ra

nó Đồng thời, gặp khó khăn ta mới biết được sức lì, sự chịu đựng của

chính mình, có thể vượt qua được những khó khăn đó hay không

- Khó khăn cũng là cơ hội để ta rèn luyện năng lực của bản thân.

Người ta vẫn thường nói ở tận cùng khó khăn sẽ là nơi mở ra cơ hội mới

Cơ hội đó cũng chính là khả năng nắm bắt của mỗi cá nhân trước thời cuộc

- Khó khăn sẽ là cơ hội để con người nhận ra những hạn chế của bản

thân để khắc phục, trau dồi

- Dẫn chứng : Bạn Đoàn Phạm Khiêm ở trường THPT Nguyễn Tất

Thành – TPHCM bị tật câm điếc Nhưng chính điều đó lại khiến bạn nhận

ra mình có tài năng hội họa Bạn đã không ngừng học tập và cuối cùng đã

thi đỗ vào trường ĐH Mỹ thuật TPHCM

*Kết đoạn: Tuy nhiên, không phải ai cũng có thể vượt qua khó khăn, họ

buông xuôi nên thất bại, sống cuộc đời dễ dàng nhưng vô nghĩa, đó là lối

sống đáng phê phán Vì vậy, đứng trước khó khăn, thử thách con người cần

bình tĩnh, tự tin, xét đoán mọi vấn đề để tìm ra phương hướng giải quyết

Không nản lòng, không sợ gian khổ vượt qua mọi khó khăn

0.25

0.25

1.0

0.25

0.25

Câu 2- (5 điểm)

a.Đảm bảo hình thức bài văn nghị luận văn học 0.5 điểm

b.Xác định đúng vấn đề cần nghị luận

c.Triển khai vấn nghị luận : Vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp

chặt chẽ giữa lý lẽ và dẫn chứng, thể hiện sự cảm nhận sâu sắc

Có thể viết bài văn theo định hướng sau :

A.Mở bài :

- Giới thiệu tác giả Viễn Phương và bài thơ « Viếng lăng Bác »

- Giới thiệu đoạn thơ và nêu cảm nhận khái quát về tình cảm của nhà thơ

đối với Bác qua đoạn thơ (lòng thành kính và niềm biết ơn)

B.Thân bài

1.Giới thiệu khái quát về bài thơ

- Bài thơ “Viếng lăng Bác” của Viễn Phương được viết vào tháng 4 năm 1976,

một năm sau ngày giải phóng miền Nam,đất nước vừa được thống nhất Đó

cũng là khi lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh vừa được khánh thành, đáp ứng nguyện

vọng tha thiết của nhân dân cả nước là được đến viếng lăng Bác

- Tác giả là một người con của miền Nam, suốt ba mươi năm hoạt động và

chiến đấu ở chiến trường Nam Bộ xa xôi Cũng như đồng bào và chiến sĩ miền

Nam,nhà thơ mong mỏi được ra thăm Bác và chỉ đến lúc này, khi đất nước đã

thống nhất, ông mới có thể thực hiện được ước nguyện ấy

- Tình cảm đối với Bác trở thành nguồn cảm hứng để ông sáng tác bài thơ này

2.Cảm nhận đoạn thơ

2.1 Đoạn thơ đã diễn tả nỗi xúc động của nhà thơ khi được vào lăng viếng

Bác và nỗi đau đớn xót xa khi Bác đã không còn.

- Vào lăng viếng Bác, Viễn Phương đã thực sự xúc động khi được chiêm

ngưỡng di hài chủ tịch Hồ Chí Minh Câu thơ “Bác nằm trong giấc ngủ

bình yên” đã được tác giả sử dụng BPTT nói giảm nói tránh Ông không

muốn thừa nhận là Bác đã ra đi mãi mãi, càng không muốn để người đọc

cảm thấy đau lòng trước sự thật này Với VP, sự ra đi của Bác thực sự chỉ là

một “giấc ngủ bình yên” giữa một “vầng trăng sáng dịu hiền”

- Hình ảnh “vầng trăng” trong khổ thơ này gợi lên cho ta rất nhiều liên

tưởng

+ Hình ảnh ấy khiến ta nghĩ đến một cuộc đời giản dị, trong sáng và lối

sống thanh bạch của người

+ HÌnh ảnh ấy khiến người đọc liên tưởng đến những vần thơ ngập tràn ảnh

trăng của Bác

-Đặc biệt hơn cả ở trong khổ thơ này là hình ảnh ẩn dụ “trời xanh” Đây

là một hình ảnh độc đáo và rất giàu ý nghĩa Nhà thơ mượn hình ảnh “trời

xanh” để nói về sự bất tử của Người, để khẳng định bác sẽ luôn còn mãi

với non sông, đất nước

- Biết là thế, nhưng nhà thơ vẫn cảm thấy “nghe nhói ở trong tim”

+ “Nhói” là động từ diễn tả cảm xúc trực tiếp, “nhói” có nghĩa là đau đớn,

quặn thắt đến tột độ

+ Sự ra đi của Người đã khiến cho nhân dân cả nước nói chung, nhân dân

Miền Nam và VP nói riếng vô cùng sót xa đau đớn

=>Có thể thấy rằng khổ thơ thứ 3 đã diễn tả đầy đủ và trọn vẹn nỗi niềm

xúc động, nghẹn ngào của nhà thơ khi được vào lăng viếng Bác và sự đau

đớn xót xa khi Bác đã ra đi Những cảm xúc ấy chính là minh chứng cho

0,25 điểm

0.25 điểm

1.5