Bài giảng lập trình .dotNET doc

Kiến trúc của .NET Framework•FCLFramework Class Library là thư viện kiểu dữ liệu có thể tái sử dụng gồm các class, structure, … dành cho các ứng dụng thực thi trong .NET.. Các bước thực

CHƯƠNG I

Giới thiệu

• NET Framework là môi trường tích hợp để đơn giảnhóa việc phát triển và thực thi các ứng dụng trênInternet, desktop và các thiết bị di động

Kiến trúc của NET Framework

Kiến trúc của NET Framework

•CLR (Common Language Runtime): Quản lý sựthực thi mã lệnh và tất cả các tác vụ liên quan đếnnó: biên dịch, quản lý bộ nhớ, bảo mật, quản lýtuyến đoạn

Mã lệnh thực thi trong CLR chia làm 2 loại:

- mã được quản lý

- mã không được quản lý là mã lệnh không cài đặt

những yêu cầu để thực thi trong CLR – chẳng hạnnhư COM hoặc các thành phần dựa trên Windows API

Kiến trúc của NET Framework

•FCL(Framework Class Library ) là thư viện kiểu dữ liệu có thể tái sử dụng (gồm các class, structure, …) dành cho các ứng dụng thực thi trong NET

•Tất cả các ngôn ngữ hỗ trợ NET Framework đều sử dụng thư viện lớp dùng chung này.

Các bước thực hiện của Ct

Code Executed

R U N T I M E

Các bước thực hiện của Ct

truyền thống

• Các ngôn ngữ trước đây có chương trình dịch riêng và có môi trường chạy riêng của nó.

• Trong NET, chương trình dịch dịch mã nguồn vào một "Intermediate Language (IL)“ và runtime được thay thế bởi CLR (Common Language Runtime).

Các bước thực hiện của các ct NET

MSIL + Metadata

CLR Machine

code

Code executed

C ác chương trình NET được dịch 2 lần: lần đầu chậm, lần thứ 2 tương

đối nhanh hơn.

Các bước thực hiện của các ct NET

• Chương trình nguồn trước hết sẽ được biên

dịch và đóng gói thành một khối gọi là assembly (là tập hợp các thành phần được đóng gói trong

file exe hoặc dll) Khối này sẽ chứa các mã lệnh

ngôn ngữ trung gian (IL) và các metadata mô tả

thông tin cần thiết cho sự hoạt động của khối

• Mỗi khi có yêu cầu thực thi assembly nói trên,

CLR sẽ dùng trình biên dịch JIT (Just-in-Time)

của môi trường thực thi để chuyển đối IL chứa

trong nó sang dạng mã lệnh cụ thể của máy khi

ứng dụng thực sự thực thi

Các bước thực hiện của các ct NET

Các kiểu dữ liệu cơ sở của CTS

Nội dung

• Giới thiệu

• Môi trượng soạn thảo và chạy

• Biến và các kiểu dữ liệu

• Các cấu trúc điều khiển: if, switch

• Các cấu trúc lặp; for, while, do while, foreach

• Mảng, ArrayList, File văn bản.

• Bài thực hành

GIỚI THIỆU VỀ C#

- “bài toán” cần giải quyết là một solution.

- Một solution bao gồm một hoặc nhiều project.

- Một solution, nếu có nhiều project thì nên được tạo ra trong một thư mục riêng để có thể chứa các project trong nó

Cú pháp đơn giản của 1 Project

Dịch và chạy 1 chương trình C# trên Console

• Soạn mã: Người sử dụng có thể dùng bất kỳtrình soạn thảo nào như:

– Notepad

– Microsoft Visual Studio

– ….

• Lưu lại thành file có phần mở rộng cs

• Start|Programs|Microsoft NET Framework SDK v2.0|SDK Command Prompt

– Gõ csc [ổ đĩa:]\[ đường dẫn]\<tên file cs> cần dịch

– Gõ tên file cần chạy

• Chú ý: file csc.exe định vị ở:

– "C:\Program Files\Microsoft Visual Studio 8\ SDK\ v2.0\“ đối với 2005

– C:\WINNT\Microsoft.NET\Framework\v1.1.4322 đối với 2003

Ví dụ chương trình đơn giản

Sử dụng IDE Microsoft Visual Studio 2005

• Khởi động Microsoft Visual Studio 2005 File Æ

New Æ Project để tạo mới một project

• Khai báo theo cú pháp:

Mức truy cập Kiểu Tên biến

short System.Int16 Số nguyên có dấu 16-bit -2 15 :2 15 -1

int System.Int32 Số nguyên có dấu 32-bit -2 31 :2 31 -1

long System.Int64 Số nguyên có dấu 64-bit -2 63 :2 63 -1

byte System.Byte Số nguyên không dấu 8-bit 0:2 8 -1

ushort System.UInt16 Số nguyên không dấu 16-bit 0:2 16 -1

uint System.UInt32 Số nguyên không dấu 32-bit 0:2 32 -1

ulong System.UInt64 Số nguyên không dấu 64-bit 0:2 64 -1

Kiểu số thực, Boolean, ký tự

• Kiểu số thực: float, double

• Kiểu Boolean: bool: true|false

• Kiểu ký tự: char

– Biểu diễn 1 ký tự 16-bit (Unicode) Các hằngkiểu ký tự được gán bằng cách đóng trongcặp dấu nháy đơn, ví dụ 'A'

Kiễu dữ liệu tham chiếu được định nghĩa sẵn

Tên Kiểu CTS Mô tả

object System.Object Kiểu dữ liệu gốc, mọi kiểu dữ liệu khác

trong CTS đều kế thừa từ đây (kể cả các kiểu dữ liệu giá trị)

string System.String Chuỗi ký tự Unicode

Các phương thức trên chuỗi

using System;

class ThaoTacTrenString

{static void Main(string[] args)

{ string st1= " Nguyen Anh Trung ";

string st2 = "le Tien Tang";

st1 = st1.Trim();

Console.Write( "Chieu dai chuoi la {0}:\n", st1.Length);

Console.WriteLine( "Ky tu tai chi so thu 3 la {0}", st1[3]);

string ten1=st1.Substring(st1.LastIndexOf(' ')+1);

string ten2 = st2.Substring(st2.LastIndexOf( " ")+1, st2.Length - st2.LastIndexOf(" ")-1);

Console.WriteLine( "Ten2=ten1:{0}",ten2.Equals(ten1));

Console.WriteLine( "so sanh ten1 voi ten 2: {0}",

ten1.CompareTo(ten2));

Console.ReadLine();

}

}

Các phương thức trên chuỗi

using System;

class ThaoTacTrenString

{

static void Main(string[] args)

{ string st1= "Nguyen Anh Trung ";

Console.WriteLine( "Tim chuoi con {0}", st1.Contains("yen")); st1=st1.Replace("Nguyen", "Le");

} ….

Indexing (cho array và các indexers) []

Thông tin về kiểu Sizeof(Kiểu)

Điều khiển Overflow exception checked unchecked

Luồng điều khiển của chương trình

Console WriteLine ( "less than 10" );

Console WriteLine ( s );

}

}

C âu lệnh For [2]

Phạm vi của biến đếm: chỉ có tác dụng trong vòng lặp

using System ;//V í dụ lỗi

s += i ; }

Console.WriteLine(i); //Error statement

Console WriteLine ( s );

} }

while ( i <= 10 ) {

Console WriteLine ( students [ i ]); }

}

}

int[][] a = new int[ 5 ][];

for (int i = 0 ; i < a Length ; i ++) {

a [ i ] = new int[ i + 1 ];

for (int j = 0 ; j < i + 1 ; j ++) {

a [ i ][ j ] = j ; }

}

Console WriteLine ();

} }

}

Khởi tạo mảng 1 chiều [6]

Console WriteLine ( i );

}

Khởi tạo mảng 2 chiều [7]

int[,] b = new int[ 2 , 3 ] {{ 1 , 2 , 3 },{ 4 , 5 , 6 }};

foreach (int i in b ) {

Console WriteLine ( i );

}

Khởi tạo mảng jagged [8]

//jagged array

int[][] c = new int[ 2 ][]

{ new int[ 2 ] { 0 , 1 }, new int[ 3 ] { 2 , 3 , 4 }};

for (int i = 0 ; i < c Length ; i ++)

for (int j = 0 ; j < c [ i ] Length ; j ++) {

Console WriteLine ( c [ i ][ j ]);

} }

}

• Là mảng động, mỗi phần tử là một object

• Namespace: System.Collections

• Khai báo:

ArrayList <tenmang> = new ArrayList();

ArrayList <tenmang> = new ArrayList(Số phầntử);

Các phương thức trên ArrayList

• Add(object): Chèn thêm 1 phần tử vào cuối

mảng

• Clear(): Xoá tất cả các phần tử

• Contains(object): Tìm object trong mảng

• IndexOf(object): Tìm chỉ số của object trong

mảng (-1)

• RemoveAt(index): Xoá phần tử thứ index

• Thuộc tính: count: cho biết số phần tử trong

mảng

• …

ArrayList a = new ArrayList();

a.Add( "main");a.Add('m');a.Add(5);a.Add( DateTime.Now); test t = new test(); a.Add(t);

for(int i=0;i<a.Count;i++)

if (a[i] is test) { test tt =(test) a[i];

Thao tác trên File

• Namespace: System.IO;

• Các đối tượng thao tác trên File: Stream,

StreamReader, StreamWriter, FileStream

• Thao tác trên file văn bản: StreamReader,

StreamWriter

• Mở file văn bản để đọc:

StreamReader <tênbiến> = new StreamReader(“dd"[,Encoding]);

• Mở file văn bản để ghi:

StreamWriter <tênbiến> = new StreamWriter (“dd“[, bool append][,Encoding])

Các phương thức trên StreamReader

• Close(): đóng file

• Peek(): Trả về ký tự tiếp theo, -1;:EOF

• Read(): Đọc ký tự tiếp theo

• ReadBlock(…): Đọc dãy các byte

• ReadLine(): Đọc 1 dòng

• ReadToEnd(): Đọc hết file

• …

Các phương thức trên StreamWriter

• Close(): đóng file

• Write

• WriteLine: ghi file

static void Main(string[] args)

Bài tập thực hành

• Thực hành các bài 1,2,3,4,5 trong giáo trình

• Giải pt bằng Gaussian:

– Vào ma trận hệ số A, vector B

– Giải thuật để chuyển ma trận về tam giác trên:

for(i = 0; i < n-1; i++)/* Trừ hàng đầu tiên */

Bài tập thực hành về ArrrayList

• Nhập vào danh sách họ tên và đtb của 1 lớp, số lượng

sv không hạn chế, quá trình nhập dừng khi nhập họ tên rỗng:

Ht1 đtb1 Ht2 dtb2 … …

• Hiển thị họ tên và Đtb của các sinh viên lên lớp

•Nhập vào 1 họ tên, tìm xem có sv nào có họ tên này hay không

•Tính Trung bình cộng của ĐTB

•Xoá các sinh viên có đtb ra khỏi mảng

protected Biến hoặc phương thức chỉ có thể truy xuất từ bên

trong kiểu dữ liệu mà nó thuộc về, hoặc các kiểu dữ liệu dẫn xuất

protected

internal

Biến hoặc phương thức có thể được truy xuất trong phạm vi assembly hiện tại, hoặc từ các kiểu dữ liệu dẫn xuất từ kiểu dữ liệu chứa nó

private Biến hoặc phương thức chỉ có thể được truy xuất từ

bên trong kiểu dữ liệu mà nó thuộc về

Class_b t2 = new Class_b();

Class_b.Class_b1 t21 = new Class_b.Class_b1();

Class_b.Class_b2 t22= new Class_b.Class_b2(); }

}

Hàm dựng (Constructors)

• Là một loại đặc biệt của phương thức trong một lớp

• Được gọi khi một lớp được tạo

• Thường được sử dụng để khởi tạo các giá trị trongmột lớp

• Tên trùng với tên lớp

• Không trả về giá trị

• Nếu không tạo ra hàm dựng C# sẽ tạo ra hàm dựngngầm định

• Một lớp có thể có nhiều hàm dựng nhưng khácnhau về số lượng hoặc kiểu của tham số

Ví dụ về Constructors using System;

public class Person

{

string Ten,dc=“Khong co”;

public Person (string Ten )

}

//MathConstant m = new MathConstant();

Console WriteLine ( MathConstant Pi );

}

}

Static Constructors

• Được gọi tự động (chỉ 1 lần) trước khi thực thể đầu tiên của đối tượng được tạo hoặc các thành viên tĩnh được tham chiếu.

• Không có tham số

public class Bus

{

static Bus() // Static constructor:

{ System Console.WriteLine( "Ham tinh duoc goi"); }

public static void Drive()

{ System Console.WriteLine( "Phuong thuc Drive duoc goi"); } }

class TestBus

{ static void Main()

{ Bus.Drive();

Bus b = new Bus();

Bus c= new Bus(); }

}

• Destructors trong C# gọi là bộ thu gom rác Garbage Collectors.

• Bộ thu gom rác sẽ giải phóng bộ nhớ khi

đối tượng không còn yêu cầu hoặc tham

chiếu.

• Destructors khai báo như sau:

~<tên hàm huỷ>()//giống tên lớp {

//các cài đặt của người lập trình }

Các trường (Fields)

• Lưu trữ giá trị

• Cú pháp: <Mứctruycập> <Kiểu> <tênfields>

• Mức truy cập: public, private, protected,

internal, protected internal

• Kiểu:

– Kiểu giá trị được định nghĩa sẳn (int,char …)

– Kiểu tham chiếu: lớp, struct, mảng, chuỗi,…

{ public string hoten;

private bool GioiTinh;

protected DateTime NgaySinh;

internal float[] DsDiem = new

static void Main(string[] args) {

SinhVien sv =new SinhVien(); sv.hoten = "Nguyen Nam";

//sv.GioiTinh = false;

//sv.NgaySinh = DateTime.Parse("12/10/79"); sv.DsDiem[0] = 5;

}

} }

Trường tĩnh [1]

• Được khai báo trong 1 lớp

• Khi sử dụng không cần phải tạo ra lớp chứa trường tĩnh

• Khi khai b áo chỉ cần dùng static trước tên biến

• Truy xuất: <tênlớp>.tên trường tĩnh

Ví dụ trường tĩnhusing System ;

public class List

{

public static int Dem = 0 ;

public List ()//H àm dựng: được gọi khi tạo lớp

Console WriteLine ( List Dem );

List n1 = new List ();

Console WriteLine ( List Dem );

List n2 = new List ();

Console WriteLine ( List Dem );

}

}

Trường chỉ đọc

• Sử dụng readonly khi khai báo

• Chỉ có thể gán giá trị khi khai báo hoặc trong hàm dựng

class test

{

public readonly int a = 10;

public readonly int b;

• Khai báo hàm dùng bổ từ const.

• Không thể thay đổi giá trị của hằng.

• Hằng sử dụng như trường tĩnh.

Ví dụ về Constants

using System ;

public class Gender

{

public const int male = 1 ;

public const int female = 2 ;

Console WriteLine ( "male = {0}" ,Gender male);

Console WriteLine ( "female = {1}" , Gender female ); }

}

Phương thức(method)

• Là tập hợp các câu lệnh

• Được khai báo trong lớp hoặc cấu trúc, phải chỉ rõ mức truy cập, tên, kiểu trả về,danh sách các tham số Nếu không có tham số phải có cặp dấu ngoặc

• Phương thức không trả về giá trị có kiểu trả về là void

• Dùng return để trả về giá trị của phương thức

Tham chiếu ref and out [1]

public void GetPoint (int x ,int y )

{

x = this x ;

y = this y ; }

}

Tham chiếu ref and out [2]

class Test

{

public static void Main ()

{

int x = 0 ; //int x; > Error

int y = 0 ; //int y; > Error

Point p = new Point ( 100 , 200 );

Tham chiếu ref and out [3]

public void GetPoint ( ref int x , ref int y ) {

x = this x ;

y = this y ; }

}

Tham chiếu ref and out [4]

class Test

{

public static void Main ()

{

int x = 0 ; // int x; > Error

int y = 0; // int y; > Error

Point p = new Point ( 100 , 200 );

p GetPoint ( ref x , ref y );

Tham chiếu ref and out [5]

public void GetPoint ( out int x , out int y ) {

x = this x ;

y = this y ; }

}

Tham chiếu ref and out [6]

Point p = new Point ( 100 , 200 );

p GetPoint (out x ,out y );

•Không cần khởi tạo giá trị cho các tham số

•Khi xây dựng và gọi phương thức phải dùng out

Danh sách các tham số có chiều dài thay đổi [1]

• C# cho phép khai báo 1 tham số nhưng khi gọi phương thức thì số lượng tham số có thể thay đổi

• Ví dụ như WriteLine(…)

• Sử dụng từ khoá params để khai báo tham

số có chiều dài thay đổi.

Variable-Length Parameter Lists [2]

Variable-Length Parameter Lists [3]

class Test

{

public static void Main ()

{

MyClass a = new MyClass ();

Console WriteLine ( a Sum ( 1 , 2 ));

Console WriteLine ( a Sum ( 1 , 2 , 3 ));

a Write ( "John Smith" , 100 );

}

}

6 John Smith 100

• Xây dựng lớp Sinhvien bao gồm: ht,dc, mảngchứa điểm thi và các hàm sau.

– Xây dựng hàm dựng:

• public Sinhvien(string ht, string dc, int somon) – Xây dựng hàm:

• public void Nhapdiem() để nhập vào danh sách điểm của 1 sv

• public double Dtb(): Tính ĐTB của 1 sv

• public void XuatSv(): Xuất các thông tin của 1 sv

• Xây dựng lớp Lop để:

– Nhập vào danh sách các SV (Dùng ArrayList)

– Xuất ra thông tin các SV

– In ra họ tên các sinh viên lên lớp

– Xây dựng hàm để tìm ĐTB cao nhất và thấp nhất (Dùng ref hoặc out)

Bài tập

N ội dung

• Giới thiệu

• Hàm nạp chồng (Overloading)

• Hàm ghi đè (Overriding)

• Hàm ảo (Virtual Functions)

• Lớp trừu tượng (Abstract Classes)

• Lớp Sealed

• Giao diện

class LopCon : LopCha

{ Cai dat lop con}

Ví dụ về kế thừa [1]

using System ;

public class Person

{

protected string name ; //protected Field

public Person (string name ) //Function as a Constructor {

this name = name ; }

public void SayName () //Member function

{

Console WriteLine ( "Person name is {0}" , name );

}

}

Ví dụ về kế thừa [3]

• Person là lớp cơ sở (lớp cha).

• Employee là lớp dẫn xuất (lớp con) từ lớp

Person , vì thế:

– Nó kế thừa tất cả các dữ liệu và hàm thành

viên của lớp cha (trừ private)

– Constructors không tự động kế thừa lên lớp

cha, do đó người sử dụng phải chỉ rõ:

public Employee ( string name ) :base ( name ){…}

Hàm nạp chồng (Overloading )

• Hàm nạp chồng là hàm trùng tên trong một lớpnhưng khác nhau về số lượng và kiểu của cáctham số

• Không nạp chồng dựa vào tên tham số và kiểu trả

về của các tham số

} public double Dt(double a,double b)

{ return a*b;

} public double Dt(double a,double b,double c)

{ double p=(a+b+c)/2;

return Math.Sqrt(p*(p-a)*(p-b)*(p-c));

}

}

ErrorClass err = new ErrorClass ();

Console WriteLine ( err Increase ( 10 )); }

}