ÔN TẬP THI TỐT NGHIỆP MÔN TỐ TỤNG HÌNH SỰ

1.Các hoạt động luật sư cần thực hiện để tham gia bào chữa cho bị can, bị cáoTrao đổi với khách hàng và ký kết hợp đồng dịch vụ pháp lý Chuẩn bị các giấy tờ tài liệu cần thiết để làm thủ

ÔN TẬP THI TỐT NGHIỆP

I Nhữn g vấn đề cần lưu ý khi làm bài kiểm tra, bài thi liên quan đến giai đoạn điều tra, truy tố

1.Các hoạt động luật sư cần thực hiện để tham gia bào chữa cho bị can, bị cáo

Trao đổi với khách hàng và ký kết hợp đồng dịch vụ pháp lý

Chuẩn bị các giấy tờ tài liệu cần thiết để làm thủ tục tham gia bào chữa

Đề xuất với cơ quan điều tra để được có mặt khi hỏi cung và một số hoạt động khác …

VD1: cơ quan điều tra ra lệnh tạm giam khi mới ra quyết định khởi tố vụ án mà chưa ra quyết định khởi tố bị can là sai.

VD2: cơ quan điều tra bắt khẩn cấp rồi ra lệnh tạm giam luôn (mà không tạm giữ) là sai

Khi nhận xét về hoạt động của cơ quan tiến hành tố tụng cần nhận xét cả điểm đúng lẫn điểm sai trên cơ sở dữ kiện đầu bài và phải lý giải dựa trên các quy định pháp luật.

Những đề xuất của luật sư liên quan đến việc thay đổi biện pháp ngăn chặn:

Thông thường, nếu thân chủ đang bị tạm giam, luật sư thường xem xét để đề nghị áp dụng các biện pháp ngăn chặn như cấm đi khỏi nơi cứ trú hay bảo lĩnh trên cơ sở tội danh, khung hình phạt có thể bị áp dụng, nhân thân …

Nếu việc áp dụng biện pháp ngăn chặn là cần thiết thì phải xem xét

về thủ tục áp dụng, đặc biệt là thời hạn để đề xuất việc thực hiện đúng quy định của pháp luật

3 Kỹ năng tham gia vào giai đoạn điều tra

 Tham gia hỏi cung bị can

 Tham gia các hoạt động điều tra khác

 Cung cấp tài liệu đồ vật…

 Đề xuất yêu cầu

4 Vấn đề trao đổi với bị can, bị cáo

Nêu các nội dung cụ thể cần trao đổi dựa trên cơ sở dữ kiện đầu bài chứ không viết lại phần lý thuyết chung

Các nội dung trao đổi phải gắn liền với diễn biến hành vi phạm tội đã nêu ở đề bài nhằm xác định rõ tội danh (phân biệt giữa các tội giáp danh), nhân thân …

Chuẩn bị gặp bị can, bị cáo

Trao đổi các vấn đề về chứng cứ và tố tụng

Phải giải thích pháp luật cho bị cáo, lưu

ý bị cáo thủ tục tại phiên toà

Trao đổi làm rõ những tình tiết giảm

nhẹ, những đặc điểm về nhân thân bị cáo Đưa ra lời khuyên về vấn đề bồi thường

5 Những vấn đề cần trao đổi, đề xuất với toà án

Những vấn đề luật sư cần trao đổi thường liên quan đến các vấn đề về tố tụng như việc áp dụng biện pháp ngăn chặn hoặc những vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng trong điều tra

Trao đổi những vấn đề về chứng cứ của vụ

án như:

Đã đủ chứng cứ chưa

Chứng cứ thiếu cần bổ sung như thế nào

Cung cấp chứng cứ

Trên cơ sở những nội dung cần trao đổi, luật sư đề xuất với toà án các vấn đề sau:

• Thay đổi hoặc huỷ bỏ biện pháp ngăn chặn

• Trả hồ sơ để điều tra bổ sung làm rõ những vấn đề liên quan đến chứng cứ định tội, thiệt hại xảy ra …

• Tách nhập vụ án

• Giám định nguyên nhân chết, tỷ

lệ thương tật …

• Thu thập vật chứng

Thay đổi người tiến hành tố tung nếu

họ thuộc các trường hợp phải từ chối tiến hành tố tụng (đặc biệt trong trường hợp

bị can, bị cáo là ngưòi chưa thành niên)

Triệu tập thêm người tham gia tố tụng

có lợi cho việc bào chữa, bảo vệ cho thân chủ mà toà án bỏ sót …

6 Những điểm chính trong luận cứ bào chữa, bảo vệ

Vạch phương hướng bào chữa, bảo vệ

 Về hình sự

 Về dân sự

Cần trình bày và luận giải được những

lý lẽ luật sư đưa ra để bào chữa, bảo vệ trên cơ sở quy định của pháp luật, sự việc xảy ra theo dữ kiện đề bài và các tình tiết

bổ sung (nếu có)

Phải đưa ra được các đề xuất cụ thể để bào chữa, bảo vệ cho thân chủ

Trường hợp câu hỏi yêu cầu trình bày luận cứ bào chữa, bảo vệ, học viên cần:

Viết luận cứ bào chữa, bảo vệ theo cơ cấu đã được học (gồm 3 phần)

Chú ý viết kỹ phần nội dung và đề xuất (phải nêu được từng điểm chính bào chữa cho bị cáo, bảo vệ cho thân chủ)

7 Dự kiến kế hoạch xét hỏi tại phiên toà hoặc thực hiện việc xét hỏi tại phiên toà

Khi gặp những câu hỏi liên quan đến vấn

đề này, học viên cần trả lời cụ thể chứ không trình bày lại phần lý thuyết chung (nêu cách đặt câu hỏi, ý nghĩa …)

Nên trình bày những nội dung cụ thể cần làm rõ (nếu đề bài yêu cầu thì chỉ ra người cần hỏi) trên cơ sở dữ kiện đề bài Học viên không nên đặt câu hỏi cụ thể dễ dẫn đến lan

Ví dụ: Hỏi để xác định hành vi của bị cáo phạm tội giết người hay giết người trong trạng thái tinh thần

bị kích động mạnh Kế hoạch xét hỏi cần tập trung làm rõ:

- Có hay không hành vi trái pháp luật nghiêm trọng của nạn nhân

- Trạng thái tinh thần của bị cáo khi thực hiện hành

II Những vấn đề cần lưu ý khi làm bài thi liên quan đến giai đoạn xét xử sơ thẩm, phúc thẩm, giám đốc thẩm, tái thẩm

1 Liên quan đến phần thủ tục bắt đầu phiên toà

Học viên cần lưu ý những tình huống

có thể phát sinh tại phiên toà liên quan đến việc bảo vệ quyền và lợi ích của thân chủ để từ đó đưa ra ý kiến

Những tình huống này có thể là:

Chủ toạ phiên toà quên phổ biến một số quyền quan trọng của bị cáo;

Hội thẩm không phải là giáo viên… trong

vụ án mà bị cáo là người chưa thành niên; Vắng mặt người làm chứng quan trọng có lợi cho việc bào chữa, bảo vệ …

Luật sư có thể đưa ra những ý kiến nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của thân chủ như:

Hoãn phiên toà để triệu tập người làm chứng quan trọng, thay đổi hội thẩm cho phù hợp

Tiếp tục xét xử nếu những đề xuất của luật sư khác là không cần thiết và bất lợi cho thân chủ …

2 Liên quan đến phần xét hỏi tại phiên toà

Trên cơ sở tình tiết bổ sung đã cho, học viên cần phát hiện:

Những lời khai mâu thuẫn, có sự thay đổi

so với lời khai tại cơ quan điều tra; câu hỏi mang tính áp đặt, mớm cung, ép cung của đại diện viện kiểm sát … để từ đó đề xuất việc đối chất, công bố lời khai tại cơ quan điều tra …

Những người cần hỏi và nội dung hỏi để làm

rõ vấn đề mà đề bài đã nêu

3 Liên quan đến phần tranh luận

Những vấn đề luật sư cần đối đáp thường liên quan đến việc xác định tội danh, tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, tình tiết định khung hình phạt hoặc mức bồi thường thiệt hại

Nếu qua tranh luận chưa làm rõ được tình tiết quan trọng có lợi cho thân chủ, luật sư cần yêu cầu quay trở lại phần xét hỏi …

4 Vấn đề kháng cáo

Khi viết đơn kháng cáo cần lưu ý người đứng tên kháng cáo phải là người có quyền kháng cáo (không phải cứ thân chủ nhờ viết đơn kháng cáo

là luật sư đứng tên kháng cáo)

Đơn kháng cáo phải được viết theo mẫu, đặc biệt chú ý phân tích phần lý do kháng cáo và kiến nghị

Tránh tình trạng nội dung đơn kháng cáo chỉ tóm tắt diễn biến vụ án và quyết định trong bản

5 Kiến nghị để giải quyết vụ án theo thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm

Học viên cần chú ý cách viết văn bản kiến nghị gửi tới người có quyền kháng nghị

Soạn thảo văn bản kiến nghị

- Xác định chủ thể nhận văn bản kiến nghị (Lưu

ý vai trò của Viện kiểm sát là cơ quan có chức năng truy tố và đề ra yêu cầu điều tra, kiểm sát hoạt động điều tra của Cơ quan điều tra)

- Xác định thời điểm kiến nghị

- Xác định chủ thể kiến nghị (luật sư hay thân chủ, khách hàng)

- Xác định sự việc, lý do kiến nghị

Nội dung văn bản

- Trình bày sự việc sai phạm của Cơ quan tố tụng chính xác, đúng người, đúng thời điểm, địa điểm, viện dẫn quy định của pháp luật để đổi chiếu

- Văn phong rõ ràng, mạch lạc

- Trình bày cụ thể, dứt khoát các nội dung kiến nghị

• KIẾN NGHỊ CỦA LUẬT SƯ

• - Tiếp dưới góc phải: ghi địa chỉ

Phần

mở

đầu

Phần nội

dung

cơ sở cho việc đề xuất kiến nghị:

Phần kết

luận

Khẳng định về nội dung kiến nghị, đưa

ra các đề xuất, yêu cầu đối với cơ

quan và người có thẩm quyền

Tiếp dưới góc trái: Lời cảm ơn, ghi chức

vụ, chức danh Luật sư, họ tên đầy đủ của Luật sư

Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Tôi là (nêu t cách tố tụng)

Ngày …… tháng … năm …., Toà án …… đã xét xử vụ án và ra bản án

……… (nêu quyết định của bản án có liên quan đến ng ời kháng cáo) Tôi không đồng ý với quyết định của bản án nên làm đơn kháng cáo về những vấn đề sau đây:

Lý do kháng cáo (nêu lý do không đồng ý với bản án sơ thẩm)

Yêu cầu kháng cáo

Ngày …tháng ……năm